Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 listopada 2004 r., II SA/Ka 2301/02

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 listopada 2004 r., II SA/Ka 2301/02

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant st.sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2004r. sprawy ze skargi J. U. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny stanu technicznego budynków 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające go postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] nr [...] orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. , działając na podstawie art.81c ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. z 2000r.Nr 106, poz.1126 ze zm./ – zwanej dalej prawem budowlanym nałożył na właścicieli budynków położonych przy ul. [...] i ul. [...] w C. obowiązek przedłożenia organowi oceny stanu technicznego w/w budynków, w terminie do dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazano, że po przeprowadzeniu w dniu [...] r. kontroli budynku przy ul . [...] w C. ustalono, iż na ścianie od strony budynku przy ul. [...], w poziomie piętra i strychu ujawniły się pęknięcia. Nie ma pewności, czy ściana ta nie jest ścianą nośną, to zaś prowadzi do powstania wątpliwości co do bezpieczeństwa obiektu.

3 W tym samym dniu przeprowadzono oględziny w budynku przy ul. [...], w którym prowadzona jest jego modernizacja. Kontroli poddano w szczególności przedmiotową ścianę pomiędzy posesjami, stwierdzając jej równie zły stan techniczny. Wobec tego, zdaniem organu, zachodziły przesłanki do nałożenia na właścicieli obowiązku przedłożenia oceny stanu technicznego obiektu.

4 Na postanowienie to zażalenie wnieśli: J. U., E. W. i J. M. Składając zażalenie zakwestionowali w szczególności zasadność i prawidłowość nałożenia na nich obowiązku przedłożenia oceny stanu technicznego budynku. Wskazali, że niedopuszczalnym jest obciążenie ich kosztami sporządzenia ekspertyzy, w sytuacji, gdy zły stan obiektu spowodowany jest trwającymi pracami modernizacyjnymi w budynku bezpośrednio przylegającym do ich nieruchomości.

5 Po rozpoznaniu zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na przepis art.61 Prawa budowlanego, który stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany użytkować ten obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Przez należyty stan techniczny należy z kolei rozumieć taki stan, w którym nie posiada on jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części. Ponieważ przeprowadzone w dniu [...] r. oględziny budynków położonych przy ul. [...] i [...] w C. wykazały powstanie licznych pęknięć na poziomie piętra i strychu niezbędnym było nałożenie na właścicieli, na podstawie art.81c ust.2 Prawa budowlanego obowiązku dostarczenia oceny stany technicznego w/w budynków.

6 Skargę na w/w postanowienie złożył w imieniu J. U. działający z upoważnienia jej pełnomocnik – adwokat W. R. W skardze podniesiono, że prowadzone w budynku przyległym do budynku w którym zamieszkuje skarżąca roboty budowlane spowodowały pękanie ściany działowej. Organ nadzoru budowlanego I instancji nie wstrzymał tych robót, lecz obciążył właścicieli nieruchomości sąsiedniej kosztami sporządzenia oceny stanu technicznego budynku. Twierdzenia organu odnośnie ewentualnego wcześniejszego powstania pęknięć, zdaniem pełnomocnika skarżącej, są nie do przyjęcia z uwagi na fakt, iż w takim razie w projekcie budowlanym powinny znaleźć się ustalenia uwzględniające ten stan.

7 W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że znajdująca się w posiadaniu organu dokumentacja pozwala na przyjęcie stanowiska, iż roboty budowlane i modernizacyjne prowadzone w budynku przy ul. [...] w C. prowadzone są w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany i pozwolenie na budowę. Stwierdzenie powstania pęknięć w ścianie łączącej obydwa budynki spowodowało wydanie przez organ nadzoru budowlanego I instancji postanowienia nakładającego obowiązek sporządzenia oceny stanu technicznego tych obiektów. Dopiero po przedłożeniu takiej oceny możliwym byłoby wydanie orzeczenia o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych w budynku przy ul. [...] w C.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

9 Skargę wniesiono w dniu 20 września 2002r. a więc w czasie, gdy obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm./. Na mocy art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ ustawa o NSA utraciła moc. Zgodnie zaś z przepisem art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1270- zwanej dalej ustawą p.s.a./.

10 Co do meritum postanowienia organów obu instancji ostać się nie mogą albowiem zostały wydane zdaniem Sądu zarówno z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem treści art.81c ust.2 prawa budowlanego jak i bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Przede wszystkim, w świetle treści przedmiotowego art.81c ust.2 obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen lub ekspertyz może być nałożony w razie powstania uzasadnionych wątpliwości m.in. co do jakości robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu bezprzedmiotowe jest nakładanie takiego obowiązku, gdy stan techniczny obiektu budowlanego może być, a tym bardziej gdy został już stwierdzony w inny , nie związany z ponoszeniem kosztów sposób. Taka natomiast sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, gdzie stan ten został stwierdzony w jednoznaczny sposób w czasie oględzin przeprowadzonych w postępowaniu przed organem I instancji – dnia [...] r. Ponowne ustalenie tego stanu technicznego nie było zatem niczym uzasadnione. Tym bardziej organy orzekające nie uzasadniły dlaczego ocena stanu technicznego nie miałaby się ograniczać do ściany wspólnej między budynkami, w której stwierdzono pęknięcia. Nałożony obowiązek dotyczy bowiem nie tylko tej ściany ale ogólnie budynków nr [...] i [...] przy ul. [...] w C.

11 Nadto należy zważyć na nałożenie obowiązków o jakich mowa w ust.81c ust.2 prawa budowlanego nie stanowi celu samego w sobie, a powinno zmierzać do załatwienia w przyszłości konkretnej sprawy administracyjnej – np. wydania decyzji opartej na treści art.66 lub art.51 /w zw. z art.50/ prawa budowlanego. Wtedy zaś ewentualna ocena stanu technicznego powinna zawierać np. stwierdzenie przyczyn ustalonego złego stanu technicznego obiektu budowlanego oraz możliwości i sposobu doprowadzenia obiektu lub prowadzonych robót budowlanych do właściwego stanu. Nałożony zaskarżonym postanowieniem obowiązek w tym kierunku jednak nie zmierza, a w szczególności nie wynika to w jakikolwiek sposób z postanowień organów obu instancji. Rozpoznanie sprawy w tym kierunku było zaś uzasadnione w sytuacji gdy współwłaściciele budynku przy ul. [...] nr [...] stwierdzili, że to w następstwie robót budowlanych prowadzonych w budynku nr [...] doszło do uszkodzenia ściany wspólnej między budynkami. Nie da się zatem wykluczyć, że w sprawie może zachodzić sytuacja o jakiej mowa w art.50 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego, co ewentualnie wymagało ukierunkowania treści oceny technicznej, czego organy obu instancji nie uczyniły.

12 Nie rozważyły też należycie organy orzekające kwestii adresata nałożonego obowiązku. W tym względzie należy wziąć pod uwagę, że stwierdzenie złego stanu technicznego wspólnej ściany budynków zbiegło się z prowadzonymi robotami budowlanymi w budynku nr [...]. To zaś zobowiązywało zdaniem Sądu organy orzekające do głębszego przeanalizowania twierdzeń współwłaścicieli budynku nr [...], że pęknięcia ściany są następstwem tych robót, zwłaszcza, że pęknięcia te uwidoczniły się na poziomie piętra i strychu, gdzie prace budowlane były prowadzone. Zgodzić się przy tym trzeba z ich twierdzeniami, że gdyby nawet zły stan techniczny ściany istniał już wcześniej to powinien on być przedmiotem analiz poprzedzających zatwierdzenie projektu budowlanego, w oparciu o który prowadzone są roboty budowlane w budynku nr [...]. Jeżeli tak się nie stało to nie może to obciążać współwłaścicieli budynku sąsiedniego. Z treści art.81c ust.2 w zw. z ust.1 nie wynika przy tym zdaniem Sądu aby w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy określone tymi przepisami obowiązki musiały być nałożone na wszystkie wymienione tam podmioty. W sytuacji gdy zły stan techniczny obiektu budowlanego został ujawniony w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi, należy rozważyć w pierwszej kolejności czy obowiązek o jakim mowa w art.81c ust.2 prawa budowlanego /przy właściwym jego przedmiotowym skonkretyzowaniu/ nie powinien obciążać uczestników procesu budowlanego. W tym zakresie jak już stwierdzono, sprawa nie została zaś w ogóle rozważona.

13 Wreszcie należy stwierdzić, że adresaci obowiązku powinni być sprecyzowani w sposób pozwalający na jego wyegzekwowanie, którego to wymogu zaskarżone postanowienie nie spełnia. W jego osnowie nie zostały bowiem wymienione, w sposób pozwalający na jednoznaczną ich identyfikację /według stanu prawnego z daty orzekania/, podmioty do których jest ono skierowane.

14 Z tych wszystkich względów postanowienia organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i c oraz art.135 ustawy p.s.a. w zw. z art.81c ust.2 prawa budowlanego i w zw. z art.7,77 § 1 i 107 § 1 i 3 Kpa.

15 W przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art.152 ustawy p.s.a.

16 Wytyczne co do dalszego postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy, wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu.

17 S/G