Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2018 r., II SA/Gl 711/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2018 r., II SA/Gl 711/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny za bezzasadną odmowę udostępnienia przedmiotu oględzin w sprawie zarurowania rowu melioracyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia [...]r. "A" sp. z o.o. w C. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. o przeprowadzenie kontroli i zbadanie legalności wykonanych przez skarżącego P. S. robót budowlanych na jego działkach nr ewid. [...] i [...], położonych w miejscowości L. przy ul. [...], polegających na wykonaniu drenów betonowych o przekroju 60 cm na rowie nr [...] położonym pomiędzy tymi działkami, z którymi sąsiaduje nieruchomość Spółki nr [...]. Spółka podała, że wg uzyskanych informacji, w 2003 r. udzielono skarżącemu jedynie pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rowu melioracyjnego R-16 poprzez zabudowę rurociągu. Tym samym zachodzi podejrzenie, że przedmiotowe roboty stanowią samowolę budowlaną.

3 Organ nadzoru budowlanego I instancji pismem z dnia [...]r. nr [...], [...], [...], [...], zawiadomił o przeprowadzeniu w postępowaniu administracyjnym dowodu z oględzin w dniu [...] r. g. 10.00-10.30 na terenie przedmiotowych działek skarżącego w sprawie dwóch stawów, dwóch budynków gospodarczych, przydomowej oczyszczalni ścieków i zarurowania drenami betonowymi rowu melioracyjnego.

4 Jednocześnie organ wezwał skarżącego do przedstawienia podczas oględzin dokumentacji, potwierdzającej legalność wymienionych wyżej obiektów, tj. pozwolenia na budowę, projektu budowlanego, dziennika budowy oraz pozwolenia na użytkowanie. W wezwaniu pouczono skarżącego o treści art. 79 § 2 i art. 88 § 1 kpa.

5 Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 26 lutego 2018 r. W wyznaczonym terminie oględzin przedstawiciele organu stwierdzili, że pomimo prawidłowego powiadomienia skarżący nie stawił się w wyznaczonym miejscu i czasie. Z powodu braku dostępu do posesji (zamknięta brama i furtka), nie przeprowadzono oględzin (vide: protokół z dnia [...]).

6 W tym stanie rzeczy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] ukarał skarżącego grzywną w wysokości 50 zł za bezzasadne nieudostępnienie przedmiotu oględzin w sprawie zarurowania drenami betonowymi rowu melioracyjnego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał art. 88 § 1 kpa, który to przepis zacytowano oraz omówiono przebieg podjętych czynności.

7 W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 1 w zw. z art. 10 § 1 kpa z powodu braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania a jedynie powiadomienia o przeprowadzeniu oględzin w kilku sprawach oraz braku szczegółowego poinformowania o przedmiocie oględzin. Skarżący podniósł, że z otrzymanego zawiadomienia nie wynikały też przyczyny wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Wreszcie, jego zdaniem możliwe byłoby ukaranie go tylko jedną grzywną, podczas gdy nałożono na niego cztery kary.

8 Jednakże zaskarżonym postanowieniem zażalenia nie uwzględniono. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, organ odwoławczy stwierdził bowiem, że zaplanowane oględziny nie odbyły się z powodu niestawiennictwa skarżącego. Tymczasem art. 85 § 1 kpa pozostawia uznaniu organu administracji dopuszczenie dowodu z oględzin. Wówczas na stronach spoczywa obowiązek okazania rzeczy. Grzywna stanowi zaś środek przymusu z tytułu bezzasadnej odmowy okazania przedmiotu oględzin. Organ odwoławczy podał również, że zgodnie z art. 81a ust. 1 Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego lub osoby działające z ich upoważnienia, mają prawo wstępu do obiektu oraz na teren budowy i zakładu pracy. Organ może też dokonywać czynności kontrolnych, potwierdzanych ustaleniami w protokołach, które stanowią materiał dowodowy w rozumieniu działu II Rozdziału 4 kpa. Dla poparcia stanowiska przywołano orzecznictwo sądowoadministracyjne.

9 W skardze do sądu administracyjnego skarżący domagał się uchylenia postanowień organów obydwu instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 61 § 4 w zw. z art. 10 § 1 kpa oraz art. 88 § 1 w zw. z art. 6 kpa. Ponawiając dotychczasową argumentację, skarżący zaakcentował, że dopuszczalne było wymierzenie mu grzywny w wysokości 50 zł za nieudostępnienie wszystkich przedmiotów oględzin, skoro przeprowadzono jedną czynność procesową.

10 Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

11 Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Skarga nie jest uzasadniona.

13 Spełnione zostały bowiem ustawowe przesłanki do nałożenia na skarżącego grzywny w trybie art. 88 § 1 kpa. Z akt sprawy wynika, że organ nadzoru budowlanego wszczął odrębne postępowania w stosunku do dwóch stawów, dwóch budynków gospodarczych, przydomowej oczyszczalni ścieków i zarurowania rowu melioracyjnego, położonych na nieruchomości skarżącego, przy czym jako pierwsze wdrożono postępowanie wobec stawów. Nie doszło zatem do namnożenia przedmiotu oględzin, bowiem poszczególne obiekty podlegają różnym reżimom prawnym i rygorom, co uzasadniało prowadzenie odrębnych postępowań. Zatem jedną grzywnę nałożono w każdym z czterech postępowań. Nie ma zatem żadnego znaczenia fakt, że termin oględzin wyznaczono w tym samym dniu i godzinie. Takie działanie było uzasadnione względami celowościowymi i ekonomiką procesową, umożliwiając pracownikom organu nadzoru budowlanego przeprowadzenie czynności w tym samym terminie, co należy też uznać za dogodne dla skarżącego. Podkreślić należy, że skarżący po otrzymaniu zawiadomienia o terminie oględzin w żaden sposób nie usprawiedliwił nieobecności, nie zapoznał się z aktami sprawy, nie zanegował celowości przeprowadzenia dowodu, ani też nie nadesłał dokumentów, dotyczących realizacji przedmiotowych obiektów, mimo zobowiązania organu, zawartego w piśmie o wyznaczeniu terminu i miejsca oględzin. Faktem jest, że organ nadzoru budowlanego oprócz zawiadomienia o terminie oględzin, nie wystosował odrębnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania (art. 61 § 1 kpa). Jednak nie oznacza to pozbawienia skarżącego gwarancji procesowych z art. 10 § 1 kpa. Na tym etapie postępowania nie było wszak możliwe jednoznaczne sprecyzowanie przedmiotu postępowania – oprócz określenia rodzaju i położenia poszczególnych obiektów budowlanych. Nie było bowiem wiadome, czy należy prowadzić sprawę w kwestii legalności samej budowy obiektów, czy też jedynie naruszenia wymogów techniczno-budowlanych. Działania organów nadzoru budowlanego podejmowane są zawsze z urzędu, nawet jeżeli z inicjatywą wychodzi inny podmiot.

14 Stąd też brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania i sprecyzowania jego przedmiotu, nie uzasadniał odmowy udostępnienia przez skarżącego przedmiotu oględzin. Skarżący nie neguje też ustaleń organu nadzoru budowlanego, że z powodu ogrodzenia terenu nieruchomości i zamknięcia furtki, nie było możliwe przeprowadzenia oględzin. Uprawnienia organów wynikają też z art. 81a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.).

15 Oględziny należą do systemu środków dowodowych zgodnie z art. 75 § 1 kpa. Przeprowadzenie tej czynności zależy od uznania organu administracji, lecz w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego nie sposób negować celowości, czy wręcz konieczności przeprowadzenia takiego dowodu. Organ I instancji prawidłowo zobowiązał też skarżącego do okazania wszelkiej dokumentacji. Jej skonfrontowanie z wynikami oględzin umożliwiłoby uproszczenie postępowania i koncentrację materiału dowodowego.

16 Wreszcie, po otrzymaniu zawiadomienia o terminie oględzin w czterech postępowaniach, skarżący w żaden sposób nie zareagował, mimo, że organ dochował wymaganego odstępu od otrzymania zawiadomienia do dnia wyznaczenia czynności, wynoszącego 7 dni (art. 79 § 1 kpa). Skarżący został też prawidłowo pouczony o skutkach prawnych z art. 88 § 1 kpa. Jego stanowisko, zawarte w zażaleniu i skardze do Sądu co do przyczyny odmowy udostępnienia przedmiotu oględzin, nie daje podstaw do przyjęcia, że odmowa ta była zasadna. Powiadomienie skarżącego o terminie oględzin w jednym piśmie nie stanowi naruszenia art. 6 kpa. Po otrzymaniu zawiadomienia skarżący w żaden sposób nie zareagował. W takim stanie rzeczy organ nadzoru budowlanego był uprawniony do zastosowania środków przymusu w każdej z czterech spraw, dotyczących odrębnych obiektów budowlanych. Wysokość grzywny nie przekracza też maksymalnej kwoty (50 zł).

17 Dodać należy, że kwestia nałożenia grzywny w każdym z pozostałych trzech postępowań była przedmiotem kontroli sądowej w sprawach o sygn. akt II SA/Gl 268/18, 269/18 i 270/18. Oddalając skargi tut. Sąd zajął identyczne stanowisko co do dopuszczalności ukarania skarżącego grzywną w każdym z postępowań, mimo wyznaczenia jednego terminu oględzin.

18 Z tych względów, nie stwierdzając naruszenia przepisów postępowania w stopniu skutkującym jego wznowieniem, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

19 Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 i art. 120 tej ustawy.

20 mr