Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 marca 2022 r., II SA/Gl 44/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 marca 2022 r., II SA/Gl 44/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Pochopin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi A S.A. w Katowicach na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Z. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za pobór wód powierzchniowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Z na rzecz skarżącej kwotę 40 636 ( słownie: czterdzieści tysięcy sześćset trzydzieści sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją Dyrektor Zarządu Zlewni w Z. A WP nr [...] z dnia [...] działając na podstawie art. 281 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2233; dalej "u.p.w." lub "Prawo wodne"), określił A S.A. w K. za okres I kwartału 2021 r. opłatę podwyższoną w wysokości 2 561 805,00 zł za pobór wód powierzchniowych ze zbiornika C. za pomocą ujęcia zlokalizowanego w nurcie zbiornika bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

3 Z akt sprawy wynika, że informacją z dnia 26 lipca 2021r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (Dyrektor ZZ w Z, organ) ustalił A S.A. w K. (A S.A., skarżący) opłatę podwyższoną w wysokości 2.561.805,00 zł za pobór wód powierzchniowych ze zbiornika C. za I kwartał 2021 r.

4 A S.A. w dniu 13 sierpnia 2021 r. złożyło reklamację dotyczącą wzmiankowanej informacji.

5 Dyrektor ZZ w Z złożonej reklamacji nie uznał i w związku z powyższym decyzją z dnia [...] określił A S A za okres I kwartału 2021 r. opłatę podwyższoną za pobór wód ze zbiornika C.

6 W uzasadnieniu decyzji Dyrektor ZZ w Z stwierdził, że przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowanie wyjaśniające, a poczynione przez niego ustalenia nie dały podstaw do uznania reklamacji A S A. Przywołał brzmienie art. 280 pkt 1 lit. a u.p.w., art. 281 ust. 1 u.p.w., art. 281 ust. 3 u.p.w., podkreślając, że z konstrukcji przywołanych przepisów wynika w sposób jednoznaczny, iż przesłankami warunkującymi obowiązek poniesienia opłaty podwyższonej jest pobór wód podziemnych lub powierzchniowych oraz brak odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego na ich pobór.

7 Stwierdził, że faktem bezspornym jest, iż A S.A. w okresie obejmującym pierwszy kwartał 2021 r. korzystało z usługi wodnej polegającej na poborze wód powierzchniowych ze zbiornika C. za pomocą ujęcia zlokalizowanego w nurcie zbiornika bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

8 Wskazał, że w dniu 31 grudnia 2020 r. wygasło poprzednio obowiązujące pozwolenie, a nowe zostało wydane w dniu [...] (tj. w trzecim kwartale kolejnego roku). Podał, że organ rozpatrując złożoną przez skarżącego reklamację, kierował się stanowiskiem judykatury wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. II OPS 2/11 (publ. W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny w przywoływanej uchwale podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z dnia 21 grudnia 1998 r., o sygn. OPS 13/98, zgodnie z którym stwierdzenie, iż strona nie ponosi odpowiedzialności prawnej z tego powodu, że nie posiada wymaganego pozwolenia może dotyczyć sytuacji wyjątkowej i wymaga oceny indywidualnie dokonanej w każdej sprawie oraz po uwzględnieniu wszystkich okoliczności, a każdą tego rodzaju sprawę należy analizować indywidualnie.

9 Dyrektor Zarządu Zlewni w Z PGW WP stosując się do wytycznych NSA, uwzględnił takie okoliczności jak: czy skarżący legitymował się stosowną decyzją w momencie złożenia wniosku i kiedy wystąpił o wydanie pozwolenia oraz czy wniosek był kompletny. Wskazał na profesjonalny charakter działalności A -SA akcentując, że podmiot korzystający z usług wodnych, winien też uwzględnić okres konieczny do wydania nowego pozwolenia. W ocenie organu skarżący nie dochował należytej staranności składając wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego 28 grudnia 2020 r. (data wpływu wniosku do organu), co obiektywnie rzecz ujmując, nie mogło doprowadzić do wydania decyzji do dnia [...] Dalej zauważył, że wniosek o wydanie pozwolenia złożony przez A S.A. w dniu 28 grudnia 2020 r. dotknięty był brakiem formalnym, który nie został usunięty w pierwszym kwartale 2021 r., co stanowi podstawę do obciążeni a A S.A. ustaloną opłatą podwyższoną. Stwierdził, iż dla potwierdzenia zasadności obciążenia A S.A. opłatą podwyższoną za pierwszy kwartał 2021 r. znaczenie miał przebieg prowadzonego postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, ale wyłącznie w okresie do końca marca 2021 roku, mimo iż postępowanie to trwało dłużej.

10 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 7, art. 77 §1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "k.p.a".) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu przez organ zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz ocenę materiału dowodowego w sposób dowolny, gdyż sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego; art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydanie decyzji w oparciu o stan faktyczny, który nie został ustalony w sposób obiektywny, bezstronny i rzetelny, gdyż w ustaleniach swych organ kierował się przede wszystkim celem w postaci uzasadnienia swego uprzedniego stanowiska zawartego w informacji o ustaleniu opłaty podwyższonej z dnia 26 lipca 2021 r.; art. 6 k.p.a. w zw. art. 2 i art. 7 Konstytucji poprzez wydanie decyzji ustalającej opłatę podwyższoną z naruszeniem zasady praworządności oraz sprawiedliwości społecznej; art. 281 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r., Prawo wodne, (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 624 z późn. zm., dalej "u.p.w".) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na obciążeniu skarżącego opłatą podwyższoną, mimo iż z okoliczności sprawy wynika, iż dochowała ona należytej staranności w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia wodnoprawnego, w szczególności złożyła w sprawie kompletny wniosek, zaś wszelkie opóźnienia prowadzące do nie uzyskania w terminie decyzji pozwolenia wodnoprawnego wynikają z zaniedbań organu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

11 W pierwszej kolejności zauważył, iż A S.A. reprezentowane przez pełnomocnika P. M. w dniu 15 października 2020 r., wystąpiła z wnioskiem do Dyrektora ZZ w Z o wydanie oceny wodnoprawnej dla działania polegającego na poborze istniejącym ujęciem wód powierzchniowych ze zbiornika C. W dniu 7 grudnia 2020 r. Dyrektor ZZ w Z zawiadomił pełnomocnika wnioskodawcy o wszczęciu postępowania o wydanie oceny wodnoprawnej i w dniu [...] decyzją znak udzielił A S.A. oceny wodnoprawnej. Decyzja ta stałą się ostateczna w dniu [...]

12 Skarżący stwierdził, że wniosek złożony do Dyrektora ZZ w Z w dniu 22 grudnia 2020 r. był kompletny, a ocena wodnoprawna stanowiła załącznik nr 4 do wniosku. Następnie wyjaśnił, że pismem z dnia 5 stycznia 2021 r. Dyrektor ZZ w Z zawiadomił A S.A. o przekazaniu powyższego wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. (dalej jako: Dyrektor RZGW w K.) jako organowi właściwemu w przedmiotowej sprawie.

13 Pismem z dnia 29 marca 2021 r. Dyrektor RZGW w K. zawiadomił A S.A. o wszczęciu z urzędu postępowania mającego na celu stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora ZZ w Z z dnia [...] W piśmie tym wskazał, że akta sprawy znajdują się w siedzibie RZGW w K.

14 Skarżący podkreślił, że postępowanie mające na celu stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora ZZ w Z z dnia [...] udzielającej A S.A. oceny wodnoprawnej, zostało wszczęte 29 marca 2021 r., jednak posiadana przez A S.A. ocena wodnoprawna w dacie wezwania z dnia 9 kwietnia 2021 r. nie została jeszcze unieważniona. Zauważył, że decyzja zawierająca wady wyliczone w art. 156§ 1 k.p.a., pomimo tych wad jest aktem administracyjnym istniejącym w obrocie prawnym do czasu jego eliminacji w trybie i na zasadach określonych w k.p.a.; przysługuje mu też domniemanie ważności.

15 W dniu 22 kwietnia 2021 r, została wydana decyzja stwierdzająca nieważność posiadanej przez GA S.A. oceny wodnoprawnej — decyzji Dyrektora ZZ w Z z dnia [...] Stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] spowodowane było wydaniem jej przez organ niewłaściwy — Dyrektora ZZ w Z. To z kolei spowodowało, że wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego stał się niekompletny. Nadto ów brak formalny powstał także po upływie okresu którego dotyczy określona przez organ opłata podwyższona; decyzja stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] wydana została bowiem dopiero w drugim kwartale 2021 r. (22 kwietnia 2021 r.).

16 Wskazany wyżej ciąg zdarzeń oraz dokumentów potwierdzających kolejne ustalenia organów, zadaniem skarżącego, w sposób oczywisty przeczy sugestii wynikającej ze skarżonej decyzji jakoby wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego złożony przez A S.A. zawierał brak formalny polegający na fizycznym (faktycznym) braku w dokumentacji decyzji z dnia [...] ustalającej ocenę wodnoprawną.

17 Zdaniem skarżącego złożony przez A S.A. wniosek z dnia 22 grudnia 2020 r. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego był kompletny, zaś wyłączną odpowiedzialność za stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej ocenę wodnoprawną z dnia [...] a więc wyłączną odpowiedzialność za niejako wtórne zaistnienie braku formalnego wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego ponosi Dyrektor ZZ w Z, który decyzję z dnia [...] wydal. Pomijając oczywiste uchybienie Dyrektora ZZ w Z polegające na nie przekazaniu wniosku o ustalenie oceny wodnoprawnej organowi właściwemu, skarżący stwierdził, iż decyzja ustalająca ocenę wodnoprawną wydana została z pogwałceniem podstawowego 1-miesięcznego terminu dla załatwienia sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wynikającego z art. 35 § 3 k.p.a.

18 Nadto zaakcentował, iż termin złożenia przez A S.A. wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego przypadający na drugą połowę grudnia 2020 r. był determinowany datą wydania decyzji ustalającej ocenę wodnoprawną. Gdyby nie uchybienia Dyrektora ZZ w Z (brak właściwości) — mogłoby doprowadzić do terminowego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego przez A S.A. i nie skutkowałoby naliczeniem przedmiotowych opłat podwyższonych.

19 Zdaniem skarżącego okoliczności zachodzące w II kwartale 2021 r. jednoznacznie potwierdzają uchybienia organu, a ograniczając podstawę faktyczną wydanej decyzji do zdarzeń mających miejsce wyłącznie w I kwartale 2021 r. organ dążył najwyraźniej do pominięcia okoliczności niewygodnych dla siebie W piśmie z dnia 27 października 2021 r. Dyrektor ZZ w Z poinformował A S.A., iż dokonana przez niego ocena prawna nie uzasadnia wszczęcia postępowań dotyczących ustalenia opiaty podwyższonej za pobór wód ze zbiornika C. za II i III kwartał 2021 r.

20 Zdaniem skarżącego Dyrektor ZZ w Z dokonał właściwej wykładni regulacji art. 281 ust. 5 u.p.w. ale niewłaściwie ją zastosował.

21 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.

22 W piśmie z dnia 17 marca 2022 r. organ reprezentowany przez radcę prawnego B. Z. wniósł o dopuszczenie jako dowodu w sprawie wyroku WSA w K. sygn. akt II SAB/Kr z dnia 11 stycznia 2022 r. na fakt oddalenia skargi skarżącego na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, którego brak spowodował naliczenie opłaty podwyższonej za I kwartał 2021 r przez Dyrektora ZZ w Z, co jest przedmiotem niniejszego postępowania.

23 W piśmie z dnia 28 marca 2022 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika substytucyjnego radcę prawnego L. S. wskazał, odnosząc się do stanu faktycznego przedstawionego w odpowiedzi na skargę, że w postępowaniu o zatwierdzenie oceny wodnoprawnej, jak i wydanie pozwolenia wodnoprawnego skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika, a decyzja z dnia [...] r. została doręczona bezpośrednio A SA (mimo, że adres pełnomocnika był inny). W takich okolicznościach nie można mówić o skutecznym doręczeniu decyzji z dnia [...] Z zestawienia dat skarżący wywiódł, że od momentu wszczęcia postepowania w sprawie zatwierdzenia oceny wodnoprawnej do dnia wydania decyzji zatwierdzającej ocenę wodnoprawną upłynęło 9 dni, takie samo postepowanie prowadzone przed Dyrektorem RZGW w K. trwało 27 dni, postepowanie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego trwało 34 dni. W ocenie skarżącego skoro wniosek o zatwierdzenie oceny wodnoprawnej złożony został 21 października 2020 r. to jest na 71 dni przed upływem obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, zaś realny czas wynosił 61 dni , to nie sposób wywieźć, że skarżący dopuścił się jakichkolwiek uchybień.

24 Na rozprawie pełnomocnik A S.A. podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko dodając , że decyzja w zakresie oceny wodnoprawnej została doręczona stronie, a nie jej pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie.

25 Pełnomocnik organu podkreślił, iż nie ma znaczenia prawidłowość postępowania zakresie oceny wodnoprawnej, a istotna jest kwestia posiadania lub nieposiadania pozwolenia wodnoprawnego oraz procedowania w tym zakresie. Podkreślił, że postępowania w zakresie oceny wodnoprawnej oraz pozwolenia wodnoprawnego są skomplikowane, a zatem nie można racjonalnie zakładać , że cała procedura skończy się w terminie 71 dni. Wskazał, że dopiero po złożeniu przez skarżącego kompletnego wniosku, co nastąpiło 8 marca 2022 r. Dyrektor RZGW mógł dokonać jego oceny i stwierdzić, że decyzja została wydana przez organ niewłaściwy. Natomiast skarżący był wzywany do uzupełnienia dokumentacji Doprecyzował, że wniosek o dołączenie wyrok WSA w Krakowie nie jest wnioskiem dowodowym.

26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

27 Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.-dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.

28 Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

29 Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora ZZ w Z z dnia [...] nr[...] , którą określono A S.A. w K., za okres I kwartału 2021 r. opłatę podwyższona w wysokości 2 561 805,00 zł za pobór wód powierzchniowych ze zbiornika C. za pomocą ujęcia zlokalizowanego w nurcie zbiornika bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

30 Podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 624 ze zm. – dalej "u.p.w."). Z art. 281 ust. 1 pkt. 1 u.p.w. wynika, że wysokość opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1, w przypadku: dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych; Natomiast zgodnie z art. 280 ust. 1 pkt a u.pw. w opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na: poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.

31 Literalna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że w każdej sytuacji, bez względu na przyczyny, ustalenie przez organ faktu, że podmiot korzystający z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych nie posiada pozwolenia, prowadzi do wymierzenia temu podmiotowi opłaty podwyższonej. Jednakże w orzecznictwie i doktrynie w pełni aprobowane jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż właściwe stosowanie prawa nie może ograniczać się wyłącznie do stosowania literalnej wykładni przepisu (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 29 maja 2000 r. ONSA 2001 nr 1 poz. 2).

32 Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. II OPS 2/11 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA), przyjął, że w sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres. NSA w uchwale tej podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów NSA z 21 grudnia 1998 r., OPS 13/98, zgodnie z którym stwierdzenie, iż strona nie ponosi odpowiedzialności prawnej z tego powodu, że nie posiada wymaganego pozwolenia, może dotyczyć sytuacji wyjątkowej i wymaga oceny indywidualnie w każdej sprawie oraz oczywiście po uwzględnieniu wszystkich okoliczności. Dopiero ich łączna ocena pozwoli na sformułowanie wniosku, że w danej sprawie naliczenie i wymierzenie opłaty podwyższonej jest w sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i wynikającą z niej zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadą bezpieczeństwa prawnego, zasadą sprawiedliwości, a także z zasadą praworządności materialnej (art. 7 Konstytucji RP). NSA wyjaśnił, że do przesłanki "braku wymaganego pozwolenia" należy zastosować wykładnię nie tylko językową, lecz także systemową i celowościową. Nie można bowiem z góry wykluczyć w każdej sytuacji, iż przyczyna braku wymaganego pozwolenia nie ma znaczenia. Jeżeli wnioskodawca przed upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia złożył z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym jego realizację wniosek o wydanie nowego pozwolenia, a z przyczyn leżących po stronie organu (bezczynność bądź przewlekłość postępowania) pozwolenie takie nie zostało wydane przed upływem terminu ważności pozwolenia dotychczasowego, to w okresie pomiędzy upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia, a uzyskaniem nowego pozwolenia, opłata za korzystanie ze środowiska powinna być ponoszona w wysokości dotychczasowej, a więc takiej, która obowiązywała w okresie ważności pozwolenia. Zdaniem składu siedmiu sędziów, obciążanie podmiotu korzystającego ze środowiska ujemnymi konsekwencjami opieszałego lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w postaci podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska byłoby nieuzasadnione. NSA podkreślił, że każdą tego rodzaju sprawę należy analizować indywidualnie, rozpatrując przyczyny braku pozwolenia, a w szczególności, czy podmiot korzystający ze środowiska wystąpił o wydanie kolejnego wymaganego pozwolenia oraz czy przyczyna braku pozwolenia jest związana z działaniem organu podczas rozpatrywania wniosku o wydanie nowego pozwolenia. Dotyczy to więc okoliczności, kiedy wniosek o wydanie pozwolenia został złożony, oraz oceny czy wniosek spełniał ustawowe wymagania. W wyrokach z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 112/21 i 26 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 399/21 (dostępne w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny podzielił motywy zawarte w powyższej uchwale i wskazał na jej wiążący charakter, na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a.

33 Nie jest sporne, że w dniu 31 grudnia 2020 r. wygasło poprzednio obowiązujące pozwolenie dla A S.A w K., a przed upływem jego ważności A S.A. wystąpiło o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, które ostatecznie zostało wydane w dniu [...]

34 Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko skarżącego, że bezpośredni wpływ na termin wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego miały błędy popełnione przez Dyrektora Zarządu Zlewni wZ , który naruszył w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego już na etapie decyzji z dnia [...] w kwestii oceny wodnoprawnej. Nie jest sporne, że organ ten wydał decyzję nie będąc organem właściwym, a sama decyzja została doręczona bezpośrednio skarżącej, mimo że w sprawie był ustanowiony pełnomocnik. W okolicznościach sprawy przyczyna wydania pozwolenia wodnoprawnego po kilku miesiącach od daty złożenia wniosku skarżącego jest związana z działaniem profesjonalnych organów zarówno podczas wydawania oceny wodnoprawnej, jak i pozwolenia wodnoprawnego.

35 W ocenie Sądu słusznie organ zauważył, że A S.A. jako podmiot profesjonalnie zajmujący się dostarczaniem wody powinien złożyć wnioski o wydanie oceny wodnoprawnej oraz pozwolenia wodnoprawnego z odpowiednim wyprzedzeniem. Jednakże ocena wodnoprawna miała wpływ na termin wydania pozwolenia wodnoprawnego.

36 Nie jest kwestionowane, że decyzja w zakresie oceny wodnoprawnej została wydana przez organ niewłaściwy nie została doręczona pełnomocnikowi A S.A, lecz bezpośrednio skarżącej co mogło mieć wpływ na termin złożenia wniosku o pozwolenie wodnoprawne. Kompletny wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego został złożony, w dniu [...] i został poprzedzony wadliwie prowadzonym postępowaniem w przedmiocie oceny wodnoprawnej.. Dopiero decyzją z dnia [...] Dyrektor RZGW w K. stwierdził nieważność decyzji Dyrektora ZZ w Z z dnia[...] . w przedmiocie oceny wodnoprawnej ze względu na naruszenie przepisów o właściwości. Okoliczności te zaważyły na tym, że decyzja w zakresie oceny wodnoprawnej została wydana przez właściwy organ (Dyrektora RZGW) w dniu [...] a decyzja Dyrektora RZGW udzielająca skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego w dniu [...] Sam organ stwierdził, że sprawa dotycząca wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego miała skomplikowany charakter, tym samym powinien rozumieć, że może być ona również skomplikowana dla skarżącego i powinien tak prowadzić postępowanie, aby możliwe było uwzględnienie słusznego interesu strony, do czego zobowiązuje art. 7 k.p.a. Obciążenie skarżącego negatywnymi skutkami zawinionego działania czy też zaniechania organu stanowi dodatkowo naruszenie zasady praworządności Zdaniem Sądu słusznie skarżący podniósł, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1998 r., OPS 13/98, iż "Stosowanie przepisów o charakterze represyjnym nie może prowadzić do rezultatu, który byłby sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi wywodzonymi z klauzuli demokratycznego państwa prawnego. a podmiot. który nie dopełnił obowiązku administracyjnego, musi mieć możliwość obrony i wykazania, że niedopełnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności".

37 Z podanych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rozważy zasadność procedowania w przedmiocie opłaty podwyższonej w stosunku do skarżącego, mając na względzie, z mocy art. 153 p.p.s.a., przedstawioną przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną.

38 O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art.205 p.p.s.a.