Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lutego 2020 r., II SA/Gl 1353/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lutego 2020 r., II SA/Gl 1353/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Asesor WSA Tomasz Dziuk, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lutego 2020 r. sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wybudowania budynku oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. (PINB) postanowieniem z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej - k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku R. J. z dnia 30 kwietnia 2019 r. o nakazanie rozbiórki budynku przy ul.[...] , obecnie[...], w C., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wybudowania budynku j.w.

3 W uzasadnieniu organ podał m. in., że prowadził postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania przedmiotowego budynku (budynek mieszkalny wielorodzinny z częścią biurową), które zakończone zostało wydaniem decyzji umarzającej nr [...] z [...] Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego przez organ II instancji decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] W związku z wniesioną skargą sądową na ww. decyzję sprawa rozpatrywana jest aktualnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Niemniej jednak rozstrzygnięcie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji.

4 Zażalenie wniósł R. J. Podniósł zarzuty względem legalności budowy, która oddziałuje negatywnie na jego własność. Z powodów proceduralnych Sąd Administracyjny nie rozpatrywał skargi na ww. decyzje (postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 2/19). Twierdzenie, że sprawa jest rozpatrywana przez WSA w Gliwicach jest niezgodne z prawdą. Nie ulega wątpliwości, że w związku z bezprawnym posadowieniem przedmiotowego budynku w granicy z jego działką oraz nienaprawionymi szkodami wyrządzonymi przez ostatnie 20 lat ma on interes prawny do bycia stroną w sprawie.

5 Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) postanowieniem z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

6 W uzasadnieniu organ podał m. in., że kwestia legalności budowy budynku j.w. była już rozpatrywana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 10 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 2/19, skargę na decyzję WINB odrzucił. W odniesieniu do zarzutu Skarżącego, iż umorzenie postępowania dotyczyło procesu budowy, a obecny wniosek dotyczy okresu po wybudowaniu obiektu i że nie są to te same sprawy, organ wskazał, że choć w istocie postępowanie rozpoczęło się jeszcze w chwili trwającej budowy, to w trakcie jego trwania budowa ta została ukończona. Od momentu ukończenia budowy postępowanie prowadzone było względem wybudowanego już obiektu, a decyzje w nim zapadające uwzględniały fakt jego powstania i odnosiły się w swych rozstrzygnięciach do istniejącego już budynku.

7 Skargę na powyższe postanowienie złożył R.J. Zarzucono:

8 I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 p.p.s.a., poprzez niezastosowanie się do wytycznych wyroku NSA w Warszawie, sygn. akt II OSK 2864/15 z dnia 13 lipca 2017 r. i innych wyroków sądów administracyjnych dotyczących tej sprawy podanych we wniosku o rozbiórkę;

9 II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: tj.:

10 • pominięcie wymagań prawnych związanych z § 12 ust 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2012 r. (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065), które zgodnie z powyższym wyrokiem NSA, nakazują rozbiórkę obiektu;

11 • pomijanie przez PINB wymagań prawnych związanych z powyższym rozporządzeniem, co od początku przedmiotowej budowy doprowadziło do sytuacji, w której trudno podać jednoznaczny artykuł prawa budowlanego, pomimo bezsprzecznej niezgodności inwestycji z przepisami;

12 W uzasadnieniu skarżący podał m. in., że jego interes prawny jest bezpośredni, konkretny, realny i ma potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Następują dalsze naruszania jego prawa własności. Jego wniosek z dnia 30 kwietnia 2019 r. dotyczył sytuacji już po zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania przedmiotowego budynku.

13 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

15 W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 – dalej p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

16 W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

17 Zgodnie z art. 61a §1 i 2 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie.

18 Art. 61a k.p.a. został dodany do Kodeksu postępowania administracyjnego z mocą od 11 kwietnia 2011 r. na podstawie ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2011 r., nr 6, poz. 18). Dokonując wykładni art. 61a § 1 k.p.a. należy stwierdzić, że ustawodawca wymienia tu dwie przesłanki dające podstawę do ewentualnej odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Pierwszą przesłanką jest złożenie żądania przez osobę, która nie jest stroną, drugą przesłanką jest z kolei zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania.

19 Choć ustawodawca nie dokonał konkretyzacji przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, to należy jednak uznać, że przepis ten odnosi się do takich sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę wszczęcia postępowania administracyjnego. Przesłanka ta zostanie spełniona, gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, gdy w tej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (zob. np. B. Adamiak, Komentarz do art. 61a k.p.a. [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 317).

20 Z kolei według Z.R. Kmiecika "inne uzasadnione przyczyny" to przypadki pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania, jak np. wniesienie żądania przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych, wniesienie żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją, wniesienie żądania w sprawie, w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji, wniesienie żądania po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw (zob. Z.R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 211-212; A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex-el., teza 3).

21 Mają zatem racje organy, że kwestia legalności budowy budynku j.w. była już rozpatrywana. Co więcej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 10 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 2/19, skargę na decyzję WINB odrzucił. Skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi.

22 Od momentu ukończenia budowy postępowanie prowadzone było względem wybudowanego już obiektu, a decyzje w nim zapadające uwzględniały fakt jego powstania i odnosiły się w swych rozstrzygnięciach do istniejącego już budynku. Organ podejmuje czynności w postępowaniu legalizacyjnym także z urzędu i bada kompleksowo zagadnienie legalności obiektu. Stąd sprawa była już przedmiotem rozpoznania i w niniejszej sprawie nie może skarżący konwalidować własnych zaniedbań związanych z wniesieniem skargi do WSA po terminie.

23 Kwestie merytoryczne z powodu przeszkód formalnych nie mogą tu być badane.

24 Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80, 61a §1, 107 §3, 138 §1 pkt 1 k.p.a., ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi.

25 Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

26 Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.