Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2018 r., II SA/Gl 108/18
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2018 r., II SA/Gl 108/18
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...], działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami cofnął R. G. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii "B" bez możliwości przywrócenia ich w trybie egzaminu kontrolnego oraz zobowiązał stronę do zwrotu prawa jazdy do Starostwa Powiatowego w C. w terminie natychmiastowym dokumentu prawa jazdy nr [...], druk nr [...] wydanego dnia [...] r. przez Starostę [...].
3 Wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2017 r. działający przez pełnomocnika R. G. zwrócił się do starosty [...] o wydanie wtórnika prawa jazdy.
4 Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...], przywołując w podstawie prawnej art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 102 ust. 1d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.) odmówił wydania R. G. wtórnika prawa jazdy, w związku z jego zagubieniem. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie można wydać wnioskującemu wtórnika prawa jazdy z uwagi na prawomocną i obowiązującą decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., którą przedłużono okres zatrzymania prawa jazdy do 6 miesięcy z uwagi na kierowanie pojazdem mechanicznym, pomimo wydanej w dniu [...] r. decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy. W obu decyzjach R.G. był zobowiązany do zwrotu prawa jazdy do depozytu urzędu, jednocześnie będąc poinformowany, iż bieg zatrzymania prawa jazdy rozpocznie się w dniu zwrotu prawa jazdy do depozytu Starostwa Powiatowego w C. Nadto w dniu [...] r. Starosta [...] wydał kolejną decyzją - o cofnięciu R. G. uprawnień do kierowania pojazdami bez możliwości przywrócenia ich w trybie egzaminu kontrolnego.
5 W odwołaniu od powyższej decyzji, reprezentowany przez pełnomocnika, R. G. wniósł o jej uchylenie i orzeczenie zgodnie z wnioskiem - tj. orzeczenie o wydaniu wtórnika dokumentu prawa jazdy. Uzasadniając odwołanie wskazał, iż zaskarżona decyzja wydana została bez przeanalizowania stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, w oparciu o decyzje nie posiadające przymiotu ostatecznych. Podniósł, iż organ nie wyjaśnił okoliczności wydania podanych decyzji, a dodatkowo nie został powiadomiony o wydaniu w [...] r. decyzji. Dodał, że zgłosił zagubienie prawa jazdy zanim rozpoczął się bieg terminu zatrzymania prawa jazdy. Podkreślił, że dopiero po zwrocie dokumentu prawa jazdy istnieje możliwość wydania kolejnej decyzji.
6 Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku- Białej, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 oraz art. 104 ustawy o kierujących pojazdami utrzymało w mocy decyzję Starosty [...]. Kolegium stwierdziło, że zna przebieg kilku wcześniejszych postępowań, a niniejsze postępowanie dot. wydania wtórnika prawa jazdy warunkowane jest jedynie decyzją z dnia [...] r. o cofnięciu R. G. uprawnień do kierowania pojazdami wskutek niepodporządkowania się wcześniejszej decyzji o przedłużeniu zatrzymania prawa jazdy do okresu 6 miesięcy.
7 Wbrew twierdzeniu odwołania decyzja ta jest ostateczna, wobec utrzymania tej decyzji decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Wycofywanie w efekcie postępowań nadzwyczajnych kolejnych decyzji jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym. Pozostaje w obiegu prawnym decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania, niezależnie od wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego zatrzymania prawa jazdy na trzy miesiące, które jest odrębnym postępowaniem i wymaga dokładnego zbadania jego przesłanek.
8 Pismem z dnia 22 grudnia 2017 r., reprezentowany przez pełnomocnika, R. G. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się jej uchylenia. Wyjaśnił, że wiążącym organy administracji był wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r., w którym sąd uznając go za winnego popełnienia wykroczenia, ustalił jednak, "iż prędkość którą przekroczył nie wynosiła nie 50km/h lecz 40km/h". Ustalenia te powodowały, że ingerencja organu administracji w formie wydanej decyzji o pozbawieniu prawa jazdy na 3 miesiące była nieuzasadniona.
9 Rozstrzygnięcie to powodowało konieczność zawieszenia postępowania, ale do niego nie doszło, a mimo to Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zwróciło uwagi na bezprawne działania Starosty [...]. Podkreślił, iż rozstrzygnięcie Starosty z pewnością zostanie wzruszone, a tym samym odpadnie podstawa do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji.
10 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku- Białej podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Kolegium podniosło, że lapidarna i nieprecyzyjna skarga nie wyjaśnia postawionych zarzutów. Kolegium przypominało, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją poprzedzone było innymi postępowaniami, zakończonymi także rozstrzygnięciami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, m.in. odrzucającymi skargę na decyzję o cofnięciu uprawnień. Kolegium wskazało, że kontynuowane są postępowania w sprawie uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami, m.in. przedkładając decyzję Starosty o przywróceniu uprawnień do kierowania, "która jest wadliwa, co najmniej formalnie (łączy różne tryby postępowań nadzwyczajnych z kpa".
11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
12 Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
13 Skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
14 Zasady wydawania wtórnika prawa jazdy zostały określone w art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.jedn. Dz. I z 2017 r., poz. 978). Zgodnie z ust. 1 cytowanego przepisu osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana niezwłocznie zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym jego nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nich zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. W myśl ust. 2 w sytuacji, o której mowa w ust. 1, starosta, na wniosek osoby uprawnionej, wydaje za opłatą (...) wtórnik dokumentu pod warunkiem:
15 - złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 Kodeksu karnego (za fałszywe zeznania),
16 - zwrotu zniszczonego dokumentu.
17 Z treści powyższego przepisu wynika, że o wtórnik prawa jazdy można się ubiegać w przypadku utraty prawa jazdy, jego zniszczenia w stopniu powodującym jego nieczytelność, a także zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych. Z utratą prawa jazdy mamy do czynienia wówczas, gdy jego posiadacz zostaje pozbawiony dysponowania nim, np. w razie jego kradzieży, przywłaszczenia lub zgubienia. Zniszczenie prawa jazdy to jego fizyczne unicestwienie lub tak znaczne uszkodzenie, że dokument faktycznie przestaje istnieć. Natomiast jeśli chodzi o zmiany w stanie faktycznym, to tylko o te, które zawarte są w prawie jazdy, np. zmiana nazwiska lub imienia albo adresu zamieszkania.
18 Nie można natomiast mówić o utracie prawa jazdy, jeżeli zostało ono zatrzymane przez uprawniony organ w związku z utratą przez kierowcę uprawnień do prowadzenia pojazdów silnikowych. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B bez możliwości ich przywrócenia w trybie egzaminu kontrolnego i zobowiązał stronę do zwrotu dokumentu prawa jazdy do Starostwa Powiatowego.
19 Należy zwrócić uwagę, iż "wtórnik" to duplikat dokumentu pozostającego w obiegu prawnym, inaczej drugi egzemplarz danego dokumentu. Prawo jazdy jest dokumentem potwierdzającym posiadanie stosownych uprawnień. Skoro jednak prawo jazdy skarżącego zostało cofnięte, to w dacie złożenia wniosku o wydanie wtórnika rzeczonego prawa jazdy - tj. w dniu [...] r. R. G. nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdem, a to w związku z wymienioną powyżej decyzją cofającą uprawnienie do kierowania pojazdami mechanicznymi. Oznacza to, że w obrocie prawnym nie funkcjonował wówczas dokument potwierdzający te uprawnienia i stąd też nie mógł zostać wydany wtórnik tego dokumentu. Ewentualne wydanie skarżącemu wtórnika prawa jazdy oznaczałoby, że posiada on uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, co w świetle powyżej ustalonych okoliczności byłoby nieprawdą.
20 Wszelkie działania skarżącego mające na celu doprowadzenie do zmiany tego stanu rzeczy nastąpiły już po dacie wydania kwestionowanej decyzji. M.in. w dniu [...] r. Sąd Rejonowy w C. uznając go za winnego popełnienia wykroczenia przekroczenia dozwolonej prędkości, ustalił jednak, "iż prędkość którą przekroczył nie wynosiła nie 50km/h lecz 40km/h". Nie zmieniło to jednak nadal sytuacji skarżącego, gdyż nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego dotychczas wydane decyzje administracyjne, którymi orzeczono o utracie przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzji tych nie wyeliminowano do czasu orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji. Sytuacja uległa wprawdzie zmianie po wydaniu przez Starostę [...] w dniu [...] r., ale nastąpiło to już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny oceniając zgodność z prawem wydanych w sprawie decyzji dokonuje tej oceny na moment orzekania w sprawie przez organ administracji. Nie dokonuje też oceny wydanych w toku dalszego postępowania kolejnych decyzji administracyjnych.
21 Z przedstawionych względów Sąd uznał, że zaskarżone w sprawie decyzje odpowiadają prawu, a zarzuty skargi są bądź niezasadne.
22 Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.