Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lipca 2011 r., III SA/Gl 14/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lipca 2011 r., III SA/Gl 14/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.

Uzasadnienie

2 | |

3 |1. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 144 |

4 |ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) |

5 |oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i 4 pkt 1, art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w |

6 |administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia "A" w K. |

7 |(zwaną dalej Izbą Wytrzeźwień) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] r. zwracającego tytuły wykonawcze, utrzymał|

8 |w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. |

9 | |

10 |2. Z postanowienia organu egzekucyjnego wynikało, że zwrócił on otrzymane tytuły wykonawcze wystawione przez Izbę Wytrzeźwień, ponieważ |

11 |błędnie oznaczono wierzyciela. Zdaniem organu jednostka organizacyjna gminy, przy pomocy której prezydent miasta jako organ wykonawczy |

12 |gminy wykonuje swoje zadania, nie jest wierzycielem według definicji z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. |

13 | |

14 |3. W zażaleniu na to postanowienie strona stwierdziła, że organ egzekucyjny błędnie zakwestionował status wierzyciela w sytuacji, kiedy |

15 |oprócz wskazanej definicji pojęcie to zostało dookreślone w art. 5 u.p.e.a. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2, uprawnionym do żądania wykonania|

16 |w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów|

17 |albo bezpośrednio z przepisów prawa - organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo |

18 |powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz |

19 |wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. Wskazano przy tym, że |

20 |uiszczenie opłaty za pobyt w Izbie Wytrzeźwień należy do obowiązków wynikających wprost z przepisów prawa, a to zgodnie z art. 42 ust. 5|

21 |ustawy z dnia 26 października 1983 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity Dz. U z 2007 r., Nr |

22 |70, poz. 473 ze zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i |

23 |zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu |

24 |terytorialnego (Dz. U. Nr 20, poz. 192). W ocenie strony, skoro zwrócone tytuły wykonawcze spełniały wymogi ustawowe to należało wszcząć|

25 |i prowadzić postępowanie egzekucyjne. |

26 | |

27 |4. Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie uwzględnił tego zażalenia. |

28 | |

29 |4.1. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek |

30 |wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego sporządzonego według ustalonego wzoru. Według art. 27 § 1 pkt 1 |

31 |i § 2 tej ustawy, tytuł wykonawczy zawiera oznaczenie wierzyciela. Jeżeli tytuł wykonawczy dotyczy należności spółki nieposiadającej |

32 |osobowości prawnej, w tytule wykonawczym podaje się również imiona i nazwiska oraz adresy wspólników. Z kolei art. 29 stanowi, że organ |

33 |egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i |

34 |wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji |

35 |administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji |

36 |zwracając tytuł wierzycielowi. Na postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie tytułu wykonawczego przysługuje wierzycielowi, |

37 |niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Oznaczenie wierzyciela jest zatem obowiązkiem ustawowym, chodzi przy tym o |

38 |wierzyciela który jest uprawniony do wystawienia tytułu wykonawczego. |

39 | |

40 |4.2. Zdaniem organu w tej sprawie wierzycielem nie może być Izba Wytrzeźwień, ponieważ według art. 42 ust. 5 i 5a ustawy o wychowaniu |

41 |trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji pobierane są opłaty; |

42 |egzekucja należności, o których mowa w ust. 5, następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Według art. 1a |

43 |pkt 13 u.p.e.a., wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym |

44 |postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Zgodnie z art. 39 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, |

45 |organy samorządu terytorialnego w miastach liczących ponad 50.000 mieszkańców i organy powiatu mogą organizować i prowadzić izby |

46 |wytrzeźwień. |

47 | |

48 |4.3. Dalej organ wskazał na przepisy szczególne zawarte w. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 4 lutego 2004 r. w sprawie trybu |

49 |doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub |

50 |wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego, gdzie w Według § 18 ust. 1 postanowiono, że izba sprawuje opiekę nad osobami w |

51 |stanie nietrzeźwości; udziela osobom w stanie nietrzeźwości świadczeń higieniczno-sanitarnych; udziela osobom w stanie nietrzeźwości |

52 |pierwszej pomocy w nagłych wypadkach; prowadzi detoksykację dla osób wyrażających na to zgodę, jeżeli izba posiada odpowiednie |

53 |pomieszczenie, urządzenia, wyposażenie i odpowiednio wykwalifikowany personel; informuje o szkodliwości nadużywania alkoholu oraz |

54 |motywuje do podjęcia leczenia odwykowego. Z kolei według § 29, maksymalna wysokość opłaty związanej z pobytem osoby przyjętej do izby, |

55 |placówki lub jednostki Policji wynosi 250 zł. Natomiast według art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej |

56 |(tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.), do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy opracowanie i |

57 |realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów pomocy społecznej, profilaktyki|

58 |i rozwiązywania problemów alkoholowych i innych, których celem jest integracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka. Zgodnie z art. |

59 |92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.), |

60 |funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu sprawuje: rada miasta, prezydent miasta. Miasto na prawach powiatu jest gminą |

61 |wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w tej ustawie. Według art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o |

62 |samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), do zadań wójta należy w szczególności zatrudnianie i |

63 |zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 3 i 5 tej ustawy, kierownik urzędu (wójt) |

64 |wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Z |

65 |tych regulacji prawnych wynika, że izba wytrzeźwień jest jednostką organizacyjną gminy, przy pomocy której prezydent miasta wykonuje |

66 |zadania gminy. Prezydent miasta zatrudnia i zwalnia dyrektora izby wytrzeźwień i jest jego przełożonym oraz sprawuje nadzór nad |

67 |działalnością izby. W świetle tych przepisów prawa wierzycielem jest prezydent miasta, ponieważ dyrektor izby wytrzeźwień wykonuje swoje|

68 |zadania z upoważnienia prezydenta miasta. Skoro w tytułach wykonawczych błędnie oznaczono wierzyciela, to tytuły wykonawcze podlegały |

69 |zwróceniu. |

70 | |

71 |5. W skardze na to postanowienie strona skarżąca wnosząc o jego uchylenie wyjaśniła, że jest wierzycielem, ponieważ obowiązek uiszczenia|

72 |opłaty o której mowa w art. 42 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wynika bezpośrednio z przepisu |

73 |prawa, natomiast według § 17 rozporządzenia wykonawczego, osobom nieposiadającym w momencie zwalniania z izby, placówki lub jednostki |

74 |Policji środków pieniężnych wystarczających na pokrycie kosztów pobytu dyrektor izby, kierownik placówki lub komendant jednostki Policji|

75 |wystawia wezwanie do pokrycia kosztów pobytu w terminie 7 dni. Ponadto zgodnie z art. 41 ust. 2,3 i 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i|

76 |przeciwdziałaniu alkoholizmowi pieniądze, przedmioty wartościowe i napoje alkoholowe znajdujące się przy osobach, o których mowa w art. |

77 |40 ust. 1 zatrzymuje się w depozycie; z depozytów pieniężnych izby wytrzeźwień mogą potrącać swe należności z tytułu opłat związanych z |

78 |pobytem w izbie; na innych przedmiotach zatrzymanych w depozycie izbom wytrzeźwień służy ustawowe prawo zastawu celem zabezpieczenia |

79 |tych należności. Wynika z tych przepisów, że wskazane uprawnienia ustawodawca przyznał wprost i bezpośrednio izbie wytrzeźwień. W |

80 |sprawie nie mają zastosowania powołane przepisy ustawy o pomocy społecznej, ponieważ nie pozostają w związku z pobieraniem opłat za |

81 |pobyt w izbie. Na końcu powołano się na zapisy § 6 i § 7 pkt 6 statutu Izby Wytrzeźwień dotyczące pobierania i egzekwowania opłat. |

82 | |

83 |6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. |

84 |Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: |

85 | |

86 |7. Skarga nie jest zasadna. |

87 | |

88 |8. Według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy |

89 |administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę, między innymi działań organów administracji publicznej, w tym organów |

90 |podatkowych, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dlatego sąd administracyjny może dokonać kontroli |

91 |zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, a nie przy zastosowaniu innych kryteriów. |

92 | |

93 |8.1. Aby stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa, czy materialnego czy procesowego prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub |

94 |stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami |

95 |administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), Sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących|

96 |norm prawnych krajowych i lub wspólnotowych mających zastosowanie w sprawie, aby wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie |

97 |ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość|

98 |dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego. |

99 | |

100 |9. Za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej w K.|

101 |(zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). |

102 | |

103 |10. Przystępując zatem do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy podnieść, iż w sprawie miały |

104 |zastosowania przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. , |

105 |Nr 229, poz. 1954 ze zm.), które organ odwoławczy wskazał i zacytował w uzasadnieniu postanowienia ostatecznego. |

106 | |

107 |10.1. Zgodnie z art. 29 § 2 tej ustawy, jeżeli obowiązek którego dotyczy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 |

108 |i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji zwracając tytuł wierzycielowi. |

109 | |

110 |10.2. Z kolei, według art. 27 § 1 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera oznaczenie wierzyciela, którym zgodnie z art. 1a pkt 13 tej ustawy |

111 |jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub |

112 |zabezpieczającym. |

113 | |

114 |10.3. Istotne znaczenie ma tutaj zatem art. 27 § 2 u.p.e.a. stanowiący o tym, że jeżeli tytuł wykonawczy dotyczy należności spółki |

115 |nieposiadającej osobowości prawnej, w tytule wykonawczym podaje się również imiona i nazwiska oraz adresy wspólników. |

116 | |

117 |10.3.1. Skoro ten przepis nawiązuje do cywilistycznego pojęcia osobowości prawnej należy, to w pierwszej kolejności należy przedstawić |

118 |obowiązujące regulacje prawne dotyczące tego pojęcia. |

119 | |

120 |10.3.2. Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (DZ. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), osobami prawnymi są Skarb |

121 |Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną. |

122 | |

123 |10.3.3. Według art. 35 tej ustawy, powstanie, ustrój i ustanie osób prawnych określają właściwe przepisy; w wypadkach i w zakresie w |

124 |przepisach tych przewidzianych organizację i sposób działania osoby prawnej reguluje także jej statut. |

125 | |

126 |10.3.4. Właściwym przepisem przyznającym gminie osobowość prawną jest art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym |

127 |(tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stanowiący, że gmina posiada osobowość prawną. Natomiast zgodnie z art. 38 |

128 |k.c. osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Przy tym należy również |

129 |wskazać, że według art. 331 § 1 k.c., do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną|

130 |stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych. Ten przepis wprowadza do Kodeksu cywilnego trzeci rodzaj podmiotów, który należy |

131 |traktować jako odmienną kategorię normatywną od osób fizycznych i osób prawnych. Chodzi tutaj o jednostki organizacyjne, którym |

132 |przyznano prawo do występowania w obrocie prawnym w stosunkach z osobami fizycznymi lub osobami prawnymi ze względu na ich odrębność od |

133 |swoich uczestników (np. członków, wspólników). Odwołanie się do zdolności prawnej w praktyce odbywa się poprzez odniesienie do zdolności|

134 |do czynności prawnych. Wspólną cechą osób prawnych i podmiotów należących do trzeciej kategorii jest to, że są to jednostki |

135 |organizacyjne, czego nie można powiedzieć o osobach fizycznych. Według komentatorów, ta kategoria podmiotów to podmioty ustawowe, a nie |

136 |ułomne i są to pełnoprawni uczestnicy obrotu prawnego. W praktyce chodzi tutaj przede wszystkim o wspólnoty mieszkaniowe oraz o spółki |

137 |osobowe: spółkę jawną, partnerską, komandytową oraz komandytowo-akcyjną. |

138 | |

139 |10.4. Należy przypomnieć, że według art. 2 § 1 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają wyliczone tam obowiązki, które co do zasady|

140 |powstają w wyniku działań władzy publicznej lub powstają z mocy prawa: podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się |

141 |przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.); |

142 |niepodatkowe należności budżetowe, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr |

143 |157, poz. 1240); należności z tytułu przychodów z prywatyzacji; grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji |

144 |publicznej; inne należności pieniężne, jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej; należności |

145 |przypadające od jednostek budżetowych, wynikające z zastosowania wzajemnego potrącenia zobowiązań podatkowych z zobowiązaniami tych |

146 |jednostek; należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw; wpłaty na rzecz funduszy celowych |

147 |utworzonych na podstawie odrębnych przepisów; należności pieniężne z tytułu składek do funduszy; składek specjalnych; należności |

148 |pieniężne wynikające z tytułu zwrotów, interwencji i innych środków będących częścią systemu całkowitego lub częściowego finansowania |

149 |Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub Europejskiego Funduszu Rolniczego |

150 |Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz inne dalej tam wymienione. |

151 |10.6. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a. uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej tych obowiązków, |

152 |określonych jest dla obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa - organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w |

153 |wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej|

154 |bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania |

155 |obowiązku. Ten przepis uzupełnia definicję ustawową wierzyciela administracyjnego postępowania egzekucyjnego z art. 1a pkt 13 i jest |

156 |pojęciem prawa procesowego. Organem bezpośrednio zainteresowanym w wykonaniu obowiązku jest organ podmiotu prawa, na rzecz którego |

157 |obowiązek ma być wykonany. Jeżeli dochodzony obowiązek należy wykonać na rzecz gminy, będzie to jej organ w zakresie działania, którego |

158 |znajduje się zadanie pobierania łączących się z tym obowiązkiem należności pieniężnych. Z kolei, instytucja bezpośrednio zainteresowana |

159 |wykonaniem obowiązku to jednostka organizacyjna inna niż organ państwa lub organ jednostki samorządy terytorialnego powołana do |

160 |pobierania opłat, której ustawa powierzyła funkcje o charakterze władczym. Takim podmiotem Izba Wytrzeźwień nie jest. |

161 | |

162 |11. Podmiotami uprawnionymi do żądania wykonania tych obowiązków wskazanych w art. 2 § 1 u.p.e.a. są co do zasady podmioty władzy |

163 |publicznej, w tym gmina jako jednostka samorządowa, która posiada osobowość prawną. Jednakże w art. 27 § 2 tej ustawy przewidziano |

164 |również sytuację, kiedy to wierzycielem może być spółka nieposiadająca osobowości prawnej. Zachodzi zatem tutaj sytuacja, o jakiej mowa |

165 |w art. 331 § 1 k.c. – ustawodawca przyznał zdolność prawną jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną. Ta regulacja prawna |

166 |oznacza, że kiedy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzycielem jest spółka osobowa: cywilna, jawna, partnerska, komandytowa,|

167 |komandytowo-akcyjna, w tytule wykonawczym podaje się również imiona i nazwiska oraz adresy wspólników. |

168 | |

169 |12. W ustawie o samorządzie gminnym mowa jest o jednostkach organizacyjnych gminy, ale żaden przepis prawa nie przyznał tym jednostkom |

170 |zdolności prawnej. Skoro jednostka organizacyjna gminy nie jest osobą fizyczną, nie jest osobą prawną, jak również nie jest podmiotem |

171 |ustawowym, o jaki mowa w art. 331 § 1 k.c., to tym samym nie może samodzielnie występować w obrocie prawnym w stosunkach z osobami |

172 |fizycznymi lub osobami prawnymi. |

173 | |

174 |12.1. Podobnie rzecz się ma, jeśli chodzi o stosunki z organami władzy publicznej, w tym o stosunki z innymi jednostkami samorządowymi. |

175 |Jednostka organizacyjna gminy, jako że nie posiada zdolności prawnej nie może być stroną sądowego postępowania cywilnego, a to zgodnie z|

176 |regulacją prawną zawartą w Kodeksie postępowania cywilnego (każda osoba fizyczna i prawna ma zdolność występowania w procesie jako |

177 |strona - zdolność sądowa; zdolność sądową mają także jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje |

178 |zdolność prawną). |

179 | |

180 |12.2. Inaczej rzecz się ma, jeśli chodzi o postępowanie sądowoadministracyjne, gdzie w art. 25 § 2 P.p.s.a. zdolność sądową przyznano |

181 |samorządowym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej. |

182 | |

183 |12.3. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także|

184 |zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Na mocy art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h do wyłącznej właściwości |

185 |rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących tworzenia, |

186 |likwidacji i reorganizacji przedsiębiorstw, zakładów i innych gminnych jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek. W ten |

187 |sposób określono podstawowe sposoby realizacji zadań należących do gminy. Odbywa się to, między innymi poprzez tworzenie jednostek |

188 |organizacyjnych. Zadania gminy to zadania obejmujące wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz |

189 |innych podmiotów, zarówno zadania własne jak i zlecone z zakresu administracji rządowej oraz z zakresu właściwości powiatu lub |

190 |województwa. Utworzona w tym trybie jednostka organizacyjna pozostaje w obrębie struktury organizacyjnej gminy. Jednostka organizacyjna |

191 |może być jednak wyposażona w osobowość prawną (fundacja, kapitałowa spółka prawa handlowego) lub też osobowości prawnej nie posiadać |

192 |(np. jednostka budżetowa, ośrodek pomocy społecznej, izba wytrzeźwień). Zasady funkcjonowania tych jednostek określają przepisy |

193 |szczególne, na przykład ustawa o pomocy społecznej, ustawa o zakładach opieki zdrowotnej, ustawa o systemie oświaty, ustawa o wychowaniu|

194 |w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi |

195 | |

196 |12.4. W ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze. zm.) jednostki samorządu terytorialnego|

197 |zaliczone zostały do sektora finansów publicznych, tworząc jednostkę sektora finansów publicznych. Jednostki te stosują zasady |

198 |gospodarki finansowej wykorzystując formy określone w art. 10 ust. 1: jednostki budżetowe, samorządowe zakłady budżetowe, agencje |

199 |wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej i państwowe fundusze celowe. Jedynie niektóre ze wskazanych form mogą być stosowane przez |

200 |gminę. Należy do nich jednostka budżetowa oraz samorządowy zakład budżetowy. Jednostka budżetowa stanowi jednostkę organizacyjną sektora|

201 |finansów publicznych nieposiadającą osobowości prawnej, pokrywającą swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, odprowadzającą pobrane dochody|

202 |na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego (art. 11 ust. 1). Z kolei samorządowe |

203 |zakłady budżetowe mogą być powołane do wykonywania zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego w zakresie wyznaczonym w art. 14. |

204 | |

205 |13. Mając na uwadze te regulacje prawne można stwierdzić, że gminna osoba prawna to gminna jednostka organizacyjna utworzona przez gminę|

206 |posiadająca osobowość prawną. Jest to podmiot wydzielony organizacyjne, posiadający odrębne składniki majątkowe i osobowe, realizujący |

207 |zadania określone odpowiednimi przepisami. Inaczej rzecz się ma jeśli chodzi o jednostki organizacyjne nie wyposażone w osobowość |

208 |prawną. |

209 | |

210 |13.1. Według art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. |

211 |1591 ze zm.), do zadań wójta należy w szczególności zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. Natomiast |

212 |zgodnie z art. 33 ust. 3 i 5 tej ustawy, kierownik urzędu (wójt) wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników |

213 |urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. |

214 | |

215 |13.2. Kierownik jednostki organizacyjnej gminy nieposiadającej osobowości prawnej działa jednoosobowo na podstawie pełnomocnictwa |

216 |udzielonego przez wójta (art. 47 ust. 1) i tylko w tych granicach może reprezentować daną jednostkę (zob.: uchwała SN z 19 stycznia 1993|

217 |r., III CZP 160/92, OSNC 1993/6/102). Co do formy czynności prawnej - udzielenia przez wójta pełnomocnictwa dla kierownika gminnej |

218 |jednostki organizacyjnej należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego. |

219 |Według art. 15 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, organem stanowiącym i kontrolnym w gminie jest rada gminy, która z mocy art. 40 ust.|

220 |2 pkt 2 może wydać akt prawa miejscowego w zakresie organizacji urzędów i instytucji gminnych. Pod pojęciem funkcjonalnym organizacji |

221 |należy rozumieć określoną strukturę oraz wzajemne wewnętrzne relacje pomiędzy poszczególnymi elementami tej struktury, to pojęcie |

222 |zostało użyte w rozumieniu funkcjonalnym i oznacza urządzenie czegoś, stworzenie sytemu. Zgodnie z art. 39 ustawy o wychowaniu w |

223 |trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, organy samorządu terytorialnego w miastach liczących ponad 50.000 mieszkańców i organy |

224 |powiatu mogą organizować i prowadzić izby wytrzeźwień. |

225 | |

226 |13.3. Ustawodawca skonkretyzował zatem formę w jakiej ma odbywać się wykonywanie zadania publicznego wynikającego z ustawy o wychowaniu |

227 |w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi pozostawiając radzie gminy (miasta) wybór, czy zorganizowana i prowadzona w tym trybie |

228 |izba wytrzeźwień będzie gminną osobą prawną, czy też jednostką organizacyjną nie wyposażoną w osobowość prawną. Decydujące znaczenie ma |

229 |tutaj treść uchwały rady gminy (miasta) w przedmiocie utworzenia takiej gminnej jednostki organizacyjnych oraz wyposażenia jej w |

230 |majątek. |

231 | |

232 |13.4. Według art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym organem wykonawczym gminy jest wójt, który zgodnie z art. 30 ust. 1 wykonuje |

233 |uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa. Do zadań wójta należy w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym |

234 |(art. 30 ust. 2 pkt 3). Z kolei, według art. 31, wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Wójt wykonuje |

235 |zadania przy pomocy urzędu gminy. Organizację i zasady funkcjonowania urzędu gminy określa regulamin organizacyjny nadany przez wójta w |

236 |drodze zarządzenia. Kierownikiem urzędu jest wójt. Wójt może powierzyć prowadzenie określonych spraw gminy w swoim imieniu zastępcy |

237 |wójta lub sekretarzowi gminy (art. 33). |

238 | |

239 |13.5. W tej sprawie najistotniejsze znaczenie ma jednak art. 46 ust. 1 stanowiący, że oświadczenie woli w imieniu gminy w zakresie |

240 |zarządu mieniem składa jednoosobowo wójt albo działający na podstawie jego upoważnienia zastępca wójta samodzielnie albo wraz z inną |

241 |upoważnioną przez wójta osobą. Zarząd mieniem komunalnym, w tym również pozostającym w dyspozycji jednostki organizacyjnej jaką jest |

242 |izba wytrzeźwień należy do wójta, który na mocy art. 47 ust. 1 ustawy i z zastosowaniem przepisów Kodeksu cywilnego umocowuje |

243 |kierowników jednostek organizacyjnych gminy nieposiadających osobowości prawnej do działania. W ramach tak udzielonego pełnomocnictwa |

244 |kierownik gminnej jednostki organizacyjnej, w tym również kierownik izby wytrzeźwień może dokonywać czynności cywilnoprawnych, zarządzać|

245 |powierzonym danej jednostce mieniem oraz realizować plan finansowy danej jednostki. |

246 | |

247 |13.6. Zakres pełnomocnictwa nie może jednak wykraczać poza ramy wskazane w art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z następujących |

248 |powodów. Gmina jest osobą prawną prawa cywilnego i jako taka działa jedynie za pośrednictwem swych organów w sposób przewidziany w |

249 |ustawie i opartym na niej statucie. Mieniem komunalnym jest mienie należące do gminy i nie jest nim mienie należące do innych gminnych |

250 |osób prawnych. Oświadczenie woli w imieniu gminy w zakresie zarządu mieniem odnosi się w tym wypadku do takich czynności, które wymagają|

251 |wyrażenia woli na zewnątrz, a nie o wszystkie czynności zewnętrzne, które mają aspekt majątkowy (wyrok SN z 11 października 2001 r., II |

252 |CKN 327/99, LEX nr 52727). Według art. 44 Kodeksu cywilnego, mieniem jest własność i inne prawa majątkowe. |

253 |Mienie to ogół praw majątkowych, w szczególności prawo własności i inne prawa rzeczowe występujące w Kodeksie cywilnym i poza kodeksem |

254 |na przykład współwłasność uczestników wspólnoty mieszkaniowej. Są to też takie prawa podmiotowe majątkowe, jak wierzytelności (prawa |

255 |względne) oraz prawa osobiste o charakterze majątkowym (np. prawo do wynagrodzenia). Mieniem są tylko prawa, nie są zaś obowiązki |

256 |(długi), które własność i inne prawa majątkowe tylko obciążają. Według art. 42 ust. 5 i 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i |

257 |przeciwdziałaniu alkoholizmowi, za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji pobierane są opłaty. Egzekucja |

258 |należności, o których mowa w ust. 5, następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast § 29 |

259 |rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie |

260 |nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr|

261 |20, poz. 192) stanowi, że maksymalna wysokość opłaty związanej z pobytem osoby przyjętej do izby, placówki lub jednostki Policji wynosi |

262 |250 zł. Wskazana ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przewiduje również inną opłatę. Zgodnie z art. 111, w|

263 |celu pozyskania dodatkowych środków na finansowanie zadań określonych w art. 41 ust. 1, gminy pobierają opłatę za korzystanie z zezwoleń|

264 |na sprzedaż napojów alkoholowych, o których mowa w art. 18. Opłata wnoszona jest do kasy gminy w każdym kolejnym roku kalendarzowym |

265 |objętym zezwoleniem, w trzech równych ratach w terminach w ustawie określonych. Należy tutaj przypomnieć, że zgodnie z art. 18 ustawy, |

266 |sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie |

267 |zezwolenia wydawanego przez właściwego wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), po zasięgnięciu opinii zarządu gminy. Te przepisy |

268 |prawne z woli ustawodawcy regulują zatem wszystkie zagadnienia dotyczące opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów |

269 |alkoholowych, w szczególności zaś ustawowo określają wysokość opłaty należnej w danym roku kalendarzowym. Mechanizm uiszczenia opłaty |

270 |został uregulowany w ten sposób, że z jednej strony gmina pobiera opłatę, a z drugiej - przedsiębiorca wnosi opłatę na rachunek gminy, |

271 |opłata wnoszona jest, dokonuje się. Posługując się tymi zwrotami ustawodawca zobowiązał zatem odpowiednio oba podmioty, tj. |

272 |przedsiębiorcę i gminę do pobrania i terminowego wniesienia opłaty, której wysokość w danym roku kalendarzowym wynika ze wskazanych już |

273 |przepisów prawa. Reprezentujący gminę wójt poprzez swój aparat urzędniczy został zobowiązany w zakresie pobrania opłaty jedynie do |

274 |wykonania wskazań ustawodawcy i nie posiada tutaj żadnych uprawnień władczych, decyzyjnych. Na gruncie omawianej ustawy, jedynie w dwóch|

275 |wypadkach wójt może działać władczo: na podstawie jej art. 18 ust. 1 wydając zezwolenie (odmowę) na sprzedaż napojów alkoholowych lub na|

276 |podstawie art. 18 ust. 10 cofając zezwolenie. Zezwolenie może utracić ważność na podstawie art. 18 ust. 12 z powodu jego wygaśnięcia z |

277 |mocy prawa. W obu sytuacjach, tj. z dniem kiedy decyzja o cofnięciu zezwolenia staje się ostateczna, jak również z dniem zaistnienia |

278 |zdarzenia skutkującego wygaśnięciem zezwolenia, uiszczona wcześniej opłata staje się nienależna za okres przypadający po utracie |

279 |ważności zezwolenia. W takim wypadku, zwrotowi podlega kwota stanowiąca różnicę pomiędzy uiszczoną wcześniej kwotą, a opłatą należną, |

280 |którą zawsze jest opłata w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia. Ustawa kompleksowo reguluje tryb, zasady i sposób |

281 |obliczania opłaty, i czyni to w pełnym zakresie, tak pobrania opłaty należnej jak i zwrotu opłaty nienależnej. Obowiązek uiszczenia |

282 |opłaty w prawidłowej wysokości wynika bowiem z mocy prawa, a nie z mocy decyzji administracyjnej ustalającej bądź też określającej |

283 |wysokość zobowiązania z tego tytułu. Wyliczenie opłaty ma jedynie charakter materialno – techniczny. Opłata za korzystanie z zezwolenia |

284 |na sprzedaż napojów alkoholowych nie jest niepodatkową należnością budżetu jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 2 § 1 |

285 |pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137. poz. 926 ze zm.). Omawiana opłata jest świadczeniem |

286 |publicznoprawnym pobieranym przez gminę i wydatkowanym na gminny program zwalczania alkoholizmu, który jest zadaniem własnym gminy. |

287 | |

288 |14. Należy wobec tego rozważyć, jaki charakter ma przewidziana w art. 42 ust. 5 i 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu|

289 |alkoholizmowi opłata za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji. |

290 | |

291 |14.1. W punkcie wyjścia należy stwierdzić, że charakter tej opłaty różni się od opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów |

292 |alkoholowych tym, że jej wysokość nie wynika wprost z przepisu prawa, lecz określana jest przez Ministra Zdrowia, a to na podstawie |

293 |delegacji ustawowej z art. 42 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi do określenia maksymalnej |

294 |wysokości opłat związanych z pobytem w izbie wytrzeźwień, innej placówce utworzonej lub wskazanej przez jednostkę samorządu |

295 |terytorialnego lub w jednostce Policji. |

296 | |

297 |14.2. Według art. 2 § 2 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosuje się |

298 |również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione w|

299 |§ 1 pkt 1 organy. Organom, o których mowa w § 2, przysługują uprawnienia organów podatkowych. |

300 | |

301 |14.3. Wynika z tej regulacji prawnej, że Minister Zdrowia jest organem uprawnionym do stosowania ulg w spłacie omawianej opłaty |

302 |zrównanej ze zobowiązaniem podatkowym, a to w trybie art. 67 a ustawy Ordynacja podatkowa (odroczenie, rozłożenie na raty, umorzenie w |

303 |całości lub w części) ale tylko przy ustaleniu, że omawiana opłata jest należnością budżetu państwa. Z art. 45 ust. 5 ustawy o |

304 |wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wynika, że jest to opłata częściowo ryczałtowa (określenie maksymalnej |

305 |wysokości), pobierana za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji. Opłata może zostać zatem pobrana jedynie w |

306 |sytuacji, kiedy osoba została doprowadzona i przyjęta do izby wytrzeźwień lub do jednostki Policji. Według art. 40 ust. 1 i 2, osoby w |

307 |stanie nietrzeźwości, które swoim zachowaniem dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym lub w zakładzie pracy, znajdują się w |

308 |okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu lub zdrowiu innych osób, mogą zostać doprowadzone do izby |

309 |wytrzeźwień, podmiotu leczniczego lub innej właściwej placówki utworzonej lub wskazanej przez jednostkę samorządu terytorialnego albo do|

310 |miejsca zamieszkania lub pobytu. W razie braku izby wytrzeźwień osoby takie mogą być doprowadzone do jednostki Policji. |

311 | |

312 |14.4. Ta ustawowa regulacja prawna oznacza, że obowiązek uiszczenia opłaty nie powstaje, kiedy osoba w stanie nietrzeźwości została |

313 |doprowadzona do podmiotu leczniczego lub innej właściwej placówki utworzonej lub wskazanej przez jednostkę samorządu terytorialnego albo|

314 |do miejsca zamieszkania lub pobytu. Tymczasem przepis delegacyjny art. 40 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu |

315 |alkoholizmowi upoważnił Ministra Zdrowia do określenia maksymalnej wysokości opłat związanych z pobytem w izbie wytrzeźwień, innej |

316 |placówce utworzonej lub wskazanej przez jednostkę samorządu terytorialnego lub w jednostce Policji, co powoduje poszerzenie miejsc |

317 |pobytu o inną placówkę utworzoną lub wskazaną przez jednostkę samorządu terytorialnego. |

318 |14.5. Skoro izba wytrzeźwień jest jednostką organizacyjną gminy, a jednostka Policji jest jednostką organizacyjną powstałą w trybie |

319 |ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.), to należy rozważyć, czy ta sama |

320 |opłata może być w jednym wypadku dochodem własnym gminy, a w drugim należnością budżetu państwa. |

321 | |

322 |14.5.1. Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jednolity |

323 |Dz. U. z 2010 r., Nr 80, poz. 526 ze zm.), dochodami jednostek samorządu terytorialnego są dochody własne; subwencja ogólna; dotacje |

324 |celowe z budżetu państwa. W rozumieniu ustawy dochodami własnymi jednostek samorządu terytorialnego są również udziały we wpływach z |

325 |podatku dochodowego od osób fizycznych oraz z podatku dochodowego od osób prawnych. |

326 | |

327 |14.5.2. Natomiast według art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. f tej ustawy, źródłami dochodów własnych gminy są wpływy z opłat stanowiących dochody |

328 |gminy, uiszczanych na podstawie odrębnych przepisów, a na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3, dochody uzyskiwane przez gminne jednostki |

329 |budżetowe oraz wpłaty od gminnych zakładów budżetowych. Jednostka budżetowa stanowi jednostkę organizacyjną sektora finansów |

330 |publicznych, nieposiadającą osobowości prawnej, pokrywającą swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, odprowadzającą pobrane dochody na |

331 |rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Samorządowy zakład budżetowy może być |

332 |powołany do wykonywania zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego w zakresie wyznaczonym w art. 14 ustawy z dnia z dnia 27 |

333 |sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.). W tym katalogu brak jest zadania w zakresie programu |

334 |zwalczania alkoholizmu. |

335 | |

336 |14.5.3. W świetle tych przepisów, izba wytrzeźwień jest jednostką budżetową odprowadzająca pobrane dochody na rachunek budżetu jednostki|

337 |samorządu terytorialnego. Pobrana w trybie art. 45 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi opłata za |

338 |doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień w kwocie nie wyższej niż 250 zł jest opłatą stanowiącą dochód gminy, uiszczoną na podstawie |

339 |odrębnych przepisów, dochodem uzyskanym przez gminną jednostkę budżetową. |

340 | |

341 |14.5.4. Skoro opłata nie będąca należnością budżetu państwa nie podlega regulacji z art. 2 § 2 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa, to tym |

342 |samym w razie jej nie pobrania nie mają tutaj zastosowania przepisy dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych (inaczej WSA w Łodzi |

343 |w wyroku z 25 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 90/10, LEX nr 675103). Według art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, |

344 |środkami publicznymi są dochody publiczne, do których zalicza się daniny publiczne będące między innymi opłatami, których obowiązek |

345 |ponoszenia na rzecz państwa oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw. Sektor finansów publicznych |

346 |tworzą, między innymi organy władzy publicznej w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy|

347 |i trybunały (art. 9 pkt 1). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt. 1 ustawy o Policji, Komendant Główny Policji określa szczegółowe zasady |

348 |organizacji i zakres działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji. Pobrana w trybie art. 45 ust. 5 ustawy o|

349 |wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi opłata za doprowadzenie i pobyt w jednostce Policji w kwocie nie wyższej niż |

350 |250 zł jest dochodem publicznym będącym opłatą, której obowiązek ponoszenia na rzecz państwa wynika z odrębnych ustaw, opłatą |

351 |podlegającą regulacji z art. 2 § 2 i 3 ustawy Ordynacja podatkowa, opłatą do której mają zastosowanie przepisy dotyczące przedawnienia |

352 |zobowiązań podatkowych. |

353 | |

354 |15. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że |

355 |niepobrana w trybie art. 45 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi opłata za doprowadzenie i pobyt w |

356 |izbie wytrzeźwień w kwocie nie wyższej niż 250 zł nie jest opłatą do której mają zastosowanie przepisy dotyczące zaległości podatkowej |

357 |(art. 2 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa). Jako nieuiszczona opłata wynikająca z ustawy stanowi ona zatem prawo majątkowe (mienie) będące |

358 |wierzytelnością gminy, jeśli w trybie § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 4 lutego 2004 r. w sprawie trybu doprowadzania, |

359 |przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez |

360 |jednostkę samorządu terytorialnego osobie nieposiadającej w momencie zwalniania z izby środków pieniężnych wystarczających na pokrycie |

361 |kosztów pobytu dyrektor izby wystawił wezwanie do pokrycia kosztów pobytu w terminie 7 dni, i jeśli te koszty pobytu nie zostały w tym |

362 |terminie pokryte. |

363 | |

364 |15.1. W takiej sytuacji wierzyciel (gmina) poprzez reprezentującego ją wójta winien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków|

365 |egzekucyjnych (art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), ponieważ złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji jest |

366 |warunkiem rozpoczęcia egzekucji administracyjnej, która następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub |

367 |doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie |

368 |nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5). Według art. 6 § 1 a tej ustawy, na bezczynność |

369 |wierzyciela w podejmowaniu tych czynności służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku |

370 |niewykonania obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje |

371 |zażalenie. |

372 | |

373 |15.2. Skoro według art. 1 ustawy o samorządzie gminnym, mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową, a przez gminę należy|

374 |rozumieć wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium, to tym samym każdy mieszkaniec gminy poprzez art. 101 a ust. 1 tej ustawy |

375 |może podjąć działania, kiedy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne |

376 |narusza prawa osób trzecich. |

377 | |

378 |15.3. Jeśli wierzycielem jest gmina, to na bezczynność reprezentującego ją wójta w administracyjnym postępowaniu administracyjnym skargę|

379 |może wnieść każdy mieszkaniec gminy. |

380 | |

381 |16. Zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie |

382 |wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Według art. 27 § 1 pkt 1 i 7 tej ustawy, tytuł |

383 |wykonawczy zawiera oznaczenie wierzyciela; datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego |

384 |podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela. |

385 | |

386 |16.1. Skoro złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji jest oświadczeniem woli w imieniu gminy w zakresie zarządu mieniem, ponieważ chodzi |

387 |tutaj o dochodzenie jej wierzytelności, to takie oświadczenie może złożyć tylko i wyłącznie osoba uprawniona - jednoosobowo wójt albo |

388 |działający na podstawie jego upoważnienia zastępca wójta samodzielnie albo wraz z inną upoważnioną przez wójta osobą. Podpisującymi |

389 |tytuł wykonawczy mogą być tylko i wyłącznie wskazane osoby, a nie kierownik izby wytrzeźwień, który w trybie przepisów Kodeksu cywilnego|

390 |został jedynie umocowany przez wójta do działania w zakresie dokonywania czynności cywilnoprawnych w ramach zarządu powierzonym |

391 |jednostce organizacyjnej gminy mieniem i do realizowania planu finansowego tej jednostki. Szerszemu umocowaniu kierownika gminnej |

392 |jednostki organizacyjnej sprzeciwia się bowiem treść art. 46 ustawy o samorządzie gminnym. |

393 | |

394 |16.2. Co do odcisku pieczęci urzędowej, którą winien zawierać tytuł wykonawczy to regulacje prawne w tym zakresie zawiera nadal |

395 |obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955 r. w sprawie tablic i pieczęci urzędowych (Dz. U. Nr 47, poz. 316 ze |

396 |zm.). Według § 17 ust.1, zamówienia na pieczęcie urzędowe kierują do Mennicy Państwowej: |

397 |1) organy władzy, naczelne i centralne organy administracji państwowej oraz wojewodowie - bezpośrednio, |

398 |2) inne organy administracji rządowej w zależności od podporządkowania - za pośrednictwem organów naczelnych, centralnych lub |

399 |wojewódzkich, |

400 |3) gminy, związki komunalne i sejmiki samorządowe oraz ich organy - bezpośrednio, |

401 |4) sądy, prokuratura, państwowe biura notarialne, notariusze i komornicy sądowi - za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości. |

402 | |

403 |16.3. Wyrobienie pieczęci urzędowej dla Izby Wytrzeźwień na zamówienie gminy (Miasta K.) nie spowodowało, że ta jednostka organizacyjna |

404 |gminy stała się wierzycielem poprzez złożenie odcisku tej pieczęci na tytule wykonawczym, który mogły podpisać jedynie osoby wskazane w |

405 |art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. |

406 |16.4. Izba wytrzeźwień nie jest gminą, ani jej organem (§ 17 ust. 1 pkt 3), jak również nie jest wierzycielem w rozumieniu przepisów |

407 |ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekwowania niepobranej opłaty wynikającej z art. 45 ust. 5 ustawy o |

408 |wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień. |

409 | |

410 |17. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie doszukał się naruszenia prawa, dlatego na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił. |