Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 marca 2007 r., I SAB/Gd 6/06

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 marca 2007 r., I SAB/Gd 6/06

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 marca 2007 r. sprawy ze skargi Gminy na bezczynność Wojewody w przedmiocie niewydania decyzji administracyjnej w sprawie ustalenia wysokości rekompensaty z tytułu utraconych dochodów z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2005 oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z dnia 30 marca 2006 r. Gmina zwróciła się o zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości w parkach narodowych oraz rezerwatach przyrody za 2005 r., wykazując w nim kwotę do zwrotu w wysokości [...] zł.

3 Wojewoda, działając w trybie i na zasadach określonych w § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie zwrotu utraconych przez gminy dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości w parkach narodowych, rezerwatach przyrody oraz przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego (Dz. U. Nr 33, poz. 229), sprawdził prawidłowość złożonego wniosku pod względem formalnym i rachunkowym, korygując kwotę rekompensaty należną Gminie.

4 O powyższym Wojewoda poinformował pismem z dnia 10 lipca

5 2006 r. Ministra Finansów, który decyzją z dnia [...] r. dokonał – poprzez zmiany w budżecie państwa na 2006 r. – zwiększenia środków finansowych dla dziesięciu gmin (w tym Gminy) przeznaczonych na zwrot utraconych przez te gminy dochodów.

6 Pismem z dnia 16 sierpnia 2006 r. Dyrektora Wydziału Finansów i Budżetu Urzędu Wojewódzkiego poinformowano Gminę, że ww. decyzją Ministra Finansów zwiększono plan dotacji na 2006 r. w dziale 756, rozdziale 75615 § 2680 o kwotę [...] zł, która stanowi środki przeznaczone na zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych z podatku od nieruchomości w parkach narodowych i rezerwatach przyrody za rok 2005.

7 Pismem z dnia 22 sierpnia 2006 r. Wójt Gminy zwrócił się o wyjaśnienie, czy pismo Dyrektora Wydziału Finansów i Budżetu Urzędu Wojewódzkiego z dnia 16 sierpnia 2006 r. stanowi decyzję Wojewody w przedmiocie wniosku Gminy o zwrot utraconych dochodów, czy też sprawa ta została rozstrzygnięta decyzją Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2006 r., której gmina ta nie otrzymała, jak również o podanie przysługującego gminie trybu odwoławczego.

8 W odpowiedzi pismem z dnia 4 września 2006 r. zastępca Dyrektora ww. Wydziału wskazał, iż pismo z dnia 16 sierpnia 2006 r. nie jest decyzją Wojewody w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego oraz że przedmiotowym pismem, na podstawie decyzji Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia

9 2006 r., zwiększono budżet Gminy z przeznaczeniem na zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych z podatku od nieruchomości w parkach narodowych i rezerwatach przyrody za rok 2005.

10 Pismem z dnia 11 września 2006 r. Gmina zwróciła się o Wojewody o wydanie w trybie pilnym decyzji w przedmiocie zwrotu utraconych przez nią dochodów z tytułu zwolnienia Parku Narodowego od podatku od nieruchomości za 2005 r., wskazując, iż złożony przez nią w tej sprawie wniosek z dnia 30 marca 2006 r. nie został rozpatrzony.

11 Następnie pismem z dnia 13 września 2006 r. skarżąca poinformowała Ministra Finansów o bezczynności Wojewody we wskazanym przedmiocie i zwróciła się o podjęcie działań zmierzających do spowodowania wydania przez Wojewodę, jako organu pierwszej instancji, decyzji administracyjnej w ww. sprawie.

12 Pismem z dnia 27 września 2006 r. Gmina ponownie wezwała Wojewodę do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.

13 Na powyższe pisma adresaci odpowiedzieli odpowiednio pismami z dnia 5 i 31 października 2006 r.

14 W dniu 27 października 2006 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody, zarzucając mu naruszenie przepisu art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie zwrotu utraconych przez gminy dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości w parkach narodowych, rezerwatach przyrody oraz przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego oraz wnosząc o nakazanie Wojewodzie wydania decyzji administracyjnej ustalającej wysokość kwoty rekompensaty z tytułu utraconych przez gminę dochodów na skutek zwolnienia Parku Narodowego z podatku od nieruchomości za 2005 r. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż Wojewoda nie załatwił sprawy należnej gminie rekompensaty w terminie do 31 sierpnia 2006 r., określonym w powołanym rozporządzeniu Ministra Finansów, jak również nie wydał decyzji w tej sprawie w terminie trzymiesięcznym, wynikającym z art. 35 § 3 kpa, ani też nie powiadomił gminy jako strony w trybie przewidzianym w art. 36 kpa.

15 W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż w pełni wykonał obowiązki nałożone rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 21 lutego 2006 r., podejmując w terminie działania zgodne z obowiązującymi przepisami. Zdaniem ww. organu nie jest on władny do orzekania w trybie decyzji administracyjnej co do wniosku o zwrot utraconych przez Gminę dochodów. Powyższego nie przewidują bowiem przepisy, przyznające mu wyłącznie kompetencje do czynności materialno-technicznej w postaci sprawdzenia prawidłowości sporządzonych wniosków pod względem rachunkowym i formalnym i przekazania wyliczonych środków.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

17 Skarga jest bezzasadna.

18 W pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy wojewoda jest władny do rozstrzygania w formie decyzji administracyjnej w sprawie z wniosku gminy o zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, czego domaga się skarżąca.

19 W ocenie Sądu odpowiedź na postawione pytanie jest negatywna w świetle normującego tę kwestię rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie zwrotu utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości w parkach narodowych, rezerwatach przyrody oraz przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego (Dz. U. Nr 33, poz. 229). Przepisy §§ 4 i 5 przywołanego rozporządzenia wprost bowiem stanowią, że właściwy wojewoda sprawdza prawidłowość sporządzonych przez gminy wniosków pod względem rachunkowym oraz formalnym i w terminie do dnia 31 sierpnia roku następującego po roku, w którym nastąpiło zwolnienie, przekazuje na rachunek budżetu gminy kwotę środków stanowiących równowartość wysokości utraconych dochodów z tytułu zwolnień, o których mowa w § 1. Tym samym rację ma Wojewoda, iż podjęte przez niego działania mające na celu sprawdzenie poprawności złożonego przez skarżącą wniosku stanowiły jedynie czynność materialno-techniczną, gdyż organ ten nie jest właściwy do orzekania (w jakiejkolwiek formie) w przedmiocie wysokości przysługującej z ww. tytułu rekompensaty. Redakcja przepisu § 4 cyt. rozporządzenia jest na tyle jednoznaczna, iż poza wykładnią językową przepis ten nie wymaga sięgnięcia do innych interpretacji.

20 Niemniej należy zauważyć, iż przywołana czynność nie została pozbawiona kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W wyniku takiej kontroli Sąd, uwzględniając skargę, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności, a nadto może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 p.p.s.a.)

21 Tym samym przywołana czynność materialno-techniczna, która wywołała pomiędzy stronami niniejszej sprawy spór co do wysokości należnej Gminie rekompensaty, winna zostać zaliczona do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej i jako taka poddana kontroli sądowej. Skoro skarżąca nie zgadzała się z wysokością przyznanego jej zwrotu utraconych dochodów, winna zaskarżyć tę czynność, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., po uprzednim wezwaniu na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.) w terminie 14 dni od dnia, w którym dowiedziała się o kwocie przyznanego jej zwrotu utraconych dochodów. Skarżąca tego nie uczyniła, wnosząc w zamian skargę na bezczynność Wojewody, która jest przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

22 Wskazać jednakże należy, iż opisane, błędne działanie skarżącej mogło zostać spowodowane brakiem stosownego pouczenia co do środków zaskarżenia w piśmie Wojewody z dnia 16 sierpnia 2006 r. Powyższe pismo winno informować o możliwości wniesienia przez gminę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Wskazane naruszenie prawa proceduralnego przez Wojewodę skutkuje brakiem winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia wezwania i może uzasadniać wniosek o przywrócenie tego terminu.

23 Powracając do przedmiotu rozpoznawanej skargi, tj. bezczynności Wojewody, stwierdzić należy, iż zgodnie z ustalonym i bezspornym stanem faktycznym podjął on działania zgodne z prawem i w terminie określonym przez prawo, zatem o zarzucanej bezczynności nie może być mowy. Zaznaczyć należy, iż skarga na bezczynność może być uwzględniona tylko w razie niepodejmowania przez organy nakazanych prawem aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

24 Z wymienionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.