Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2016 r., I SA/Gd 1187/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2016 r., I SA/Gd 1187/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skargi V. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia V. L. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 10 maja 2016 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki.

3 Postanowienie organu II instancji zapadło na tle następującego stanu faktycznego:

4 Decyzją z dnia 7 marca 2016r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, po wznowieniu na wniosek strony postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia odpowiedzialności V. L., jako byłego członka zarządu spółki solidarnie ze "A“ Sp. z o.o. za zaległe zobowiązania spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 rok wraz z odsetkami za zwłokę i powstałe koszty egzekucyjne, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2015r. nr [...], przy czym w ww. decyzji wskazał numer ostatecznej decyzji "[...]" zamiast "[...]".

5 Postanowieniem z dnia 10 maja 2016r. Naczelnik Urzędu Skarbowego sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w ww. decyzji z dnia 7 marca 2016r. w ten sposób, iż wskazał, że na stronie pierwszej decyzji w wierszu 21 jest "[...]", a winno być "[...]".

6 W zażaleniu na to postanowienie V. L. wniósł o jego uchylenie w całości, zarzucając naruszenie art. 215 § 1, art. 217 § 1 i § 2, art. 210 § 4, art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), zwanej dalej jako "O.p", poprzez niewłaściwe zastosowanie.

7 W uzasadnieniu wskazał, iż postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 215 § 1 O.p., polegającym na bezzasadnym sprostowaniu istotnego błędu, który nie może być uznany za oczywistą omyłkę pisarską. Zdaniem strony, doręczenie zaskarżonego postanowienia nastąpiło po wniesieniu odwołania, a nieprawidłowe oznaczenie decyzji nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej, lecz podstawę do uchylenia decyzji. W ocenie strony, jeżeli sprostowanie rozstrzygnięcia było dopuszczalne, to powinno nastąpić w formie decyzji wydanej na podstawie art. 213 § 2 i § 3 O.p. Dodatkowo podniósł, że w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 7 marca 2016r., sprostowaną postanowieniem z dnia 10 maja 2016r., wystąpiła kwalifikowana wada, stanowiąca przesłankę do jego wznowienia, zaś zaskarżone postanowienie zawiera błędne uzasadnienie faktyczne i prawne, niespełniające przesłanek ustawowych.

8 Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

9 W motywach rozstrzygnięcia podniósł, że przepisy O.p. nie definiują pojęcia "oczywistej omyłki", jednakże w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że oczywistą omyłkę stanowi błąd, który nie wpływa na znaczenie merytoryczne aktu administracyjnego i jego charakter nie budzi wątpliwości w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy lub stanu prawnego.

10 W związku z tym organ II instancji stwierdził, że podanie błędnego numeru decyzji, której odmówiono uchylenia, stanowi oczywistą omyłkę pisarską w rozumieniu art. 215 § 1 O.p., ponieważ pozostałe elementy decyzji pozwalały ją zidentyfikować. W sentencji decyzji z dnia 7 marca 2016r. podano bowiem organ podatkowy, który ją wydał, datę wydania, adresata oraz przedmiot decyzji wraz ze wskazaniem tytułu i okresu podatkowego.

11 Zatem prawidłowo organ I instancji zakwalifikował zaistniały błąd w sentencji ww. decyzji jako oczywistą omyłkę pisarską, która podlegała sprostowaniu w trybie art. 215 O.p. Odnosząc się do zarzutu, że sprostowanie winno nastąpić w formie decyzji wydanej na podstawie art. 213 § 2 i § 3 O.p., Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że art. 213 O.p. reguluje kwestie sprostowania pouczenia zamieszczonego w decyzji w kwestiach wymienionych w § 1 tego artykułu, nie zaś kwestii sprostowania omyłki pisarskiej.

12 W ocenie organu odwoławczego, zaskarżone postanowienie zawiera prawidłową podstawę prawną oraz prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Przepis art. 215 O.p. nie ogranicza w czasie możliwości prostowania błędów, co oznacza, że takie sprostowanie może nastąpić także po wniesieniu odwołania.

13 Końcowo, odnosząc się do zarzutu strony, iż w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 7 marca 2016r. wystąpiła kwalifikowana wada, stanowiąca przesłankę do jego wznowienia, organ II instancji zauważył, iż podniesiona kwestia była przedmiotem postępowania odwoławczego zakończonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 czerwca 2016r. nr [...].

14 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, V. L. wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.233 §1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p.; art.123 §1 O.p.; art.215 §1 O.p.; art. 217 §1 i § 2 O.p. w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 w zw. z art. 215 §1 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie.

15 Uzasadniając zarzuty i wnioski skargi, skarżący podniósł, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia prawa, polegającego na bezzasadnym sprostowaniu istotnego błędu, który nie może być uznany za oczywistą omyłkę pisarską.

16 Doręczenie postanowienia organu I instancji nastąpiło po wniesieniu przez niego odwołania. Nieprawidłowe oznaczenie decyzji nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej, podlegającej sprostowaniu w trybie art. 215 § 2 O.p., lecz podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Według skarżącego, jeśli uznać, że sprostowanie rozstrzygnięcia było dopuszczalne, to winno nastąpić w formie decyzji wydanej na podstawie art. 213 § 2 i § 3 O.p.

17 Dalej skarżący podniósł, że został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu m.in. z tego powodu, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty, które nie są przetłumaczone na język niemiecki. Jego zdaniem, z uwagi na wagę sprawy i wysokość zadłużenia, którym został obciążony, winny zostać mu udostępnione dokumenty przetłumaczone na język niemiecki, gdyż nie włada językiem polskim w stopniu umożliwiającym zrozumienie treści całości dokumentów.

18 Ponadto skarżący wskazał, że w dniu zapoznania się z aktami sprawy podpisał w Urzędzie Skarbowym protokół, ale nie wie, jak była jego treść. Ponadto, zapoznając się z dokumentami w postępowaniu odwoławczym, stwierdził, że zawierają one faktury ze sfałszowanymi jego podpisami. Wyjaśnił, że od 2005 r. nie podpisywał i nie wystawiał w imieniu spółki żadnych faktur, a faktury znajdujące się w aktach sprawy prawdopodobnie zostały podpisane przez jego żonę, z którą pozostaje w separacji i która została prawomocnie skazana za przestępstwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego.

19 Skarżący podniósł również, że w postępowaniu podatkowym zakończonym decyzją z dnia 17 lipca 2015 r. wszystkie pisma kierowano na niewłaściwy adres - Ł., ul. B. [...], dlatego nie wiedział, że przesyłki są awizowane, a zatem nie podejmował ich. Dodał, że przedłożył do akt sprawy kopię zaświadczenia Wójta Gminy z dnia 1 września 2015 r., że od dnia 23 października 2009r. jego miejscem zamieszkania i zameldowania jest: Ł., ul. C. [...].

20 Końcowo, skarżący podkreślił, że postanowienie organów obu instancji zawierają błędne uzasadnienie faktyczne i prawne, niespełniające warunków ustawowych.

21 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

23 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

24 W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

25 Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

26 Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.

27 Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy podanie błędnego numeru decyzji, której odmówiono uchylenia w trybie wznowieniowym, stanowi oczywistą omyłkę pisarską w rozumieniu art. 215 § 1 O.p.

28 Dyrektor Izby Skarbowej stanął na stanowisku, że podanie błędnego numeru decyzji stanowi oczywistą omyłkę pisarską. Z kolei w ocenie skarżącego, wskazana omyłka stanowi istotny błąd. Skarżący podniósł, że doręczenie postanowienia organu I instancji nastąpiło po wniesieniu przez niego odwołania. Zatem nieprawidłowe oznaczenie decyzji stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

29 W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie rację należy przyznać organowi.

30 Zgodnie z art. 215 §1 O.p. organ podatkowy może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji.

31 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie utrwalony jest pogląd, że zastosowanie trybu rektyfikacji nie może prowadzić do zmiany treści decyzji ani zakresu jej mocy obowiązującej. O ile jednak pojęcie błędu rachunkowego nie stwarza trudności interpretacyjnych, o tyle pojęcie innej oczywistej omyłki może rodzić takie wątpliwości.

32 Zdaniem Sądu, postanowienie, jakie przewiduje art. 215 O.p., prowadzi do wyeliminowania z decyzji najdrobniejszych błędów, które mogą być usunięte bez wpływu na treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Służy więc swojego rodzaju kosmetycznemu skorygowaniu formy decyzji bez wnikania w jej treść merytoryczną.

33 Wskazać należy, że w wyroku z dnia 25 czerwca 2010 r. sygn. akt II FSK 366/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że oczywistą omyłką jest dodanie przy art. 21 § 3 litery a, który to przepis dotyczy decyzji wydanych w sprawie podatku od towarów i usług, zamiast art. 21 § 3 O.p., regulującego wydawane decyzji, określających zobowiązanie podatkowe z innych tytułów niż VAT.

34 Z kolei w wyroku z dnia 4 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1377/09, publ. j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że omyłki w nazwisku lub adresie nie wpływają na ważność decyzji, jeżeli z aktów administracyjnych wynika zamiar ustalenia przez organ podatkowy sytuacji prawnej konkretnej osoby, będącej stroną w sprawie.

35 Warto również odnotować, że w wyroku z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1158/10, publ. j.w., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że podanie błędnego numeru decyzji stanowi omyłkę pisarską w rozumieniu art. 215 § 1 O.p.

36 W realiach niniejszej sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w decyzji z dnia 7 marca 2016 r. błędnie podał numer decyzji, której odmówiono uchylenia w trybie wznowienia postępowania, co w ocenie Sądu, stanowiło oczywistą omyłkę pisarską w rozumieniu art. 215 § 1 O.p., ponieważ pozostałe elementy decyzji pozwalały ją zidentyfikować. W sentencji decyzji z dnia 7 marca 2016r. wskazano bowiem organ podatkowy, który ją wydał, datę wydania, adresata oraz przedmiot decyzji wraz ze wskazaniem tytułu i okresu podatkowego.

37 Stwierdzić zatem należy, że organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały zaistniały błąd w sentencji ww. decyzji jako oczywistą omyłkę pisarską, która podlegała sprostowaniu w trybie art. 215 § 1 O.p. Podkreślić trzeba, że sprostowanie nie doprowadziło do zmiany merytorycznej decyzji w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.

38 Zarzut skargi, jakoby sprostowanie winno nastąpić w formie decyzji należało ocenić jak bezzasadny. Powołany przez skarżącego art.213 O.p. reguluje bowiem kwestię sprostowania pouczenia zamieszczonego w decyzji kwestiach wymienionych w § 1 tego artykułu, a nie sprostowania omyłki pisarskiej. Nadto zaakcentować trzeba, że art. 215 O.p. nie ogranicza w czasie możliwości prostowania błędów, co oznacza, że sprostowanie może nastąpić także po wniesieniu odwołania przez stronę.

39 Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut nieprawidłowego sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postanowienia.

40 Orzeczenia organów podatkowych obu instancji nie naruszają w żaden sposób przepisów regulujących kwestię ich wydawania. Zostały one prawidłowo uzasadnione i zawierają wszystkie niezbędne elementy, w tym pełne uzasadnienie faktyczne jak i prawne. W konsekwencji jako bezzasadne należało ocenić zarzuty naruszenia art.233 §1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p.; art.123 §1 O.p.; art.215 §1 O.p.; art. 217 §1 i § 2 O.p. w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 w zw. z art. 215 §1 O.p.

41 Pozostałe zarzuty skargi, związane z pozbawieniem skarżącego czynnego udziału w postępowaniu podatkowym z uwagi na brak tłumaczenia dokumentów na język niemiecki oraz nieskutecznością doręczeń pism w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 17 lipca 2015 r., wymykają się spod kontroli Sądu w tym postępowaniu.

42 Podkreślić trzeba, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie sprostowania oczywistej omyłki. Jak wskazano na wstępie, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy czym użyte w tym przepisie sformułowanie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

43 Zważywszy na powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.