Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2023 r., II SO/Gd 2/23

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2023 r., II SO/Gd 2/23

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o wymierzenie Pomorskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w Gdańsku grzywny z powodu nieprzekazania skargi na bezczynność w przedmiocie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków postanawia 1. wymierzyć Pomorskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w Gdańsku grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi na bezczynność w przedmiocie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, 2. zasądzić od Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku na rzecz wnioskodawczyni A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Pismem z 9 lutego 2023 r. P. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Skarżąca"), na podstawie art. 55 § 1 w zw.

3 z art. 54 § 2 w zw. z art. 156 § 6 w zw. z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) - dalej: "P.p.s.a.", wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku

4 o wymierzenie Pomorskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w Gdańsku (dalej: "PWKZ", "Organ") grzywny z powodu nieprzekazania skargi na bezczynność

5 w przedmiocie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków.

6 Uzasadniając wniosek Skarżąca podała, że zarówno w tym, jak i w innych postępowaniach, jak również przedkładając artykuły prasowe, wskazywała na wielokrotne

7 i świadome łamanie przez PWKZ obowiązujących przepisów. Wnioskodawczyni podniosła, że zarówno ona, jak i inne podmioty jest całkowicie bezbronna w obliczu łamania przez Organ przepisów i w obliczu akceptacji takiego działania przez innych uczestników obrotu prawnego. Odwołując się do przepisów art. 38 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2022 r., poz. 2151 ze zm.) Skarżąca zwróciła uwagę, że w przypadku świadomego złamania przepisów należy nałożyć karę grzywny w wysokości nie niższej niż dwukrotność dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Wnioskodawczyni podała,

8 że przepisy, do jakich odwołuje się art. 38 ww. ustawy, przewidują m.in. 2.500 zł kwoty grzywny. W konsekwencji świadome łamanie przepisów przez obywatela to kwota co najmniej 5.000 zł, natomiast świadome łamanie przepisów (wobec wielu podmiotów) przez Organ albo nie wiąże się z żadną konsekwencją (odstąpienie od nałożenia grzywny) albo skutkuje grzywną minimalną w kwocie 500 zł.

9 W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny PWKZ wniósł o jej niewymierzanie wskazując, że przekazując skargę na bezczynność wyraził już żal

10 z powodu zaistniałego stanu rzeczy. Organ wskazał, że wskutek błędu pracownika akta zostały zagubione, zaś prowadzący sprawę inspektor błędnie przyjął, że podanie zostanie uzupełnione w zakresie braków formalnych, na skutek rozmowy telefonicznej

11 z przedstawicielem Wnioskodawczyni. Wskazano, że prowadzący sprawę inspektor,

12 z krótkim stażem w administracji, przez wiele miesięcy był również na zwolnieniu lekarskim, co jednak nie usprawiedliwia zaistniałej bezczynności i popełnionych błędów. PWKZ podał, że z inspektorem winnym bezczynności nie została przedłużona umowa

13 o pracę, ponadto kierownicy wydziałów zostali zobligowani do zweryfikowania terminowości rozpatrywania podań, zaś sprawa z wniosku Skarżącej została przekazana do prowadzenia innemu inspektorowi w celu bezzwłocznego załatwienia.

14 Końcowo podniesiono, że zaistniała bezczynność nie była wyrazem złej woli Organu, czy też jego celowego działania. PWKZ przeprosił Wnioskodawczynię za zaistniały stan rzeczy, zaznaczając że nie szuka w tej sprawie usprawiedliwienia

15 w kłopotach organizacyjnych (znaczna ilość spraw i niedostateczna obsada kadrowa), czy związanych z pandemią licznymi zachorowaniami i nieobecnościami.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

17 Zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (§ 1). Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy

18 i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (§ 2).

19 Stosownie zaś do art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków,

20 o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

21 Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów

22 (art. 154 § 6 P.p.s.a.).

23 Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 P.p.s.a.).

24 Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że wyłączną przesłanką wymierzenia organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a.,

25 a orzeczenie sądu ma charakter uznaniowy, gdyż ustawodawca przewidział, że sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że sąd powinien, nawet przy przekroczeniu terminu, uwzględniać specyfikę i charakter danej sprawy, a także rozmiary zwłoki w przekazaniu skargi.

26 W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 tej ustawy. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. jest zatem pełnienie funkcji dyscyplinującej, ale także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto, grzywna z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszeniom prawa polegającym na przewlekaniu postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest zaś jedną

27 z podstawowych zasad tego postępowania (zob. postanowienie NSA z 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

28 W niniejszej sprawie jest bezsporne, że 7 grudnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga P. na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku w przedmiocie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków.

29 Pismem z 12 grudnia 2022 r. Sąd przesłał skargę zgodnie z właściwością Organowi, który przekazał ją do Sądu 8 marca 2023 r.

30 Jak już wyżej wskazano - przekazanie sądowi skargi wraz z kompletnymi

31 i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, następuje w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie Organ nie uczynił zadość wymogom stawianym mu przez art. 54 § 2 P.p.s.a.

32 Wobec powyższego, w ujawnionych okolicznościach faktycznych należało uznać zasadność żądania zgłoszonego we wniosku z uwagi na bezsporne uchybienie terminowi do przekazania skargi do sądu. Należy przy tym wskazać, że wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewykonanie wskazanych w ustawie obowiązków.

33 Okoliczności usprawiedliwiających nieprzekazanie sądowi skargi w terminie wskazanym w art. 54 § 2 P.p.s.a. nie mogą stanowić przyczyny wskazane w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, tj. znaczna ilość spraw, niedostateczna obsada kadrowa oraz liczne zachorowania i nieobecności spowodowane pandemią. Z kolei fakt zagubienia akt przez pracownika PWKZ świadczy o niewłaściwej organizacji pracy w kierowanym przez Organ urzędzie.

34 Wymierzając PWKZ grzywnę w wysokości 1.000 zł Sąd uznał, że kwota ta będzie adekwatna do stopnia zawinienia obciążonego nią podmiotu oraz zapewni, że Organ dołoży w przyszłości należytej staranności przy terminowym wywiązywaniu się

35 z nałożonych obowiązków. Przy określeniu wysokości grzywny Sąd uwzględnił również pogląd prezentowany w judykaturze, że przepis art. 154 § 6 P.p.s.a., odwołujący się

36 w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny, zatem w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika (zob. m.in. wyrok WSA

37 w Warszawie z 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2143/13).

38 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., postanowił, jak w punkcie 1 sentencji.

39 O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając od Organu na rzecz Skarżącej kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny.