Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2016 r., II SA/Gd 569/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2016 r., II SA/Gd 569/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. i R. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 sierpnia 2016 roku, nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r, nr [...], wydanym na podstawie art. 34 § 1 i 5 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) – dalej w skrócie "u.p.e.a." Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oddalił zarzuty wniesione przez M.H. i R.H. w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, dotyczące tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 4 lutego 2016 r.

3 Powyższy tytuł wykonawczy, poprzedzony poprawnym doręczeniem upomnienia z dnia 30 grudnia 2008 r., nr [...], został wydany na skutek stwierdzenia, że M.H. i R. H. uchylają się od wykonania obowiązku nałożonego na nich decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 listopada 2008 r., nr [...], który to obowiązek polegał na rozbiórce obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem, o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wraz z tarasem, oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem, o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję gospodarczą - wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w K. B. II, gmina K.

4 W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że M.H. i R. H. na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a. wnieśli zarzuty pod adresem przedmiotowego tytułu wykonawczego wskazując, że nie są właścicielami nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] położonej w K.B. II, gmina K. Zgodnie bowiem z treścią działu I-O księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy, będąca ich własnością działka nr [...] położona jest w miejscowości K.B., gmina K. Według skarżących rozbieżność ta skutkuje nieważnością tytułu wykonawczego, ponieważ nie mogą być oni stroną niniejszego postępowania oraz wykonać nałożonego obowiązku.

5 Rozpatrując tak skonstruowane zarzuty organ pierwszej instancji uznał je za niezasadne stwierdzając, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ zwrócił także uwagę, że w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 listopada 2008 r.,

6 nr [...] została wykorzystana nazwa własna miejscowości K.B. II, a nie - jak w przypadku wykazu rejestru gruntów bądź księgi wieczystej - obręb ewidencyjny nr [...], K.B.

7 W zażaleniu M.H. i R.H. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie art. 29 § 1 i art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016, poz. 23) - dalej w skrócie jako "k.p.a.", poprzez ich niezastosowanie.

8 W uzasadnieniu ponownie przytoczyli zarzuty podkreślając, że nie dysponują prawem własności nieruchomości oznaczonej nr [...] we wskazanej przez organ lokalizacji, tj. K.B. II, gmina K. Są bowiem właścicielami działki nr [...] zlokalizowanej w miejscowości K.B., gmina K. Dodali także, iż stwierdzenie organu o wykorzystaniu nazwy własnej miejscowości K.B. II jest ich zdaniem bez znaczenia, "pomimo że stanowi istotny element orzeczenia, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja".

9 Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2016 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 33 § 1 u.p.e.a., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, nie znajdując podstaw do jego zmiany bądź uchylenia.

10 Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowym tytule wykonawczym nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, ponieważ zostały w nim wskazane te same osoby, które wskazane zostały w treści decyzji nakazowej z dnia 12 listopada 2008 r., nr [...]. Organ zwrócił również uwagę, że postępowanie w sprawie rozbiórki dwóch obiektów budowlanych, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...], położonej w K.B. II, gmina K., trwa od 2007 r. i skarżący, którzy brali czynny udział na każdym etapie tego postępowania, nigdy nie kwestionowali oznaczeń ewidencyjnych działki nr [...], ani tym bardziej prawa własności do wymienionej w decyzji nieruchomości.

11 Zdaniem organu nie można również uznać, że nałożony na strony obowiązek jest niewykonalny, ponieważ nie występują żadne przeszkody nieusuwalne, które uniemożliwiają przeprowadzenie rozbiórki.

12 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący

13 – M.H. i R.H. wnieśli o uchylenie postanowień organów obu instancji, zarzucając im naruszenie art. 29 § 1 u.p.e.a. in principio w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 roku w sprawie urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U z 2013 r., poz. 200) poprzez ich niezastosowanie skutkujące wadliwością tytułu wykonawczego, a także przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a.

14 W uzasadnieniu skarżący ponownie wskazali na kwestie związane z prawem własności działki nr [...] oraz na rozbieżność oznaczenia tej nieruchomości w przedmiotowym tytule wykonawczym i w zapisach zawartych w dziale I-O księgi wieczystej nr [...], podtrzymując w tym zakresie swoje stanowisko wyrażone w zarzutach oraz w zażaleniu.

15 Skarżący stwierdzili, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał ciążącego na nim z urzędu obowiązku zbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej wobec niezgodności tytułu wykonawczego z opisem nieruchomości będącej przedmiotem wydanej decyzji merytorycznej. Takie zaniechanie stanowi naruszenie przepisu art. 29 § 1 u.p.e.a. oraz przepisów ww. rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 roku, które wskazują na istnienie miejscowości o nazwie K.B. D. o numerze identyfikatora krajowego rejestru [...].

16 W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

17 Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

18 Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. 2016 r., poz. 1066).

19 W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej określanej w skrócie jako "p.p.s.a.", sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

20 Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 11 sierpnia 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 kwietnia 2016 r. oddalające zarzuty wniesione przez M.H. i R.H. dotyczące tytułu wykonawczego z dnia 4 lutego 2016 roku.

21 Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie postanowień stanowiły przepisy art. 33 i art. 34 u.p.e.a., które określają możliwości wniesienia zarzutów do wystawionego tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 1 pkt 1 - 10 u.p.e.a. podstawą zgłoszonych zarzutów może być:

22 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

23 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

24 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

25 4) błąd co do osoby zobowiązanego;

26 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

27 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

28 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa

29 w art. 15 § 1;

30 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

31 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

32 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

33 W toku postępowania skarżący wywodzili, że w niniejszej sprawie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) oraz niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.), zaś istota sporu sprowadzała się do oceny prawidłowości oznaczenia zarówno w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 listopada 2008 r., jak

34 i w przedmiotowym tytule wykonawczym nieruchomości, na której znajdują się obiekty budowlane przeznaczone do rozbiórki, jak i ustalenia, czy jest to nieruchomość tożsama z nieruchomością stanowiącą własność skarżących.

35 Z akt przedmiotowej sprawy wynika jednoznacznie, że M.H. i R.H. brali czynny udział na każdym etapie zarówno postępowania egzekucyjnego, jak i postępowania w sprawie rozbiórki przedmiotowych obiektów budowlanych, a także byli adresatami wydawanych w tych postępowaniach orzeczeń organów administracji. Można też dodać, że w toku postępowania dotyczącego rozbiórki przedmiotowych obiektów budowlanych skarżących nie kwestionowali, że są właścicielami działki, na której one się znajdują, i dopiero w postępowaniu egzekucyjnym stwierdzili, że oznaczenie tej działki jest nieprawidłowe, dlatego tytuł wykonawczy błędnie wskazuje ich jako zobowiązanych.

36 W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżących oparty na twierdzeniu o błędnym określeniu osoby zobowiązanej, gdyż z takim błędem mamy do czynienia, gdy np. pomiędzy treścią tytułu wykonawczego a treścią orzeczenia będącego podstawą jego wystawienia (nakazu rozbiórki) istnieje rozbieżność co do oznaczenia osoby zobowiązanej, np. co do jej imienia lub nazwiska (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 930/06). Jak wskazuje się w doktrynie, chodzi więc o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży egzekwowany obowiązek wynikający z danej decyzji administracyjnej. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Różnica w tym zakresie może być zarówno wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Z sytuacją taką nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, bowiem zarówno decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 listopada 2008 r. o nakazie rozbiórki, jak i tytuł wykonawczy zostały skierowane do M.H. i R.H., a ponadto w tytule wykonawczym określono obowiązek tak, jak został on sformułowany w ww. decyzji.

37 Nie ma również podstaw do uwzględnienia zarzutu dotyczącego niewykonalności obowiązku. Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, w niniejszej sprawie nie występują żadne przeszkody, faktyczne bądź prawne, które uniemożliwiają przeprowadzenie rozbiórki. W szczególności, zdaniem Sądu, przeszkody takiej nie może stanowić błędne (w ocenie skarżących) oznaczenie - zarówno w przedmiotowym tytule wykonawczym, jak i w poprzedzającej go decyzji orzekającej o nakazie rozbiórki obiektów budowlanych, nieruchomości stanowiącej ich własność. Zdaniem skarżących zachodzi niewykonalność obowiązku, ponieważ decyzja nakazowa i tytuł wykonawczy dotyczą nieruchomości nr [...] położonej w miejscowości K. B. II, gmina K., zaś oni są właścicielami działki nr [...] znajdującej się w miejscowości K. B., gmina K. Ich zdaniem, nie jest zatem możliwe wykonanie przez nich obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych posadowionych na działce nr [...] w K.B. II, ponieważ – jak należy rozumieć ich zarzut, jest to inna działka, niż działka skarżących nr [...], znajdująca się w K.B.

38 W ocenie Sądu powyższe stanowisko skarżących jest błędne, ponieważ Sądowi z urzędu jest wiadome, że miejscowość K.B., znajdująca się w gminie K., składa się z K.B. P. i K.B. D. Dlatego też organy nadzoru budowlanego - orzekając w sprawach dotyczących nakazów rozbiórki obiektów budowlanych zlokalizowanych w K. B.

39 - dopisują do nazwy K.B. cyfrę I lub II, doprecyzowując tym samym, w którym z K.B. znajduje się dana działka ewidencyjna. Taka praktyka jest wskazana, ponieważ ewidencja gruntów oraz księgi wieczyste posługują się jedynie nazwą K.B. – bez dopisków "I", "II" (takie oznaczenie miejscowości widnieje także w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości skarżących), natomiast na mapach katastralnych miejscowość ta dzielona jest na K.B. P. i K.B. D. (stąd też takie ich oznaczenie w załączniku do rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 roku w sprawie urzędowych nazw miejscowości i ich części). Informacje te są powszechnie dostępne i możliwe do zweryfikowania np. na geoportalu krajowym (dostępny pod adresem www.geoportal.gov.pl). Z geoportalu krajowego wynika przy tym, że niezależnie od wyszukania czy to frazy "K.B. P. [...]", czy "K.B. D. [...]" - wynikiem analizy jest zawsze wskazanie na mapie tej samej działki, położonej w K.B. (dokładnie

40 - według mapy - w K.B. D.), o numerze [...] - znajdującej się w województwie [...], powiat [...], gmina K., obręb [...].

41 Powyższej opisane fakty wskazują, że nie istnieją dwie działki nr [...], jedna położona w K.B., a druga w K.B. II. Oba oznaczenia, tj. działka nr [...] w K.B., oraz działka nr [...] w K.B. II, dotyczą bowiem tej samej działki - zlokalizowanej według mapy katastralnej w K.B. D., a stanowiącej według księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy własność skarżących.

42 Z powyższego wynika, że doprecyzowanie w decyzji nakazowej i tytule wykonawczym położenia nieruchomości skarżących, tj. działki nr [...], znajdującej się według zapisów księgi wieczystej [...] w K.B., poprzez dopisanie cyfry "II", nie oznacza, że jest to inna działka, niż działka skarżących. Zastosowany w decyzji oraz tytule wykonawczym dopisek "II" ma bowiem jedynie na celu doprecyzowanie położenia przedmiotowej działki. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie nie istnieją wątpliwości, co do lokalizacji obiektów budowlanych objętych egzekwowanym obowiązkiem i możliwości wykonania tego obowiązku przez skarżących.

43 Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcia w kontekście poczynionych powyżej uwag Sąd uznał, że odpowiadają one prawu. Organy prawidłowo przyjęły, że zobowiązanymi do dokonania rozbiórki przedmiotowych obiektów budowlanych, zgodnie z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 listopada 2008 r. są M.H. i R.H., a zatem to oni powinni zostać wskazani w tytule wykonawczym z dnia 4 lutego 2016 r. jako osoby zobowiązane do wykonania nakazu rozbiórki. Organy zasadnie uznały również, że prawidłowo w tytule wykonawczym (tak jak i w decyzji nakazowej) oznaczono nieruchomość, której dotyczy ów obowiązek, stanowiącą własność skarżących, uzupełniając jej nazwę zawartą w księdze wieczystej (K.B.) o dopisek "II".

44 Z uwagi na bezzasadność podniesionych przez skarżących zarzutów oraz brak stwierdzenia innych uchybień mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, Sąd uznał, że kontrolowane postanowienia są zgodne z prawem.

45 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.

46 Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.