Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 marca 2022 r., III SA/Gd 636/21
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 marca 2022 r., III SA/Gd 636/21
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Powiatu Człuchowskiego z dnia 25 lutego 2021 r. nr XXXII/208/2021 w sprawie zmiany i ogłoszenia tekstu jednolitego uchwały w sprawie nadania Statutu Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w Człuchowie stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Uzasadnienie
2 W dniu 25 lutego 2021 r. Rada Powiatu Człuchowskiego podjęła uchwałę nr XXXII/208/2021 w sprawie zmiany i ogłoszenia tekstu jednolitego uchwały w sprawie nadania Statutu Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w Człuchowie.
3 W podstawie prawnej uchwały powołano art. 12 pkt 11 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 920; dalej także powoływanej w skrócie jako "u.s.p."), art 42 ust. 4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 295 ze zm.) oraz art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz.1461).
4 W § 1 pkt 1 podjętej uchwały Rada wskazała, że "W Statucie Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Człuchowie, który stanowi załącznik do uchwały Nr XXI/130/2012 Rady Powiatu Człuchowskiego z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie nadania Statutu Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w Człuchowie (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2012 r., poz. 2426), zmienionej: uchwałą Nr XXIX/181/2013 Rady Powiatu Człuchowskiego z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie zmiany Statutu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Człuchowie (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2013 r., poz. 2067), uchwałą Nr XXXIX/248/2017 Rady Powiatu Człuchowskiego z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie zmiany Statutu Samodzielnego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Człuchowie (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2018 r., poz. 254), uchwałą Nr XIX/135/2020 Rady Powiatu Człuchowskiego z dnia 30 stycznia 2020 r. w sprawie zmiany Statutu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Człuchowie (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2020 r., poz. 1175), dokonuje się następujących zmian:
5 załącznik nr 1 do Statutu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Człuchowie otrzymuje brzmienie, jak w załączniku nr 1 do niniejszej uchwały,
6 załącznik nr 2 do Statutu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Człuchowie otrzymuje brzmienie, jak w załączniku nr 2 do niniejszej uchwały,
7 załącznik nr 3 do Statutu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Człuchowie otrzymuje brzmienie, jak w załączniku nr 3 do niniejszej uchwały.".
8 W § 1 pkt 2 podjętej uchwały Rada wskazała, że ogłasza się tekst jednolity uchwały Nr XXI/130/2012 Rady Powiatu Człuchowskiego z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie nadania Statutu Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w Człuchowie (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2012 r., poz. 2426) w formie obwieszczenia, którego treść stanowi załącznik nr 4 do niniejszej uchwały.
9 Wykonanie uchwały powierzono Zarządowi Powiatu Człuchowskiego (§ 2 uchwały).
10 W uchwale zapisano ponadto, że akt ten wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego (§ 3 uchwały).
11 W dniu 21 lipca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga Wojewody Pomorskiego na wyżej wskazaną uchwałę.
12 Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu w całości Wojewoda Pomorski podniósł zarzut naruszenia art. 16 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1461) oraz przepisów Działu III rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r., poz. 283), dalej tez jako "z.t.p." polegające na ogłoszeniu tekstu jednolitego uchwały:
13 z uwzględnieniem zmian, które nie weszły w życie do dnia wydania obwieszczenia;
14 bez oznaczenia wszystkich dzienników urzędowych, w których zostały ogłoszone zmiany tekstu pierwotnego uchwały;
15 - bez podania przy jednostkach redakcyjnych lub systematyzacyjnych, których treść zmieniono, w odnośnikach do tych jednostek, tytułu uchwał nowelizujących oraz oznaczenia dzienników urzędowych, w których zostały ogłoszone te uchwały, a także przepisów nowelizujących i dat ich wejścia w życie.
16 W uzasadnieniu skargi Wojewoda Pomorski wskazał, że na mocy § 1 ust. 2 uchwały postanowiono o ogłoszeniu tekstu jednolitego uchwały Nr XXI/130/2012 w formie obwieszczenia z dnia 25 lutego 2021 r., które uwzględniać ma zmiany wprowadzane w § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały, wchodzące w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowy Województwa Pomorskiego. Taki zabieg uchwałodawczy został podjęty wbrew normie zawartej w § 100a z.t.p. W konsekwencji organ stanowiący naruszył także zapis w § 104 z.t.p., albowiem nie podał w obwieszczeniu oznaczenia dziennika urzędowego, w którym została ogłoszona ostatnia zmiana tekstu pierwotnego uchwały, jak również naruszył § 106 pkt 3 z.t.p. Naruszenie ostatniego z przywołanych przepisów z.t.p. wiąże się nie tylko z brakiem podania w odnośnikach przepisów nowelizujących, daty ich wejścia w życie, uchwały nowelizującej oraz jej publikatora w odniesieniu do zmian dokonywanych na mocy § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały. Wymogów tych zaskarżona uchwała nie spełnia także z uwagi na braki w tym zakresie w odniesieniu do wszelkich wcześniejszych nowelizacji tekstu pierwotnego uchwały Nr XXI/130/2012 Rady Powiatu Człuchowskiego z dnia 29 czerwca 2012 r. sprawie nadania Statutu Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w Człuchowie.
17 W tym stanie rzeczy, skoro Wojewoda Pomorski nie stwierdził nieważności uchwały w terminie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 u.s.p., organ nadzoru zaskarżył przedmiotową uchwałę do Sądu.
18 W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu Człuchowskiego wniosła o jej oddalenie. W jej ocenie podniesienie przez organ nadzorczy zarzutu polegającego na podjęciu przedmiotowej uchwały wbrew normie zawartej w 100a z.t p. jest nieuzasadnione. Zgodnie z treścią tego zapisu "tekst jednolity sporządza się według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania obwieszczenia o ogłoszeniu tego tekstu, przy czym można zamieścić w nim również zmiany w ustawie ogłoszone w dzienniku urzędowym do dnia wydania tego obwieszczenia, które wejdą w życie po dniu jego wydania". W doktrynie przyjmuje się pogląd, że komentowany przepis zezwala na uwzględnienie w tekście jednolitym również zmian, które w danym dniu jeszcze nie weszły w życie (G. Wierczyński [w:] Komentarz do rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" [w:] Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2016). W konsekwencji, zaskarżony organ prawidłowo zastosował wyżej wymienioną normę prawną, gdyż na mocy § 1 ust. 2 uchwały postanowiono o ogłoszeniu tekstu jednolitego uchwały Nr XXI/130/2012 w formie obwieszczenia z dnia 25 lutego 2021 r., które uwzględnia zmiany wprowadzone w § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały, wchodzące w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego, a co za tym idzie, bezpodstawny jest zarzut naruszenia normy z § 104 z.t.p.
19 W piśmie procesowym z dnia 20 października 2021 r. Rada Powiatu Człuchowskiego wniosła o umorzenie postępowania z uwagi na podjęcie przez nią w dniu 30 września 2021 r. uchwały nr XXXIX/244/2021 w sprawie nadania Statutu Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w Człuchowie, opublikowanej w Dz.Urz.Woj.Pom. z dnia 19.10.2021 r., poz. 3701, którą to uchwałą w §2 orzeczono o utracie mocy uchwały nr XXII/130/2012 Rady Powiatu Człuchowskiego z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie nadania Statutu Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w Człuchowie, zmienionej m.in. uchwałą nr XXXII/208/2021 z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie zmiany i ogłoszenia tekstu jednolitego uchwały w sprawie nadania Statutu Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w Człuchowie. Do wniosku załączono uchwałę nr XXXIX/244/2021.
20 Uzasadniając wniosek o umorzenie postępowania Rada Powiatu Człuchowskiego wskazała, że uchwała będąca przedmiotem złożonej skargi nigdy nie została opublikowana w Dzienniku Urzędowym, nigdy nie weszła do obrotu prawnego, a zatem nigdy nie mogła wywołać skutków prawnych. To natomiast prowadzi do konkluzji, że skutek ex nunc wywołany uchyleniem zaskarżonej uchwały przez ww. uchwałę nr XXXIX/244/2021 oraz skutek ex tunc, który może wywołać orzeczenie sądu administracyjnego pokrywają się ze sobą w całości, co w obliczu uchylenia przez organ zaskarżonej uchwały czyni niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym.
21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
22 W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
23 W świetle art. 3 § 2 punkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne właściwe są w sprawach kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Sąd administracyjny dokonuje wskazanej kontroli według stanu prawnego istniejącego w dacie podejmowania przez organ aktu stanowiącego przedmiot zaskarżenia. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. kontrola sądowa dokonywana jest w granicach sprawy, zaś sąd administracyjny orzekając w tych granicach, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
24 Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., sąd administracyjny stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Jednocześnie w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
25 O sprzeczności z prawem, skutkującej stwierdzeniem nieważności, stosownie do art. 79 ust. 4 u.s.p., można mówić w sytuacji "istotnego naruszenia prawa". Pojęcie to nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednak w orzecznictwie sądowym za istotne uznaje się takie naruszenie, które związane jest z naruszeniem przepisów kompetencyjnych i podstaw prawnych podejmowania uchwał, przepisów regulujących procedurę podejmowania aktów, przepisów prawa materialnego i ustrojowego.
26 Zgodnie z art. 79 ust. 1 zd. drugie u.s.p. o nieważności uchwały organu powiatu w całości lub w części orzeka organ nadzoru, tj. wojewoda, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały, w trybie określonym w art. 78 ust. 1 u.s.p. Po upływie tego terminu, stosownie do art. 81 ust. 1 u.s.p., organ nadzoru może natomiast zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
27 Zaskarżona w niniejszej sprawie przez Wojewodę Pomorskiego uchwała stanowi akt powszechnie obowiązujący na terenie Powiatu Człuchowskiego, a więc akt prawa miejscowego podlegający kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. i nie została ona objęta rozstrzygnięciem nadzorczym. Skarga na uchwałę z dnia 25 lutego 2021 r., Nr XXXII/208/2021 Rady Powiatu Człuchowskiego wniesiona została do sądu po upływie terminu do stwierdzenia jej nieważności w trybie postępowania nadzorczego. Z tego też względu skargę uznać należało za dopuszczalną.
28 Oceniając zaskarżoną uchwałę Sąd nie będąc związany granicami skargi stwierdził, że uzasadnione jest stwierdzenie jej nieważności wobec bezspornego braku publikacji tego aktu w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego.
29 Zgodnie z treścią art. 88 ust. 1 Konstytucji RP warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie, w ustawowo przewidzianym trybie. Zasady i tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określa cytowana powyżej ustawa z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, jak stanowi o tym art. 44 u.s.p. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 ww. ustawy z 20 lipca 2000 r., ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe.
30 Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że zgodnie z art. 44 u.s.p. w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2000 r. zaskarżona uchwała, jako akt prawa miejscowego podlegała obowiązkowi ogłoszenia. Stosownie do treści art. 13 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów, akty prawa miejscowego stanowione przez organy powiatu ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym, przy czym publikacja aktu jest niezbędnym warunkiem jego wejścia w życie (art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy).
31 W niniejszej sprawie bezsporne jest, że zaskarżona uchwała nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego. Brak publikacji uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym stanowi podstawę stwierdzenia jej nieważności w całości jako aktu naruszającego w sposób istotny dyspozycję art. 44 u.s.p. oraz art. 2 ust. 1 i art. 13 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów. Skutkiem nieogłoszenia aktu prawa miejscowego w wojewódzkim dzienniku urzędowym jest bowiem brak możliwości wywołania przez ten akt skutków prawnych w nim zamierzonych. Innymi słowy, nieopublikowany akt prawa powszechnie obowiązującego nie może stanowić podstawy prawnej władczych rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt I OSK 701/08 oraz z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1608/12, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
32 W sytuacji gdy obowiązujące przepisy prawa przewidują obowiązek publikacji aktów prawa miejscowego będący warunkiem ich wejścia w życie to niewykonanie tego obowiązku jest równoznaczne z istotnym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 79 ust. 1 u.s.p., co każdorazowo bez względu na treść aktu, skutkuje stwierdzeniem nieważności aktu w całości (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2048/17, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 917/17 i wyroki WSA w Łodzi z dnia 15 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 1064/18 oraz dnia 25 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 1089/19, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
33 W zaistniałej sytuacji konieczne więc było stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, niezależnie od zarzutów skargi.
34 Niezależnie od powyższego, Sąd podzielił również zarzuty podniesione w skardze. Rację ma Wojewoda Pomorski wskazując, że zawarte w §1 pkt 2 zaskarżonej uchwały postanowienia dotyczące ogłoszenia tekstu jednolitego uchwały Nr XXI/130/2012 Rady Powiatu Człuchowskiego z dnia 29 czerwca 2012 r. nie odpowiadają zasadom ogłaszania aktów normatywnych wynikającym z art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2020 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych oraz wskazanych przez Wojewodę przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej".
35 Zgodnie z art. 16 ust. 4 ww. ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, tekst jednolity ogłasza się w formie obwieszczenia w dzienniku urzędowym, w którym dany akt normatywny ogłoszono. Uszczegółowienie tych regulacji zawierają przepisy powołanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej".
36 Zgodnie z § 110 z.t.p., zasady dotyczące ogłaszania tekstów jednolitych ustaw mają odpowiednie zastosowanie do tekstów jednolitych aktów normatywnych innych niż ustawa, a więc także do aktów prawa miejscowego stanowionych przez organy jednostek samorządu terytorialnego.
37 Zgodnie z § 100a z.t.p., tekst jednolity sporządza się według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania obwieszczenia o ogłoszeniu tego tekstu, przy czym można zamieścić w nim również zmiany w ustawie ogłoszone w dzienniku urzędowym do dnia wydania tego obwieszczenia, które wejdą w życie po dniu jego wydania.
38 Z przepisu tego wynika, że sporządzanie tekstu jednolitego według stanu prawnego obowiązującego w określonym dniu oznacza, że w tekście tym należy uwzględnić wszystkie te zmiany, które wchodziły w życie z datą wcześniejszą lub równą dacie ustalonego stanu prawnego. Przepis zezwala na uwzględnienie w tekście jednolitym również zmian, które w danym dniu jeszcze nie weszły w życie, przy czym jak wyraźnie stanowi przepis, chodzi o zmiany ogłoszone w dzienniku urzędowym do dnia wydania tego obwieszczenia. Warunku tego § 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały nie spełnia, bowiem postanawia o ogłoszeniu tekstu jednolitego z uwzględnieniem zmian wprowadzonych w § 1 pkt 1 tej uchwały, które w dacie wydania obwieszczenia nie były jeszcze opublikowane.
39 Powyższe uchybienie skutkowało również naruszeniem pozostałych wskazanych w skardze przepisów z.t.p. Zgodnie z regulacją zawartą w § 104 z.t.p. określającą wzór obwieszczenia o ogłoszeniu tekstu jednolitego ustawy, w obwieszczeniu podaje się m.in. oznaczenie dzienników urzędowych, w których został ogłoszony tekst pierwotny i wszystkie jego zmiany. Dopełnienie tego warunku nie było możliwe, skoro obwieszczenie tekstu jednolitego obejmowało zmiany wprowadzane w §1 pkt 1 uchwały, która w dacie wydania obwieszczenia nie była jeszcze opublikowana.
40 Nie spełniono również wymogów zawartych w § 106 pkt 3 z.t.p., z którego wynika, że przy jednostkach redakcyjnych lub systematyzacyjnych, których treść zmieniono i przy jednostkach dodanych podaje się w odnośnikach do tych jednostek tytuł ustawy nowelizującej oraz oznaczenie dziennika urzędowego, w którym została ogłoszona ta ustawa i dziennika urzędowego, w którym została ogłoszona zmiana w zakresie terminu wejścia w życie ustawy, a także podaje się przepis nowelizujący i datę jego wejścia w życie. W świetle zapisu zawartego w § 106 pkt 4 z.t.p. w przypadku jednostek redakcyjnych lub systematyzacyjnych wielokrotnie zmienianych, w odnośnikach do tych jednostek podaje się ostatnią zmianę, zgodnie z zasadami wyrażonymi w pkt 2 i 3. Słusznie zarzuca Wojewoda Pomorski, że naruszenie ostatniego z przywołanych przepisów z.t.p. wiąże się nie tylko z brakiem podania w odnośnikach przepisów nowelizujących, daty ich wejścia w życie, uchwały nowelizującej oraz jej publikatora w odniesieniu do zmian dokonywanych na mocy § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały. Wymogów tych zaskarżona uchwała nie spełnia także z uwagi na braki w tym zakresie w odniesieniu do wszelkich wcześniejszych nowelizacji tekstu pierwotnego uchwały Nr XXI/130/2012 Rady Powiatu Człuchowskiego z dnia 29 czerwca 2012 r. sprawie nadania Statutu Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w Człuchowie.
41 Należy przy tym wskazać, za wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 18.02.2021r., sygn. akt IV SA/Po 1246/20, że choć w większości przypadków sprzeczność z konkretnymi, szczegółowymi dyrektywami legislacyjnymi zawartymi w z.t.p. będzie miała zapewne charakter nieistotnego naruszenia prawa, to jednak nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie zasadom techniki prawodawczej przyjdzie zakwalifikować jako naruszenie prawa istotne. Będzie to zwłaszcza dotyczyć reguł określanych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego mianem "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej" (zob. np.: postanowienie TK z 27.04.2004 r., P 16/03, OTK-A 2004, nr 4, poz. 36; wyrok TK z 23.05.2006 r., SK 51/05, OTK-A 2006, nr 5, poz. 58; wyrok TK z 12.12.2006 r., P 15/05, OTK-A 2006, nr 11, poz. 171; wyrok TK z 16.12.2009 r., Kp 5/08, OTK-A 2009, nr 11, poz. 170; wyrok TK z 14.07.2010 r., Kp 9/09, OTK-A 2010, nr 6, poz. 59; wyrok TK z 13.09.2011 r., P 33/09, OTK-A 2011, nr 7, poz. 77; wyrok TK z 03.12.2015 r., K 34/15, OTK-A 2015, nr 11, poz. 185), nakaz przestrzegania których postrzegany jest jako jeden z elementów konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji (por. T. Zalasiński, Zasady prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 51). Podobne stanowisko zajął w doktrynie G. Wierczyński, zdaniem którego sytuacje, w których naruszone zostały z.t.p., powinny być traktowane jako nieistotne naruszenie prawa, a sytuacje, w których wraz z naruszeniem z.t.p. doszło do naruszenia konstytucyjnych zasad tworzenia prawa – jako naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu prawa miejscowego (zob. G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2016, s. 32; por. też: D. Dąbek, Prawo miejscowe, Warszawa 2020, s. 241; A. Ostrowska, Niepewność sytuacji prawnej jednostki w sferze stanowienia i obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Lublin 2020, s. 140). Konsekwentnie należy przyjąć, że naruszenie przez organ owych "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej" będzie równoznaczne z istotnym naruszeniem zasad ogłaszania tekstów jednolitych aktów normatywnych.
42 Sąd uznał, że uchylenie zaskarżonego aktu prawa miejscowego, po wniesieniu skargi, nie czyni skargi bezprzedmiotową, w związku z czym nie było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie. Stwierdzenie nieważności wywołuje skutek ex tunc a więc od momentu podjęcia uchwały, wobec której stwierdzono nieważność a uchylenie, zmiana czy wygaśnięcie stwierdzone w danym akcie nie wywołuje wstecznego skutku, tylko skutek ex nunc. Skutki prawne uchylenia aktu i stwierdzenia jego nieważności są zatem odmienne, więc zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ jednostki samorządu terytorialnego w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę. W uchwale z 14 lutego 1994 r., sygn. akt: K 10/93, Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeśli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości". Tak więc utrata mocy zaskarżonej uchwały, przed wydaniem wyroku nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tę uchwałę.
43 Należy zgodzić się także ze stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że właściwym trybem eliminacji aktu prawa miejscowego, którego publikacji zaniechano, jest stwierdzenie jego nieważności (zob. np. postanowienie NSA z 25.09.2018 r., I OZ 862/18). Brak publikacji aktu w Dzienniku Urzędowym nie wyklucza bowiem, że akt ten mógł być stosowany do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie uchwały przez Radę Powiatu.
44 Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku, tj. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
45 Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Powołane przepisy
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 119
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 147 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o ustroju sądów powszechnych, art. 44
- Prawo o ustroju sądów powszechnych, art. 78
- Prawo o ustroju sądów powszechnych, art. 79
- Prawo o ustroju sądów powszechnych, art. 81
- Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, art. 2
- Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, art. 16
- Ustawa o samorządzie powiatowym, art. 10
- Ustawa o samorządzie powiatowym, art. 12
- Ustawa o samorządzie powiatowym, art. 44