Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2005 r., III SA/Gd 600/04

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2005 r., III SA/Gd 600/04

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L.Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 28 września 2004 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz strony skarżącej 200zł. (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 III SA/Gd 600/04

3 U z a s a d n i e n i e

4 Decyzją z dnia 28 września 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymało w mocy swą wcześniejszą decyzję z dnia 8 marca 2004 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji tegoż organu z dnia

5 7 listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

6 L. Ż. domagała się w piśmie kierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej K. O. na sprzedaż napojów alkoholowych. Pismo to uznane zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze za wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Przywołana na wstępie decyzja z dnia 7 listopada 2003 r. nr [...] rozstrzygająca wniosek negatywnie wskazuje w uzasadnieniu, że decyzja Burmistrza [...] z dnia 26.04.2001 r. Nr [...] zezwalająca K. O. na sprzedaż napojów alkoholowych została skierowana do stron postępowania, a w szczególności nie można stwierdzić przesłanek pozwalających wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności w oparciu o art. 156 § 1 K.p.a.

7 Swoje stanowisko organ podtrzymał w całości w decyzji z dnia 28.09.2004 r.

8 nr [...] wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek L. Ż. zawarty w piśmie datowanym 15 marca 2004 r.

9 Na tę decyzję L. Ż. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc że jest ona podjęta, bez żadnej podstawy prawnej, oraz utrzymując, że powinno mieć miejsce stwierdzenie nieważności wnioskowanej decyzji.

10 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie.

11 W uzupełniającym skargę piśmie procesowym pełnomocnik skarżącej podniósł w stosunku do zaskarżonej decyzji szereg zarzutów o charakterze proceduralnym. Zarzucił w szczególności naruszenie przepisów art. 7-10 oraz 15 i 107 § 3 K.p.a.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13 W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stanowi,

14 że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zaskarżona decyzja może ulec wzruszeniu niezależnie od zarzutów skargi i ich skuteczności, jeżeli jest niezgodna z prawem z innych przyczyn niż wskazane w zarzutach skargi.

15 W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] orzekało jako organ pierwszej instancji właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji wydanej przez ten organ – zgodnie z regułą wynikająca z art. 157§ 1 K.p.a.

16 Zgodnie z przepisem art. 127 § 3 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

17 Zaskarżoną decyzję wydało Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] po rozpoznaniu pisma skarżącego, uznanego za jego wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego orzekającego wskutek złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy był identyczny ze składem rozpoznającym sprawę po raz pierwszy.

18 Przepis art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie natomiast z art. 27 § 1 K.p.a. członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1 K.p.a.

19 Kwestia wyłączenia pracownika organu administracji publicznej lub członka organu kolegialnego orzekającego w postępowaniu wszczętym wskutek złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 K.p.a. była przedmiotem szeregu wypowiedzi w orzecznictwie i doktrynie postępowania administracyjnego. Pierwotnie dominował pogląd, w myśl którego w tego rodzaju postępowaniu nie znajduje zastosowania przepis art. 24 § 1 K.p.a. z uwagi na to, że postępowanie oparte na przepisie art. 127 § 3 K.p.a. pozbawione jest cechy dewolutywności – a zatem nie występują tu organy wyższej i niższej instancji (por. wyroki NSA z 22 listopada 1999 r. sygn. akt II SA 699/99 i z 15 kwietnia 1999 r. sygn. akt II SA 291/99 nie publikowane).

20 Obecnie przeważające wydaje się stanowisko, które podziela także i sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w myśl którego w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, prowadzonym na podstawie art. 127 § 3 K.p.a. wyłączeniu podlega także pracownik organu administracji (lub członek organu kolegialnego) biorący udział w wydaniu decyzji po raz pierwszy (por. wyrok NSA z 11 września 2002 r. V SA 2535/01 Baza Orzeczeń LEX nr 149513, wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2003 r. sygn. akt V SA 1313/02, wyrok NSA

21 z dnia 28 lutego 2003 r. sygn. akt V SA 2701/03, wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2003 r.

22 sygn. akt SA/Bd 228/03, M. Jaśkowska, A. Wróbel. Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2005, str. 222).

23 Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 K.p.a. stanowi bowiem zwykły środek zaskarżenia, różniący się od odwołania jedynie brakiem cechy dewolutywności – z reguły (choć nie zawsze) z powodów faktycznych – a mianowicie z powodu braku w strukturze organów administracji organów wyższego stopnia nad organem właściwym do rozpatrzenia sprawy po raz pierwszy.

24 Przepisy procedury administracyjnej dotyczące wyłączenia od rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym pracownika (lub członka organu kolegialnego) wydającego decyzje w I instancji odgrywają istotną rolę i mają na celu zapewnienie stronom gwarancji obiektywizmu i bezstronności przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2005 r. sygn. akt P 8/03 publ. OTK-A 2005/3/20). Gwarancje te powinny być zapewnione w najwyższym możliwym do osiągnięcia stopniu także i stronie postępowania prowadzonego ponownie przez ten sam organ wskutek złożenia wniosku opartego na art. 127 § 3 K.p.a.

25 Instrumentem pozwalającym na zapewnienie stronom tego rodzaju gwarancji jest zawarte w art. 127 § 3 K.p.a. odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołań także i do wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy. Normy art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. i art. 27 § 1 K.p.a. sprowadzają się do zakazu udziału w ponownym rozpoznaniu sprawy dokonywanym wskutek wniesienia odwołania, pracownika organu administracji (lub członka organu kolegialnego) który brał udział w wydaniu decyzji, od której wniesiono odwołanie. Zatem wniesienie odwołania uniemożliwia udział w zainicjowanym w ten sposób etapie postępowania administracyjnego pracownika organu administracji (lub członka organu kolegialnego), który uczestniczył w wydaniu decyzji w I instancji. Odpowiednie stosowanie przepisów o odwołaniu do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy pozwala na przyjęcie, że na podstawie art. 127 § 3 K.p.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz ewentualnie art. 27 § 1 K.p.a. złożenie takiego wniosku uniemożliwia także udział pracownika organu administracji (lub członka organu kolegialnego) w tej fazie postępowania, którą czynność ta zainicjowała.

26 Skoro w niniejszej sprawie, rozpoznające sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wydało decyzję w tym samym składzie, w którym wydana została decyzja poprzednia to postępowanie prowadzące do wydania tej decyzji dotknięte było więc wadą w postaci naruszenia przepisów art. 27 § 1 K.p.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 5 i art. 127

27 § 3 K.p.a. Wada ta stanowi podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.

28 W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w sentencji wyroku.

29 Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] uwzględniając wyłączenie od rozpoznania sprawy członków składu, który wydał decyzję z dnia 3 marca 2004 r. przeprowadzi postępowanie administracyjne w sposób zgodny z przepisami K.p.a. i dokona oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji SKO [...] z dnia 7 listopada 2003 r. nr [...].

30 Ustanowiony dla skarżącego adwokat z urzędu złożył wniosek o przyznanie mu wynagrodzenia za wykonane czynności. Zgodnie z przepisem § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.

31 Złożony przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie wniosek pozbawiony był oświadczenia, o którym mowa w powyższym przepisie. Sąd Najwyższy orzekając na tle przepisu brzmiącego identycznie jak omawiany, w postanowieniu z dnia 14 października

32 1998 r. sygn. akt II CKN 687/98 publ. OSNC 1999/3/63 stwierdził, że wniosek adwokata lub radcy prawnego, ustanowionego dla strony zwolnionej od kosztów sądowych w całości lub w części, o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie zawierający oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części, podlega oddaleniu, jako nie uzasadniony.

33 Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela w pełni powyższe stanowisko, a zatem wniosek złożony przez pełnomocnika skarżącego z urzędu podlegał oddaleniu.