Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2009 r., III SA/Gd 439/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2009 r., III SA/Gd 439/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Wojewody z dnia 16 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia 16 września 2008 r. nr [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia 4 lipca 2008 r. nr [...] orzekającą o odmowie wymeldowania M. T. z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w S. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, wskazując w uzasadnieniu, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, że M. T. opuścił w/w lokal zaś wydanie orzeczenia w sprawie, jedynie na podstawie deklarowanego przez stronę zamiaru powrotu do lokalu jest niewłaściwe.

3 Powyższa decyzja została zaskarżona przez M. T. Skarżący zarzucił brak uzasadnienia decyzji zarówno prawnego jak i merytorycznego. Zakwestionował uprawnienie J. I. do złożenia odwołania.

4 W uzasadnieniu skargi zawarł polemikę wobec stanowiska Wojewody wyrażonego w zaskarżonej decyzji.

5 W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

7 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

8 Jak wynika z akt sprawy legitymacja do złożenia odwołania w niniejszej sprawie J. I. wynika z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 29 marca 2005r. w sprawie [...] o przysądzeniu prawa własności spornego lokalu na jego rzecz.

9 W świetle zarzutów podniesionych w skardze punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości procedowania przez organy administracji jak i wydanych w toku postępowania aktów administracyjnych stanowić winna wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który w dacie orzekania przez organy administracji stanowił, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

10 Sąd zwraca uwagę, iż instytucje zameldowania oraz wymeldowania z lokalu mają charakter wyłącznie ewidencyjny i jako takie – nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o ich utracie. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu oznaczonej osoby.

11 W całej rozciągłości podzielić należy zaś pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 22 września 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 600/05, baza Lex nr 192912), w świetle którego miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest równocześnie miejsce, w pobliżu którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu od którego zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy lub nauki (ewentualnie miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), miejsca robienia zakupów i korzystania z usług, opieki medycznej, itd.

12 Stąd też wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu musi prowadzić do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

13 O stosownym opuszczeniu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych.

14 W tym świetle podnieść również należy, iż organy administracyjne obu instancji, wydając decyzje w określonej sprawie, winny uwzględniać fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 27 maja 2002 r. orzeczenia o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 w/w ustawy (sygn. akt K 20/01, publ. OTK-A 2002/3/34). Organy administracji nie badają zatem uprawnień danej osoby do przebywania w lokalu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1999 r., V SA 252/99, baza Lex nr 49952 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2000 r., V SA 1784/99, baza Lex nr 49415) stosowne ustalenia winny się koncentrować jedynie wokół tego, czy dana osoba opuściła lokal i czy opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Co istotne, takie ustalenia muszą być dokonane w sposób rzetelny z poszanowaniem reguł wyznaczonych przez kodeks postępowania administracyjnego, przy czym organ administracji zobowiązany jest mieć na względzie zwłaszcza art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Generalnie zadaniem organu administracji publicznej jest bowiem wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i wyjaśnienie okoliczności sprawy w sposób przekonywujący.

15 Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania uzasadnia ocenę dokonaną przez organ odwoławczy. Zważywszy niewątpliwy fakt opuszczenia przez skarżącego lokalu, istotnym w sprawie było ustalenie - czy opuszczenie miało charakter trwały i dobrowolny i jak słusznie podkreślił organ drugiej instancji, rozstrzyganie w przedmiocie wymeldowania jedynie w oparciu o deklarowany zamiar strony jest nieprawidłowe.

16 W reasumpcji powyższych rozważań uznać należało, iż organ I instancji z naruszeniem podstawowych reguł postępowania administracyjnego wadliwie uznał, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Nie zostały podjęte bowiem wszelkie kroki celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ I instancji nie przeprowadził czynności umożliwiających stwierdzenie czy opuszczenie lokalu było trwałe i dobrowolne. Nie zebrał materiału, który umożliwiłby dokonanie oceny prawnej, który z lokali obecnie zajmowany czy też opuszczony, z uwagi na jego sytuację życiową, może stanowić dla niego centrum życiowe. Z tych względów zasadnie organ odwoławczy uznał, że wadliwie przeprowadzone postępowanie przez organ pierwszej instancji powinno być przeprowadzone ponownie celem ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

17 W tym stanie sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.