Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 października 2007 r., III SA/Gd 287/07

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 października 2007 r., III SA/Gd 287/07

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2007 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie jednorazowego odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia stosunku służbowego uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie

2 Komendant Portu Wojennego [...] decyzją z dnia 6 kwietnia 2007 r. nr [...] odmówił K. Z. wypłacenia odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia stosunku służbowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych RP , na podstawie którego wnioskodawca domagał się przyznania odszkodowania, stanowi, że odszkodowanie takie przysługuje w przypadku wypowiedzenia żołnierzowi stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy. W przypadku wnioskodawcy zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło na skutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez żołnierza zawodowego ( Decyzja nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 stycznia 2003 r.) .

3 W odwołaniu od tej decyzji K. Z. podniósł, że zgodnie z ustawą o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych powinien otrzymać wypowiedzenie stosunku służbowego z urzędu, lecz nie zrobiono tego, a zaproponowano mu , by sam napisał wniosek o rozwiązanie stosunku służbowego, co uczynił. W związku z tym poniósł wymierną szkodę finansową, która winna być mu zrekompensowana.

4 Dowódca Jednostki Wojskowej [...] decyzją z dnia 24 maja 2007 r. nr [...] powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 139 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i odmówił wypłacenia K. Z. odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia stosunku służbowego z powodu upływu terminu przedawnienia dochodzenia roszczenia pieniężnego.

5 W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja nr [...] Ministra Obrony Narodowej o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej K. Z. nosi datę 24 stycznia 2003 r. , wobec czego od daty zwolnienia do daty złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania upłynęło ponad cztery lata , co czyni bezpodstawnym z mocy prawa ubieganie się o odszkodowanie, bowiem przepis art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności , o których mowa w art. 73 ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Art. 73 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy dotyczy sytuacji prawnej odnoszącej się do decyzji organu I instancji. Decyzja organu I instancji – co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia - rażąco narusza prawo w rozumieniu przepisu art. 139 kpa, co czyni zasadnym rozstrzygnięcie odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

6 Skarżący K. Z. w obszernej skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stwierdził, że w jego ocenie przysługuje mu odszkodowanie na podstawie art. 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazał, że powinien otrzymać wypowiedzenie stosunku służbowego , lecz zamiast tego poinformowano go, by sam napisał wniosek o zwolnienie ze służby, co uczynił. Uważa, że został wprowadzony w błąd informacją, że z tytułu wypowiedzenia stosunku służbowego żadne odszkodowanie nie przysługuje. Gdyby wiedział, że takie odszkodowanie przysługuje, nie składałby wniosku o zwolnienie z wojska. Stwierdził ponadto, że nie dokonał skutecznego wypowiedzenia stosunku służbowego, bowiem nie otrzymał pokwitowania, co przewidują przepisy.

7 Skarżący ponadto obszernie zacytował uchwałę Sądu Najwyższego dnia 5 października 2005 r. sygn. akt III UZP 2/04 , , wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2003 r., wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 grudnia 2005 r. SK 33/04, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 czerwca 1998 r. sygn. akt K 28/97 i odniósł się do ich treści wywodząc na ich podstawie, że odszkodowanie również jemu przysługuje.

8 Odnosząc się do treści decyzji organu odwoławczego stwierdził, że organ ten powołał się na przepisy, które nie obowiązywały w chwili zwolnienia go z wojska, a prawo nie może działać wstecz. Podniósł, że odszkodowanie , którego się domaga nie jest uposażeniem, lecz świadczeniem przewidzianą inną ustawą, niż wskazywana przez organ odwoławczy.

9 W ocenie skarżącego jego roszczenie stało się wymagalne dopiero po podjęciu uchwały przez Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów z dnia 5 października 2004 r. sygn. akt III UZP 2/04,wobec czego nie minęły jeszcze trzy lata, a ponadto organ mógłby nie uznać przedawnienia. Podniósł ponadto, że ustawa o uposażeniu żołnierzy nie dotyczy jednorazowego odszkodowania z tytułu rozwiązania stosunku służbowego i, jego zdaniem, z orzecznictwa sądów należy wnioskować, że termin przedawnienia jest określony w art. 118 kodeksu cywilnego i wynosi 10 lat.

10 Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

13 Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

14 Odszkodowanie, którego domagał się skarżący, unormowane jest w art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001 – 2006 ( Dz. U. Nr 76, poz. 804 ze zm.) . Przepisy te stanowią, że z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ wojskowy , żołnierzom zwalnianym z zawodowej służby wojskowej przysługuje jednorazowe odszkodowanie w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego.

15 Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] stwierdzając w zaskarżonej decyzji, że art. 73 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

16 ( Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) dotyczy "sytuacji prawnej odnoszącej się do decyzji organu I instancji" uznał w istocie, że przedmiotowe odszkodowanie jest "inną należnością pieniężną" przysługującą żołnierzom zawodowym związaną ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, o której mowa w art. 73 ust. 1 pkt 9 przywołanej ustawy.

17 Rozdział 5 ustawy z dnia 23 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dotyczy uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych.

18 Art. 71 ust. 1 w/w ustawy stanowi, że żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie.

19 Art. 72 tej ustawy stanowi, że uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia .

20 Natomiast art. 73 ust. 1 brzmi następująco: Żołnierze zawodowi otrzymują następujące inne należności pieniężne:

21 1) zasiłki na zagospodarowanie;

22 2) dodatkowe uposażenie roczne;

23 3) nagrody i zapomogi;

24 4) nagrody jubileuszowe;

25 5) należności za podróże i przeniesienia służbowe;

26 6) gratyfikacje urlopowe;

27 7) dodatkowe wynagrodzenie za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego;

28 8) należności związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa;

29 9) należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.

30 Podkreślić należy, że "inne należności pieniężne" , o których mowa w art. 73 ustawy to – zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy - "inne należności pieniężne" określone w ustawie , czyli ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

31 Takie "inne należności pieniężne" związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, o których mowa w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych , to odprawa ( art. 94) , świadczenie pieniężne , ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, dodatkowe uposażenie roczne, zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany przejazd na koszt wojska, gratyfikacja urlopowa, zwrot kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego

32 ( art. 95 ).

33 Nietrafne jest wobec tego twierdzenie organu, że odszkodowanie , którego przyznania domagał się skarżący, to inna należność pieniężna związana ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej unormowana w art. 73 ust. 1 pkt 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, bowiem przepis ten dotyczy innych należności pieniężnych określonych jedynie w tej właśnie ustawie, a przedmiotowe odszkodowanie unormowane jest w przepisach innej ustawy - ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych ( ...) .

34 Co prawda przedmiotowe jednorazowe odszkodowanie wypłaca - w myśl art. 14 ust. 3 ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych (...) - organ wojskowy na zasadach określonych w odrębnych przepisach dla celów wypłaty uposażenia, jednak przepis ten odsyła do przepisów innej ustawy jedynie co do zasad wypłaty tegoż odszkodowania, co oznacza wyliczenie jego wysokości, a nie odesłanie do np. zasad przedawnienia się świadczenia ( porównaj wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2003 r. II UKN 112/03 , OSNP 2004 nr 3, poz.51).

35 Przedmiotowe jednorazowe odszkodowanie nie jest również uposażeniem przewidzianym w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych , bowiem jest świadczeniem przewidzianym w innej ustawie, czyli w ustawie o przebudowie modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych ( ...) (porównaj wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2003 r., II UKN 112/03 , OSNP 2004 nr 3, poz.51, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2004 r. , III UZP 2/04 , OSNP 2005/2/24). Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w przywołanym wyroku i uchwale co do tego, że jednorazowe świadczenie nie jest uposażeniem, nie podzielając poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 3 grudnia 2003 r. , sygn. akt III SA 3563/02 ( LEX 158423), co do tego, iż to jednorazowe odszkodowanie stanowi uposażenie żołnierza.

36 Mając na uwadze powyższe błędne jest, w ocenie Sądu, stanowisko organu odwoławczego, iż w sprawie niniejszej ma zastosowanie przepis art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych , który stanowi, że roszczenia z tytułu uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73 ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia , w którym roszczenie stało się wymagalne.

37 W tej sytuacji Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.

38 Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę rozpatrzy odwołanie skarżącego z uwzględnieniem powyższych uwag.