Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 stycznia 2008 r., II SA/Bd 822/07

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 stycznia 2008 r., II SA/Bd 822/07

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A. i J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w zakresie zatwierdzenie projektu budowlanego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. (PINB) decyzją z dnia [...] lipca 2007r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Kpa), odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] marca 2007r. w sprawie istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego budynku chlewni zlokalizowanego na działce nr [...] w [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że wskutek złożenia przez A. i J. K., M. i G. L., Z. i W. Z. i D. B. – właścicieli działek sąsiadujących z działką nr [...], pism zawierających wniosek o uznanie ich za stronę postępowania w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego budynku chlewni, postanowieniem z dnia [...] maja 2007r. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2007r. Następnie przeprowadził postępowanie wyjaśniające na podstawie art. 149 § 2 Kpa. W efekcie ustalił, że odległość płyty gnojowej od najbliższych otworów okiennych i drzwiowych pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi na działkach sąsiednich określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 132, poz. 877), została zachowana i że zmiana lokalizacji chlewni oraz płyty gnojowej nie narusza przepisów szczególnych dotyczących usytuowania tego typu obiektów. Powyższe uzasadnia odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej oraz jak wskazano, "wznowienia postępowania z powodu nie wystąpienia przyczyny wznowienia".

3 Odwołanie od tej decyzji wnieśli A. i J. K.. Podnieśli w nim, że już w dniu [...] marca 2007r., wnosząc do PINB w [...] pismo wskazujące na to, że mają interes prawny w toczącym się postępowaniu, powinni być potraktowani jako strona. Ponadto w piśmie tym wyrazili niezadowolenie z decyzji PINB z dnia [...] marca 2007r. i przeprowadzili jej merytoryczną krytykę, co zgodnie z orzecznictwem NSA, powinno doprowadzić do tego, że pismo ich potraktowanoby jako wniesienie w terminie odwołanie, które należy przekazać organowi II instancji. Dopiero ten organ oceniałby czy mają przymiot strony. Wskazali, że wniesienie przez nich odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2007r. wyklucza uznanie jej za decyzję ostateczną, co z kolei uniemożliwia wznowienie postępowania w tej sprawie. W dalszej części odwołania A. i J. K. wykazują istnienie ich indywidualnego interesu prawnego w sprawie o zatwierdzenie istotnych odstępstw od projektu budowlanego i chlewni.

4 Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (WINB) decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 2, art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Uzasadniając swoją decyzję wskazał, że wznowienie postępowania przez organ I instancji nastąpiło przed uprawomocnieniem się decyzji z dnia [...] marca 2007r., co stanowi istotne naruszenie przepisu art. 145 § 1 Kpa, skutkujące w zasadzie stwierdzeniem nieważności decyzji wydanej w wyniku tak wznowionego postępowania. Ponadto WINB stwierdził, że PINB po zbadaniu podania i ustaleniu czy pochodzi ono od stron postępowania winien poinformować pisemnie właścicieli działek o odmowie uznania ich za strony. W dalszej części uzasadnienia zawarto wywody prawne na temat przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na wznowienie robót. Doprowadziły one organ II instancji do wniosku, że prawidłowo PINB uznał, że sąsiedzi działki o nr ewidencyjnym [...] nie są stroną tego postępowania i że nie występuje przesłanka do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.

5 Skargę na powyższą decyzję złożyli A. i J. K., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W jej uzasadnieniu wskazali że błędnie organ II instancji poinstruował w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji o tym, że po zbadaniu podania z dnia [...] marca 2007r. powinien on pisemnie poinformować jego autorów o odmowie przyznania statusu strony, błędnie także sugeruje, że zaskarżona decyzja kończy nie tylko postępowanie w kwestii wznowienia postępowania ale także w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Ponadto niesłusznie organ II instancji wyraża pogląd, że skarżący nie posiadają statusu strony w tym postępowaniu z tego powodu, że ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektów chlewni. Ponownie przedstawiają też argumenty ich zdaniem przemawiające za posiadaniem przez nich przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] marca 2007r.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.

8 Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga to, że zarzuty skargi dotyczyły wyłącznie treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które skarżący uznali za niezgodne z prawem. Zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 107 Kpa) uzasadnienie faktyczne i prawne jest niezbędnym elementem składowym decyzji i stanowi jej integralną część. Jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodem odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczenie przepisów prawa. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie NSA utrwalony jest już pogląd co do tego, że uzasadnienie decyzji ostatecznej, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego w wypadku, gdy swoją treścią narusza prawo.

9 W niniejszej sprawie, pomimo, że zarzuty skarżących co do treści uzasadnienia decyzji organu II instancji po części są słuszne, to jednak nie spełniły się przesłanki powodujące konieczność uchylenia decyzji wynikające z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Przede wszystkim podkreślić należy, że rozstrzygnięcie organu II instancji polegające na uchyleniu decyzji I instancji i umorzeniu postępowania zawarte w treści decyzji jest słuszne i odpowiada prawu. Decyzja organu I instancji nie mogła się bowiem ostać, ponieważ wydana została w toku postępowania wznowieniowego pomimo, że nie spełnił się podstawowy warunek wznowienia postępowania. A mianowicie sprawa istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego budynku chlewni nie była zakończona decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 16 Kpa decyzja ostateczna to taka, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Tak więc decyzja organu I instancji jest ostateczna wtedy, gdy upłynął termin do złożenie od niej odwołania i nie został on przywrócony. Tymczasem skarżący w dniu [...] marca 2007r. złożyli do organu I instancji pismo, w którym wyrazili niezadowolenie z rozstrzygnięcia tego organu zawartego w decyzji z dnia [...] marca 2007r., wyraźnie decyzję tą przywołując. To jak również fakt, iż pismo z dnia [...] marca 2007r. złożono z zachowaniem terminu do wniesienia odwołania, który to termin otwarty został po dniu doręczenia decyzji z dnia [...] marca 2007r. jej adresatom – B. i J. W., to jest po [...] marca 2007r., powoduje konieczność uznania go przez organ I instancji za odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2007r. Tym samym decyzja PINB z dnia [...] marca 2007r. nie stała się ostateczna. Wznowienie postępowania w trybie art. 145 Kpa nie było więc możliwe. Stosownie do treści tego przepisu postępowanie administracyjne wznawia się w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Ustalenie powyższych faktów przez organ II instancji powodowało konieczność uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania wznowieniowego. Co też słusznie organ ten zaskarżoną decyzją uczynił. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji zawarł zasadnicze argumenty faktyczne i prawne, które doprowadziły do tego, że wydał decyzję o takiej właśnie treści. Powołał także adekwatne do tego rozstrzygnięcia przepisy Kpa. W tym więc zasadniczym zakresie jest ono prawidłowe i odpowiada prawu. Dopiero w dalszej części uzasadnienia organ II instancji zawarł informacje i poglądy, których w uzasadnieniu tym być nie powinno. W szczególności zaś, gdy chodzi o razważania co do przymiotu strony wraz z konkluzją, iż skarżących słusznie nie uznano za stronę postępowania, organ posunął się za daleko. Ta kwestia nie powinna być w ogóle przedmiotem tego postępowania. Błędnie także poinstruował organ I instancji o sposobie zakończenia sprawy wszczętej pismem skarżących z dnia [...] marca 2007r., to jest poprzez wysyłanie do nich pisma informującego o odmowie przyznania statusu strony w postępowaniu w sprawie wznowienia robót budowlanych.

10 Wskazać jednak należy, że oddalenie skargi przez sąd spowoduje sytuację, w której skutecznie uchylone zostanie całe postępowanie zwnowieniowe wszczęte przez organ I instancji wraz z kończącą je decyzją z dnia [...] lipca 2007r. W obrocie pozostanie niezałatwione pismo skarżących z dnia [...] marca 2007r., które organ I instancji zobligowany jest uznać za złożone w terminie odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2007r. Stosownie do treści przepisu art. 133 Kpa prześle je wraz z aktami organowi II instancji, który z kolei w trybie art. 134 Kpa przeprowadzi postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy skarżący są stroną postępowania w sprawie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie chlewni. Gdyby uzyskane efekty tego postępowania doprowadziły do wydania przez organ II instancji decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, to skarżący będą mieli prawo wniesienia skargi od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Będą w niej mogli bronić swoich poglądów co do tego, że powinni być stroną postępowania. Właśnie ta okoliczność będzie badana przez sąd administracyjny w tym postępowaniu.

11 Mając powyższe na uwadze, orzeczono na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (cytowane powyżej), jak w sentencji wyroku.