Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 grudnia 2005 r., II SA/Bd 540/05

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 grudnia 2005 r., II SA/Bd 540/05

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie WSA: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Grzegorza Saniwski Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę mieszkalnego oddala skargę

Uzasadnienie

2 Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania E. i W. S., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]2005r. zatwierdzającą projekt budowlany udzielający pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego (w zabudowie szeregowej), zlokalizowanego na działce nr [...], przy ul. H. w B. wraz z zewnętrzną infrastrukturą techniczną.

3 W uzasadnieniu decyzji wskazano, że rozbudowa jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego O. Plan ten dopuszcza rozbudowę budynku z zachowaniem nieprzekraczalnej linii zabudowy określonej na rysunku planu, a warunek ten został zachowany przez projektanta.

4 Nie można również mówić o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich tj. skarżących. O naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich można mówić wyłącznie wówczas gdy naruszone zostały konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie. Analiza naświetlenia i nasłonecznienia wykazała, że projektowana rozbudowa nie ma zasadniczego wpływu na naświetlania i nasłonecznianie działki sąsiadów.

5 Obecnie sąsiadujące okna pp. S. nie są w ogóle oświetlane promieniami słonecznymi do godz. 17 w dniach równonocy, a więc nie może odnosić się do nich przepis § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Projektowana rozbudowa nie przesłania budynku sąsiadującego.

6 Organ II instancji odrzucił opinię techniczną na temat naświetlenia sporządzoną przez mgr inż. K. N., albowiem rozważa on nasłonecznienie letnie w dniach 21 czerwca do 21 września. Żadne przepisy nie wskazują na wykonanie analizy naświetlenia i nasłonecznienia w tym okresie.

7 W ocenie organu II instancji inwestor spełnił wszystkie wymogi określone w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, niezbędne dla zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę w związku z czym Prezydent Miasta nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na przedmiotową rozbudowę.

8 Skargę na powyższe decyzje wniósł pełnomocnik skarżących.

9 Zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 77, 107 § 3 kpa o także przepisów prawa materialnego tj. art. 3 pkt 20, art. 5, 6, 28, 30 ust. 7, art. 33 ust. 1, art. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 15 czerwca 2002r.).

10 Wniósł o uchylenie decyzji organów pierwszej i drugiej instancji.

11 W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzje te naruszają prawo i uzasadnione interesy skarżącej. Rozbudowa budynku na sąsiedniej działce spowoduje, że budynek skarżącej będzie zacieniony i przysłoniony, straci na atrakcyjności, a tym samym na wartości.

12 Przepis art. 5 Prawa budowlanego nakazuje poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Jest to ochrona bardzo szeroka i wiąże się także z możliwością prawidłowej zabudowy lub innego zagospodarowania działki sąsiedniej.

13 Ustawodawca skorzystał z nowego pojęcia wprowadzonego i zdefiniowanego w ustawie, a mianowicie obszaru oddziaływania obiektu, wskazując na poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu Prawa budowlanego (a więc ustawy z zakresu systemu prawa administracyjnego, w niczym nieograniczającej praw czy obowiązków regulowanych w systemie prawa cywilnego).

14 Eksponowane przez skarżącego okoliczności naturalnego oświetlenia zacienienie jej działki i budynku przez sporną rozbudowę winny być uznane za naruszenie interesu prawnego skarżącej, skoro rozbudowa spornego obiektu ma być dokonana w sposób odbiegający od dotychczasowej linii zabudowy i przesłaniać będzie jej budynek pozbawiając go odpowiedniego nasłonecznienia i naturalnego oświetlenia.

15 Organy orzekające w sprawie nie rozważyły, czy obiekt budowlany został zaprojektowany i ma być wybudowany także obok innych warunków art. 5 Prawa budowlanego w sposób zapewniający poszanowanie interesów osób trzecich. Ustawodawca w art. 6 Prawa budowlanego zawarł również zasadę generalną, wymagając zaprojektowania, zrealizowania i utrzymania we właściwym stanie odpowiedniego zagospodarowania działek budowlanych lub terenów, na których jest przewidziana i zrealizowana budowa obiektów budowlanych. Zasada ta została naruszona.

16 Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich można mówić wyłącznie wówczas, gdy naruszone zostały konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące w budownictwie. Organ nie dopatrzył się ich naruszenia.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

18 Skarga nie jest zasadna.

19 W świetle art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno – budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu , uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.

20 Przepis ten nie mówi o ochronie każdego interesu osób trzecich a interesów "uzasadnionych".

21 W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone są w tym względzie konkretne przepisy, warunki techniczne lub normy obowiązujące. Pogląd ten wypowiedziano już w wyroku z 26 marca 1983r. sygn I SA 1513/82 (ONSA 1938 nr 1, poz. 20). Kontynuowano go w szeregu innych orzeczeniach, np. w wyroku z 19 grudnia 1991r. sygn. IV SA 1129/91 (LEX nr 10324), z 2 kwietnia 1998r. sygn. IV SA 1617/97 (LEX nr 43323), z 30 grudnia 1998r. sygn. IV SA 2319/96 (LEX nr 43686) i szeregu innych.

22 Pogląd ten aprobował także Sąd Najwyższy. W wyroku z 26 kwietnia 1996r. sygn. III ARN 87/95 (LEX nr 25243) stwierdzono, że w celu oceny czy nie zostały naruszone interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) , konieczne jest ustalenie czy, wznoszony obiekt odpowiada warunkom techniczno – budowlanym i czy nie spowoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia.

23 Z kolei w wyroku z 20 lutego 2002r. sygn. III RN 220/00 (LEX nr 52132) Sąd Najwyższy wypowiedział pogląd, że "ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), powinna opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie przestrzegania obowiązujących przepisów, w szczególności w zakresie odnoszącym się do wymagań techniczno – budowlanych i norm projektowania, budowy i utrzymywania obiektu budowlanego zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy".

24 Utrwalił się pogląd, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego, ma szeroki charakter, a art. 5 ma charakter zasady ogólnej prawa budowlanego (B. Bodziory, P. Gniadzik: Prawo budowlane Komentarz, Warszawa - Jaktorów 2003 teza 1 do art. 5).

25 Głównym problemem występującym w sprawie to kwestia naświetlania. Organy wydające decyzje trafnie powołały się na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Naruszenie bowiem interesów osób trzecich musi się wiązać z naruszeniem konkretnych przepisów techniczno – budowlanych. Przepis § 60 cytowanego rozporządzenia przewiduje, że pomieszczenia mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7 – 17. Z tzw. linijki słońca wynika, że pomieszczenia zajmowane przez skarżącego nie spełniają tego wymogu, niezależnie od tego, czy inwestycja sąsiednia istniała czy też nie. Również z doświadczenia życiowego wynika, że zawsze jakaś część budynku musi być usytuowana od strony północnej. Doprowadziło to organy administracji do wniosku, że § 60 cyt. rozporządzenia nie ma zastosowania. Wbrew twierdzeniom skargi linia zabudowy nie została przekroczona.

26 Należało w dalszej kolejności rozważyć inne niedogodności związane z nasłonecznieniem, a mające związek z poszanowaniem uzasadnionych interesów skarżących (art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego). Z "linijki słońca" wynika nieznaczne ograniczenie czasu naświetlenia w rogu pokoju skarżącego w dniach równonocy w godzinach od 17.15 do 18. należy się zgodzić z poglądem zawartym w decyzji organu I instancji, że planowana zabudowa w niewielkim stopniu zacieni teren działki sąsiedniej. Faktycznie mamy do czynienia z niewielkim dyskomfortem. Oczywiście można rozważać w jakim stopniu najmniejsze nawet zacienienie sąsiedniej działki może zablokować inwestycję sąsiednią. W ocenie Sądu niedogodność związana z zacienieniem jest nieznaczna i nie przekracza progu, który można uznać za uzasadnione naruszenie praw osób trzecich. Dlatego też zarzut naruszenia art. 5 ust. pkt 9 prawa budowlanego Sąd uznaje za niezasadny. Jakkolwiek skarga nie odnosiła się do treści art. 144 Kodeksu cywilnego, to jednakże należy ocenić, że dobudowanie spornych pomieszczeń nie zakłóca korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę. Inne są warunki korzystania z nieruchomości w zabudowie szeregowej, a inne w nieruchomości wolnostojącej. W wyroku z 22 listopada 1985r. II CR 149/85 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ocena "przeciętnej miary" w rozumieniu art. 144 K.c. musi być dokonana na podstawie obiektywnych warunków panujących w środowisku osób zamieszkujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć osób, których przestrzeń w miejscu zamieszkania w następstwie realizacji dalszych inwestycji ( budowa dalszego budynku mieszkalnego) uległaby ograniczeniu. W innym orzeczeniu (wyrok SN z 28 grudnia 1979r. III CRN 249/79, OSP 1982 nr 5-6, poz. 62) podniesiono, że pojęcie "przeciętna miara" w rozumieniu art. 144 K.c. zakłada obowiązek biernego znoszenia oddziaływania we wszelkiej postaci w określonym stopniu, jeżeli to oddziaływanie nie ma charakteru szykany. Elementem konkretnie współokreślającym "przeciętną miarę" jest społeczno – gospodarcze przeznaczenie nieruchomości.

27 W ocenie Sądu, orzecznictwo sądów cywilnych na tle przepisów o ochronie prawa własności w tym tzw. prawa sąsiedzkiego potwierdza tezę, że nieznaczny dyskomfort w korzystaniu z nieruchomości, wskutek zabudowy nieruchomości sąsiedniej, w warunkach rozpatrywanej sprawy, nie zakłóca korzystania z nieruchomości ponad przeciętną miarę. Jednakże ostateczna ocena tego zagadnienia będzie należała do sądu cywilnego.

28 Zgodnie z art. 64 Konstytucji RP każdy ma prawo do własności a wobec prawa wszyscy są równi ( art. 32 Konstytucji). Z kolei art. 4 prawa budowlanego wskazuje, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Jak to już podniosły organy orzekające w sprawie, powołując się na art. 35 ust. 4 prawa budowlanego, w wypadku spełnienia wymagań ustawowych, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

29 Sąd nie dopatrzył się naruszenia definicji obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20).

30 W ocenie Sądu nie naruszono przepisów art. 28 prawa budowlanego (wymogi rozpoczęcia robót budowlanych) i art. 30 ust. 7 prawa budowlanego (dot. generalnie zgłoszenia).

31 W skardze wskazano, także na liczne naruszenie przepisów procesowych. W skardze nie podano jednak na czym miały one polegać, a Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się ich naruszenia.

32 Uzasadnia to, ma podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.