Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 czerwca 2019 r., II SA/Bd 339/19

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sygnatura
II SA/Bd 339/19
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Szkolnictwo wyższe
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w [...] na rzecz J. F. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] października 2018r. Dziekan Wydziału Uniwersytetu (dalej jako: "[...]") skreślił J. F. (dalej określaną jako: "skarżącą"), studentkę I roku kierunku [...], studia niestacjonarne z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia pierwszego roku studiów.

3 W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca została decyzją z dnia [...] października 2016 r. warunkowo wpisana na II rok studiów niestacjonarnych na kierunku [...] w roku akademickim 2016/2017, z obowiązkiem zaliczenia zaległych egzaminów z roku I, tj. egzaminu z przedmiotu "[...]" i egzaminu z przedmiotu "[...]" do dnia [...] listopada 2016 r. Mimo upływu terminu wskazanego w decyzji, studentka nie rozliczyła się z obowiązku dydaktycznego, do którego została ww. rozstrzygnięciem zobowiązana, tj. nie zdała zaległych egzaminów objętych programem studiów I roku. Powyższe egzaminy nie zostały przez skarżącą zaliczone również w kolejnych okresach rozliczeniowych, tj. ani w okresie rozliczeniowym kończącym rok akademicki 2016/2017, tj. do dnia 20 września 2017 r., ani w kolejnym roku akademickim, tj. do dnia 20 września 2018 r. W tym czasie, na skutek przedłużającego się postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów, studentka zachowywała status studenta. Mimo upływu wskazanych okresów rozliczeniowych, studentka nie złożyła wniosku o powtarzanie I roku, co obligowało organ pierwszej instancji do wydania decyzji o skreśleniu jej z listy studentów.

4 Od decyzji Dziekana Wydziału z dnia [...] października 2018r. skarżąca złożyła odwołanie zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2018 r., w którym wskazała, że [...] listopada 2018 r. otrzymała decyzję Prodziekana Wydziału z dnia [...] października 2016 r. o warunkowym wpisie na II rok studiów jednolitych magisterskich niestacjonarnych, na kierunku [...], w roku akademickim 2016/2017.

5 Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 139 kpa w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.).

6 Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia [...] stycznia 2019 roku, nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału z dnia [...] października 2018 r. w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów.

7 W motywach uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 276 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669) postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów w przypadkach, o których mowa w art. 190 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2173 ze zm.) i niezakończone przed dniem wejścia w życie regulaminów studiów, o których mowa w art. 263 ust. 1, prowadzi się na zasadach dotychczasowych. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy dotychczasowe.

8 W uzasadnieniu organ stwierdził, powołując się na art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 44 ust. 2 pkt 2 uchwały nr [...] Senatu z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie Regulaminu Studiów (Biuletyn Prawny [...], rok 2015, poz. [...] ze zm.), że dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku studiów w terminie. Zgodnie z § 41 ust. 1 Regulaminu Studiów w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru lub roku dziekan podejmuje decyzję o:

9 1) warunkowym wpisaniu na wyższy semestr lub rok studiów, albo

10 2) zezwoleniu na powtarzaniu semestru lub roku studiów, albo

11 3) skreśleniu z listy studentów.

12 Organ II instancji podkreślił, że decyzje, o których mowa w pkt-ach 1 i 2 dziekan podejmuje wyłącznie na wniosek studenta złożony w terminie 7 dni od upływu terminu zaliczenia semestru lub roku. Wydanie decyzji o zezwoleniu na powtarzanie semestru lub roku studiów, stosuje się odpowiednio w przypadku niewywiązania się z obowiązków wynikających z decyzji o warunkowym wpisie na wyższy rok studiów (§ 41 ust. 5 Regulaminu Studiów). Skierowanie na powtarzanie roku jest możliwe wyłącznie na wniosek studenta złożony w regulaminowym terminie. Brak skierowania wniosku w tej sprawie obliguje dziekana do wydania decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów. Rektor uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł o skreśleniu skarżącej z listy studentów, ponieważ nie zdała ona zaległych egzaminów objętych programem studiów I roku tj. egzaminu z przedmiotu "[...]" i egzaminu z przedmiotu "[...]" w okresie rozliczeniowym kończącym rok akademicki 2015/2016 - do dnia 20 września 2016 r. Za organem I instancji Rektor powtórzył, że zaległe przedmioty nie zostały przez skarżącą zaliczone w kolejnych okresach rozliczeniowych tj. do dnia 20 września 2017 r., do dnia 20 września 2018 r.

13 Rektor uznał za nieuzasadnione zarzuty zawarte w odwołaniu. W jego ocenie całkowicie chybione jest stanowisko skarżącej, że przy wydawaniu decyzji pierwszoinstancyjnej naruszono przepisy: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 139 kpa w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

14 Organ zaprzeczył stanowisku skarżącej, że decyzja Dziekana Wydziału z dnia [...] października 2016 r. w sprawie wpisania jej warunkowo na II rok studiów oraz w sprawie wyznaczenia terminu zdania zaległych egzaminów tj. do dnia 20 listopada 2016 r., nie weszła do obrotu prawnego, z uwagi na okoliczność, że nie została studentce doręczona bądź ogłoszona.

15 Rozstrzygnięcie Dziekana Wydziału z dnia [...] października 2016 r. w sprawie wpisania skarżącej warunkowo na II rok studiów oraz w sprawie wyznaczenia terminu zdania zaległych egzaminów do dnia 20 listopada 2016 r. jest aktem wewnątrzzakładowym, do którego nie stosuje się przepisów kpa.

16 Zdaniem organu odwoławczego studentce znana była decyzja i termin, do którego wyznaczono warunek, ponieważ po złożeniu wniosku z dnia [...] września 2016 r. w sprawie warunkowego wpisu studentki na II rok studiów, skarżąca stwierdziła w systemie USOS, że jej wniosek został rozpatrzony. Oświadczenie skarżącej organ wyprowadził z treści odwołania na podstawie stanowiska: "Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. wniosłam o doręczenie decyzji wydanej na podstawie w/w wniosku. W systemie USOS wprowadzono decyzję z dnia [...] września 2016 roku, z której wynikało, że mój wniosek o warunek roczny został rozpatrzony pozytywnie...".

17 W ocenie Rektora, skoro skarżąca wiedziała w dacie [...] listopada 2016 r., że w jej sprawie zapadło rozstrzygnięcie, to winna była niezwłocznie zwrócić się do organu lub dziekanatu w przypadku ewentualnych wątpliwości, co do terminu zaliczenia zaległych egzaminów. Oczekiwanie w tej sytuacji przez skarżącą na doręczenie decyzji w formie pisemnej nie może uzasadniać przerwania bądź umorzenia postępowania w sprawie skreślenia jej z listy studentów lub usprawiedliwiać nieprzystąpienia do zaległych egzaminów.

18 Zgodnie z § 41 ust. 4 Regulaminu Studiów, termin zaliczenia zaległych egzaminów ustala dziekan. Zatem skarżącą obowiązywał wskazany wyżej termin zaliczenia zaległych przedmiotów.

19 Sprawa skreślenia skarżącej z listy studentów wskutek niezaliczenia przedmiotów wskazanych w decyzji Dziekana Wydziału z dnia [...] października 2016 r. była już raz rozpatrywana przez Rektora. Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Rektor uchylił w całości decyzję Dziekana Wydziału z dnia [...] grudnia 2016 r. w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarga skarżącej na powyższą decyzję została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt II SA/ Bd 628/17 oddalona.

20 Zdaniem organu odwoławczego skarżąca wiedziała o terminie zdania zaległych przedmiotów wyznaczonym do dnia [...] listopada 2016 r. Z akt sprawy wynika, że termin ten wskazany był skarżącej m.in. w rozstrzygnięciu Rektora z dnia [...] lutego 2017 r. ([...], doręczenie [...] marca 2017 r.) oraz w piśmie Prodziekana Wydziału z dnia [...] kwietnia 2017 r. (doręczenie [...] kwietnia 2017 r.) - pisma w aktach sprawy. Poza tym organ pierwszej instancji kontaktował się ze skarżącą w celu wyjaśnienia jej sytuacji prawnej i znalezienia dla niej korzystnego rozwiązania (dowód - pismo Prodziekana Wydziału z dnia [...] czerwca 2017 r.). Nie jest zatem zasadny zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przepisów art. 7, 77, 80 kpa.

21 Za niezasadny organ uznał zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przepisu art. 107 kpa § 3 kpa w zakresie ustalenia terminu zaliczenia zaległych przedmiotów. Rektor nie podzielił również zarzutu dotyczącego naruszenia art. 139 kpa w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Zaskarżona decyzja została wydana przez Dziekana Wydziału, który zgodnie z § 44 ust. 1 Regulaminu Studiów wydaje decyzję w sprawie skreślenia studenta z listy studentów w pierwszej instancji.

22 Za chybiony organ II instancji uznał zarzut naruszenia art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Zdaniem Rektora mimo, że decyzja Dziekana Wydziału z dnia [...] grudnia 2016 r. w sprawie skreślenia Skarżącej z listy studentów drugiego roku została przez organ odwoławczy uchylona decyzją Rektora z dnia [...] lutego 2018 r., to nieuprawnione jest stanowisko skarżącej, że niezasadne jest postępowanie w sprawie skreślenia jej z listy studentów pierwszego roku studiów.

23 Z uwagi na powyższe Rektor nie znalazł podstaw do uwzględnienie odwołania.

24 J. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] stycznia 2019 roku, nr [...].

25 W skardze skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa i wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji Dziekana Wydziału z dnia [...] października 2018 roku. Złożyła również wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

26 W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała na rażące naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 i art. 2 Konstytucji RP, które stanowiło bezpośredni skutek uchybienia przez Dziekana Wydziału art. 133 k.p.a.

27 Odnośnie naruszenia przepisów Konstytucji RP skarżąca wskazała, że na organie stosującym prawo spoczywa obowiązek:

28 - urzeczywistniania zasady sprawiedliwości proceduralnej (art. 2),

29 - zagwarantowania stronom prawa do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (zasada dwuinstancyjności) (art. 78).

30 Powołując się na przepisy art. 129 § 1 i 2, art. 133 oraz art. 132 k.p.a. wskazała, że organ pierwszej instancji nie sprostał obowiązkom przekazania odwołania wraz z aktami sprawy do wyższej instancji. Natomiast organ II instancji zaniedbał obowiązek rzetelnej, ponownej oceny całości zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego. W jej ocenie w dacie podejmowania decyzji organ II instancji nie dysponował całością materiałów zgromadzonych przez organ pierwszej instancji.

31 Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 15 w zw. z art. 107 § 3 k. p. a. oraz art. 8 k. p. a.

32 Argumentując powyższe skarżąca wskazała, że Rektor zamiast ustosunkować się do jej zarzutów przedstawionych w odwołaniu, sformułował własne zarzuty i to do nich odniósł się w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, jednocześnie wypaczył sens przestawionych przez nią zarzutów.

33 W dalszej części uzasadnienia skargi skarżąca powtórzyła zarzuty i stanowisko zawarte w odwołaniu. Podtrzymała, że nie była jej znana treść decyzji z dnia [...] października 2016r. i warunkowy termin zdania egzaminów wyznaczony na [...] listopada 2016.

34 W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

35 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

36 Skarga zasługuje na uwzględnienie.

37 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności czy celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz.13).

38 Skarga dotyczy decyzji Rektora Uniwersytetu z dnia [...] stycznia 2019 roku, nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Dziekana Wydziału z dnia [...] października 2018r. w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia pierwszego roku studiów. Postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone jest od 2016r.

39 Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 z późn. zm., zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym lub "u.p.s.w.").

40 Ustawa ta w art. 207 ust. 1 poddała kontroli pod względem zgodności z prawem decyzje, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz w art. 196 ust. 3, podjęte przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, nakazując odpowiednie stosowanie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisów o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

41 Decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów jest indywidualnym aktem administracyjnym, do której stosuje się, zgodnie ze wskazanym wyżej art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów postępowania administracyjnego, jak to stanowi art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, oznacza, że rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach studentów, jak i postępowania w których one zapadają, muszą zachować choćby minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii uczelni (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. akt SK 19/99, publik w OTK Nr 7, poz. 258).

42 Zgodnie z art. 190 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie.

43 Wykładnia powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że decyzja Dziekana o skreśleniu z listy studentów, na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym jest wydawana w ramach uznania administracyjnego.

44 Decyzje tego rodzaju muszą być poddane szczególnym rygorom w zakresie uzasadnienia, które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, natomiast organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne. W przeciwnym wypadku organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.), a więc dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia.

45 Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że wnioskiem z dnia [...] września 2016 skarżąca wystąpiła o warunkowy wpis na II rok studiów w roku akademickim 2016/2017. W punkcie pierwszym decyzji nr [...] z dnia [...] września 2016 roku Dziekan wpisał skarżącą na drugi rok studiów jednolitych magisterskich niestacjonarnych na kierunku [...] w roku akademickim 2016/2017. W punkcie drugim rozstrzygnięcia, zobowiązał skarżącą do zdania egzaminów z zaległych przedmiotów: "[...]" – egzamin – do dnia 20 listopada 2016r. i "[...]" – egzamin – do dnia 20 listopada 2016r.

46 Na wstępie rozważań należy podkreślić, że brak jest podstaw do oceny, czy decyzja w przedmiocie warunkowego wpisu studenta uwzględniała żądanie skarżącej w całości czy też nie, ponieważ orzeczenie w tym przedmiocie jest aktem wewnątrzzakładowym i nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Dlatego przekonanie skarżącej zawarte w skardze, że informacja zawarta w USOS mogła wskazywać, że skarżąca uzyskała lub powinna uzyskać zgodnie z jej wnioskiem roczny termin na zaliczenie zaległych egzaminów, pozostaje poza granicami oceny Sądu (art. 134 §1 p.p.s.a.: sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną). Dlatego zastrzeżenia skarżącej co do okresu udzielonego warunku pozostają poza kognicją sądu administracyjnego.

47 Niezależnie od powyższego, chociaż decyzja Dziekana Wydziału o warunkowym wpisie skarżącej na II rok studiów jest aktem wewnątrzzakładowym, to wywarła ona jednak skutki w obrocie prawnym, ponieważ nałożyła ona na skarżącą obowiązki zdania w zakreślonym terminie egzaminów, a niewywiązanie się z warunków tej decyzji skutkuje skreśleniem skarżącej z listy studentów I roku. Wzajemna zależność powyższej decyzji stanowiącej akt wewnątrzzakładowy i decyzji o skreśleniu skarżącej z lity studentów wymaga skontrolowania, czy skarżąca miała możliwość przystąpienia do egzaminów w terminie określonym w decyzji o warunkowym wpisie.

48 Decyzja o warunkowym wpisie złożyła się na proces postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Tylko prawidłowe zakomunikowanie stronie treści tego aktu i zapewnienie możliwości wykonania nałożonego warunku może skutkować skreśleniem skarżącej z listy studentów. Natomiast zaniedbania na tym polu decydują o wadliwości zaskarżonej decyzji.

49 Na podstawie akt niniejszej sprawy należy przyjąć, że skarżąca przed upływem terminu warunkowego wpisu wiedziała o pozytywnym rozpatrzeniu jej wniosku, ponieważ sama w piśmie z dnia [...] listopada 2016r., skierowanym do organu I instancji wskazała, że z systemu USOS wynika, że wniosek został rozpatrzony pozytywnie.

50 Podkreślić jednak należy, że skarżąca w treści powyższego pisma poinformowała organ uczelniany, że nie zna terminów poszczególnych zaliczeń ani kwoty, jaką jest zobowiązana uiścić z tytułu możliwości przystąpienia do egzaminów warunkowych. Poinformowała również, że od [...] listopada 2016r. choruje i przebywa na zwolnieniu lekarskim. Ponadto zażądała doręczenia decyzji za pośrednictwem poczty.

51 Z akt sprawy oraz z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ podjął czynności zweryfikowania stanu zdrowia skarżącej (udokumentowania choroby) oraz wykazania, że studentce była znana treść całego rozstrzygnięcia o warunkowym wpisie na II rok studiów.

52 Przepisy działu IV powołanej ustawy - art. 159 i następne, zawierają m.in. regulacje dotyczące organizacji studiów, jak i praw obowiązków studentów (rozdziały 1 i 2). Zaznaczyć należy, że z chwilą przyjęcia danej osoby w poczet użytkowników zakładu staje się ona podmiotem praw i obowiązków, które przysługują bądź obciążają użytkowników danego zakładu. Użytkownika, który dobrowolnie przystąpił do zakładu administracyjnego (studenta), wiążą przepisy zawarte w aktach wewnątrzzakładowych, ponieważ jego wniosek o przyjęcie jest równocześnie wyrażeniem zgody na poddanie się reżimowi prawnemu, obowiązującemu w danym zakładzie.

53 Zgodnie z art. 160 ust. 1 u.p.s.w. podstawowe zasady organizacji studiów, organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Ustawa przewiduje zarazem, że organem właściwym do uchwalenia regulaminu studiów jest senat uczelni (art. 62 ust. 1 i art. 161 ust. 1). Z kolei przepis art. 189 ust. 1 u.p.s.w. stanowi, że student obowiązany jest postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. Przepis ust. 2 tego artykułu wymienia przykładowo obowiązki studenta, zaliczając do nich: uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów (pkt 1), składanie egzaminów, odbywanie praktyk i spełnianie innych wymogów przewidzianych w regulaminie studiów (pkt 2) oraz przestrzeganie przepisów obowiązujących w uczelni (pkt 3).

54 Zgodnie z art. 161 ust. 1 u.p.s.w. regulamin studiów uchwala senat uczelni, co najmniej na pięć miesięcy przed początkiem roku akademickiego. Regulamin studiów wchodzi w życie z początkiem roku akademickiego, po uzgodnieniu z uczelnianym organem uchwałodawczym samorządu studenckiego. Jeżeli w ciągu trzech miesięcy od uchwalenia regulaminu senat uczelni i uczelniany organ uchwałodawczy samorządu studenckiego nie dojdą do porozumienia w sprawie jego treści, regulamin wchodzi w życie na mocy ponownej uchwały senatu uczelni podjętej większością co najmniej dwóch trzecich głosów jego statutowego składu (ust. 2). Zawarte w przepisach art. 160 ust. 1 i art. 189 ust. 1 u.p.s.w. regulacje wskazują zatem, że podstawowym - poza ustawą - aktem określającym prawa i obowiązki studenta jest regulamin studiów uchwalony przez senat uczelni. Obowiązek przestrzegania innych przepisów obowiązujących w uczelni powstaje niejako pośrednio przez wskazanie ich materii w regulaminie studiów oraz z uwagi na treść art. 189 ust. 2 pkt 3 u.p.s.w.

55 W niniejszej sprawie przedmiotowe kwestie zawarte zostały w Regulaminie Studiów na Uniwersytecie uchwalonym przez Senat Uniwersytetu uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015r.

56 Decyzja o warunkowym wpisie na II rok studiów została wydana na podstawie § 41 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 4, a także § 68 Uchwały Nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia [...] kwietnia 2015r. – Regulamin studiów z 2015r. Uniwersytetu (Biuletyn Prawny [...] rok 2015, poz. [...]).

57 W § 10 ust. 3 Regulaminu zostały zawarte obowiązki studenta, pośród których:

58 - w punkcie 6 nałożono obowiązek posiadania konta na serwerze uniwersyteckim i przestrzegania Regulaminu Sieci Komputerowej,

59 - w punkcie 10 zobowiązano studentów do terminowego zapisywania się na zajęcia poprzez Uniwersytecki System Obsługi Studiów (USOS)

60 - w punkcie 11 nakazano sprawdzanie uzyskanych ocen na swoim koncie w USOS, a także odbieranie rozstrzygnięć organów Uniwersytetu za pośrednictwem konta, o którym mowa w pkt 6 oraz niezwłocznego zgłaszania w dziekanacie błędów w dokumentacji przebiegu jego studiów.

61 Z § 23 Regulaminu wynika, że okresem rozliczeniowym jest semestr albo rok akademicki. Uchwałę w tej sprawie podejmuje Rada Wydziału (ust. 1). Jeżeli okresem zaliczeniowym jest rok akademicki, ostateczny termin uzyskania zaliczeń zajęć objętych planem studiów i zdania wszystkich egzaminów upływa w dniu 20 września. Jeżeli okresem zaliczeniowym jest semestr, ostateczny termin uzyskania zaliczeń zajęć objętych planem studiów i zdania wszystkich egzaminów w semestrze zimowym upływa 28 lutego, a w semestrze letnim 20 września.

62 Zgodnie z § 24 ust. 1 i ust. 2 Regulaminu, Rada Wydziału określa w ramach planów studiów zajęcia, w których udział jest obowiązkowy oraz ustala sposób ich zaliczania. Prowadzący zajęcia, w których udział jest obowiązkowy, może w uzasadnionych przypadkach zwolnić studenta z udziału w tych zajęciach określając jednocześnie warunki, sposób i termin ich zaliczenia.

63 Zgodnie z § 67 Regulaminu od decyzji dziekana przysługuje odwołanie do Rektora. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem dziekana w terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji studentowi.

64 Zgodnie z § 41 ust. 1 Regulaminu w stosunku do studenta, który nie zaliczył semestru lub roku dziekan podejmuje decyzję o warunkowym wpisaniu na wyższy semestr lub rok studiów (pkt 1) albo zezwoleniu na powtarzanie semestru lub roku studiów ( pkt 2) albo skreśleniu z listy studentów ( pkt 3).

65 Decyzje, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 dziekan podejmuje na wniosek studenta złożony w terminie 7 dni od upływu terminu zaliczenia semestru lub roku ( ust. 2).

66 Student, który warunkowo został wpisany na wyższy semestr lub rok studiów, zobowiązany jest zdać egzaminy i uzyskać zaliczenia zaległych przedmiotów w terminie wyznaczonym przez dziekana. Przepisy § 38 ust. 1 stosuje się odpowiednio (ust. 4). W przypadku nie wywiązania się z obowiązku, o którym mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio ust. 1 pkt 2 albo pkt 3 (ust. 5).

67 Z § 36 Regulaminu wynika, że terminy egzaminów ustalane są przez egzaminatora i zatwierdzane przez dziekana (ust. 1). Terminy egzaminów są podawane do wiadomości studentów i prowadzących zajęcia w sposób zwyczajowo przyjęty na wydziale co najmniej na 14 dni przed terminem zakończenia zajęć w danym semestrze lub roku (ust. 2).

68 Na wniosek studenta, który nie przystąpił do egzaminu w ustalonym terminie, dziekan może w uzgodnieniu z egzaminatorem wyznaczyć dodatkowy termin, jeżeli student uprawdopodobni, że nieprzystąpienie przez niego do egzaminu nastąpiło bez jego winy (ust. 3).

69 Wniosek o wyznaczenie dodatkowego terminu należy złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 4).

70 W ocenie Sądu warunki nałożone w decyzji o warunkowym wpisie będą dla strony wiążące z konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa, o ile strona znała całą treść wydanej decyzji i akt ten został prawidłowo zakomunikowany stronie. Należy podkreślić, że stosownie do § 67 Regulaminu studiów w spornej decyzji o warunkowym wpisie zawarte zostało pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Rektora Uniwersytetu za pośrednictwem Dziekana Wydziału w Terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji studentowi. Ważne zatem jest ustalenie, czy decyzja ta została doręczona lub ogłoszona skarżącej i czy akta sprawy potwierdzają czynność doręczenia decyzji. Jeżeli organ uczynił to w sposób zwyczajowo przyjęty (§ 36 ust. 2 Regulaminu), skład Sądu podziela stanowisko organu, że wydawana na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w. decyzja o skreśleniu z listy studentów na charakter uznaniowy.

71 W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że uznaniowy charakter decyzji o skreśleniu z listy studentów nakłada na organ szczególny obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego oraz przekonującego uzasadnienia takiej decyzji dla strony zainteresowanej. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, natomiast organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne (por. wyroki NSA z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 2006/10; z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2524/13; publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

72 W przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia okoliczności doręczenia decyzji z dnia [...] października 2016r. o warunkowym wpisie. Nie jest kwestionowane przez skarżącą, że decyzja w tej dacie była wydana.

73 Istota uchybienia organu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji sprowadza się do tego, że organ w uzasadnieniu nie odniósł się do tej części zarzutów, które dotyczą doręczenia lub ogłoszenia decyzji o warunkowym wpisie na II rok studiów. Skarżąca wielokrotnie podnosiła w pismach procesowych na wszystkich etapach postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiotowej sprawie, że nie znała treści decyzji z dnia [...] października 2016r. ogłoszonej jej w USOS. Nie miała wiedzy o zobowiązaniu jej do zdania egzaminów. W piśmie z dnia [...] stycznia 2019r. (k- 69 akt administracyjnych) skarżąca podtrzymała swoje wcześniejsze zarzuty i nadal twierdziła, że jej odwołanie z dnia [...] grudnia 2018r. błędnie jest uznawane przez organ I instancji za wniesione po terminie. Na poparcie stanowiska, skarżąca wniosła o udokumentowanie doręczenia jej i ogłoszenia decyzji z dnia [...] października 216r. ze wskazaniem zakładek USOS w ten sposób, aby ona jako adresatka mogła poznać pełną treść nałożonego warunku z datami egzaminów, do których zdania została zobowiązana.

74 Mimo wyraźnie nakreślonego żądania organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] stycznia 2018r. w ogóle nie odniósł się do tej kwestii i nie wyjaśnił oraz nie udokumentował stanowiska na podstawie jakich dowodów wywodzi, że całość treści decyzji z dnia [...] października 2018r. została skarżącej doręczona lub ogłoszona. Organ nie wypowiedział się w uzasadnieniu oraz nie włączył do akt dowodów potwierdzających, że skarżącej znana była całość treści rozstrzygnięcia o warunkowym wpisie.

75 Nawet jeżeli korespondencja ze skarżącą odbywała się drogą elektroniczną, to do akt administracyjnych sprawy powinny zostać załączone wydruki na uwiarygodnienie tej okoliczności oraz potwierdzenia doręczenia decyzji stronie.

76 W aktach sprawy znajduje się korespondencją prowadzona droga elektroniczną z pracownikiem organu (k- 15 akt administracyjnych). W piśmie datowanym na dzień [...] grudnia 2016r. (pkt 4) pracownik wskazał, że decyzja w sprawie warunku została wydana [...] października 2016r. a stała się ostateczna [...] października 2016r. Organ jednak nie udokumentował w jakiej dacie nastąpiło doręczenie decyzji stronie, aby możliwe było ustalenie, kiedy upłynął 14 dniowy termin na wniesienie odwołania stosownie do pouczenia zawartego w § 67 Regulaminu.

77 Powyższe uchybienia są na tyle istotne, że skutkują uznaniem, iż zaskarżona decyzja wydana została niezgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Organ nie przedstawił motywów, jakimi kierował się podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie. Jednocześnie, zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.a., nie rozważył słusznego interesu strony.

78 Przy niedostatecznie wyjaśnionym stanie faktycznym sprawy organ przedwcześnie zastosował przesłankę z art. 190 ust. 2 pkt 2 u.p.s.w.

79 Prawdą jest, że skarżąca nie uzyskała zaliczenia pierwszego roku studiów na skutek niezdania egzaminów z dwóch przedmiotów "[...]" i "[...]". Organ nie udowodnił, że realnie skarżącej stworzono możliwość przystąpienia do egzaminów w terminie do dnia 20 listopada 2016r. w związku z warunkowym wpisem jej na II rok studiów, a ona z tego prawa nie skorzystała. Decyzja o nałożeniu warunku powinna być wykonalna. Brak dowodów na doręczenie jej adresatowi przed dniem 20 listopada 2016r. skłania do uznania, że dopiero o tej decyzji strona dowiedziała się w dniu 20 listopada 2018r. (potwierdzenie odbioru k- 8 akt administracyjnych) i złożyła od niej odwołanie w dniu 4 grudnia 2018r. (data stempla pocztowego w aktach sprawy k- 66 akt administracyjnych).

80 Wobec powyższego, stanowisko organu, że skarżąca mogła skorzystać z uczelnianego systemu elektronicznego USOS, nie może być uznane za usprawiedliwienie niedoręczenia decyzji. Ponadto z materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, że decyzja była dostępna w systemie elektronicznym USOS. Na decyzji brak jest adnotacji odręcznej o doręczeniu lub wydruku potwierdzenia doręczenia elektronicznego. Brak dowodów o doręczeniu stronie decyzji o warunkowym wpisie świadczy o naruszeniu przez organ zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. W konsekwencji powyższego, niezdanie przez skarżącą dwóch zaległych egzaminów z I roku studiów w terminie do 20 listopada 2016r. nie mogło na tym etapie sprawy stanowić podstawy do skreślenia skarżącej z listy studentów, a z pewnością było przedwczesne.

81 Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną i przeprowadzi postępowanie zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji powinno zawierać dokładne ustalenia faktyczne oraz wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.

82 Organ mieć będzie na względzie, że z przepisu art. 108 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wynika, że decyzja w tym zakresie jest decyzją uznaniową organu. Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia jednak organu z przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność zaistnienia przesłanek skreślenia z listy studentów oraz wyjaśnienia, dlaczego w konkretnym przypadku podjęta została decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów, co poprzedzone być powinno dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy. Nie jest wystarczające ogólnikowe stwierdzenie o doręczeniu decyzji o warunku bez udokumentowania tej czynności. Ustalenie, że student nie zaliczył I roku w określonym terminie wymaga wyjaśnienia, jakie terminy zostały przewidziane lub wyznaczone w decyzjach dziekana i czy student został prawidłowo o nich powiadomiony. Z analizy motywów podjętych rozstrzygnięć oraz akt niniejszej sprawy wynika, że zarówno Dziekan, jak i Rektor skupili się na podaniu okoliczności, z powodu których nastąpiło skreślenie skarżącej z listy studentów, lecz nie rozważyli, czy w sprawie istniały okoliczności przemawiające za odstąpieniem od takiego rozstrzygnięcia.

83 Organ ma obowiązek z urzędu uwzględnić aktualny na dzień wydania decyzji stan faktyczny i prawny. Organ będzie miał na uwadze przepis art. 263 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018, poz.1669), który stanowi, że senaty uczelni uchwalą regulaminy studiów na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, w terminie umożliwiającym ich wejście w życie nie później niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy. 2. Regulaminy uchwalone na podstawie art. 161 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3 zachowują moc do dnia wejścia w życie regulaminów, o których mowa w ust. 1.

84 Wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

85 O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 2 orzeczeniach.

  1. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 maja 2022 r., II SA/Bd 1492/21
  2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 sierpnia 2020 r., II SA/Bd 298/20