Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2010 r., II SA/Bd 1196/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2010 r., II SA/Bd 1196/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi spółki G. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia z tytułu zatrudnienia młodocianego pracownika oddala skargę.

Uzasadnienie

2 U z a s a d n i e n i e:

3 Burmistrz [...] decyzją z [...]2010 r., na podstawie art. 70 b ustawy z dnia 07 września 1991 r o systemie oświaty (tj. Dz.U.z 2004 r., Nr 256 poz.2572 ze zm.), art. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty ( Dz.U. 2004 r. nr 145, poz. 1523) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. nr 98, poz.1071 ze zm.), dalej powoływany jako: kpa, orzekł o odmowie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika [...] w zakresie nauki zawodu, poniesionych w okresie od [...].2006 r. do [...].2008 r. przez skarżącą.

4 Powyższe rozstrzygnięcie organ oparł o następujące ustalenia i rozważania:

5 Pracodawca [...]Zakład Produkcyjno-Usługowo-Handlowy [...].2006 r. zawarł z młodocianym pracownikiem umowę o pracę na okres [...] miesięcy (począwszy od [...].2006 r.) w celu praktycznej nauki zawodu. Następnie [...].2007 r., przedsiębiorstwo [...] zostało wniesione aportem do spółki [...] Sp zo.o w [...] – skarżącej. Konsekwencją tego było przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę na podstawie art. 23¹ § 1 Kodeksu pracy. W związku z powyższym skarżąca przejęła całość praw i obowiązków wynikających za stosunku pracy. Następnie [...]2008 r. skarżąca sprzedała część swojego przedsiębiorstwa spółce [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (obecna nazwa [...] Sp. z o.o ul. [...] w [...]). Jak wynika ze złożonych dokumentów przejęcie części zakładu również nastąpiło na zasadzie art. 23¹ §1 Kodeksu pracy. Zgodnie z tym [...] Sp. z o.o. stała się następcą całości praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Nie wystąpiła jednak żadna z przesłanek podziału dofinansowania młodocianego pracownika określona w przepisie art. 70 lit b ust. 5 ustawy o systemie oświaty, albowiem stosunek pracy nie został rozwiązany a młodociany pracownik kontynuował naukę. Artykuł 23¹ § 1 kp reguluje sytuację prawną pracowników zatrudnionych w zakładzie pracy, który przechodzi na innego pracodawcę w całości lub części. Z mocy tego przepisu stosunki pracy z pracownikami zatrudnionymi w zakładzie (lub w jego części) w chwili przejęcia zakładu przez innego pracodawcę trwają nadal z tą różnicą, że w miejsce dotychczasowego pracodawcy wstępuje jako strona nowy podmiot posiadający zdolność zatrudniania pracowników w charakterze pracodawcy (art. 3). Nowy pracodawca nabywa na zasadzie następstwa prawnego wszelkie prawa wynikające z nawiązanych stosunków pracy z poprzednim pracodawcą oraz przechodzą nań wszystkie obowiązki, jakie ciążyły na poprzednim pracodawcy wobec pracowników przejętego zakładu.

6 We wniesionym odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 7 i art. 8 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prowadzenie postępowania w sposób naruszający powinność pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz naruszenie przepisów art. 70b ust. 1, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez ich błędną wykładnię. Skarżąca podniosła, iż do przyznania dofinansowania, wystarczające jest spełnienie trzech warunków określonych w ust. 1 art. 70 lit. b w/w ustawy, tj. - zawarcia z młodocianym pracownikiem umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, - posiadanie (samodzielnie lub przez zatrudnione osoby) kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, oraz - ukończenia nauki zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdania egzaminu. Warunki te zostały spełnione, więc w ocenie strony wprowadzoną przez powyższy przepis zasadę podziału kwoty dofinansowania między pracodawców prowadzących naukę zawodu należy zastosować nie tylko w sytuacji o jakiej mowa w ust. 5 art. 70 lit. b w/w ustawy, tj. w przypadku rozwiązania z młodocianym umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, ale też w sytuacji, w której następują zmiany podmiotowe stosunku pracy po stronie pracodawcy, albowiem każdy z nich w pewnym stopniu przyczynił się do osiągnięcia celu w postaci odpowiedniego przygotowania zawodowego młodocianego pracownika.

7 Skarżąca podniosła, że zasada podziału kwoty dofinansowania pomiędzy kilku pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy przeprowadzonej przez nich nauki zawodu była zamysłem ustawodawcy nowelizującego prawo oświatowe w drodze ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty z dnia 20 kwietnia 2004r., w związku z czym przy interpretacji art. 70 lit. b w/w ustawy, użyć należy wykładni celowościowej, nie natomiast, jak to uczynił organ, wykładni literalnej. W ocenie strony przemawia też za tym likwidacja ulg podatkowych dofinansowania kosztów kształcenia, które przejęło Państwo.

8 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z [...]2010 r., wydaną na podstawie art. 70b ust. 1 – 3 i 5 – 7 ustawy o systemie oświaty oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

9 Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania:

10 Umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego z młodocianym pracownikiem [...] zawarł w dniu [...]2006 r. [...] - Zakład Produkcyjny w [...] na okres [...] miesięcy. Następnie [...]2007r. Przedsiębiorstwo to zostało wniesione aportem do Spółki [...] Spółka z o.o. w Osiu. Konsekwencją tego było przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę na podstawie art. 23 ¹ § 1Kodeksu pracy. Skarżąca przejęła w związku z tym całość praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy, lecz w dniu [...]2008 r. sprzedała część swojego przedsiębiorstwa - Spółce [...] z siedzibą w [...] (obecna nazwa [...] Sp. z o.o. w [...]), więc przejście części zakładu nastąpiło również na zasadzie art. 23 ¹ § 1 Kodeksu Pracy, co oznacza, że [...] Sp. z o.o., stała się następcą prawnym w zakresie praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Bez wpływu na meritum sprawy pozostaje twierdzenie skarżącej zawarte w piśmie z dnia [...]2008 r., że "odmiennie niż w przypadku wspomnianego wcześniej przedsiębiorstwa, w opisywanej sytuacji nie nastąpiło przekazanie na rzecz Spółki [...], wierzytelności z tytułu dofinansowania kosztów kształcenia".

11 Trudno też zgodzić się z argumentacją odwołania, albowiem przepis art. 70 lit. b ust. 5 cyt. ustawy odnosi się do sytuacji, gdy dochodzi do rozwiązania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Doszło jedynie do przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę w trybie art. 23 ¹ § Kodeksu Pracy, który to przepis reguluje jednoznacznie sytuację prawną pracowników zatrudnianych w zakładzie pracy, który przechodzi na innego pracodawcę w całości lub w części. Określa też sytuację prawną podmiotu, który przejmując ten zakład stał się pracodawcą wszystkich pracowników zatrudnianych w tych jednostkach. Zmiana pracodawcy następuje "z mocy prawa", w związku z czym strony, między którymi nawiązał się stosunek pracy, "z mocy prawa" nie muszą zawierać umowy o pracę (por. wyrok SN z dnia 28 września 1990r., IPR 251/90, OS Nep 1991, li 10-12, poz. 130). Nowy pracodawca nabywa na zasadzie następstwa prawnego wszelkie prawa wynikające z nawiązanych stosunków pracy z poprzednim pracodawcą oraz przechodzą nań wszystkie obowiązki, jakie ciążyły na poprzednim pracodawcy wobec pracowników przejętego zakładu.

12 Można podzielić pogląd skarżącej, że dofinansowanie określone w art. 70 lit. b ust. 1 ustawy o systemie oświaty nie jest zobowiązaniem wynikającym ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 23 ¹ § 1 Kodeksu pracy, niemniej stosunek pracy i jego przekształcenie wynikające z tego przepisu mają wpływ na to, komu takie dofinansowanie przysługuje.

13 W tej sytuacji jedynym pracodawcą mogącym ubiegać się o dofinansowanie kosztów kształcenia poniesionych z tytułu zatrudnienia młodocianego pracownika [...] jest [...] Sp. z o.o. [...].

14 Analogiczny pogląd zawarł też w wyroku z 29 czerwca 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie sygn. akt II SA/Bd 277/10.

15 W skardze złożonej do Sądu, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, nie uwzględniwszy interesu społecznego i słusznego interesu strony, naruszenie przepisu art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający powinność pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, naruszenie przepisu art. 70b ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię.

16 Skarżąca podtrzymała swoją argumentację wyrażoną w odwołaniu a ponadto odniosła się do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w wyroku z 29 czerwca 2010 r., w sprawie sygn. akt II SA/Bd 277/10, w którym zostały powołane przepisy art. 55 ¹ kc oraz 55 ² kc, zwracając uwagę na okoliczność, że przedsiębiorstwo [...] zostało wniesione aportem do skarżącej na podstawie art. 55 ¹ kc, natomiast przedmiotem sprzedaży z [...]2008 r. była zorganizowana część przedsiębiorstwa i do tej czynności prawnej winien mieć zastosowanie przepis art. 353 ¹ kc.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:

18 Skarga pozbawiona jest uzasadnionych podstaw.

19 W przedmiotowej sprawie Sąd dokonał oceny zaskarżonej decyzji w sposób wynikający z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", nie stwierdzając przesłanek do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego aktu.

20 Skarżąca powołuje się na okoliczność, iż spełnia określone w ust. 1 art. 70 lit. b ustawy o systemie oświaty, warunki do uzyskania dofinansowania, albowiem zaszły przesłanki: - zawarcia z młodocianym pracownikiem umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, - posiadania (samodzielnie lub przez zatrudnione osoby) kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, oraz - ukończenia nauki zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdania egzaminu. Skarżąca nie jest jednak pracodawcą młodocianego pracownika z uwagi na to, że [...]2008 r. sprzedała część swojego przedsiębiorstwa spółce [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (obecna nazwa [...] Sp zo.o ul. [...]w [...]), w następstwie czego bezspornym jest, iż pracodawcą jest [...] Sp zo.o. Jak wynika bowiem z przepisu art. 23¹ §1 Kodeksu pracy, w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Wobec powyższego wbrew twierdzeniom skarżącej nie spełnia ona podstawowego warunku z przepisu art. 70 lit. b w/w ustawy o systemie oświaty, albowiem nie jest pracodawcą młodocianego pracownika, choć przepracował on u skarżącej określony okres czasu, jako u jednego z trzech dotychczasowych pracodawców.

21 Możliwość proporcjonalnego podziału kwoty dofinansowania pomiędzy wszystkich pracodawców, u których młodociany pracownik był zatrudniony przewiduje jedynie przepis art. 70 lit. b ust. 6 w/w ustawy, który stanowi, że jeżeli umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a młodociany pracownik podjął naukę zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy - przysługującą kwotę dofinansowania dzieli się między wszystkich pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez nich nauki zawodu. Dofinansowanie nie przysługuje temu pracodawcy, z którym umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z winy pracodawcy. Z przytoczonego przepisu wynika, że podział kwoty dofinansowania może mieć miejsce jedynie w jednej sytuacji, której warunkiem koniecznym jest rozwiązanie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego (z przyczyn niezależnych od pracodawcy).

22 Inne sytuacje nie są przewidziane. W rozpatrywanej sprawie umowa o pracę nie została rozwiązana. Stosowanie analogi – jak to sugeruje skarżąca – nie jest w takiej sytuacji możliwe. Luka w prawie występuje tylko wtedy, gdy dla danego stanu faktycznego brak jest w ogóle uregulowania, oraz wówczas, gdy istnieje uregulowanie ogólne, które można odnieść do tego stanu faktycznego, ale które jest całkowicie nieadekwatne do uzasadnionych potrzeb społecznych. Art. 70 lit. b w/w ustawy przewiduje konkretne uregulowanie.

23 W świetle art. 23 ¹ § 1 Kodeksu pracy, art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty oraz art. 548 § 1 Kodeksu cywilnego stanowiącego, że z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy, należy podzielić pogląd orzekających w sprawie organów, że pracodawcą mogącym ubiegać się o dofinansowanie kosztów kształcenia poniesionych z tytułu zatrudnienia młodocianego pracownika jest [...] Sp zo.o. [...].

24 W ocenie Sądu nie doszło zatem do obrazy art. 70 lit. b ustawy o systemie oświaty stanowiącego o prawie do dofinansowania kosztów kształcenia jeżeli pracodawca posiada odpowiednie kwalifikacje a młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał egzamin, od którego to momentu możliwe jest złożenie wniosku o dofinansowanie. Moment ten jednak nastąpił, kiedy młodociana była pracownikiem [...] Sp zo.o. Spółka ta (wówczas [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...]), nabyła od skarżącej część przedsiębiorstwa w dniu [...]2008 r., a więc w [...] miesiącu [...] miesięcznego cyklu kształcenia młodocianej (umowę o pracę zawarto na okres [...] miesięcy, począwszy od [...].2006 r.).

25 Stan faktyczny sprawy w sposób wystarczający mógł stanowić podstawę do prawidłowego rozstrzygnięcia organów. Dlatego też wbrew poglądom skarżącej nie doszło do obrazy art. 7 k.p.a., podobnie jak i art. 8 k.p.a. Negatywne dla skarżącej rozstrzygnięcie sprawy nie można utożsamiać z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Zaufanie takie pogłębia załatwienie sprawy zgodnie z obowiązującym prawem.

26 Odnosząc się do wywodów skarżącej, kwestionującej zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 29 czerwca 2010 r., w sprawie sygn. akt II SA/Bd 277/10, przepisów art. 55 ¹ kc oraz 55 ² kc, to należy zauważyć, że zagadnienie to jest zagadnieniem o charakterze ubocznym dla sprawy z uwagi na treść przepisu art. 70 lit. b ust. 5 w/w ustawy, w świetle którego skarżąca nie spełnia wszystkich przesłanek do przyznania proporcjonalnego dofinansowania. Jednakże należy zauważyć, że poza sporem jest, iż w wyniku sprzedaży części przedsiębiorstwa, skarżąca utraciła przymiot pracodawcy na rzecz [...] (poprzednio [...]Sp. z o.o.). W tych warunkach przy zawieraniu umowy cywilnoprawnej skarżąca miała możliwość zabezpieczenia swych interesów w odpowiedni sposób, w szczególności zawierając klauzulę umożliwiającą proporcjonalne odzyskanie od [...], kosztów [...] miesięcznego kształcenia młodocianej. Jest to jednak zagadnienie o charakterze cywilnoprawnym, co do którego brak jest kognicji sądu administracyjnego, tak samo jak dokonywanie oceny, czy zawarta umowa sprzedaży części przedsiębiorstwa w istocie wyczerpywała znamiona sprzedaży całości przedsiębiorstwa. Trzeba bowiem pamiętać, że to nie nazwa umowy stanowi w istocie o jej rzeczywistym przedmiocie i skutkach. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w powołanej w skardze uchwale z 25 czerwca 2008 r., III CZP 45/2008,: "Ocena bowiem, czy nastąpiło zbycie całości, czy tylko części przedsiębiorstwa zależy od okoliczności konkretnego przypadku, a sąd nie jest związany oznaczeniem umowy. Może się zatem okazać, że umowa zbycia objęła w istocie przedsiębiorstwo, nawet pierwotnie mieszczące się w ramach większej całości, jeżeli taki przedmiot zbycia stanowił organizacyjną całość, funkcjonował samodzielnie i ma zdolność do takiego funkcjonowania". Jak to już jednak podkreślono, powyższe zagadnienia o charakterze cywilnoprawnym pozostają poza oceną sądu w przedmiotowym postępowaniu.

27 Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.