Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 lutego 2011 r., I SA/Bk 759/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 lutego 2011 r., I SA/Bk 759/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi S. Spółka z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę

Uzasadnienie

2 Decyzją z [...] października 2010 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z [...] sierpnia 2010 r., nr [...], o cofnięciu S. Sp. z o.o. w W. (dalej powoływanej jako Spółka) rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o nazwie Daytona Gold, o nr poświadczenia rejestracji [...].

3 Z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji wynika, że w trakcie kontroli dokonanej [...] grudnia 2009 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w Ł. w punkcie gier P. uL. [...] w Z. stwierdzono, iż zlokalizowany tam ww. automat do gry, umożliwia grę za stawki przekraczające 0,07 euro, tj. wyższe niż dopuszcza to art. 2 ust. 2b ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm., dalej powoływanej w skrócie "u.g.z.w. z 1992 r."). Powyższe potwierdziła także opinia wydana [...] kwietnia 2010 r. przez biegłego sądowego dr inż. A. C. W związku z tym organy uznały, że wymieniony automat do gry nie spełnia warunków jego rejestracji.

4 Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem, Spółka reprezentowana

5 przez pełnomocnika złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

6 w Białymstoku skargę wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:

7 * rażące naruszenie art. 8 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

8 (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej powoływanej w skrócie "u.g.h. z 2009 r."), mające postać wydania w obu instancjach, orzeczenia w sprawie objętej regulacją art. 129 ust. 3 w reżimie ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. w dalszej części powoływany w skrócie k.p.a.), chociaż w niniejszej sprawie należało zastosować reżim postępowania wyznaczony ustawą z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., w dalszej części powoływana w skrócie "o.p.");

9 * rażące naruszenie art. 129 ust. 3 oraz art. 144 u.g.z. z 2009 r., poprzez

10 ich niezastosowanie, co ma postać wydania i utrzymania w mocy orzeczenia opartego o art. 2 ust. 2b u.g.z.w. z 1992 r., mimo że przepis ten utracił moc z dniem 31 grudnia 2009 r., a więc ponad miesiąc przed wszczęciem postępowania

11 w niniejszej sprawie, co nastąpiło mocą postanowienia z 19 lutego 2010 r.;

12 * rażące naruszenie art. 107 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a., mające postać pominięcia,

13 w sentencji zaskarżanego orzeczenia odwoławczego, jego materialnej podstawy prawnej;

14 - rażące naruszenie § 14 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 3 czerwca

15 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych

16 (Dz. U. Nr 103, poz. 946 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie, mimo

17 iż w okolicznościach niniejszej sprawy jego zastosowanie było oczywiste

18 i konieczne;

19 * naruszenie art. 7, art. 75, art. 79 i art. 85 k.p.a., poprzez uznanie za dowód

20 w sprawie protokołu kontroli, o cechach oględzin przeprowadzonej przez inny organ kilka miesięcy przed wszczęciem postępowania administracyjnego, a więc w istocie przeprowadzenie dowodu zupełnie poza postępowaniem, czyli przy całkowitym zignorowaniu prawa strony do udziału postępowaniu dowodowym;

21 * naruszenie art. 284a § 1- 3 o.p., stosowanych w związku z art. 54 ustawy

22 z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), poprzez wykorzystanie w postępowaniu celnym wyników kontroli przeprowadzonej

23 17 grudnia 2009 r. bez udziału strony, mimo iż nigdy nie doręczono stronie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, w szczególności więc nie zrobiono tego w terminie 3 dni od dnia kontroli;

24 - naruszeniu art. 7, art. 75, art. 79, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a., poprzez uznanie

25 za opinię biegłego w rozumieniu tych przepisów takiego opracowania, sporządzonego na potrzeby innego postępowania, które nie spełnia nawet minimalnych wymogów prawidłowej opinii biegłego w rozumieniu przepisów

26 o postępowaniu administracyjnym, w szczególności bowiem brak w nim części teoretycznej w tym przede wszystkim wskazania metodologii przeprowadzonego badania, brak również opisu wykonywanych czynności badawczych, które doprowadziły biegłego do zaprezentowanych wniosków, a brak nawet wskazania specjalizacji biegłego. Ułomności te powodują, iż owo opracowanie uchyla się jakiejkolwiek weryfikacji, zwłaszcza obligatoryjnej ocenie dowodu w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zawiera ono przyjęty bezkrytycznie przez organy obu instancji, niedopuszczalny w postępowaniu administracyjnym, osąd co do stosowania i wykładni przepisu prawa, który - na marginesie -

27 nie obowiązywał już w chwili sporządzania owego opracowania;

28 - naruszenie art. 136 oraz art. 79 i art. 84 k.p.a. w zw. z art. 140 tej samej ustawy, polegające na przeprowadzeniu przez organ odwoławczy czynności o cechach uzupełniającego postępowania dowodowego, mające formę wezwania autora opracowania uznanego za opinię biegłego do złożenia wyjaśnień co do treści tego opracowania, przy całkowitym pominięciu strony przy prowadzeniu tych czynności dowodowych.

29 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

30 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

31 Skarga jest niezasadna.

32 W pierwszym rzędzie należy wskazać, że do 31 grudnia 2009 r. warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach

33 o niskich wygranych uregulowane były przepisami u.g.z.w. z 1992 r., zaś po tej dacie przepisami u.g.h. z 2009 r. Powstały w tej sprawie spór, co do mających w niej zastosowanie właściwych przepisów proceduralnych, wiąże się z wprowadzeniem

34 w art. 8 u.g.h. z 2009 r. ogólnej zasady, że do postępowań w sprawach określonych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o.p., chyba że ustawa stanowi inaczej. Tymczasem do postępowań prowadzonych w oparciu o przepisy u.g.z.w.

35 z 1992 r. stosowano reguły określone w k.p.a. Odpowiadając na pytanie,

36 czy w związku z taką regulacją nowej ustawy w niniejszej sprawie należało zastosować przepisy k.p.a., czy o.p., nie można pominąć przepisów derogujących dotychczas obowiązującą ustawę. Jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Celnej, regulacje dotyczące dopuszczania do eksploatacji i użytkowania automatów

37 i urządzeń do gier nadal znajdują się w przepisach u.g.z.w. z 1992 r. Zgodnie bowiem z art. 144 u.g.h. z 1992 r., nie utraciły mocy przepisy art. 15b ust. 4 i art. 16 u.g.z.w. z 1992 r. wraz z wydanymi na tej podstawie przepisami rozporządzeń wykonawczych, które dotyczą kwestii związanych z dopuszczaniem do eksploatacji

38 i użytkowaniem automatów do gier. W związku z tym w wydanym 8 grudnia 2010 r. wyroku o sygn. akt I SA/Bk 535/10 WSA w Białymstoku opowiedział się

39 za poglądem, iż postępowanie w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier

40 o niskich wygranych, jako związane z eksploatacją i użytkowaniem tego typu automatów, powinno być prowadzone zgodnie z regułami zawartymi w k.p.a.

41 W świetle przedstawionych wyżej wywodów pogląd ten zaakceptował również Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Bezzasadne są więc zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 8 u.g.h. z 2009 r., a także art. 129 ust. 3 oraz art. 144 u.g.z. z 2009 r. i art. 284a § 1- 3 o.p

42 Niezasadne są też zarzuty skargi dotyczące wadliwości przeprowadzonego

43 w tej sprawie postępowania dowodowego.

44 Przede wszystkim Sąd nie podziela zarzutu o niezgodnym z prawem przeprowadzeniu w dniu [...] grudnia 2009 r. czynności kontrolnych w punkcie gier P. ul. [...] w Z. Czynności te zostały przeprowadzone na podstawie przepisów cyt. wyżej ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej oraz wydanych na jej podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 5 listopada 2009 r. w sprawie kontroli wykonywanych przez Służbę Celną w zakresie urządzania i prowadzenia gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 188, poz. 1454). W świetle art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej, kontrola wykonywana przez Służbę Celną polega na sprawdzeniu prawidłowości przestrzegania przepisów prawa przez zobowiązane do tego podmioty w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych oraz zgodność tej działalności z udzieloną koncesją lub zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem. W ramach tych kontroli funkcjonariusze celni są uprawnieni między innymi do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu (art. 32 ust. 1 pkt 13 tej ustawy). Co ważne, w przypadku kontroli w podmiotach, w których przeprowadzono urzędowe sprawdzenie, czynności kontrolne są wykonywane na podstawie okazywanych przez funkcjonariusza legitymacji służbowej oraz imiennego upoważnienia do wykonywania kontroli (art. 36 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 64 tej ustawy). Z kolei w myśl § 3 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z 5 listopada 2009 r. w sprawie kontroli wykonywanych przez Służbę Celną w zakresie urządzania i prowadzenia gier i zakładów wzajemnych, kontrole wykonywane są doraźnie i polegają na bezpośrednim uczestniczeniu funkcjonariusza celnego w czynnościach związanych z działalnością objętą kontrolą.

45 Z uwzględnieniem powyższych regulacji prawnych funkcjonariusze celni,

46 w obecności świadka - inspektora nadzorującego punkty gier Spółki, przeprowadzili czynności kontrolne w punkcie lokalizacji automatu do gry przy ul. [...] w Z. W ich wyniku ustalili, że zlokalizowany tam automat do gry o nazwie Daytona Gold, umożliwia grę za stawki przekraczające 0,07 euro, a więc wyższe niż dopuszczał to art. 2 ust. 2b "u.g.z.w. z 1992 r." Przebieg czynności kontrolnych został utrwalony w protokole (k. 5 akt sprawy), który został stronie doręczony i do którego strona mogła wnosić swoje zastrzeżenia. Ustalenia z czynności kontrolnych zostały następnie potwierdzone w przeprowadzonym w tej sprawie postępowaniu, w ramach którego organ celny uzupełnił materiał dowodowy o wydaną [...] kwietnia 2010 r. opinię biegłego sądowego - dr inż. A. C. (k. 38 akt sprawy). Wbrew zarzutom skargi organ mógł w oparciu o te dowody dokonywać ustaleń stanu faktycznego sprawy. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje bowiem zasada, że dowodem może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). Słusznie organ stwierdził, że wspomniana opinia biegłego sądowego - dr inż. A. C., korzysta z tej samej mocy dowodowej co opinie jednostek badających upoważnionych przez Ministra Finansów. Zasady tej nie zmienia przywołany przez stronę skarżącą przepis § 14 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946). Przepis ten daje jedynie naczelnikowi urzędu celnego uprawnienie do wystąpienia do strony z zażądaniem przeprowadzenia na jej koszt badań kontrolnych automatów i urządzeń do gier przez jednostkę badającą. W tej sprawie organ celny skorzystał natomiast z opinii biegłego sądowego, który jednoznacznie stwierdził, że automat do gier nazwie Daytona Gold, o nr poświadczenia rejestracji [...], nie jest zgodny z zapisami ustawy o grach i zakładach wzajemnych (str. 7 opinii k. 41 akt administracyjnych). Słusznie strona wskazuje, że w opinii biegły posługuje się różnymi numerami fabrycznymi i numerami poświadczenia rejestracji automatu do gier. Organ odwoławczy wyjaśnił jednak tą kwestię i uzyskał od biegłego wyjaśnienia o błędzie zawinionym przez autora ekspertyzy (k. 87 akt administracyjnych). Znajdujące się w aktach materiały jednoznacznie wskazują, że przedmiotem opinii był automat do gier nazwie Daytona Gold, o nr poświadczenia rejestracji [...]. Spółce wyznaczony został termin

47 do wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów i materiałów. Umożliwiono więc stronie możliwość zgłoszenia żądań i uwag, również w stosunku do efektu uzupełniającego postępowania dowodowego w postaci pozyskania od biegłego wyjaśnień dotyczących opinii z [...] kwietnia 2010 r. Nie można więc zgodzić się

48 z zarzutem naruszenia art. 136 k.p.a. oraz art. 79 i art. 84 k.p.a. w zw.

49 z art. 140 k.p.a.

50 Zdaniem Sądu orzekające w tej sprawie organy podjęły niezbędne kroki

51 w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w sposób wyczerpujący zebrały

52 i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Zapewniły przy tym też stronie postępowania możliwość składania uwag i wniosków, co do zebranego materiału dowodowego.

53 Na podstawie całości zgromadzonych w sprawie dowodów, w granicach swobodnej ich oceny, słusznie stwierdziły, że zakwestionowany automat do gry nie spełnia wymogów na jakich został zarejestrowany, a wynikających z art. 2 ust. 2b u.g.z.w.

54 z 1992 r. Dlatego też w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy organy zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Bezzasadny jest przy tym zarzut skargi dotyczący pomięcia w sentencji zaskarżonej decyzji materialnej podstawy prawnej jej wydania. Otóż zaskarżoną w tej sprawie decyzją organ utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. Podstawą prawną do takiego działania

55 jest przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., który to przepis został przywołany w petitum zaskarżonej decyzji. Choć organ odwoławczy rozpoznaje całą sprawę na nowo,

56 to utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie musi w sentencji decyzji przywoływać wszystkich znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów. Ważne, aby znalazły się one w uzasadnieniu prawnym decyzji, co w tej sprawie miało miejsce.

57 W świetle powyższego Sąd za bezzasadne uznał wszystkie podniesione

58 w skardze zarzuty i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

59 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.