Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 grudnia 2010 r., I SA/Bk 465/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 grudnia 2010 r., I SA/Bk 465/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Burmistrza Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B, z [...] kwietnia 2010 r. nr [...], w sprawie obciążenia wierzyciela – Burmistrza Ł. kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego wobec Z. S.A. w Ł. w wysokości 61.401,68 zł.

3 Z uzasadnienia postanowienia organu drugiej instancji wynika, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B., na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] wystawionych przez Burmistrza Ł., prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku Z. w Ł. w celu wyegzekwowania zaległego podatku od nieruchomości. W dniu 6 lipca 2009 r. organ egzekucyjny zajął wierzytelność przysługującą zobowiązanemu od Z. E. C. w Ł. Następnie jednak Sąd Rejonowy w B. wydanym [...] lipca 2009 r. postanowieniem ogłosił upadłość Z. S.A. w Ł. Postanowienie to stało się prawomocne 6 sierpnia 2009 r. W związku z tym, organ egzekucyjny, powołując się na przepis art. 146 § 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.) stwierdził, że postępowanie egzekucyjne uległo umorzeniu z mocy prawa i koszty egzekucyjne nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego. Dlatego też, na podstawie art. 64c § 4 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

4 w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., w dalszej części powoływanej w skrócie "u.p.e.a.") w wydanym postanowieniu obciążył nimi wierzyciela.

5 Utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w B. podkreślił, iż zaskarżone postanowienie dotyczyło wyłącznie kosztów egzekucyjnych, nie regulowało zaś kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego. W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa zbędne jest wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia o jego umorzeniu. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza zakaz prowadzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego i pozbawia tym samym organ egzekucyjny uprawnienia do ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego.

6 Z kolei odpowiadając na zarzut, iż w tej sprawie nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową, organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na wszczęte postępowanie upadłościowe wobec zobowiązanego akta egzekucyjne dłużnika nie zostały przekazane właściwemu sądowi rejonowemu zarówno przez sądowy jak i administracyjny organ egzekucyjny. Dlatego też w tej sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 774 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: "k.p.c."). Przepis ten dotyczy bowiem przypadku, gdy sąd rejonowy nakaże komornikowi rejonowemu dalsze łączne prowadzenie egzekucji administracyjnej i sądowej.

7 Organ odwoławczy zauważył, że organ egzekucyjny winien obciążyć wierzyciela również opłatą za sporządzenie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego w wysokości 3 zł. Jednak z uwagi na treść art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy nie zweryfikował wysokości kosztów egzekucyjnych na niekorzyść strony odwołującej się.

8 Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, Burmistrz Ł. złożył skargę

9 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 62 u.p.e.a. w związku z art. 733 § 1 k.p.c.

10 Skarżący podkreślił, iż organ egzekucyjny, mimo wniosków wierzyciela nie dokonał zajęcia wierzytelności przekazanej w dniu 1 lipca 2009 r. na rachunek komornika sądowego. Natomiast zajęcie, które nastąpiło w dniu 6 lipca 2009 r. dotyczyło kolejnej wierzytelności i nie miało żadnego znaczenia, gdyż wiadomym było, że wierzytelność ta trafi do masy upadłościowej. Skarżący wskazał, że gdyby postępowanie egzekucyjne było prowadzone sprawniej, możliwe byłoby ściągnięcie kosztów postępowania od dłużnika.

11 W ocenie Skarżącego w niniejszej sprawie nastąpił zbieg egzekucji, w wyniku czego organ administracyjny utracił prawo do orzekania, a właściwy organ

12 do dalszego prowadzenia egzekucji powinien zostać wyznaczony przez sąd.

13 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

15 Skarga jest niezasadna.

16 Istota powstałego w tej sprawie sporu sprowadza się do stwierdzenia, czy Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B., prowadzący na wniosek Burmistrza Ł. postępowanie egzekucyjne wobec Z. S.A. w Ł., zasadnie obciążył wierzyciela kosztami tego postępowania.

17 Zasadą jest, że koszty postępowania egzekucyjnego w administracji obciążają zobowiązanego – art. 64c § 1 u.p.e.a. Zasada ta doznaje jednak pewnych ograniczeń, a jednym z nich jest sytuacja, w której to wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, gdy nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego – art. 64c § 4 u.p.e.a. Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Otóż nie ma wątpliwości, że wskutek uprawomocnienia się wydanego [...] lipca 2009 r. przez Sąd Rejonowy

18 w B. postanowienia o ogłoszeniu upadłości Z. S.A. w Ł., doszło do umorzenia prowadzonego w tej sprawie postępowania egzekucyjnego. Umorzenie tego postępowania nastąpiło z mocy samego prawa, co wynika wprost z treści art. 146 § 1 cyt. wyżej ustawy z 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze. Umorzenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa, na podstawie art. 146 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego, oznacza zakaz prowadzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego, a tym samym pozbawia organ egzekucyjny uprawnienia do ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego (zob. wyrok NSA z 8 marca 2006 r., sygn. II FSK 400/05, opubl. LEX nr 197541). Tym samym spełniona jest przesłanka, wynikająca z art. 64c § 4 u.p.e.a., pozwalająca na obciążenie kosztami postępowania egzekucyjnego wierzyciela.

19 Z wydanego w tej sprawie postanowienia organu egzekucyjnego wynika,

20 że koszty egzekucyjne, którymi obciążony został wierzyciel dotyczą czynności zajęcia wierzytelności dokonanej 2 lipca 2010 r. Z zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności wynika zaś, że owe zajęcie dotyczyło wierzytelności z tytułu dostawy i przesyłu energii cieplnej na podstawie faktury z 1 czerwca 2010 r. i innych, na poczet należności objętych tytułami wykonawczymi o nr [...] (k. 18 akt egzekucyjnych). Istotnie, w tym zakresie doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową, o czym zresztą dłużnik zajętej wierzytelności (Z. E. C. w Ł.) informował organ egzekucyjny w piśmie z 8 lipca 2009 r. (k. 22 akt egzekucyjnych). Powyższe nie pozbawiło jednak organu egzekucyjnego w administracji prawa do orzeczenia o kosztach postępowania egzekucyjnego. Trzeba bowiem podkreślić, że wskutek uprawomocnienia postanowienia Sądu Rejonowego w B. o ogłoszeniu upadłości Z. S.A. w Ł., doszło do umorzenia prowadzonych wobec zobowiązanego postępowań egzekucyjnych. W tej sytuacji administracyjny organ egzekucyjny nie miał już obowiązku przekazywania akt egzekucji administracyjnej sądowi w celu rozstrzygnięcia, który organ egzekucyjny - sądowy czy administracyjny - ma dalej prowadzić łącznie egzekucje. Przy wydawaniu zaskarżonego w tej sprawie postanowienia nie mogły być więc naruszone przepisy art. 62 u.p.e.a. oraz art. 773 § 1 k.p.c., które o takim obowiązku stanowią. W konsekwencji nie został też naruszony art. 7 u.p.e.a.

21 Na marginesie należy zauważyć, że w orzecznictwie sądowym wyrażono nawet pogląd, że przekazanie komornikowi do łącznego prowadzenia egzekucji sądowej i administracyjnej nie powoduje, że administracyjny organ egzekucyjny traci status organu egzekucyjnego właściwego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, w którym zbieg egzekucji wystąpił. W konsekwencji nie traci

22 on również uprawnienia do wydania postanowienia w przedmiocie obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela na podstawie art. 64c § 4 u.p.e.a. (zob. wyrok WSA w Lublinie z 12 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 431/07, opubl. LEX

23 nr 500987, a także wyrok NSA z 8 października 2009 r., sygn. akt II FSK 792/08, opubl. LEX 549010).

24 Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone w tej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B., nie naruszają prawa. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia

25 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.