Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 czerwca 2015 r., I SA/Bk 434/15
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 czerwca 2015 r., I SA/Bk 434/15
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi "F." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę
Uzasadnienie
2 Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], wydaną m.in. na podstawie art. 23a ust. 7 oraz art. 129 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. – dalej w skrócie: "u.g.h."), Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. cofnął rejestrację automatów do gier o niskich wygranych o nazwie A., nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] oraz A.,
3 nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...], eksploatowanych przez "F." Sp. z o.o. w W. (dalej powoływana jako Spółka).
4 Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy.
5 Organ odwoławczy wskazał, że rejestracja w/w automatów do gier o niskich wygranych została cofnięta na postawie negatywnego wyniku badania automatów, zawartego w opiniach z badań sprawdzających: nr [...] z dnia [...] lipca 2013r. oraz z dnia [...] lipca 2013r. nr [...], przeprowadzonych przez jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. W wyniku badań sprawdzających przeprowadzonych przez ww. jednostkę badającą, upoważnioną przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier (upoważnienie nr [...] z dnia 27 listopada 2012 r.), stwierdzono między innymi, iż automaty nie spełniają warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę. Przepisy art. 23a i 23b u.g.h., nakładające na naczelnika urzędu celnego obowiązek cofnięcia rejestracji automatu lub urządzenia do gier niespełniającego warunków określonych w ustawie stanowią zaś wprost, iż jedyną przesłanką rozstrzygnięcia w tej kwestii jest wynik badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą.
6 W ocenie Dyrektora Izby Celnej zaskarżona decyzja została oparta
7 o prawidłową (dokonaną w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214,
8 i C-217/11) wykładnię art. 129 ust. 3 u.g.h. w związku z art. 1 pkt 4 i 11 w związku
9 z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego
10 i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji
11 w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, wskazującą że przepis ten nie ma charakteru normy technicznej w rozumieniu dyrektywy i nie podlegał notyfikacji. Przedmiotem oceny Trybunału Sprawiedliwości nie był przepis art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, gdyż przepis ten nie stanowi żadnego zakazu w odniesieniu
12 do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, określa jedynie definicję gier na takich automatach.
13 Upoważnienie jednostki badającej do przeprowadzenia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier stanowi akt realizacji uprawnienia Ministra Finansów wynikającego z art. 23 u.g.h. Przepis art. 23f ust. 1 powołanej ustawy określa warunki jakie musi spełniać podmiot ubiegający się o status jednostki badającej. Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości wykaz jednostek upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23f ust. 6 u.g.h.). Z treści wykazu jednostek upoważnionych przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier opublikowanego na stronie internetowej urzędu obsługującego Ministra Finansów wynika, że Izba Celna w B. w chwili obecnej znajduje się na tym wykazie (znajdowała się również w momencie wyznaczenia przez Naczelnika Urzędu Celnego w Ł.). Omawiane upoważnienie jest aktem wewnętrznym Ministra Finansów, na podstawie którego dokonuje
14 on wyboru jednostek umocowanych do prowadzenia odpowiednich badań. Upoważnienie to nie stanowi rozstrzygnięcia kwestii materialno-prawnej, nie tworzy też na rzecz innych podmiotów żadnych praw i obowiązków. Udzielenie upoważnienia, jak i wybór jednostki badającej wynikają z samodzielnych uprawnień Ministra Finansów i mieszczą się w zakresie wykonywanych przez ten organ zadań
15 i jego bieżącej działalności. Natomiast organ podatkowy prowadzący postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych jest zobligowany na mocy art. 23b u.g.h., w przypadku uzasadnionego podejrzenia,
16 że zarejestrowany automat do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie zażądać przeprowadzenia badania sprawdzającego przez jednostkę badającą. Podstawą cofnięcia rejestracji automatu może być wyłącznie dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą, potwierdzający, iż zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Tylko bowiem jednostka badająca upoważniona przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, spełniająca warunki o których mowa w art. 23f u.g.h., może w badaniu sprawdzającym ustalić czy automat do gier spełnia warunki określone w ustawie. Dodatkowo należy podkreślić, iż warunek posiadania akredytacji jest tylko jednym z wielu warunków i dla uzyskania upoważnienia konieczne jest spełnienie łącznie wszystkich przesłanek określonych dla jednostek badających w art. 23f ust. 1 pkt 2, 3 i 4 u.g.h. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. stosownie do treści art. 23 ust. 1 pkt 2 u.g.h. zapewnia odpowiedni standard przeprowadzonych badań, w tym prowadzenie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń
17 do gier oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym. Wobec faktu,
18 że ustawodawca w art. 23 f u.g.h. nie określił rodzaju akredytacji, ale wskazał jedynie na konieczność jej posiadania, to kompetencji do przeprowadzania badania
19 w żadnym wypadku nie można wywodzić z zakresu akredytacji, ale należy brać pod uwagę łącznie wszystkie warunki określone w ustawie, które musi spełnić podmiot ubiegający się o uzyskanie upoważnienia do przeprowadzania badania automatów
20 i urządzeń do gier. Gdyby zakres akredytacji, o której mowa w art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. miał być adekwatny do prowadzenia badania automatów do gier,
21 to z pewnością zapis taki znalazłby się w ustawie, a tym samym zbędne byłoby zamieszczanie w ustawie pozostałych warunków. Wymóg posiadania akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji stanowi odrębny, samodzielny warunek udzielenia upoważnienia. Z uwagi na powyższe kwestionowanie prawidłowości udzielonego przez Ministra Finansów upoważnienia ze względu na zakres akredytacji posiadanej przez Laboratorium Celne Izby Celnej w B. nie znajduje uzasadnienia
22 w obowiązujących przepisach prawa. Przedmiotowa ustawa nie precyzuje, jaki powinien być zakres akredytacji laboratorium, któremu udzielane jest upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Warunkiem uzyskania przez laboratorium badawcze jakiejkolwiek akredytacji jest zgodność z warunkami normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 "Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących" udzielanego przez Polskie Centrum Akredytacji (PCA), to jest posiadanie udokumentowanego systemu zarządzania zgodnego z wymaganiami tej normy oraz spełnienie szeregu wymagań technicznych w odniesieniu do personelu, stosowanych metod badawczych i wyposażenia. Laboratorium Celne w B. po spełnieniu powyższych wymagań otrzymało certyfikat akredytacji w dniu 29 lipca 2004 r. W związku z tym spełnione zostało wymaganie ustawodawcy odnośnie posiadania akredytacji PCA. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B., zgodnie z posiadanym certyfikatem Polskiego Centrum Akredytacji nr AB 501, spełnia wymagania międzynarodowej normy PN-ISO 17025, która w zakresie systemu zarządzania jest zgodna z ISO 9001. Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, że upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier nie jest klasycznym pełnomocnictwem, lecz rozstrzygnięciem o charakterze administracyjnym - art. 23f ust. 4 oraz 5 u.g.h., Upoważnienie do badań automatów i urządzeń do gier posiada zatem znamiona decyzji ostatecznej i cofnięcie upoważnienia może nastąpić jedynie w trybie przewidzianym w ustawie o grach hazardowych. Z uwagi na fakt, iż przewidziane ustawowo cofnięcie upoważnienia nie miało miejsca, nie ma podstawy prawnej do podważania mocy obowiązywania upoważnienia nadanego przez Ministra Finansów jednostce badającej, tj. Izbie Celnej w B. - Wydziałowi Laboratorium Celnego.
23 Niezasadnym pozostaje wniosek Spółki o wdrożenie procedury badania sprawdzającego automatów do gier o niskich wygranych A.,
24 nr fabryczny [...] oraz [...], przez jednostkę badającą posiadającą ważne upoważnienie Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń
25 do gier. W niniejszym postępowaniu taka procedura została już wdrożona przez Naczelnika Urzędu Celnego w Ł.. Automaty zostały poddane badaniu sprawdzającemu przez upoważnioną jednostkę badającą, zakończonemu opiniami
26 z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] oraz nr [...] z dnia [...] lipca 2013r., na podstawie których Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. wydał rozstrzygnięcie.
27 W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
28 w Białymstoku skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
29 – art. 23f ust. 6 u.g.h. w związku z art. 23b ust. 3 i art. 23f ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 i ust. 5 pkt 1 u.g.h. w związku z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) i art. 5 ust. 1 i ust. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( WE ) Nr 765/2008 dnia 09.07.2008 r ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji nadzoru rynku odnoszące się
30 do warunków wprowadzania produktów obrotu i uchylające rozporządzenie ( EWG) Nr 339/93 - zwanego da Rozporządzeniem Nr 765/2008 oraz w zw. z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu,
31 że z samego faktu udzielenia Izbie Celnej B. upoważnienia przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier oraz
32 z samego faktu figurowania takiego podmiotu w charakterze jednostki badającej na stronie internetowej Ministerstwa Finansów wynika uzyskanie przez taki podmiot statusu jednostki badającej, podczas gdy wiadomość publikowana
33 w internecie nie jest ani źródłem prawa ani źródłem uprawnień kogokolwiek, sam fakt udzielenia upoważnienia nie przesądza jeszcze o uzyskaniu przez dany podmiot statusu jednostki badającej możliwości przeprowadzania w tym charakterze badań sprawdzających gdyż upoważnienie jest udzielane na okres nie dłuższy niż okres ważności akredytacji, a w ślad za tym do uzyskania statusu jednostki badającej konieczne jest zarówno udzielenie ważnego upoważnienia przez Ministra Finansów jak i posiadanie przez dany podmiot właściwej akredytacji (adekwatnej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier) nadto upoważnienie udzielone wbrew warunkom ustawy jest nieważne mocy prawa;
34 – art. 23b ust. 3 u.g.h. w zw. z § 7 ust. 2 pkt 5 i § 22 zarządzenia nr 28
35 Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2013 r. w sprawie nadania statutów izbom
36 celnym i urzędom celnym ( Dz. Urz. MF poz. 19) i w zw. z § 1 ust. 2 i § 6
37 ust. 2 zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 29 października 2009 r.
38 w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF poz. 72 ze zm.) oraz w związku z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego i art. 7 Konstytucji RP, przez przyjęcie, że Izba Celna w B. jest jednostką badającą, w sytuacji gdy przepisy prawa obowiązujące dnia 27 listopada 2012 r. (data udzielenia upoważnienia) nie zezwalały Izbie Celnej w B. na prowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier;
39 – art. 129 ust. 3 w związku z art. 18 ust. 1 u.g.h. w związku z art. 22 Konstytucji RP przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że "stawką za udział w jednej grze" nie jest wyłącznie opłata/cena za przystąpienie do jednej gry pobierana
40 z licznika wpłat, lecz wszelkie wartości podlegające ryzyku podczas rozpoczęcia gry i w jej trakcie, co prowadzi do wniosków ewidentnie sprzecznych z wykładnią gramatyczną i systemową cyt. przepisów oraz narusza zakaz dokonywania wykładni per non est, a nadto dokonywanie wykładni przepisu ograniczającego swobodę działalności gospodarczej w oparciu o kryteria pozajęzykowe jest niedopuszczalne z perspektywy art. 22 Konstytucji RP, gdyż tego rodzaju ograniczeń nie wolno domniemywać ani dorozumiewać;
41 – art. 180, art. 187 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez nieprzeprowadzenie przez organ dowodu z przesłuchania świadka A. K. w sytuacji, gdy okoliczności na które został on powołany są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności dowodzą faktu braku posiadania fachowej i specjalistycznej wiedzy z zakresu problematyki urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, jakimi są automaty (w tym o niskich wygranych) przez osoby przeprowadzające badanie automatów do gier o niskich wygranych i Izby Celnej
42 w B. W konsekwencji przeprowadzenie zawnioskowanego dowodu doprowadziłoby do wniosku, że automat do gier o niskich wygranych nie został poddany badaniu sprawdzającemu przez podmiot posiadający rzeczywisty status jednostki badającej tj. przez podmiot posiadający akredytację w zakresie zbieżnym z tematyką badań technicznych automatów i urządzeń do gier;
43 – art. 120 Ordynacji podatkowej, co polegało na wyrażeniu w istocie przez organ II instancji stanowiska, że skoro Minister Finansów udzielił upoważnienia Izbie Celnej w B. w zakresie badań technicznych automatów i urządzeń
44 do gier, pomimo iż Izba ta nigdy nie posiadała certyfikatu akredytacji w zakresie adekwatnym do tematyki badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, jakimi są automaty do gier (w tym
45 o niskich wygranych), to inne organy administracji publicznej są zwolnione
46 od działania na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, podczas gdy zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej wszystkie organy administracji publicznej powinny działać na podstawie przepisów prawa, a brak uwzględnienia prawa przez jeden z organów (Ministra Finansów) nie ma wpływu na ocenę legalności rozstrzygnięcia innego organu;
47 – art. 187 § 1 i art. 191 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej przez bezwiedne wyrażenie w decyzji dowolnego stanowiska, że w przebadanym automacie jest naruszone kryterium "jednorazowej wygranej" w sytuacji, gdy
48 z opinii Izby Celnej w B. podającej się za jednostkę badającą, odnośnie opisu rozgrywanych super gier (SG) - z których istnieniem opinia wiąże przekroczenie pułapu jednorazowej wygranej - wynika, że każda pojedyncza super gra kosztuje i łączy się z pobraniem opłaty z licznika kredyt, nadto każda pojedyncza gra jest losowaniem z niepewnym wynikiem każdego z tych losowań (w tym możliwością przegranej), a zatem przy niezdefiniowaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak organ rozumie ustawowe pojęcie "jednorazowej wygranej", decyzja ta nie wyjaśnia podstawy prawnej i jest w tym względzie nieczytelna dla adresata, gdyż nie wiadomo, czy organ posługując się nieujawnioną w decyzji wykładnią pozajęzykową, za jednorazową wygraną uznaje sumę szeregu jednorazowych wygranych osiągniętych w szeregu odpłatnych gier
49 z niewiadomym z góry wynikiem każdej z tych gier ( tzw. wygraną daną wiele razy z wielu odpłatnych gier).
50 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. podtrzymał
51 w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
52 Postanowieniem z dnia 16 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zawiesił postępowanie sądowe w sprawie do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II GSK 686/13.
53 Postanowieniem z dnia 7 maja 2015 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.
54 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
55 Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
56 Spór w sprawie sprowadza się do oceny spełnienia przesłanek cofnięcia rejestracji automatu do gier A. i A..
57 Zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h. naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. zgodnie z dyspozycją ww. przepisu prawa decyzją z dnia
58 [...] marca 2014 r. cofnął rejestrację przedmiotowych automatów do gier o niskich wygranych.
59 W myśl przepisów ustawy o grach hazardowych działalność w zakresie gier
60 na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych
61 w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 129 ust. 1 u.g.h.). Natomiast przez gry na automatach
62 o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe,
63 w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł (art. 129 ust. 3 u.g.h.).
64 Dla oceny legalności postępowania i wydanych w nim decyzji istotne jest,
65 że rejestracja automatu nastąpiła pod rządami wcześniejszej ustawy.
66 W przedmiotowej sprawie organ słusznie zastosował przepisy nowe. Ustawa o grach hazardowych w przepisach przejściowych utrzymała w mocy ważność dotychczasowych zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych do czasu ich wygaśnięcia na zasadach dotychczasowych (art. 117 i art. 129 u.g.h.), co oznacza, że utrzymane zostały w mocy certyfikaty użytkowanych automatów
67 do gier o niskich wygranych. Zasadę tę potwierdził również art. 11 ustawy nowelizującej. W następstwie wskazanej noweli zmianie uległa treść art. 23 ustawy oraz dodano art. 23a do 23f. Zatem po wejściu w życie nowelizacji, to jest od dnia
68 14 lipca 2011 r. należało w sprawie stosować przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Dodać należy, że treść noweli została notyfikowana przed Komisją Europejską w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL.
69 Zgodnie z art. 23b ust. 1 u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać urządzenie lub automat badaniu sprawdzającemu. Badanie sprawdzające przeprowadza jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier
70 (art. 23a ust. 3 u.g.h.).
71 Podkreślenia w sprawie wymaga fakt, że w wyniku zastosowania procedury sprawdzającej, przeprowadzonej przez upoważnioną przez Ministra Finansów
72 do przeprowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostkę badającą – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. (upoważnienie
73 nr [...] z dnia 27 listopada 2012 r.), stwierdzono m.in.,
74 iż automaty nie spełniają wymogów, o których mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h.
75 w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę.
76 Dodatkowo jednostka badająca stwierdziła, iż: (-) istnieje możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych bez ingerencji w płytę logiczną, obudowę liczników oraz bez naruszenia plomb zabezpieczających; (-) istnieje możliwość zmiany maksymalnej stawki za grę z poziomu opcji serwisowych; (-) automat nie jest wyposażony w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych - istnieje możliwość wykasowania stanu statystyk księgowości elektronicznej; (-) brak umieszczenia na automacie informacji o oznaczeniu zezwolenia, stawki za grę oraz opisu sterowania grą (warunki określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji
77 i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012 r. poz. 312), stosownie
78 do art. 23d u.g.h.).
79 Powyższe potwierdza treść opinii z badania sprawdzającego, a tego typu dowód w sprawie bezsprzecznie daje podstawę do cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu (por. wyroki NSA z dnia 27 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 790/12 oraz z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1075/12; powoływane w uzasadnieniu wyroki dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
80 Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących tego, że Izba Celna
81 w B. nie uzyskała statusu jednostki badającej z uwagi na brak uzyskania akredytacji potwierdzającej kompetencje fachowe do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych wymaganej w przepisach ustawy o grach hazardowych, należy stwierdzić, że w ocenie Sądu zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.
82 Zgodnie z art. 23b ust. 3 u.g.h. badanie sprawdzające przeprowadza,
83 na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni
84 od dnia otrzymania zlecenia. Stosownie do art. 23f ust. 1 u.g.h. upoważnienia
85 do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy
86 do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która m.in. posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European co-operation for Accreditation Multilateral Agreement). Skoro organem uprawnionym do udzielenia upoważnienia do badania automatów i urządzeń do gier jest minister właściwy
87 do spraw finansów publicznych, który sprawdza spełnienie warunków do wydania tego upoważnienia, to należy uznać, że przedmiotowe postępowanie w zakresie cofnięcia rejestracji automatu nie jest właściwe do oceny prawidłowości udzielonej akredytacji. Jak zasadnie stwierdził WSA w Białymstoku w wyroku z dnia
88 19 listopada 2013 r., sygn. II SA/Bk 719/13, jeśli ze sprawy wynika, że jednostka badająca posiadała w dacie przeprowadzenia badania upoważnienie Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, to jest to fakt wykluczający prowadzenie w sprawie dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność posiadania przez tę jednostkę uprawnień
89 do sporządzania opinii o legalności działania automatów do gier o niskich wygranych. Fakt figurowania jednostki badającej w wykazie jednostek upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier stanowi podstawę przyjęcia przez organ statusu danej jednostki jako uprawnionej do przeprowadzania badania sprawdzającego automatów do gier o niskich wygranych. Niewątpliwie zaś
90 w rozpatrywanej sprawie kwestionowaną opinię wydała jednostka badająca posiadająca w dacie przeprowadzenia badania stosowne upoważnienie. Należy też dodać, że z przepisów u.g.h. nie wynika obowiązek przedstawienia akredytacji dopasowanej zakresowo do charakterystyki badań urządzeń do gier.
91 Nie ulega przy tym wątpliwości, że w toku postępowania w zakresie cofnięcia rejestracji automatu strona postępowania jest uprawniona do kwestionowania wyników badania sprawdzającego dokonanego przez jednostkę badającą. Zarzutów w tej materii strona skarżąca nie przedstawiła w skardze, a i Sąd z urzędu nie dopatrzył się nieprawidłowości w zakresie uzyskanego przez organ celny dowodu
92 z badania sprawdzającego automatu.
93 W świetle stanowiącego podstawę prawną decyzji cofającej rejestrację automatu art. 23a ust. 7 u.g.h., wystarczające dla cofnięcia rejestracji jest stwierdzenie niezgodności automatu z warunkami określonymi w ustawie. Nie
94 ma znaczenia fakt, czy automat utracił cechy techniczne pozwalające
95 na prowadzenie gier odpowiadających definicji ustawowej gry na automatach
96 o niskich wygranych, czy od początku ich nie posiadał, mimo że został zarejestrowany jako automat do takich gier (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia
97 27 sierpnia 2014 r, sygn. akt II SA/Bk 349/13).
98 Sąd podziela stanowisko organu, że przepisy art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. nie podlegały obowiązkowi notyfikacji, gdyż nie mogą być uznane za techniczne z uwagi na to, że nie ustanawiają warunków uniemożliwiających lub ograniczających prowadzenie gier na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogących wpływać na sprzedaż takich automatów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku
99 z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie II FSK 1195/12 wskazuje, że przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. definiuje i określa cechy gry na automatach o niskich wygranych, określając przedmiot wygranej w tych grach oraz sposób ich urządzania. Nie odnosi się on natomiast do cech automatu jako produktu i nie określa żadnej obowiązkowej cechy produktu. NSA doszedł do przekonania, z czym w pełni zgadza się Sąd
100 w niniejszej sprawie, że przepis ten nie można traktować jako specyfikacji technicznej.
101 Przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. jest tożsamy z poprzednio obowiązującą ustawą o grach i zakładach wzajemnych, która w art. 2 ust. 2b definiowała gry
102 na automatach o niskich wygranych jako gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe,
103 w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość
104 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro. W związku z powyższym wejście w życie ustawy o grach hazardowych nie wpłynęło negatywnie na definicję gier na automatach o niskich wygranych.
105 W orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach z zakresu cofnięcia rejestracji wyrażony został pogląd, który Sąd w rozpoznawanej sprawie w pełni aprobuje, z którego wynika, że z żadnego przepisu u.g.h. nie wynikało,
106 by ustawodawca zagwarantował w czasie, na który zostało udzielone zezwolenie
107 na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, niezmienność zasad dotyczących funkcjonowania owych automatów przedsiębiorcom podejmującym się prowadzenia tego rodzaju działalności. Uwzględnienie innej argumentacji prowadziłoby do wniosku, że wprowadzenie zmian w ustawie o grach hazardowych jest niemożliwe; w każdym czasie funkcjonują bowiem przedsiębiorcy realizujący przedsięwzięcia długoterminowe, w tym przypadku dysponujący zezwoleniem
108 na urządzanie przedmiotowych gier (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r.,
109 sygn. akt II GSK 2448/13).
110 Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych
111 w skardze art. 129 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt 3, 4 i 11 oraz 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE. L.1998.204.37 ze zm.).
112 Skład orzekający nie podziela też prezentowanej przez stronę skarżącą interpretacji pojęć zawartych w ustawowej definicji gry na automatach o niskich wygranych, co zresztą wyrażone zostało w wyrokach WSA w Białymstoku z dnia
113 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 349/13, a także z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 756/13. Sprzeczna jest bowiem ona z systemową i funkcjonalną wykładnią przepisu art. 18 ust. 1 u.g.h. (" Wartość wygranej w grach hazardowych nie może być niższa od ceny losu lub innego dowodu udziału w grze albo kwoty wpłaconej stawki.") i przywoływanego art. 129 ust. 3 u.g.h.
114 W kwestii interpretacji ustawowej definicji gry na automacie dla gier o niskich wygranych Sąd przychyla się do stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Olsztynie z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt
115 II SA/Ol 894/11. Ustawodawca zróżnicował gry na automatach o niskich wygranych od gier na automatach urządzanych w kasynach lub salonach gier, co do możliwości lokalizacji punktów gier, wysokości zabezpieczenia finansowego wnoszonego przez podmioty prowadzące działalność w tym zakresie oraz różnic w opodatkowaniu tych dwóch różnych sposobów gier na automatach. Wykładnia celowościowa i systemowa nie pozwalają na zacieranie różnic w wysokości wygranych i stawek za udział
116 w jednej grze w odniesieniu do gry na automatach o niskich wygranych
117 i na automatach bez ustawowego ograniczenia wygranej. Mechanizm gry pozwalający na jej kontynuowanie za uzyskane wygrane prowadzi do przyjęcia wyższej niż ustawowa stawki za udział w jednej grze i w konsekwencji do wyższej niż ustawowa maksymalnej wygranej. Nie można przyjąć, że skoro ustawodawca nie określił, z ilu losowań (etapów) składa się jedna gra, to może się ona składać
118 z nieskończonej ilości losowań. Podobnie nie można przyjąć, że w jednej grze
119 na automatach do gier o niskich wygranych, może wystąpić nieskończona liczba jednorazowych wygranych, każda o wartości nie wyższej niż określona w ustawie, gdyż oznaczałoby to brak jakiegokolwiek pułapu limitującego górną granicę wygranej. W takiej sytuacji nie byłoby różnicy pomiędzy automatem do gier, który może być eksploatowany w kasynie a automatem do gier o niskich wygranych eksploatowanym w punkcie gier na automatach o niskich wygranych. Poprzez podział jednej gry na nieskończoną ilość etapów (losowań) oraz kumulację wielokrotnej liczby jednorazowych wygranych w jednej grze, gra na automacie
120 do gier o niskich wygranych pozwalałaby grającemu na osiągnięcie podobnych efektów, jak gra na automatach urządzonych w kasynie.
121 Za jedną grę w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.g.h. należy zatem uznać zamknięty cykl rozpoczynający się uruchomieniem gry i kończący się wraz z jej finałem, niezależnie od tego czy dana gra ma przebieg jednoetapowy, czy też składający się z wielu etapów (losowań), a pod pojęciem maksymalnej stawki
122 za udział w jednej grze należy uznać kwotę najwyższej opłaty, jaką grający może poddać ryzyku w trakcie tak rozumianej jednej gry.
123 Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 187 i art. 188 oraz
124 art. 120 o.p. poprzez odmowę dopuszczenia dowodów zawnioskowanych przez stronę Organ I instancji odniósł się do ww. wniosku dokonując jego analizy
125 i uzasadniając prawidłowo odmowę przesłuchania A. K. Stwierdził,
126 że dotyczy ona okoliczności wystarczająco stwierdzonych innymi dowodami. Organ wskazał w tym zakresie na opinię jednostki badającej z badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych i jej znaczenie w kontekście regulacji art. 23a
127 i art. 23b u.g.h. Zdaniem Sądu, analiza przeprowadzonego postępowania uzasadnia stwierdzenie, że organ w konkretnej sprawie w pełni zrealizował zasadę prawdy obiektywnej.
128 Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia
129 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.
Powołane przepisy
- Kodeks cywilny, art. 58 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 120
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 180
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 188
- Ordynacja podatkowa, art. 191
- Ordynacja podatkowa, art. 210 (§ 1)
- Ustawa o grach hazardowych, art. 2
- Ustawa o grach hazardowych, art. 16
- Ustawa o grach hazardowych, art. 23a
- Ustawa o grach hazardowych, art. 23b
- Ustawa o grach hazardowych, art. 23f
- Ustawa o grach hazardowych, art. 129
- Ustawa o systemie oceny zgodności, art. 2
- Ustawa o systemie oceny zgodności, art. 15
- Ustawa o systemie oceny zgodności, art. 16