Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 lipca 2009 r., II SA/Bk 253/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 lipca 2009 r., II SA/Bk 253/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 lipca 2009 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego B.-Południe w B. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie skierowania na badania psychologiczne 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.-

Uzasadnienie

2 W dniu 29 grudnia 2008 r. Prokurator Rejonowy B. – P. w B. wystąpił do Komendy Powiatowej Policji w Z. z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania K. R. na badania psychologiczne w związku ze stwierdzeniem, że kierował on pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości.

3 Pismem z dnia 28 stycznia 2009 r., znak [...] Komendant Powiatowy Policji w Z. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej skierowania K.R. na badania psychologiczne wobec tego, iż upłynął trzydziestodniowy termin wskazany w § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, co odnosi ten skutek, że decyzja o skierowaniu na przedmiotowe badania nie może być wydana.

4 Prokurator Rejonowy B. – P. w B. uznał, iż w/w pismo stanowi decyzję administracyjną i wniósł od niej odwołanie. Zarzucił on naruszenie art. 105 § 1 k.p.a., art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, polegające na błędnym przyjęciu, że decyzja o skierowaniu K. R. na badanie psychologiczne nie może być wydana po upływie 30 dni od dnia, w którym wymieniony kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości.

5 Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w B. stwierdził niedopuszczalność odwołania z uwagi na nieistnienie przedmiotu zaskarżenia – brak decyzji. W ocenie organu II instancji pismo Komendy Powiatowej Policji w Z. nie może być uznane za decyzję administracyjną z powodu nie spełnienia wymogów formalnych określonych w art. 107 k.p.a. oraz nie przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ponadto w uzasadnieniu wskazano, iż z powodu upływu 30 dniowego terminu wskazanego w § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, wszczęcie przedmiotowego postępowania mija się całkowicie z celem albowiem już w momencie wszczęcia organ zdaje sobie sprawę, że prowadzone postępowanie będzie musiał umorzyć z uwagi na upływ wskazanego terminu.

6 Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł Prokurator Rejonowy B. – P. w B. Zarzucił on zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art.134 k.p.a. w zw. z art. 123 k.p.a. oraz art. 104 § 1 i 2 k.p.a. i art. 105 § 1 i 2 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu przez organ odwoławczy, iż pismo Komendy Powiatowej Policji w Z. z dnia [...] stycznia 2009 r. informujące o braku podstawy prawnej do skierowania K. R. na badania psychologiczne z powodu upływu terminu 30 dni od dnia, w którym kierował on pojazdem w stanie nietrzeźwości, nie jest decyzją administracyjną, co stało się przyczyną stwierdzenia przez ten organ niedopuszczalności złożonego odwołania z uwagi na nieistnienie przedmiotu zaskarżenia.

7 W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż przedmiotowe pismo Komendy Miejskiej Policji w Z. jest decyzją administracyjną albowiem rozstrzyga ono indywidualną sprawę K. R. co do jej istoty w całości i kończy postępowanie w I instancji. W tej sytuacji, skoro decyzja administracyjna została wydana przez organ I instancji i wniesiono od niej odwołanie, to organ II instancji winien je rozpoznać.

8 Skarżący podniósł ponadto, iż organ administracji nie był uprawniony do oceny zasadności wszczęcia postępowania administracyjnego. Postępowanie to zostało bowiem wszczęte z chwilą doręczenia takiego żądania organowi administracji publicznej, w sytuacji zaś gdy organ dojdzie do przekonania, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania.

9 W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w B. podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, a podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem.

12 Badając legalność zaskarżonego postanowienia, w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż postanowienie to wydane zostało z naruszeniem prawa, uzasadniającym konieczność jego uchylenia.

13 Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., którym organ ten stwierdził niedopuszczalność złożonego odwołania z uwagi na nieistnienie przedmiotu zaskarżenia, tj. brak decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż pismo Komendy Powiatowej Policji w Z. z dnia [...] stycznia

14 2009 r. stanowi wyłącznie czynność materialno-techniczną i nie może być uznane za decyzję administracyjną z powodu nie spełnienia wymogów formalnych określonych w art. 107 k.p.a. oraz nie przeprowadzenia postępowania dowodowego.

15 W ocenie Sądu takie stanowisko organu II instancji w żadnym wypadku nie zasługuje na uwzględnienie. Rację ma bowiem skarżący gdy wywodzi, że treść a nie forma przesądza o tym, czy dany akt jest decyzją administracyjną. Jeżeli więc sprawa administracyjna podlega załatwieniu w drodze decyzji, to za decyzję należy uznać pismo organu rozstrzygającego, zawierającego co najmniej oznaczenie tego organu, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie o sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika organu, spełnia ono bowiem minimum podstawowych warunków wymienionych w art. 107 § 1 kpa. Pogląd taki można uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA z dnia 22 września 1981 r. (SA 791/81 ONSA 1981 r. nr 2 poz. 91) wyrok z dnia 16 lipca

16 1982 r. (SA/Wr 220/82 ONSA 1982 r. nr 2, poz. 72) wyrok z dnia 8 lutego 1983 r. (SA/Wr 559/82 ONSA 1983 r. nr 1, poz. 3).

17 Przekładając powyższe wywody na realia niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż przedmiotowe pismo Komendy Powiatowej Policji w Z. z dnia [...] stycznia 2009 r. spełnia wymogi, od których uzależnione jest uznanie go za decyzję administracyjną. Bezspornie bowiem rozstrzyga ono indywidualną sprawę K. R. co do skierowania go na badania psychologiczne i kończy postępowanie w I instancji. Ponadto pismo to zawiera opisane wyżej minimum wymogów formalnych, co definitywnie przesądza o tym, iż akt ten stanowi decyzję administracyjną. W tym stanie rzeczy, skoro decyzja administracyjna została wydana i wniesiono od niej odwołanie w ustawowym terminie, to organ II instancji winien je merytorycznie rozpoznać, a nie z przyczyn formalnych stwierdzać jego niedopuszczalność.

18 Jedynie na marginesie odnieść się jeszcze należy do stanowiska organów obu instancji, zgodnie z którym upływ 30 dniowego terminu wskazanego w § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, czyni niezasadnym wszczynanie postępowania w sprawie albowiem jest ono już na wstępie bezprzedmiotowe.

19 Takie twierdzenie organów administracji nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Zgodzić się bowiem trzeba z twierdzeniem strony skarżącej, iż datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania (pisma, podania, wniosku) organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 kpa). Wszczęcie postępowania administracyjnego, zgodnie z tym przepisem, nie jest więc uzależnione od woli urzędnika, czy też uznania organu, gdyż ma miejsce (z mocy prawa) w dniu złożenia żądania. W tej sytuacji organy administracji nie były władne do oceny, czy zasadne jest wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie, czy też nie, albowiem zostało ono wszczęte już z chwilą doręczenia takiego żądania przez stronę skarżącą.

20 Reasumując, powyższe uchybienia powodują konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...]. Organ ponownie rozpoznając sprawę winien raz jeszcze ocenić, czy istnieją podstawy do rozpoznania odwołania wniesionego przez stronę skarżącą, mając na względzie wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu.

21 Sąd zaznacza przy tym, iż dokonując powyższej oceny prawnej, nie przesądza co do słuszności wydanego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z powołanym na wstępie przepisem art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd orzekający w sprawie niniejszej nie ma kompetencji do zmiany merytorycznej wydanego przez organ, zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jedynie do zbadania, czy w toku jego wydania nie doszło do naruszeń przepisów postępowania lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej do istotnych i opisanych wyżej naruszeń przepisów postępowania doszło i w tym zakresie Sąd zwraca uwagę na konieczność uniknięcia podobnego uchybienia przy ponownym rozstrzyganiu sprawy.

22 Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

23 Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy p.p.s.a.