Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 13 lipca 2023 r., I C 367/19

Sąd
Sąd Rejonowy w Gdyni
Wydział
I Wydział Cywilny
Sygnatura
I C 367/19
Data
Forma
Wyrok
Hasła
opłaty, użytkowanie wieczyste
Źródło
SAOS: System Analizy Orzeczeń Sądowych (ICM UW), dokument u źródła
Otwórz w aplikacji

Tekst

1 Sygn. akt I C 367/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 13 lipca 2023 roku

3 Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie następującym:

4 Przewodniczący: Sędzia Sławomir Splitt

5 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lipca 2023 r. w G.

6 sprawy z powództwa Krajowego Ośrodka (...) w W.

7 przeciwko (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.

8 o zapłatę

9 I. zasądza od pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na rzecz powoda Krajowego Ośrodka (...) w W. kwotę 32.896,65 złotych (trzydzieści dwa tysiące osiemset dziewięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt pięć groszy) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty;

10 II. oddala powództwo w pozostałym zakresie;

11 III. zasądza od pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na rzecz powoda Krajowego Ośrodka (...) w W. kwotę 3.641,42 złotych (trzy tysiące sześćset czterdzieści jeden złotych i czterdzieści dwa grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Uzasadnienie

12 Powód Krajowy Ośrodek (...) w W. wniósł pozew przeciwko (...) spółka z o.o. w G. w W. (obecnie (...) sp. z o.o. w W.) o zapłatę kwoty 45.838,72 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot:

13 32.896,65 zł od dnia 1 kwietnia 2015 roku do dnia zapłaty,

14 12.942,07 zł od dnia wyroku ustalającego wysokość nadwyżki do dnia zapłaty,

15 a także zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

16 Opłata miała charakter dostosowawczy w związku z podziałem działki (...), która z kolei powstała podziału działki (...). W 2010 roku pozwany wystąpił z pozwem o ustalenie opłaty rocznej obowiązującej od dnia 1 stycznia 2011 roku dla działki (...) w kwocie 157.499,11 zł (według wartości 542,67 zł/m² i stawki 1 %), lecz w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie o sygnaturze XXIV C 768/13 cofnął pozew, zrzekając się roszczenia. Dokonana wpłata z tytułu opłaty za 2015 roku w kwocie 16.448,33 zł (obliczona według wartości 542,67 zł/m² i stawki 1 %) pozostaje w sprzeczności z czynnościami procesowymi pozwanego. Powód wyjaśnił, że stawka 3 % została wprowadzona wypowiedzeniem z dnia 19 grudnia 2003 roku w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 grudnia 2002 roku o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, która wprowadziła stawkę 3 % dla nieruchomości niezagospodarowanych. Następnie, stawka 3 % stanowiła podstawę ustalenia opłaty w wypowiedzeniu z dnia 4 grudnia 2017 roku. Powód podniósł, że jego stanowisko dotyczące stosowania w późniejszych wypowiedzeniach stawki 3 % znajduje potwierdzenie w judykaturze. Z uwagi na cofnięcie pozwu w sprawie XXIV C 768/13 i nie występowanie przed 2015 roku z żądaniem o obniżenie stawki do 1 %, pozwany powinien do 31 marca 2015 roku zapłacić powodowi z tytułu użytkowania wieczystego opłatę roczną w kwocie 62.287,05 zł, tymczasem wpłacił jedynie kwotę 16.448,33 zł. Różnica jest przedmiotem sporu. Kwota 32.896,65 zł została wyliczona w oparciu o wartość 542,67 zł/m² oraz stawkę 3 % (wymagalna w dniu 1 kwietnia 2015 roku), a kwota 12.942,07 zł w oparciu o różnicę pomiędzy wartością 685 zł/m² i 542,67 zł/m² oraz stawkę 3 % (wymagalna od dnia wyroku ustalającego wysokość nadwyżki). Jednocześnie powód podniósł, że przed Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygnaturą XXIV C 114/09 toczy się postępowanie o ustalenie opłaty rocznej, co uzasadnia zawieszenie postępowania w części tj. co do żądania zapłaty kwoty 12.942,07 zł.

17 (pozew – k. 1-9)

18 W latach 2001-2014 doszło do szeregu podziałów działek będących przedmiotem użytkowania wieczystego, wskutek których powstała przedmiotowa działka o numerze (...).

19 Pomiędzy powodem a poprzednikami prawnymi pozwanego toczy się postępowanie wywołane wypowiedzeniem z dnia 19 grudnia 2003 roku, którego przedmiotem jest ustalenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości z której ostatecznie wydzielono działkę (...) oznaczonej jako działki (...). Wyrokiem z dnia 15 października 2014 roku Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygn. akt III C 158/05 ustalił, że wypowiedzenie z dnia 19 grudnia 2003 roku jest bezskuteczne. Obecnie przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie toczy się postępowanie apelacyjne pod sygnaturą VI ACa 244/15. Z tego postępowania do odrębnego rozpoznania wyłączono sprawę dwóch powodów – poprzedników prawnych pozwanej spółki (VI ACa 1953/16). Nadto, przed Sądem Okręgowym w Warszawie toczy się postępowanie pod sygnaturą XXIV C 114/09 wywołane wypowiedzeniem opłaty rocznej z dnia 4 grudnia 2007 roku, którego przedmiotem jest działka nr (...). Pozwany zakwestionował, aby pismo z dnia 7 kwietnia 2014 roku stanowiło wypowiedzenie opłaty rocznej, wskazując, że miało ono wyłącznie charakter informacyjny. Pozwany podniósł, że dotychczas pomiędzy stronami nie została ustalona stawka procentowa 3 % ani nie doszło do podwyższenia opłaty rocznej ze względu na zmianę wartości nieruchomości. Powódka dotychczas wypowiedziała jedynie wysokość opłaty rocznej i złożyła ofertę opłaty w nowej wysokości, która nie została przez pozwaną przyjęta i obecnie toczy się postępowanie aktualizacyjne. Pozwany podkreślił, że wypowiedzenie opłaty rocznej dokonane pismem z dnia 4 grudnia 2007 roku, które stanowi przedmiot sprawy XXIV C 114/09, nastąpiło wyłącznie ze względu na zmianę wartości nieruchomości i wyrok w tej sprawie będzie miał charakter konstytutywny.

20 Tym samym w chwili obecnej pozwanego obowiązuje opłata wynikająca z zawiadomienia o ustaleniu wysokości opłaty rocznej z dnia 20 sierpnia 2001 roku – odniesiona ówcześnie do działek o numerach (...) w wartości 542,67 zł/m², zaś ewentualne podwyższenie opłaty rocznej może nastąpić dopiero na skutek wydania konstytutywnych wyroków w postępowaniach aktualizacyjnych.

21 (odpowiedź na pozew – k. 72-84)

22 W piśmie z dnia 29 lipca 2019 roku powód wskazał, iż wyrokiem częściowym z dnia 8 kwietnia 2019 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt VI ACa 244/15 ustalając częściowo, że od dnia 1 stycznia 2004 roku do ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości – działki o numerze ewidencyjnym (...) znajduje zastosowanie stawka 3% – powyższy wyrok jest prawomocny.

23 Kwota 32.896,65 zł została wyliczona w oparciu o wartość 542,67 zł/m²kwadratowy oraz stawkę 3%. Jest to opłata wymagalna od dnia 1 kwietnia 2015 roku.

24 (pismo powoda – k. 171-175)

25 W odpowiedzi na powyższe pozwany wskazał, iż postępowanie o sygn. akt VI ACa 244/15 dotyczyło jedynie dwóch spośród czterech udziałowców – to jest (...) S.A. oraz R. K. – nie obejmowało natomiast dwóch pozostałych udziałowców, to jest Osiedle (...) spółki z o.o. oraz (...) spółki z o.o. Tym samym skoro nie doszło do wydania orzeczenia w przedmiocie odwołania wszystkich udziałowców, a jedynie ich części, nie zapadło orzeczenie prejudycjalne co do stosowania stawki procentowej.

26 (pismo pozwanego – k. 196-198)

27 Stan faktyczny:

28 Decyzją Wojewody z dnia 8 marca 1995 roku o numerze 99/95 na podstawie art. 17 ust. 1 i art. 19 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa działkę, z której ostatecznie wydzielono działkę nr (...) przekazano na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, uprzednio znajdującą się w użytkowaniu Szkoły Głównej Gospodarstwa (...) w W..

29 (bezsporne)

30 Decyzją z dnia 19 czerwca 2001 roku zatwierdzono podział działki ewidencyjnej oznaczonej jako działka (...), powstałej z działki nr (...), i objętej KW nr (...), na dwie działki, w tym na działkę nr (...) o powierzchni 79 ha 2557 m².

31 (dowód: decyzja z dnia 19.06.2001r.– k. 91-91v.)

32 Decyzją z dnia 18 czerwca 2002 roku zatwierdzono podział działki ewidencyjnej oznaczonej jako działka (...), na sześć działek, w tym na działkę nr (...) o powierzchni 70 ha 670 m².

33 (dowód: decyzja z dnia 18.06.2002r. – k. 92-92v.)

34 Decyzją z dnia 25 października 2002 roku zatwierdzono podział działki ewidencyjnej oznaczonej jako działka (...), na sześć działek, w tym na działkę nr (...) o powierzchni 64 ha 2264 m².

35 (dowód: decyzja z dnia 25.10.2002r. – k. 93-93v.)

36 Decyzją z dnia 21 grudnia 2004 roku zatwierdzono podział działki ewidencyjnej oznaczonej jako działka (...), na cztery działki, w tym na działkę nr (...) o powierzchni 46 ha 9362 m².

37 (dowód: decyzja z dnia 21.12.2004r. – k. 94-94v.)

38 Decyzją z dnia 10 stycznia 2007 roku zatwierdzono podział działki ewidencyjnej oznaczonej jako działka (...), na dwie działki, w tym na działkę nr (...) o powierzchni 469.145 m².

39 (dowód: decyzja z dnia 10.01.2007r. – k. 95-95v.)

40 Decyzją z dnia 4 grudnia 2008 roku zatwierdzono podział działki ewidencyjnej oznaczonej jako działka (...), na dwadzieścia cztery działki, w tym na działkę nr (...) o powierzchni 2,9023 ha.

41 (dowód: decyzja z dnia 04.12.2008r. – k. 38-39)

42 Decyzją z dnia 26 marca 2014 roku zatwierdzono podział działki ewidencyjnej oznaczonej jako działka (...), na pięć działek, w tym na działkę nr (...) o powierzchni 0,3031 ha.

43 (dowód: decyzja z dnia 26.03.2014r. – k. 37-37v.)

44 Pismem z dnia 20 sierpnia 2001 roku Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w W. zawiadomiła (...) S.A. w G., R. K., (...) sp. z o.o. w W. i Osiedle (...) sp. z o.o. w G., że wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w W., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr (...) o łącznej powierzchni 85,0557 ha – wynosi 4.615.717,67 zł. Opłata została ustalona jako iloczyn stawki procentowej w wysokości 1 % i ceny nieruchomości ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego w wysokości 461.571.767 zł. (czyli 542,67 zł/m²)

45 (dowód: zawiadomienie z dnia 20.08.2001r. – k. 373-373v.)

46 Pismem z dnia 19 grudnia 2003 roku Agencja Nieruchomości Rolnych wypowiedziała współużytkownikom wieczystym (...) S.A. w G. (udział 303.500/792.557), R. K. (udział 12.800/792.557), (...) sp. z o.o. w W. (udział 11.257/792.557) i Osiedle (...) sp. z o.o. w G. (udział 465.000/792.557) dotychczasową opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego i ustalił wysokość nowej opłaty rocznej za rok 2004 z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa położonego w W. o powierzchni 78,9664 ha, oznaczonego jako działki (...) w wysokości 14.386.177,71 zł tj. 3 % ceny gruntu.

47 Cena gruntu stanowiąca podstawę obliczenia opłaty została ustalona na podstawie wyceny rzeczoznawcy majątkowego i wynosiła 479.539.257 zł. Zgodnie z treścią wypowiedzenia opłata powinna być uiszczona w terminie do 31 marca 2004 roku.

48 Wypowiedzenie zostało doręczone wszystkim ww. współużytkownikom wieczystym.

49 Tym samym przy wypowiedzeniu dokonano jednocześnie wypowiedzenia stawki procentowej jak również wypowiedzenia w oparciu o ustaloną nową wartość nieruchomości.

50 (dowód: wypowiedzenie z dnia 19.12.2003r. – k. 377-377)

51 Pismem z dnia 4 grudnia 2007 roku Agencja Nieruchomości Rolnych w W. wypowiedziała (...) S.A. w G. ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2007 roku dotychczasową opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego i z dniem 1 stycznia 2008 roku zaoferowała nową opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego dla nieruchomości Skarbu Państwa położonej w W., dzielnica W. o powierzchni 46,9145 ha oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...) w wysokości 9.640.929,75 zł, tj. 3 % wartości nieruchomości gruntowej. Wartość nieruchomości gruntowej stanowiącej podstawę obliczenia opłaty ustalono na podstawie wyceny rzeczoznawcy majątkowego w kwocie 321.364.325 zł. Zgodnie z treścią wypowiedzenia opłata powinna być uiszczona w terminie do 31 marca każdego roku.

52 (dowód: wypowiedzenie z dnia 04.12.2007r. – k. 35-35v.)

53 Następnie pozwany stał się użytkownikiem wieczystym ww. nieruchomości.

54 (bezsporne)

55 Pismem z dnia 7 kwietnia 2014 roku Agencja Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy w W. poinformowała (...) spółkę z o.o. w G. o wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego działki o numerze (...) i powierzchni 3.031 m² w kwocie 62.287,05 zł.

56 Powyższe pismo zostało skierowane do pozwanego w związku z podziałem nieruchomości – działki ewidencyjnej (...) w dniu 26 marca 2014 roku na mniejsze działki, to jest działki (...).

57 Powyższa informacja została nadana na adres spółki i zwrócona w dniu 15 kwietnia 2022 roku.

58 (dowód: pismo z dnia 07.04.2014r.- k. 33, potwierdzenie odbioru – k. 34)

59 Wyrokiem z dnia 15 października 2014 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt III C 158/05 Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie z powództwa (...) S.A. w G., R. K., (...) sp. z o.o. w W. i Osiedle (...) sp. z o.o. w G. przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych w W. ustalił, że dokonane dnia 19 grudnia 2003 roku wypowiedzenie obowiązującej wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej położonej w W., dzielnica W. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki (...) o powierzchni 78,9664 ha – względem wszystkich powodów – jest bezskuteczna.

60 (dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15.12.2014r. – k. 381-381v.)

61 Wyrokiem częściowym z dnia 8 kwietnia 2019 roku w sprawie o sygn. akt VI ACa 244/15 po rozpoznaniu sprawy z powództwa (...) S.A. w W. (dawniej (...) S.A. w G.) i R. K. przeciwko Krajowemu Ośrodkowi (...) zmienił ww. wyrok częściowo w ten sposób, że ustalił, że od dnia 1 stycznia 2004 roku do ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego dla nieruchomości położonej w W., o powierzchni 78,9664 ha oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki (...) zastosowanie znajduje stawka 3 % wartości tej nieruchomości.

62 (dowód: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 08.04.2019r. wraz z uzasadnieniem – k. 382-391)

63 Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2022 roku w sprawie o sygn. akt I CSK 445/22 Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych (...) S.A. w W. (dawniej (...) S.A. w G.) i R. K. do rozpoznania.

64 (dowód: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27.04.2022r. wraz z uzasadnieniem– k. 392-396)

65 Aktualnie, przed Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygnaturą XXIV C 114/09 toczy się postępowanie o ustalenie wysokości opłaty rocznej. Postępowanie pozostaje wciąż zawieszone.

66 (bezsporne)

67 Za 2015 roku pozwany uiścił kwotę 16.448,33 zł.

68 (bezsporne)

69 Sąd zważył, co następuje:

70 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez strony.

71 Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, że dowody z dokumentów przedłożonych przez strony są wiarygodne, albowiem żadna ze stron nie kwestionowała autentyczności tych dokumentów, w tym zgodności przedstawionych kopii dokumentów z oryginałami, prawdziwości twierdzeń w nich zawartych, ani też żadna ze stron nie zaprzeczyła, że osoby podpisane pod tymi dokumentami nie złożyły oświadczeń w nich zawartych. Co więcej zgodnie z art. 244 § 1 k.p.c. dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.

72 Legitymacja czynna powoda wynikała z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 roku przepisy wprowadzającego ustawę o Krajowym Ośrodku (...) (Dz.U. 2017 poz. 623 ze zm.), zgodnie z którym ten z mocy prawa wstąpił w ogół praw i obowiązków zniesionej Agencji Nieruchomości Rolnych. Zgodnie z punktem 3 ustawy o Krajowym Ośrodku (...) stał się stroną umów i porozumień, których stroną była wcześniej Agencja Nieruchomości Rolnych.

73 Podstawę roszczenia stanowił art. 238 k.c., zgodnie z którym wieczysty użytkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną. Przepis ten wprowadza zasadę odpłatności użytkowania wieczystego.

74 Sposób ustalenia wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste znajdował prawne oparcie w ustawie o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 roku (Dz.U. Nr 115, poz. 741 ze zm.) z odesłaniem przepisów ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z dnia 9 października 1991 roku (Dz.U. 1991 nr 107 poz. 464 ze zm.).

75 Zgodnie z art. 17b ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z zastrzeżeniem ust. 2, opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego wynosi w odniesieniu do nieruchomości Zasobu wykorzystywanych:

76 1) na cele obronności państwa, w tym ochrony przeciwpożarowej 0,1%,

77 2) na cele rolne 1%,

78 2a) na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej oraz innych celów publicznych 1%,

79 3) na inne cele 3%

80 wartości nieruchomości ustalonej w sposób określony w art. 30 ust. 1, z tym że wartość gruntu rolnego można ustalić w sposób określony w art. 30 ust. 2 (ust. 1).

81 O ustaleniu nowej albo zmianie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 1, Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka zawiadamia na piśmie użytkownika wieczystego. Do obu rodzajów zawiadomień stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, dotyczące postępowania w razie wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej (ust. 2a).

82 Wedle art. 5 ust. opłaty roczne w wysokości określonej w art. 1 pkt 6 ustala się, poczynając od opłat należnych za 2004 roku (ust. 1). Spory w sprawie opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa za lata 2001–2003 podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne, właściwe ze względu na miejsce położenia nieruchomości (ust. 2).

83 Wysokość należnej stawki za przedmiotową działkę (aktualnie nr 2/245) potwierdził Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku częściowym z dnia 8 kwietnia 2019 roku wydanym w sprawie o sygn. akt VI ACa 244/15, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15 października 2014 roku o sygn. akt III C 158/05. Ustalono wówczas, że od dnia 1 stycznia 2004 roku do ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego m.in. dla działki nr (...), z której wydzielono ostatecznie działkę nr (...) zastosowanie znajduje stawka wynosząca 3 % wartości tej nieruchomości.

84 Rozstrzygnięcie to na mocy art. 365 § 1 k.p.c. oraz 366 k.p.c. wiązało Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, albowiem uczestnikami sporu w sprawie o sygn. akt VI ACa 244/15 byli poprzednicy prawni pozwanego, tj. (...) S.A. z siedzibą w G. oraz Osiedle (...) sp. z o.o. (...) od tego z wyjątkiem, o którym mowa w art. 73 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami taka sama stawka obowiązuje dla całej nieruchomości, co oznacza, że prejudycjalność tego wyroku nie dotyczy tylko niektórych udziałów w prawie użytkowania wieczystego.

85 Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 maja 2022 roku wydanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygn. akt II C 537/19, zgodnie z którym wyrok w sprawie VI ACa 244/15 miał charakter deklaratoryjny, gdyż wysokość stawki procentowej, która ma zastosowanie do obliczania należnej opłaty wynika z ustawy. Zatem bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawało, czy wyrok ten uprawomocnił się jedynie co do części udziałów w prawie użytkowania wieczystego.

86 Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 sierpnia 2011 roku o sygn. akt I CSK 607/10 (OSNC 2012/3/36) norma co do podwyższenia stawki opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego z 1% do 3% została skonkretyzowana przez samego ustawodawcę, a zatem w tym zakresie nie tylko strony nie mogą od niej odstąpić, ale samorządowe kolegium odwoławcze, jak i ewentualnie rozpoznający na skutek sprzeciwu sprawę sąd powszechny może jedynie skontrolować jej zastosowanie. Wyrok więc w tym zakresie ma charakter deklaratoryjny. Roszczenie o zapłatę opłaty rocznej ustalonej z tytułu użytkowania wieczystego w związku z ustawową zmianą stawki procentowej za dany rok staje się wymagalne po ustawowym terminie, to jest po dniu 31 marca, jeżeli użytkownik wieczysty otrzymał zawiadomienie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego (art. 2a ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, jedn. tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 ze zm.).

87 Poza tym wszystkie spółki biorące udział w tym postępowaniu są ściśle powiązane zarówno ze sobą jak i z R. K., a zatem w sposób oczywisty brak zarządu w spółkach Osiedle (...) sp. z o.o. oraz (...) sp. z o.o. było zabiegiem celowym, zmierzającym do uniemożliwienia zakończenia postępowania w sprawie części udziałów w prawie użytkowania wieczystego.

88 Jeżeli zaś mowa o wysokości opłaty wobec jej wypowiedzenia na skutek zmiany wartości nieruchomości odnieść należało się do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wypowiedzenie wysokości opłaty rocznej jest jednostronną czynnością prawa cywilnego właściciela gruntu i zostaje dokonane poprzez złożenie wieczystemu użytkownikowi oświadczenia woli zgodnego z wymogami określonymi w art. 78 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przypadku gdy użytkowanie wieczyste przysługuje jednemu podmiotowi, kwestia wypowiedzenia wysokości opłaty nie nastręcza żadnych wątpliwości. Użytkowanie wieczyste może być jednak przedmiotem współużytkowania wieczystego w częściach ułamkowych. Wówczas każdego ze współużytkowników łączy z właścicielem odrębny stosunek prawny. W takim wypadku oświadczenie o wypowiedzeniu opłaty rocznej odpowiadającej udziałowi we współużytkowaniu musi być złożone odrębnie wszystkim współużytkownikom, gdyż odnosi skutek tylko wobec adresata oświadczenia. W takim też przypadku postępowanie w przedmiocie aktualizacji opłaty toczy się odrębnie w stosunku do każdego ze współużytkowników wieczystych nieruchomości (w częściach ułamkowych) i dotyczy przypadającego temu użytkownikowi udziału we współużytkowaniu. Jeśli użytkownik wieczysty nie zakwestionuje wypowiedzenia, ofertę uznaje się za przyjętą i począwszy od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym wypowiedziano dotychczasową wysokość opłaty, strony obowiązuje nowa wysokość opłaty rocznej (por. J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2021).

89 Właściciel przedmiotowej działki dokonał wypowiedzenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego na skutek wzrostu wartości nieruchomości i oferty te nie zostały przyjęte przez użytkownika wieczystego. Aktualnie kwestie te są przedmiotem procesów. Sąd podziela pogląd prawny wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 czerwca 2005 roku w sprawie o sygn. akt III CZP 37/05 (OSNC 2006/5/82), zgodnie z którym ustalona przez sąd opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego (art. 80 ust. 1 i 2 w związku z art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – jedn. tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) staje się wymagalna, w części przewyższającej opłatę dotychczasową, po uprawomocnieniu się wyroku.

90 Strony pozostają sporne co do podwyższenia stawki z 542,67 zł/m² na 607,27 zł/m² (wypowiedzenie z dnia 19 grudnia 2003 roku) oraz na 685,00 zł/m2 (wypowiedzenie z dnia 4 grudnia 2007 roku) i w tym przedmiocie sprawy pozostają w toku.

91 Wynika stąd, że roszczenie o zapłatę kwoty wynikającej z różnicy ww. stawek jest przedwczesne. Wyroki w tych sprawach będą miały charakter kształtujący, a zatem po ich uprawomocnieniu rozpocznie się bieg terminu przedawnienia.

92 Reasumując za rok 2015 pozwany jako użytkownik wieczysty zobowiązany jest aktualnie do zapłaty za użytkowanie wieczyste 3.031 m² przy stawce 542,67 zł/m² oraz 3 % wartości gruntu oddanego w użytkowanie, co dało wymagalną na dzień 1 kwietnia 2015 roku kwotę 49.344,98 zł. Skoro pozwany zapłacił dotychczas kwotę 16.448,33 zł pozostaje w zwłoce z zapłatą kwoty 32.896,65 zł, o czym na podstawie art. 328 k.c. orzeczono w punkcie I. wyroku uznając za zasadne naliczenie odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 1 kwietnia 2015 roku na podstawie art. 359, art. 481 k.c. oraz 71 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

93 W pozostałym zakresie na podstawie art. 328 k.c. a contrario oddalono powództwo w pozostałym zakresie jako przedwczesne, jeśli w ogóle niezasadne, co jednak przesądzone zostaje w odrębnych procesach.

94 O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych/adwokackie (Dz.U.2015.1804/1800 ze zm.).

95 Powód wygrała proces w 72 %, pozwany – w 18 %. Koszty poniesione przez powoda to opłata sądowa od pozwu (2.292,00 zł), wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika w stawce minimalnej (3.600,00 zł), również za postępowanie zażaleniowe (900,00 zł), opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa (17,00 zł), koszty poświadczeń notarialnych (7,38 zł + 14,76 zł).

96 Wynik sumy tych kosztów (6.814,14 zł) w stosunku do proporcji, w jakiej wygrał powód to 4.906,18 zł.

97 Koszty poniesione przez pozwanego to opłata za czynności kwalifikowanego pełnomocnika w stawce minimalnej identycznej jak strony przeciwnej (łącznie 4.500,00 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17,00 zł). Wynik sumy tych kosztów (4.517,00 zł) w proporcji do stosunku, w jakim wygrał pozwany to 1.264,76 zł.

98 Bezwzględna różnica na korzyść powoda (|4.906,18 zł – 1.264,76 zł| = 3.641,42 zł) została zasądzona w punkcie III. wyroku.

Powołane przepisy