Zarządzenie Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 2 lipca 2021 r., XI GC 1113/20
zarządzenie Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 2 lipca 2021 r., XI GC 1113/20Otwórz w aplikacji
Tekst
1 Sygn. akt XI GC 1113/20
Uzasadnienie
2 Powód J. L. wniósł przeciwko pozwanemu M. R. o zapłatę kwoty 23 610,08 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz kwoty 16 671,43 zł tytułem kosztów odzyskiwania należności, wraz z kosztami procesu według norm przepisanych.
3 Pismami z dnia 23 listopada 2020 r., 3 marca 2021r., i z dnia 28 kwietnia 2021r. powód zmodyfikował powództwo wnosząc ostatecznie o zapłatę 18094,92 zł tytułem skapitalizowanych odsetek i 15507,38 zł tytułem rekompensaty za koszty odzyskania należności.
4 W odpowiedzi na pozew, pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W odpowiedzi na pozew, pozwany zakwestionował roszczenie co do zasady jak i wysokości wskazując na brak opóźnień w zapłacie faktur VAT.
5 W toku postępowania strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.
6 Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
7 Pozwany M. R. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) dokonywał zawierał z powodem J. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...), umowy dostaw elementów bram, części i akcesoriów z tym związanych. Strony łączyła wieloletnia współpraca.
8 Z tytułu dokonanych zakupów, powód obciążał pozwanego szeregiem faktur VAT. Pozwany początkowo regulował płatności w terminie, jednakże w związku z trwającą współpracą dochodziło do opóźnień i braków płatności. Powód ustalał samodzielnie terminy zapłaty, a ciągu kilku lat współpracy wynosiły one od 3 do 14 dni.
9 Częściowo bezsporne, a nadto dowód:
10 - faktury Vat, k. 20-129,
11 - zeznania pozwanego, k. 429-430,
12 - zeznania powoda k. 404-406.
13 Z tytułu dokonanych przez pozwanego zakupów, powód obciążył go fakturami VAT co obrazuje poniższa tabele:
14 06.06.2018
15 16/S/06/18/FV
16 (...),95
17 13.06.2018
18 26.06.2018
19 135/S/06/18/FV
20 (...),58
21 03.07.2018
22 02.07.2018
23 6/S/07/18/FV
24 (...),02
25 09.07.2018
26 04.07.2018
27 21/S/07/18/FV
28 (...),32
29 11.07.2018
30 23.07.2018
31 119/S/07/18/FV
32 (...),24
33 30.07.2018
34 08.08.2018
35 49/S/08/18/FV
36 (...),95
37 15.08.2018
38 14.08.2018
39 81/S/08/18/FV
40 (...),13
41 21.08.2018
42 16.08.2018
43 92/S/08/18/FV
44 (...),66
45 23.08.2018
46 03.09.2018
47 4/S/09/18/FV
48 (...),11
49 10.09.2018
50 04.09.2018
51 7/S/09/18/FV
52 (...),91
53 11.09.2018
54 27.09.2018
55 167/S/09/18/FV
56 (...),18
57 04.10.2018
58 28.09.2018
59 182/S/09/18/FV
60 (...),83
61 05.10.2018
62 30.10.2018
63 222/S/10/18/FV
64 (...),02
65 06.11.2018
66 06.11.2018
67 15/S/11/18/FV
68 (...),53
69 13.11.2018
70 19.11.2018
71 116/S/11/18/FV
72 (...),18
73 27.11.2018
74 23.11.2018
75 153/S/11/18/FV
76 (...),19
77 30.11.2018
78 27.11.2018
79 166/S/11/18/FV
80 (...),21
81 04.12.2018
82 28.11.2018
83 184/S/11/18/FV
84 (...),23
85 05.12.2018
86 28.11.2018
87 185/S/11/18/FV
88 246
89 05.12.2018
90 28.11.2018
91 186/S/11/18/FV
92 307,5
93 05.12.2018
94 11.12.2018
95 56/S/12/18/FV
96 (...),95
97 18.12.2018
98 14.12.2018
99 90/S/12/18/FV
100 (...),75
101 21.12.2018
102 19.12.2018
103 120/S/12/18/FV
104 (...),87
105 26.12.2018
106 19.12.2018
107 122/S/12/18/FV
108 (...),66
109 26.12.2018
110 20.12.2018
111 130/S/12/18/FV
112 542,8
113 27.12.2018
114 31.12.2018
115 178/S/12/18/FV
116 (...),04
117 14.01.2019
118 26.02.2019
119 79/S/02/19/FV
120 (...),39
121 05.03.2019
122 27.02.2019
123 90/S/02/19/FV
124 767,47
125 06.03.2019
126 08.03.2019
127 46/S/03/19/FV
128 (...),46
129 15.03.2019
130 22.03.2019
131 125/S/03/19/FV
132 (...),73
133 29.03.2019
134 25.03.2019
135 130/S/03/19/FV
136 (...),76
137 01.04.2019
138 27.03.2019
139 153/S/03/19/FV
140 (...),6
141 03.04.2019
142 29.03.2019
143 164/S/03/19/FV
144 (...),46
145 05.04.2019
146 16.04.2019
147 99/S/04/19/FV
148 (...),94
149 23.04.2019
150 18.04.2019
151 128/S/04/19/FV
152 (...),93
153 25.04.2019
154 30.04.2019
155 181/S/04/19/FV
156 (...),13
157 07.05.2019
158 31.05.2019
159 164/S/05/19/FV
160 (...),95
161 07.06.2019
162 03.06.2019
163 2/S/06/19/FV
164 (...),52
165 10.06.2019
166 03.06.2019
167 4/S/06/19/FV
168 (...),29
169 10.06.2019
170 Data
171 wystawienia
172 Numer dokumentu
173 Wartość
174 brutto
175 dokumentu
176 Termin
177 płatności
178 11.10.2017
179 70/S/10/17/FV
180 340,66
181 14.10.2017
182 13.10.2017
183 94/S/10/17/FV
184 (...),63
185 16.10.2017
186 18.10.2017
187 116/S/10/17/FV
188 (...),9
189 21.10.2017
190 23.10.2017
191 138/S/10/17/FV
192 (...),08
193 27.10.2017
194 02.11.2017
195 3/S/11/17/FV
196 427,43
197 05.11.2017
198 08.11.2017
199 36/S/11/17/FV
200 1220,16
201 11.11.2017
202 13.11.2017
203 68/S/11/17/FV
204 (...),79
205 16.11.2017
206 14.11.2017
207 70/S/11/17/FV
208 241,08
209 17.11.2017
210 17.11.2017
211 106/S/11/17/FV
212 1050,26
213 20.11.2017
214 22.11.2017
215 128/S/11/17/FV
216 (...),81
217 25.11.2017
218 23.11.2017
219 141/S/11/17/FV
220 (...),74
221 26.11.2017
222 30.11.2017
223 181/S/11/17/FV
224 (...),28
225 03.12.2017
226 01.12.2017
227 6/S/12/17/FV
228 (...),69
229 04.12.2017
230 04.12.2017
231 18/S/12/17/FV
232 (...),64
233 07.12.2017
234 07.12.2017
235 46/S/12/17/FV
236 (...),38
237 10.12.2017
238 07.12.2017
239 47/S/12/17/FV
240 (...),62
241 10.12.2017
242 11.12.2017
243 69/S/12/17/FV
244 (...),69
245 14.12.2017
246 12.12.2017
247 78/S/12/17/FV
248 (...),32
249 15.12.2017
250 13.12.2017
251 87/S/12/17/FV
252 (...),16
253 16.12.2017
254 15.12.2017
255 96/S/12/17/FV
256 (...),23
257 15.12.2017
258 15.12.2017
259 100/S/12/17/FV
260 (...),66
261 18.12.2017
262 20.12.2017
263 108/S/12/17/FV
264 553,5
265 23.12.2017
266 16.01.2018
267 3/S/01/18/FV
268 24,6
269 19.01.2018
270 14.02.2018
271 19/S/02/18/FV
272 123,62
273 17.02.2018
274 23.02.2018
275 41/S/02/18/FV
276 (...),55
277 26.02.2018
278 05.04.2018
279 17/S/04/18/FV
280 487,08
281 08.04.2018
282 23.04.2018
283 117/S/04/18/FV
284 977,85
285 30.04.2018
286 23.04.2018
287 122/S/04/18/FV
288 29,52
289 30.04.2018
290 10.05.2018
291 31/S/05/18/FV
292 (...),78
293 17.05.2018
294 10.05.2018
295 37/S/05/18/FV
296 (...),5
297 17.05.2018
298 28.05,2018
299 151 S/05/18/FV
300 (...),06
301 04.06.2018
302 30.05.2018
303 164/S/05/18/FV
304 (...),7
305 06.06.2018
306 16.07.2019
307 89/S/07/19/FV
308 (...),87
309 23.07.2019
310 16.07.2019
311 91/S/07/19/FV
312 (...),42
313 23.07.2019
314 22.08.2019
315 106/S/08/19/FV
316 (...),17
317 29.08.2019
318 29.08.2019
319 165/S/08/19/FV
320 (...),38
321 05.09.2019
322 26.09.2019
323 136/S/09/19/FV
324 (...),45
325 03.10.2019
326 27.09.2019
327 140/S/09/19/FV
328 (...),05
329 04.10.2019
330 03.10.2019
331 18/S/10/19/FV
332 (...),79
333 10.10.2019
334 09.10.2019
335 47/S/10/19/FV
336 (...),86
337 16.10.2019
338 10.10.2019
339 58/S/10/19/FV
340 (...),95
341 17.10.2019
342 10.10.2019
343 59/S/10/19/FV
344 439,37
345 17.10.2019
346 15.11.2019
347 74/S/11/19/FV
348 (...),01
349 22.11.2019
350 18.11.2019
351 79/S/11/19/FV
352 2360,89
353 25.11.2019
354 19.11.2019
355 85/S/11/19/FV
356 (...),58
357 26.11.2019
358 26.11.2019
359 128/S/11/19/FV
360 (...),79
361 03.12.2019
362 17.12.2019
363 94/S/12/19/FV
364 (...),84
365 24.12.2019
366 30.12.2019
367 120/S/12/19/FV
368 2070,41
369 06.01.2020
370 20.02,2020
371 44/S/02/20/FV
372 (...),67
373 27.02.2020
374 05.03.2020
375 16/S/03/20/FV
376 (...),97
377 12.03.2020
378 11.03.2020
379 37/S/03/20/FV
380 (...),48
381 18.03.2020
382 11.03.2020
383 38/S/03/20/FV
384 (...),57
385 18.03.2020
386 18.03.2020
387 62/S/03/20/FV
388 (...),63
389 25.03.2020
390 25.03.2020
391 86/S/03/20/FV
392 (...),65
393 08.04.2020
394 25.03.2020
395 88/S/03/20/FV
396 (...),06
397 08.04.2020
398 25.03.2020
399 89/S/03/20/FV
400 130,68
401 01.04.2020
402 Dowód:
403 - faktury VAT k. 20-129;
404 - potwierdzenia operacji k. 130-139;
405 - tabele k. 140-142;
406 - tabela kursów euro k. 143-172;
407 - płyta CD k. 364;
408 - zeznania J. L. k. 404-405, 407;
409 - zeznania M. R. k. 429v.-430v.
410 Powód doręczył pozwanemu za pośrednictwem wiadomości mailowych następujące 36 faktur VAT:
411 1. - 70/S/10/17/FV,
412 2. - 94/S/10/17/FV,
413 3. - 116/S/10/17/FV,
414 4. - 138/S/10/17/FV,
415 5. - 3/S/11/14/FV,
416 6. - 36/S/11/17/FV,
417 7. - 68/S/11/17/FV,
418 8. - 70/S/11/17/FV,
419 9. - 106/S/11/17/FV,
420 10. - 128/S/11/17/FV,
421 11. - 141/S/11/17/FV,
422 12. - 181/S/11/17/FV,
423 13. - 6/S/12/17/FV,
424 14. - 18/S/12/17/FV,
425 15. - 46/S/12/17/FV,
426 16. - 47/S/12/17/FV,
427 17. - 69/S/12/17/FV,
428 18. - 78/S/12/17/FV,
429 19. - 87/S/12/17/FV,
430 20. - 96/S/12/17/FV,
431 21. - 100/S/12/17/FV,
432 22. - 108/S/12/17/FV,
433 23. - 3/S/01/18/FV,
434 24. - 19/S/01/18/FV,
435 25. - 41/S/01/18/FV,
436 26. - 17/S/04/18/FV,
437 27. - 117/S/04/18/FV,
438 28. - 122/S/04/18/FV,
439 29. - 31/S/05/18/FV,
440 30. - 37/S/05/18/FV,
441 31. - 151/S/05/18/FV,
442 32. - 164/S/05/18/FV,
443 33. - 49/S/08/18/FV,
444 34. - 4/S/09/18/FV,
445 35. - 120/S/12/18/FV,
446 36. - 89/S/07/19/FV.
447 Dowód:
448 - wiadomości mailowe - płyta CD k. 364;
449 - zestawienie faktur k. 416-422.
450 Powód wystawiał pozwanemu również korekty zawyżonych faktur, w tym m.in. fakturę korektę nr 7/S/20/ (...), 5/S/17/ (...) oraz 46/S/19/ (...).
451 Bezsporne, a nadto dowód:
452 - faktura korekta, k. 384,
453 - zestawienie, k. 385-391.
454 W 2015r. powód uruchomił platformę internetową B2B, przez którą kontrahenci powoda – w tym pozwany – składali zamówienia. Platforma posiadała również funkcjonalność pozwalającą na wgląd do wystawianych przez powoda faktur Vat. W związku z funkcjonowaniem platformy występowały jednak problemy techniczne, tym samym pozwany nie miał za każdym razem możliwości wglądu do dokumentów finansowych wystawianych przez powoda. Nie był w stanie za każdym razem otworzyć zamieszonych faktur, otrzymywał sprzeczne ze sobą salda, faktury były niepełne, a niekiedy występowały trudności w zalogowaniu. W dniu 19 grudnia 2019 r. w związku z pracami serwisowymi zamknięto platformę B2B. Strony utrzymywały stały kontakt mailowy, również w kwestiach związanych z problemami dotyczącymi platformy. Powód nie był zobowiązany do doręczania faktur za pomocą platformy, a pozwany nie był zobowiązany do korzystania z nie w zakresie innym niż składanie zamówień.
455 Wiadomością e-mail z dnia 27 września 2019 r. powód, reprezentowany przez P. L., poinformował pozwanego o przekroczeniu limitu kupieckiego i wstrzymaniu wydawania dalszych towarów. Nadto poinformował, że powód nie pobiera żadnych odsetek od klientów za opóźnienia w zapłacie faktur czy długotrwałe magazynowanie. W odpowiedzi pozwany wskazał na dokonanie przelewu na kwotę 15 000 zł wnosząc o wydanie towaru.
456 Dowód:
457 - korespondencja e-mail k. 381-383, 393-402;
458 - faktura VAT k. 384;
459 - zestawienie faktur VAT obrotów k. 385-392;
460 - zeznania J. L. k. 404-405, 407;
461 - zeznania M. R. k. 429v.-430v.
462 Pozwany dokonywał wpłat na poczet swoich zobowiązań, które nie były przeznaczane na spłatę konkretnego długu wynikającego z oznaczonej faktury. Jego wpłaty nie zawsze pokrywały całości zobowiązań, lecz często stanowiły wpłaty częściowe.
463 Bezsporne, a nadto dowód:
464 - potwierdzenia operacji k. 130-139;
465 - zeznania J. L. k. 404-405, 407;
466 - zeznania M. R. k. 429v.-430v.
467 Pismem z dnia 21 sierpnia 2020 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 26 597,80 zł tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie oraz kwoty 7150 euro, tytułem łącznych kosztów odzyskiwania należności, w terminie 3 dni.
468 Dowód:
469 - pismo z dnia 21 sierpnia 2020 r. k. 173.
470 Dnia 5 marca 2021 r. powód wystawił na rzecz pozwanego notę odsetkową za okres od 2 października 2017 r. do dnia 5 marca 2021 r. na łączną kwotę 89 881,60 zł, przy czym łączna kwota zaległości wynosiła 73 096,60 zł, zaś kwota odsetek 16 785 zł.
471 Dowód:
472 - nota k. 204-207;
473 - wydruk kalkulatora odsetek k. 208-355.
474 Sąd zważył, co następuje:
475 Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
476 Stan faktyczny sprawy ustalono na podstawie przedłożonych przez strony dowodów z dokumentów, których autentyczność nie była kwestionowana oraz na podstawie zeznań stron.
477 Powód żądał zapłaty skapitalizowanych odsetek oraz kosztów odzyskiwania należności z tytułu zawartych z pozwanym umów sprzedaży.
478 Stosownie do treści art. 535 k.c., przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Wydanie rzeczy przez sprzedającego oznacza przeniesienie jej posiadania, co z kolei prowadzi do przejścia na kupującego własności rzeczy na mocy art. 155 § 2 k.c. Stąd też wydanie towaru rozstrzyga o spełnieniu zobowiązania sprzedawcy i tym samym decyduje o wykonaniu przez niego umowy. Wykonanie zobowiązania z chwilą wydania towaru powoduje nabycie przez sprzedawcę z tą samą chwilą prawa do domagania się, aby kupujący spełnił swoje zobowiązanie wzajemne wynikające z treści art. 535 k.c., polegające na zapłacie ceny towaru.
479 Zgodnie z art. 481 §1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
480 Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 Ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, jeżeli strony transakcji handlowej nie przewidziały w umowie terminu zapłaty, wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, po upływie 30 dni liczonych od dnia spełnienia przez niego świadczenia, do dnia zapłaty. W przypadku, o którym mowa w art. 9 ust. 1, upływ 30 dni liczony jest od dnia zakończenia badania.
481 Zgodnie zaś z art. 7 ww. ustawy w transakcjach handlowych - z wyłączeniem transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny - wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki: 1) wierzyciel spełnił swoje świadczenie; 2) wierzyciel nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie.
482 W sprawie niesporne było istnieje długoletniej współpracy handlowej stron, opóźnienie w płatności pozwanego, dokonywanie częściowych wpłat, wystawienie faktur korygujących. Spór dotyczył daty doręczenia faktur, umówionego terminu zapłaty, sposobu zaliczenia wpłat.
483 Zgodnie z treścią art. 6 kc powód dla wykazania roszczenia związanego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz rekompensaty, zobowiązany był wykazać po pierwsze jaki był termin zapłaty za poszczególne zobowiązania, po drugie czy i kiedy o terminie zapłaty dowiedział się pozwany, w tym kiedy zostały mu doręczone faktury, po trzecie kiedy powód dostarczył towar, po czwarte kiedy pozwany wykonał ciążące na nim zobowiązanie z poszczególnych faktur.
484 W zakresie pierwszego zobowiązania jak wynikało ze zgromadzone w sprawie materiału dowodowego w postaci przesłuchania stron i załączonych dokumentów – faktur vat i korespondencji mailowej, strony łączyła umowa dostawy towaru w postaci ogrodzeń, bram i innych materiałów. Pozwany składał powodowi zamówienia na wykonania określonych rodzajowo towarów, a powód je wykonywał oraz dostarczał pozwanemu. Umowa nie miała charakteru pisemnego – a co najmniej powód tego nie wykazał. Żaden z przedłożonych dowodów nie wykazał aby poza ceną i rodzajem zamówionych towarów strony umówiły się na termin zapłaty. Co prawda z przesłuchania powoda wynikało, że strony wiązały pisemne warunki handlowe, zmieniane każdego roku, które określały termin 7 albo 14 dni na zapłatę, jednakże powód nie przedłożył takiego dowodu. Co więcej nawet wśród dowodu pominiętych przez sąd na rozprawie w dniu 18 czerwca 2021r., jako spóźnionych, a czyścowo nie mających dla sprawy znaczenia, a wnioskowanych przez powoda (k. 409), nie znajdowały się rzekomo wiążące strony warunki handlowe. Co więcej na fakt, że nawet gdyby one rzeczywiście funkcjonowały, to z pozostałych dowodów w sprawie, a w szczególności faktur vat, wynikało, że terminy te było często odmienne od tych, na które wskazywał powód. Skoro warunki handlowe miały określać termin 7 lub 14 dni, a powód dla pozwanego w wielu fakturach określał termin 3-dniowy, a był również termin 10-dniowy, to oczywistym jest, że terminy określone w warunkach handlowych nie wiązały stron.
485 Konsekwencją takiego ustalenia była konieczność zastosowania w sprawie art. 6 ww. ustawy, a nie art. 7. Pierwszy z przepisów odnosił się bowiem właśnie do sytuacja gdy strony w umowie nie określiły terminy zapłaty. Jak bowiem przewiduje dyrektywą (...), zgodnie z którą ustanowiono art. 6 ww. ustawy, „wierzyciel powinien być uprawniony do odsetek za opóźnienia w płatnościach od dnia następującego po dacie płatności lub terminie płatności określonych w umowie, a w przypadku gdy data lub termin płatności nie zostały ustalone w umowie, aby wierzyciel był uprawniony do odsetek za opóźnienia w płatnościach po upływie, któregokolwiek z następujących terminów: 30 dni kalendarzowych od daty otrzymania przez dłużnika faktury lub równoważnego wezwania do zapłaty; 30 dni kalendarzowych od daty otrzymania towarów lub usług w przypadku, gdy data otrzymania faktury lub równoważnego wezwania do zapłaty nie jest pewna; 30 dni kalendarzowych od daty otrzymania towarów lub usług w przypadku, gdy dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed otrzymaniem towarów lub usług; w przypadku natomiast gdy procedura przyjęcia lub weryfikacji, za pomocą której ma zostać potwierdzona zgodność towarów lub usług z umową, przewidziana jest w ustawie lub w umowie i jeśli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed datą takiego przyjęcia lub weryfikacji lub w dniu ich dokonywania, 30 dni kalendarzowych od tej daty (art. 3 ust. 3 dyrektywy (...)). W sytuacji natomiast gdy przewidziana jest procedura przyjęcia lub weryfikacji, za pomocą której ma zostać potwierdzona zgodność towarów lub usług z umową, maksymalny czas trwania tej procedury nie może przekraczać 30 dni kalendarzowych od daty otrzymania towarów lub usług, chyba że w umowie wyraźnie ustalono inaczej, i pod warunkiem, że nie jest to rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela w rozumieniu art. 7 (por. art. 3 ust. 4 dyrektywy (...))” (tak komentarz do art. 6 ustawy Dolniak Patrycja, Przeciwdziałanie nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych). Dyrektywa w jednoznaczny sposób zrównuje fakturę vat z wezwaniem do zapłaty, jednocześnie zastrzegając konieczność ustalenia pewnej daty jej doręczenia dłużnikowi. Stosownie bowiem do pkt 18 faktury równają się wezwaniom do zapłaty i są ważnymi dokumentami w łańcuchu transakcji dostawy towarów i świadczenia usług, między innymi do celów ustalenia terminów płatności. Do celów niniejszej dyrektywy państwa członkowskie powinny popierać systemy dające pewność prawną w odniesieniu do dokładnej daty otrzymywania faktur przez dłużników, w tym w dziedzinie fakturowania elektronicznego, gdzie otrzymanie faktur mogłoby być poparte elektronicznym dowodem; system ten jest częściowo zarządzany w oparciu o przepisy dotyczące fakturowania zawarte w dyrektywie Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Jednocześnie ustawodawca odnosi się do terminów bezumownych, również w kontekście dostarczenia faktury i pewności tej daty. Tym samym zarówno ustawodawca unijny jak i krajowo, co także jednoznacznie wynika z orzecznictwa, nie utożsamia dokumentu faktury z umową, lecz z wezwaniem do zapłaty.
486 Przepis art. 7 ww. ustawy w ust. 1 pkt 2 wyraźnie warunkuje możliwości jego zastosowania wyłącznie w sytuacji gdy strony w umowie określiły termin zapłaty. Skoro zaś powód tego nie wykazał, zaś pozwany temu wyraźnie zaprzeczał, konsekwentnie twierdząc, że termin był zarzucany przez powoda – jako wierzyciela – a co również koresponduje z różnymi terminami zapłaty określanymi w fakturach, art. 7 nie mógł mieć w sprawie zastosowania.
487 Odnoście drugiej z okoliczności, którą miał udowodnić powód tj. dostarczenia faktur i uzyskania wiedzy pozwanego o terminie zapłaty, powód zdołał to uczynić częściowo tj. co do 36 faktur Vat z dochodzonych 95. Na tą okoliczność przedłożył wiadomości mailowe kierowane na adres pozwanego, z których istotnie wynikało, że powód doręczył faktury vat opisane w ustaleniach faktycznych. Trzeba także wskazać, że powód w reakcji na odpowiedź na pozew pozwanego w pismach z dnia 3 marca 2021r., a następnie 19 marca 2021r. miał pełną możliwość złożenia dowodów na doręczenie wszystkich spornych faktur. Powód tego zaniechał i usiłował dopiero na końcowym etapie postępowania, już po przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania stron, ponownie złożyć kolejne dowody w tym zakresie. Takie jednak działanie było sprzeczne nie tyko z treścią art. 458⁵§ 1, 2 i 3 kpc lecz i z zasadą równości stron. Tym bardzie w postępowaniu gospodarczym nie jest dopuszczalne nieograniczone umożliwianie stronom, bez żadnego szczególnego uzasadnienia, składania kolejnych dowodów w sprawie. Powód miał pełną możliwość złożenia kompletu dowodów po uzyskaniu stanowiska pozwanego, a co więcej sąd umożliwił to powodowi nawet po złożenie repliki na odpowiedź na pozew, z uwagi na wadę złożonego nośnika danych. Z przyczyn niewyjaśnionych, powód złożył jednak wyłącznie dowody doręczenia 36 faktur Vat. Istotnie zobowiązaniem z dnia 16 kwietnia 2021r. zobowiązano pełnomocników stron do ustosunkowania się do złożonych pism procesowych, jednakże w żaden sposób strony nie zostały zobowiązane czy upoważnione do składania kolejnych dowodów. Pełnomocnicy mieli jedynie zając stanowiska co do twierdzeń i dowodów już złożonych. Co więcej powód wnosząc pismem z dnia 28 kwietnia 2021r. o dopuszczenie kolejnych dowodów na doręczenie faktur vat, nie składał żadnego dowodu, który ewentualnie mógłby być uznany za bieżącą reakcję na nowe twierdzenia pozwanego Powód usiłować jedynie złożyć dowodu już wcześniej wnioskowane i do złożenia których był dwukrotnie zobowiązywany. Pozwany bowiem już w odpowiedzi na pozew wyraźnie zaprzeczał terminom zapłaty i doręczeniu faktu, na które powoływał się powód w pozwie. Wskazał wyraźnie kiedy jego zdaniem zostały uregulowane faktury, jak i stwierdził, że: „faktury niewymienione (…) zostały uiszczone zgodnie z terminami wskazanymi przez powoda, przy czym bez opóźnień w dotrzymaniu terminu zapłaty liczonego od dnia doręczenia faktur”. Bez żadnych więc wątpliwości powód chcąc wykazać, że tak nie było winien był już wówczas przedłożyć dowody wykazujące faktyczną datę doręczenia wszystkich spornych faktur.
488 Podobnie całkowicie niedopuszczalne w świetle ww. przepisów proceduralnych było powoływanie na końcowym etapie postępowania dowodów z zeznań świadków na okoliczności sporne w sprawie od początku. Takie działanie poza sprzecznością z art. 458⁵§ 1, 2 i 3 kpc, zasadą lojalności procesowej, ewidentnie powodowałoby opóźnienie postępowania. Dodatkowo nie sposób również uznać, aby świadkowie byli w stanie wykazać w jakich datach było doręczonych pozwanemu 96 faktur wystawionych ponad 3 lata wcześniej.
489 Nadto nie mogło być wystarczającym dowodem wskazywanie przez powoda, również w toku przesłuchania, że wszystkie faktury były udostępniane na platformie B2B. Okoliczność taka nie została wykazana co do spornych faktur. To, że powód uruchomił portal nie było sporne, jednakże nie wynikało z tego, że w rzeczywistości wszystkie faktury były tam doręczane. Nadto jak wynikało z korespondencji mailowej, występowały sytuacje gdzie platforma nie działała poprawnie, nie wyświetlały się faktury lub następowały trudności w logowaniu. Co jednak zasadnicze, z żadnego dowodu nie wynikało, aby strony umówiły się na taki właśnie sposób doręczenia faktur oraz, że pozwany był zobowiązany do korzystania z funkcjonalności platformy.
490 Po trzecie skoro w sprawie zastosowanie znalazł art. 6 ustawy, to powód był również zobowiązany do wykazania kiedy dostarczył pozwanemu towary. Zgodnie z jego treścią jeżeli strony transakcji handlowej nie przewidziały w umowie terminu zapłaty, wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, po upływie 30 dni liczonych od dnia spełnienia przez niego świadczenia, do dnia zapłaty. Na tą okoliczność powód zaoferował jedynie dowód w postaci przesłuchania powoda, który stwierdził, że faktury było wystawiane w dniu odbioru towaru. Temu jednak zaprzeczał pozwany wskazując, że faktury były wystawiane przez powoda w dniu nadania towaru do wysyłki, zaś sam towar docierał – w zależności od dnia tygodnia, kilka dni później. Nie sposób więc było na podstawie zaoferowanego materiału dowodowego uznać w jakim dniu w rzeczywistości powód spełnił każde ze swoich świadczeń, tj. kiedy wyprodukował i dostarczył towar pozwanemu.
491 Po czwarte wreszcie powód był zobowiązany wykazać kiedy pozwany uiścił należności za poszczególne faktury vat. Zdaniem sądu i temu obowiązkowi powód nie podołał. Sam powód przyznał bowiem, po zapoznaniu się z zarzutami odpowiedzi na pozew, że istotnie ustalenia z pozwu, nie uwzględniały wpłat częściowych. W związku z tym powód zmienił swoje żądanie modyfikując ostatecznie stanowisko w sprawie dwukrotnie. Po zaliczeniu wpłat zgodnie treścią art. 451 § 3 kpc żądał zapłaty 18094,92zł tytułem skapitalizowanych odsetek i 15507,38 zł tytułem rekompensaty. Jednocześnie powód wskazał sposób zaliczenia poszczególnych wpłat pozwanego na poczet kolejnych zobowiązań. Jednakże zdaniem sądu w kontekście zarzutów pozwanego co do nieprawidłowego zaliczenia, powód nie wykazał aby obliczenia przez niego wykonane były istotnie prawidłowe. Po pierwsze wątpliwość budzi już zaliczenie na poczet pierwszej z dochodzonych faktu – wymagalnej od 15 października 2017r. – wpłat dokonanej dopiero 22 listopada 2017r. Tymczasem jak wynikało z przedłożonej listy operacji bankowych, przed tą wpłatą pozwany dokonał szeregu innych znacznych wpłat. Powód ani nie wykazał, ani nie wyjaśnił nawet skąd takie właśnie zaliczenie i na poczet jakich ewentualnie innych zobowiązań pozwanego zostały zaliczone pozostałe kwoty od 11 października 2017r. do 13 listopada 2017r. Po drugie powód dokonując własnych obliczeń pomijał, że wystawiał pozwanemu faktury korygujące (m.in. k. 384). Nie uwzględnił tego dokonując zaliczaniu wpłat i mimo skorygowania faktur odliczał wpłaty od wartości faktury pierwotnej. Tak jak faktura (...) (k. 106-107) na łączną kwotę 35106,38 zł, została skorygowana o kwotę 3244,74 zł (k. 384), zaś powód dokonując zaliczenia wpłaty uwzględnił zapłatę całej kwoty pierwotnej (k. 421). Podobnie było w przypadku pozostałych wykazanych przez pozwanego faktur korekt. Po trzecie dwie wpłaty dokonane przez pozwanego z 18 kwietnia 2018r. oraz z 18 listopada 2019r. zawierały w sobie tytuł przelewu, wskazujący oznaczone numeru dokumentów, na poczet których pozwany dokonywał zapłaty. Tymczasem pozwany zaliczył te wpłaty na poczet ustalanych przez siebie faktur. Nie wyjaśnił przy tym przyczyny takiego ustalenia. Po czwarte wreszcie zdaniem sądu mając na uwadze skomplikowanych charakter koniecznych do przeprowadzenia obliczeń, m.in. z uwagi na wystawione korekty, wpłaty częściowe, wpłaty na konkretnie wskazane zobowiązania, jak i w świetle znacznej ilości dokumentów finansowych (96 faktur Vat, trzy faktury korekty, lista ponad 90 przelewów bankowych), dla prawidłowego dokonania ewentualnych zaliczeń niezbędne było posiadanie wiadomości i umiejętności specjalistycznych, a tym samym zasięgnięcie opinii biegłego sądowego. Sąd nie był w stanie, w sposób pewny dokonać samodzielnych ustaleń w tym względzie. Co więcej na skomplikowany i specjalistyczny charakter takich obliczeń wskazuje sama postawa powoda, który posiłkując się własnymi pracownikami, dwukrotnie modyfikował swoje obliczenia, a ostatecznie nie zostały one wykonane w sposób prawidłowy (choćby z uwagi na pominięcie korekt i zaliczenie wpłaty przeznaczanych na konkretne zobowiązani). O taki zaś dowód żadne ze stron nie wnosiła. Tożsame stanowisko jest prezentowana w orzecznictwie, Sąd Apelacyjny w Pozwaniu w wyroku z dnia 29 sierpnia 2012 r. sygn. akt I ACa 571/12 wskazał, że: „szczegółowa analiza dokumentacji księgowej i finansowej wymaga wiadomości specjalnych w związku z czym niezbędne w takiej sytuacji jest przeprowadzenie w sprawie dowodu z opinii biegłego.” Co więcej chociażby w kontekście nie wykazania przez powoda czy prawidłowo zaliczył wpłaty opisane przez pozwanego w tytule przelewów (tj. których faktur dotyczą wskazywane przez pozwanego dokumenty), nawet przeprowadzenie takiego dowodu nie byłoby w pełni skuteczne.
492 Reasumując powód nie wykazując daty wymagalności wierzytelności ujętych w fakturach vat, w kontekście art. 6 ustawy, tj. nie wykazując daty dostarczenia towaru, ani nawet co do 59 faktur nie wykazał daty ich doręczenia, uniemożliwił ustalenie, prawidłowego terminu zapłaty. W konsekwencji nie było możliwe ustalenie dnia, od którego pozwany pozostawał w opóźnienie w zapłacie, a przez to nie było możliwe ustalenie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych.
493 W odnoście do wierzytelności wynikających z faktur, które zostały pozwanemu doręczone – 36 – z uwagi na niewykazanie prawidłowości zaliczenia poszczególnych wpłat, nie było możliwe ustalenie w jakiej dacie faktycznie pozwany spełnił swoje zobowiązanie, a więc czy zostało one wykonane w terminie czy też z jego uchybieniem i ewentualnie jakim.
494 W tym miejscu należy także wskazać, że zdaniem sądu, w kontekście art. 320 kpc, sąd nie był uprawniony do samodzielnej oceny żądania pozwu i ustalania wysokość należnych powodowi odsetek innych niż dochodzone odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych. W sytuacji bowiem, gdyż powód dochodzi wierzytelności wynikającej z kapitalizacji odsetek określonego rodzaju i rekompensaty z tym związanej, a więc roszczenie niezależnego od niespornych zobowiązań głównych, to samodzielna modyfikacja żądania w takim zakresie byłaby nadmierną ingerencją w wole powoda.
495 Tym niemniej nawet w przypadku odmiennej oceny, zdaniem sądu w okolicznościach sprawy, z uwag na wskazane wyżej braki, co do dat wymagalności 59 faktur, nie wykazania prawidłowej daty zapłaty za poszczególne zobowiązania, sąd nie miał nawet możliwości samodzielnego ustalenia ewentualnych odsetek wynikających z art. 481 kc.
496 Mając na uwadze, że po częściowym cofnięciu pozwu pismem z dnia 3 marca 2021r. powód (co do kwoty 5892,95 zł tytułem odsetek skapitalizowanych) powód w piśmie z dnia 28 kwietnia 2021r. ponownie zmodyfikował żądanie powołując się na okoliczności powstałych następczo, a wynikające z obliczenia żądania przy uwzględnieniu art. 451 § 3 kpc, należało uznać, że powód odwołał swoje częściowe cofnięcie pozwu i ostateczne zmodyfikował stanowisko w sprawie, nie wnoszą jednocześnie nowych żądań. Tak bowiem jak dopuszczalne jest dorozumiane cofnięcie pozwu, tak samo należy dopuścić dorozumiane odwołanie cofnięcia z uwagi na powołanie się na następcze okoliczności. Tym samym powództwo oddalono w całości.
497 Rozstrzygnięcie o kosztach procesu znajduje podstawę prawną w art. 98 k.p.c., albowiem przegrał proces w całości. Na poniesione przez pozwanego koszty złożyły się: opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszt zastępstwa procesowego w kwocie 3600 zł.
498 Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.
ZARZĄDZENIE
499 1. (...)
500 2. (...)
501 3. (...)