Zarządzenie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 28 stycznia 2020 r., VI C 582/19

zarządzenie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 28 stycznia 2020 r., VI C 582/19

Tekst

1 Sygn. akt VI C 582/19

Uzasadnienie

2 Sąd ustalił:

3 1. W dniu 13 lutego 2018 roku A. S. – jako konsumentka - zawarła z (...) w W. umowę ubezpieczenia potwierdzoną Polisą (...). Okres ubezpieczenia - od 19 lutego 2018 roku do 18 marca 2018 roku. Bagaż podróżny powódki został ubezpieczony do kwoty 10.000 PLN [polisa numer (...), k. 33-34].

4 2. W dniu 19 lutego 2018 roku A. S. leciała na wakacje linią A. z W. do B. z przesiadką w M. [k. 29, zeznania powódki z dnia 16 stycznia 2020, czas od 00:11:30].

5 3. Po wylądowaniu w B., po uzyskaniu dostępu do swojej torby podróżnej, jeszcze na lotnisku powódka stwierdziła, że zostały skradzione wszystkie jej rzeczy w torbie uprzednio się znajdujące. W miejsce rzeczy stanowiących jej własność, w torbie znajdowały się butelki wypełnione wodą oraz koce [k. 23, zeznania powódki z dnia 16 stycznia 2020, czas od 00:05].

6 4. Powódka niezwłocznie zgłosiła zaginiecie bagażu u pracowników linii lotniczej A. oraz u lokalnej Policji [k. 8-10, k. 14, zeznania powódki z dnia 16 stycznia 2020, czas od 00:06:20].

7 5. Wartość skradzionych powódce rzeczy przekraczała znacznie kwotę objętą ubezpieczeniem, tj. 10.000 PLN [k. 11-12, k. 15-18, zeznania powódki z dnia 16 stycznia 2020 roku, czas od 00:13:15, 00:16:45, 00:17:15, 00:17:50].

8 6. W dniu 20 lutego 2018 roku powódka zgłosiła szkodę pozwanemu, który odmówił wypłaty odszkodowania w jakiejkolwiek kwocie. Pozwany powołał się na zapisy § 2 pkt 2 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia, § 3 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 2 Klauzuli nr 9 do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia [dalej: OWU, k. 35-55v, Klauzula nr 9 – k. 50v-51v]. Przepisy te wskazują że zakresem ubezpieczenia w takim stanie faktycznym jak powyższy są tylko szkody polegające na zaginięciu całego bagażu podróżnego wraz z jego zawartością [k. 20]. Natomiast powódka straciła wszystkie rzeczy, które przewoziła, ale nie straciła torby w której te rzeczy się pierwotnie znajdowały.

9 7. Postanowienia OWU, w tym Klauzuli nr 9 do OWU nie były przez powódkę negocjowane; stanowiły wzorzec umowny narzucony powódce – konsumentce przez pozwanego – przedsiębiorcę [zeznania powódki z dnia 16 stycznia 2020 r. , czas od 00:09, a nadto ciężar dowodu zgodnie z art. 385¹§ 4 k.c.].

10 Zdarzenia faktyczne nie były sporne między stronami. Sąd ustalał fakty w oparciu o dokumenty dostarczone przez strony postępowania oraz w oparciu o zeznania powódki.

11 Nadto ustalenie, iż kwestionowane przez powódkę postanowienia OWU nie zostały z nią indywidualnie uzgodnione, Sąd oparł na domniemaniu prawnym wyrażonym w art. 385¹§ 3 zd. 2 k.c. Pozwany, nie przedstawił dowodów, które wzruszyłyby powyższe domniemanie [art. 385¹ § 4 k.c.]. Wręcz przeciwnie, zeznania powódki utwierdziły Sąd w przekonaniu, że w sprawie nie miały miejsca negocjacje stron umowy co do kluczowych dla tego postępowania zapisów badanej umowy.

12 Sąd zważył:

13 I. Powództwo zasługiwało na uwzględnienie prawie w całości. Odpowiedzialność pozwanego reguluje art. 805 § 1 k.c.

14 II. Pozwany zakwestionował wyłącznie zasadę swojej odpowiedzialności. W zakresie wysokości roszczenia pozwany wskazał jedynie, że nie neguje faktu zajścia zdarzenia oraz że kwota żądania przewyższa sumę ubezpieczenia [k. 31]. W związku z tym na zasadzie art. 230 k.p.c. Sąd uznał, ze pozwany przyznaje twierdzenia powódki w zakresie faktów niezbędnych do ustalenia wysokości szkody.

15 III. W niniejszej sprawie zaszła konieczność zbadania przez Sąd z urzędu, czy zapisy OWU stanowiące podstawę do odmowy uwzględnienia roszczenia powódki stanowią nieuczciwe postanowienia umowne o których mowa w art. 385¹ k.c.

16 IV. Na wstępie należy wskazać, że nazwanie analizowanej instytucji prawa w kodeksie cywilnym jest wadliwe. Dyrektywa 93/13 mówi o „nieuczciwych” warunkach w umowach konsumenckich, a nie o „niedozwolonych” postanowieniach umownych. Na pierwszy rzut oka różnica może się wydawać niewielka. Niemniej, nie można takiej konkluzji uznać za słuszną.

17 Słowo „niedozwolony” implikuje w większym stopniu rolę podmiotu zewnętrznego – Państwa jako tego, który reguluje to co jest dozwolone i co takie nie jest w polskim porządku prawnym. Zatem słowo to stawia większy nacisk na decyzje z zewnątrz, spoza stosunku umownego łączącego strony procesu. Słowo „niedozwolony” odwołuje się w zakresie analizy zachowania stron umowy, do arbitralnych decyzji Państwa, do których strony umowy powinny się zastosować. W tym sensie, ewentualne działania dowodowe powódki musiałby się skoncentrować na wykazaniu czy Państwo w ramach swojego imperium dozwoliło lub też nie na konkretne zachowania pozwanego.

18 Natomiast słowo „nieuczciwy” osadza problem zdecydowanie wewnątrz stosunku umownego stron. Zmusza do badania przez Sąd i dowodzenia przez powódkę, czy ustalenia umowne w odniesieniu do konkretnego kryterium są uczciwe czy też nie.

19 Co więcej, dane postanowienie umowne może nie być prima facie „niedozwolone” przez Państwo, ale nadal może być „nieuczciwe” w stosunku do konsumenta. Innymi słowy, nie każde formalnoprawnie „dozwolone” zachowanie pozwanego będzie „uczciwe” w stosunku do konsumenta.

20 Z tych też powodów angielska wersja Dyrektywy 93/13 nie zawiera terminu „unlawful”, czy „illegal”, tylko termin „unfair”, który przesuwa punkt ciężkości z decyzji zewnętrznego regulatora jakim jest Państwo, na wewnętrzny stosunek prawny łączący przedsiębiorcę z konsumentem oraz na uczciwość [fairness] tego stosunku.

21 V. Nadto, obok przesłanek które zostały uchwalone przez ustawodawcę UE w art. 3 pkt 1 Dyrektywy 93/13, polski ustawodawca dodatkowo umieścił w kodeksie cywilnym jedną, o której ww. Dyrektywa w ogóle nie wspomina. Brak jest w jej treści obciążania konsumenta obowiązkiem udowodnienia, że w sprawie doszło do „rażącego naruszenia jego interesów”.

22 VI. Przepis art. 3 pkt 1 Dyrektywy 93/13 wskazuje, że warunki umowy, które nie były indywidualnie negocjowane, mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikających z umowy, praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.

23 Podczas gdy pozostałe, ww. przesłanki badania ewentualnych nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich zostały dość prawidłowo implementowane do polskiego porządku prawnego, ostatnia z nich została wprowadzona do kodeksu cywilnego w sposób wadliwy ze szkodą dla polskich konsumentów.

24 W tym miejscu warto wskazać, że w ślad za polskim tłumaczeniem art. 3 pkt 1 Dyrektywy 93/13, w powyższym zakresie podąża jej wersja angielska i hiszpańska. W żadnej z nich nie ma mowy o przesłance „rażącego naruszenia interesów konsumenta”. W wersji angielskiej użyto sformułowania „a significant imbalance”, natomiast w wersji hiszpańskiej użyto zwrotu „un desequilibrio importante” i w tym znaczeniu jest im o wiele bliżej do polskiej „znaczącej nierównowagi” niż „rażącego naruszenia interesów konsumenta”.

25 Prawidłowe tłumaczenie analizowanego zapisu, dla właściwego procesu interpretacji i analizy prawnej, zmusza do zestawienia ze sobą konkretnych praw i obowiązków stron umowy. Dopiero wtedy, w dalszej kolejności można pokusić się o zbadanie czy istnieje znacząca nierównowaga pomiędzy tymi prawami i obowiązkami. Przesłanka „rażącego naruszenia” z art. 385¹§ 1 k.c. jest o wiele bardziej ogólna, trudniejsza do udowodnienia i nie rodzi takiego samego obowiązku analitycznego.

26 Pomijając już fakt, że bardzo trudno jest wykazać zaistnienie „rażącego” naruszenia, które w znaczeniu językowym ma charakter skrajny, ewidentny. Słownik Języka Polskiego wskazuje na dwa podstawowe znaczenia przymiotnika „rażący”, tj. 1. «rzucający się w oczy» 2. «o ujemnych cechach, zjawiskach itp.: wyraźny, bardzo duży» [https://sjp.pwn.pl/szukaj/rażący.html]. Niemniej, jak wskazano powyżej, powódka w sprawie jak powyższa nie ma obowiązku udowadniać zaistnienia ww. przesłanki.

27 VII. Mając na uwadze, że Dyrektywa jako źródło prawa wspólnotowego nie znajduje bezpośredniego zastosowania w systemie prawa krajów członkowskich, należy w ramach kodeksowej przesłanki „rażącego naruszenia interesów konsumenta” de facto badać problematykę „znaczącej nierównowagi wynikających z umowy, praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta”.

28 VIII. W myśl art. 385¹ § 1 k.c., za niedozwolone [nieuczciwe] postanowienia umowne uznaje się postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki, w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Z przytoczonego sformułowania wynika zatem, że możliwość uznania danego postanowienia umownego za niedozwolone i wyeliminowanie go z praktyki stosowania zależna jest od spełnienia następujących przesłanek:

29 a) postanowienie nie zostało uzgodnione indywidualnie, a więc nie podlegało negocjacjom,

30 b) ukształtowane w ten sposób prawa i obowiązki konsumenta pozostają w sprzeczności z dobrymi obyczajami,

31 c) ukształtowane we wskazany sposób prawa i obowiązki rażąco naruszają interesy konsumenta,

32 d) postanowienie umowy nie dotyczy sformułowanych, w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron, w tym ceny lub wynagrodzenia.

33 Powyższe przesłanki muszą zostać spełnione łącznie, natomiast brak jednej z nich skutkuje, że Sąd nie dokonuje oceny danego postanowienia pod kątem jego nieuczciwości. Wszystkie powyższe przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione.

34 IX. Powódka działała jako konsumentka. Powyższa przesłanka nie była przedmiotem sporu między stronami [dodatkowo zeznania powódki dnia 16 stycznia 2020 roku, czas od 00:11:30]. Dla potrzeb niniejszego postępowania Sąd bada czy strona powodowa występowała w analizowanym stosunku umownym w charakterze konsumenta w rozumieniu przepisu art. 22¹ k.c., który wyznacza zakres zastosowania unormowań konsumenckich zawartych m.in. w Kodeksie cywilnym. w tym w art. 385¹k.c.

35 X. Powódka nie miała możliwości negocjacji spornych zapisów OWU. Pozwany, nie przedstawił dowodów, które wzruszyłyby domniemanie z art. 385¹§ 3 k.c. [art. 385¹ § 4 k.c.], o czym była mowa już powyżej.

36 XI. Sporne postanowienia OWU w ocenie tut. Sądu stanowią o głównym świadczeniu stron.

37 Wszak przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

38 Za essentialia negotii umowy ubezpieczenia należy uznać zatem wskazanie zdarzenia ubezpieczeniowego, określenie składki i świadczenia ubezpieczyciela na wypadek zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego

39 Niemniej, postanowienia te nie zostały jednoznacznie określone, są dotknięte brakiem przejrzystości. Mogą być zatem analizowane w kierunku uznania ich ewentualnej nieuczciwości.

40 XII. Zakresem badania Sądu objęte są wszystkie zapisu OWU przywołane przez pozwanego. Aczkolwiek z urzędu Sąd obejmuje badaniem cały § 3 Klauzuli nr 9 do OWU, w tym również § 3 ust. 4, który reguluje problematykę udziału własnego ubezpieczonego w szkodzie [k. 50v].

41 XIII. W zakresie kolejnej przesłanki, tj. rażącego naruszenia interesów konsumenta, jak wskazano już powyżej, ma miejsce wadliwa implementacja Dyrektywy 93/13 do polskiego porządku prawnego. W tej sytuacji ocenę tej przesłanki należy dokonać przez pryzmat problematyki „znaczącej nierównowagi wynikających z umowy, praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta”.

42 XIV. W odniesieniu do powyższych rozważań prawnych oraz ustaleń faktycznych, należy przywołać najnowsze orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej [dalej: TSUE], w którym Trybunał wskazuje jak powinno prawidłowo wyglądać pouczenie konsumenta o najważniejszych elementach umowy. W wyroku z dnia 20 września 2018 roku [C-51/17] w punkcie 74 uzasadnienia TSUE wskazał, że art. 4 ust. 2 Dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób iż wymogu, zgodnie z którym warunek umowny musi być wyrażony prostym i zrozumiały językiem, nie można zawężać tylko do zrozumiałości tych warunków pod względem formalnym i gramatycznym [pkt 73].

43 XV. W realiach niniejszej sprawy powódka wykazała się należytą zapobiegliwością, aby przed podróżą ubezpieczyć zarówno siebie, jak i swój bagaż [k. 33]. Przed podpisaniem umowy nie wytłumaczono jej, że ubezpieczenie bagażu zaktywizuje się wyłącznie wtedy gdy utraci dokładnie wszystkie rzeczy włącznie z torbą, czy walizką w której te rzeczy się znajdują [zeznania powódki dnia 16 stycznia 2020 roku, czas od 00:09:30]. Tak skonstruowana umowa ubezpieczenia pozostaje de facto w sprzeczności z celem dla którego została stworzona. Wszak jak często ginie nam w podróży absolutnie wszystko co ze sobą zabraliśmy. W związku z tym należy zastanowić się jaki w ogóle jest sens zawierania umowy ubezpieczenia bagażu, gdy OWU jest skonstruowane na takich zasadach jak w niniejszej sprawie.

44 XVI. Ochronny charakter umowy [ubezpieczenia] jest w tym zakresie niejako wyznacznikiem treści i celu stosunku prawnego. W okolicznościach sprawy zachowanie pozwanego można postrzegać jako poszukiwanie per fas et nefas możliwości uchylenia się od świadczenia na rzecz ubezpieczonej, co jest nie tylko niezgodne z celem ubezpieczenia, lecz także stanowi akt nielojalności i złej wiary, który nie zasługuje na ochronę prawną [tak Sad Najwyższy w wyroku z dnia 29 marca 2006 r., IV CK 411/05, por. wyrok SN z 26.1.2006 r., V CSK 90/05].

45 XVII. W dalszej kolejności należy przyjrzeć się konkretnym zapisom OWU. Klauzula nr 9 do OWU (...) w § 3 używa zamiennie wielu określeń warunkujących powstanie roszczenia odszkodowawczego. Większość z tych określeń nigdzie w OWU nie jest wyjaśniona. Dodatkowo konkretne zapisy odwołują się do jeszcze dalszych zapisów mających charakter modyfikujący te pierwsze, co utrudnia ich czytanie oraz utrudnia ustalenie jaki jest w rzeczywistości zakres odpowiedzialności pozwanego.

46 XVIII. We wspominanym § 3 Klauzuli nr 9 do OWU (...) używane są równolegle takie określenia jak „utrata”, „zniszczenie”, „uszkodzenie”, „kradzież”, „kradzież z włamaniem”, „rabunek”, „zaginięcie” [k. 50v]. Wyłącznie pojęcie „kradzieży z włamaniem” oraz „rabunku” jest zdefiniowane w § 2 pkt 22 i 45 OWU [k. 37-37v]. W zakresie pozostałych pojęć zakres ich zastosowania oddany jest całkowitej dowolności pozwanego. Już z pobieżnej analizy tych zapisów wynika, że jest w nich wiele sprzeczności, często brakuje im elementarnej logiki. Przykładowo, jak może dojść do zniszczenia bagażu w skutek jego kradzieży? Jaka jest różnica pomiędzy „utratą” bagażu, a jego „zaginięciem”? Jak rozumieć odwołanie z § 3 ust. 4 dot. „tylko utarty bagażu” skoro odnosi się on bezpośrednio do § 3 ust. 3 pkt 2) ww. Klauzuli, który mówi o „zaginięciu” całego bagażu?

47 XIX. Powyższe ustalenia należy odnieść do przesłanki „znaczącej nierównowagi […], praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta” zawartej w art. 3 pkt 1 Dyrektywy 93/13, mającej zastosowanie w ramach przesłanki „rażącego naruszenia interesów konsumenta” znajdującej się w art. 385¹ § 1 k.c.

48 Po pierwsze, pozwany jako przedsiębiorca jest autorem tych nieprecyzyjnych, sprzecznych ze sobą i nielogicznych zapisów OWU. Można śmiało stwierdzić, że przygotował OWU w taki sposób aby maksymalnie utrudnić, czy wręcz uniemożliwić konsumentowi skorzystanie z opłaconego ubezpieczenia.

49 Natomiast powódka ani nie miała wpływu na treść spornych postanowień OWU, ani nie miała i nie ma wystarczającej wiedzy i doświadczenia w zakresie prawa ubezpieczeń majątkowych, aby móc rozeznać się w ich zagmatwanej konstrukcji.

50 XX. W tym kontekście ważne jest zwrócenie uwagi na wadliwość implementacji Dyrektywy 93/13 do polskiego k.c. Polski ustawodawca nie precyzuje w jakim zakresie należy badać, czy doszło do „rażącego naruszenia interesów konsumenta”. W ocenie Sądu należy badać ww. przesłankę w odniesieniu do „znaczącej nierównowagi […], praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta”. Wtedy dopiero, widać jak ważne jest prawidłowe implementowanie przepisów prawa UE.

51 Sąd nie ma wątpliwości, że niespełnienie przez pozwanego jego obowiązku informacyjnego, poziom skomplikowania i braku logiki zapisów OWU oraz nierównomierne rozłożenie ryzyka ubezpieczeniowego na strony spornej umowy, prowadzi do „znaczącej nierównowagi […], praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta”.

52 XXI. Pozostaje ostatnie pytanie, czy zakwestionowane postanowienia umowy kształtują prawa i obowiązki powódki, w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, jako wymóg niezbędny obok problematyki rażącego naruszenia jej interesów [doprowadzenia do „znaczącej nierównowagi wynikających z umowy, praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta”].

53 XXII. Wskazać trzeba, że „dobre obyczaje” to reguły postępowania niesprzeczne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie obyczajami. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami można uznać, także działania zmierzające do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności, a więc działanie potocznie określane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające od przyjętych standardów postępowania. Pojęcie „interesów konsumenta” należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes ekonomiczny, mogą tu wejść w grę, także inne aspekty: zdrowia konsumenta [i jego bliskich], jego czasu zbędnie traconego, dezorganizacji toku życia, przykrości, zawodu itp. Pełnię treści tych pojęć, w szczególności w stosunkach umownych między profesjonalistą a konsumentem, nadaje judykatura. Przykładowo, w wyroku z dnia 13 lipca 2005 r. [I CK 832/04, „Biuletyn SN” 2006, Nr 2, s. 86] Sąd Najwyższy wskazał, że rażące naruszenie interesów konsumenta istotnie można rozumieć jako nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym. Natomiast działanie wbrew dobrym obyczajom [w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego] oznacza tworzenie przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową stron takiego stosunku. Tak w szczególności kwalifikowane są wszelkie postanowienia, które zmierzają do naruszenia równorzędności stron stosunku, nierównomiernie rozkładając uprawnienia i obowiązki między partnerami umowy. Właśnie brak równowagi kontraktowej jest najczęściej wskazywanym przejawem naruszenia dobrych obyczajów w drodze zastosowania określonych klauzul umownych [por. wyrok SN z dnia 13 lipca 2005 r., I CK 832/04, „Prawo Bankowe” 2006, Nr 3, s. 8]. Jednocześnie należy uwzględnić nie tylko interesy o wymiarze ekonomicznym, ale inne, zasługujące na ochronę dobra konsumenta, jak jego czas, prywatność, poczucie godności osobistej czy satysfakcja z zawarcia umowy o określonej treści [por. M. Bednarek [w:] System prawa prywatnego, t. 5, Warszawa 2006, s. 663]. Sprzeczne z dobrymi obyczajami są zatem, przykładowo, działania wykorzystujące niewiedzę, naiwność czy brak doświadczenia konsumenta, naruszające zasadę równorzędności stron umowy, zmierzające do dezinformacji, wywołujące błędne przekonanie konsumenta. Chodzi więc o działania określane jako nieuczciwe, nierzetelne i odbiegające na niekorzyść konsumenta od przyjętych standardów postępowania.

54 XXIII. Obie wskazane w art. 385¹ § 1 k.c. formuły prawne służą ocenie tego, czy standardowe klauzule umowne zawarte we wzorcu umownym przekraczają, mówiąc najogólniej, zakreślone przez ustawodawcę granice rzetelności kontraktowej twórcy wzorca w zakresie kształtowania praw i obowiązków stron konsumenckiego stosunku obligacyjnego. Wspomniana rzetelność kontraktowa może być oczywiście analizowana w ramach określonego [stypizowanego] stosunku obligacyjnego z konsumentem.

55 XXIV. W ocenie Sądu wszystkie powyższe przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione. Zatem na moment zawarcia umowy, z treści OWU i Klauzuli nr 9 do OWU należy usunąć wszystkie zapisy stanowiące podstawę dla pozwanego do odmowy wypłaty odszkodowania powódce w niniejszej sprawie. Dodatkowo należy z ww. Klauzuli wykreślić zapis z § 3 ust. 4 jako bezpośrednio odwołujący się do również uznanego za nieuczciwy § 3 ust. 3 pkt 2). Po pierwsze, korelacja tych dwóch zapisów – jak wskazano powyżej – jest nielogiczna, wewnętrznie sprzeczna. Po drugie, pozostawienie § 3 ust. 4 po usunięciu z Klauzuli nr 9 zapisu z którym ten bezpośrednio się wiąże i który uzupełnia o dodatkową treść jest pozbawione sensu.

56 XXV. Powyższe powoduje, że roszczenie powódki należało uwzględnić prawie w całości. Jedynym ograniczeniem w tej sytuacji była górna granica sumy ubezpieczenia bagażu podróżnego powódki, tj. 10.000 PLN. Roszczenie ponad tą kwotę zostało oddalone.

57 XXVI. Oddaleniu podlegało również roszczenie odsetkowe „od dnia zgłoszenia szkody” [k. 3]. Szkoda została zgłoszona w dniu 20 lutego 2018 roku. Zgodnie z treścią art. 817 § 1 k.c. pozwany miał 30 dni za rozpoznanie żądania powódki. Zatem odsetki ustawowe za opóźnienie zostały zasądzone dopiero od dnia 20 marca 2018 roku.

58 XXVII. W stosunku do swojego pierwotnego roszczenia powódka wygrała sprawę w 91%. Dokładnym rozliczeniem kosztów procesu zajmie się referendarz sądowy w trybie art. 108 § 1 zd. 2 k.p.c.

ZARZĄDZENIE

59 (...)