Postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2015 r., XVII AmC 1417/14

postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2015 r., XVII AmC 1417/14

Tekst

1 Sygn. akt XVII AmC 1417/14

POSTANOWIENIE

2 Dnia 6 sierpnia 2015 r.

3 Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie:

4 Przewodniczący: SSO Anna Iwaszko

5 po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2015 r. w Warszawie, na posiedzeniu niejawnym sprawy

6 z powództwa M. M.

7 przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą we W.

8 o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone

9 postanawia:

10 1. odrzucić pozew;

11 2. zasądzić od powoda M. M. na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą we W. kwotę 77 zł (siedemdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

12 3. przejąć na rachunek Skarbu Państwa - Sąd Okręgowy w Warszawie kwotę 600 zł

13 (sześćset złotych) tytułem opłaty od pozwu, od uiszczenia której powód był zwolniony.

14 SSO Anna Iwaszko

Uzasadnienie

15 W sprawie z powództwa M. M. z dnia 28 lutego 2014 r. (data nadania pisma) przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą we W. domagano się uznania za niedozwolone i zakazania wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umowy o treści:

16 1. Rozdział 8 ust. 4 warunków ubezpieczenia „Opłata likwidacyjna jest naliczana i pobierana,

17 w przypadku Całkowitego wykupu, procentowego zgodnie z (...) od wartości umorzonych Jednostek Uczestnictwa Funduszu z Rachunku. Pobranie następuje poprzez pomniejszenie kwoty wypłaconej Ubezpieczonemu o wartość Opłaty Likwidacyjnej.”

18 2. Tabela opłat i limitów składek:

19 Rok Odpowiedzialności

20 Wysokość Opłaty Likwidacyjnej

21 (pobierana od Wartości Rachunku)

22 1

23 80%

24 2

25 80%

26 3

27 80%

28 4

29 70%

30 5

31 60%

32 6

33 50%

34 7

35 40%

36 8

37 30%

38 9

39 25%

40 10

41 20%

42 11

43 15%

44 12

45 10%

46 13

47 5%

48 14

49 5%

50 15

51 5%

52 Sąd zważył, co następuje:

53 Pozew podlegał odrzuceniu.

54 Sąd tutejszy podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2014 r. (sygn. akt I CSK 20/14), który rozważając problematykę rozszerzonej prawomocności stwierdził, iż wpisanie do rejestru klauzul niedozwolonych postanowienia o treści tożsamej z zapisem będącym przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie stanowi wystarczającą przesłankę do odrzucenia pozwu w trybie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 479[43] k.p.c. W świetle brzmienia tego przepisu wyrok prawomocny uznający postanowienie wzorca umowy za niedozwolone i zakazujący stosowania go ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania postanowienia do rejestru, o którym mowa w art. 479[45] § 2 k.p.c.

55 Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego rozszerzoną prawomocność materialną wyroku uwzględniającego powództwo należy bowiem rozpatrywać nie tylko w kontekście mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia, ale także powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 366 k.p.c. Powaga rzeczy osądzonej wyroku uznającego postanowienie wzorca umowy za niedozwolone wyłącza - od chwili wpisania tego postanowienia do rejestru ponowne wytoczenie powództwa w tym przedmiocie, także przez osobę nie biorącą udziału w sprawie, w której wydano wyrok. Tożsamość stron procesowych, stanowiąca warunek istnienia rei iudicatae zachodzi zarówno, gdy w obu sprawach uczestniczą te same strony, jak i gdy zamiast strony wcześniejszego procesu występuje jej następca prawny, bądź inna osoba objęta rozszerzoną prawomocnością.

56 Ponadto Sąd Najwyższy w przytoczonym postanowieniu doprecyzował, że okoliczność uznania prawomocnego wyroku uwzględniającego powództwo za skuteczny także wobec osób trzecich, nie nadaje postanowieniu wpisanemu następnie do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK charakteru normy generalnej i abstrakcyjnej. Zdaniem Sądu Najwyższego oczywistym jest, że taka interpretacja godziłaby wprost w normy konstytucyjne regulujące kompetencje do stanowienia przepisów prawa. Sąd Najwyższy zauważył natomiast, że "W rozważanym wypadku nie mamy jednak do czynienia z prawotwórczą działalnością sądu, lecz z klasycznym stosowaniem prawa. Natomiast z woli samego ustawodawcy prawomocny wyrok stwierdzający uznanie za niedozwolone postanowienia wzorca umowy ma, po wpisaniu go do właściwego rejestru, skutek wobec osób trzecich". W konkluzji stwierdzono, iż rozszerzona prawomocność wyroku uwzględniającego powództwo w niniejszym postępowaniu uzasadnia odrzucenie pozwu, który został wniesiony przeciwko innemu pozwanemu, o ile przedmiotem sporu są postanowienia tożsame z wpisanymi do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK.

57 Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy kwestionowana klauzula, na podstawie której pozwany dokonywał wyliczenia wartości „opłaty likwidacyjnej” jest znaczeniowo tożsama z klauzulą wpisaną do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK pod numerem 4633, gdyż w dniu 14 maja 2013 r. dokonano wpisu uznanego za niedozwolone wyrokiem tutejszego Sądu postanowienia wzorca umowy o treści: "Opłata likwidacyjna jest pobierana w wysokości wskazanej w tabeli poniższej:

58 Rok Polisowy, w którym jest pobierana opłata likwidacyjna od środków wypłacanych z Subkonta Składek Regularnych:

59 1

60 2

61 3

62 4

63 5

64 6

65 7

66 8

67 9

68 10

69 Wysokość opłaty likwidacyjnej stanowiąca procent środków wypłacanych z Subkonta Składek

70 100%

71 100%

72 80%

73 70%

74 60%

75 50%

76 40%

77 30%

78 20%

79 10%”

80 Z powyższych względów uznać należy, że omawiana część klauzuli objętej powództwem jest znaczeniowo tożsama z powyższą klauzulą, w szczególności podobnie jak ta kształtuje wysokość opłaty likwidacyjnej w sposób rażąco wygórowany prowadząc do pozbawienia konsumenta w momencie wcześniejszej rezygnacji z umowy, możliwości odzyskania wpłaconych przez niego składek niemalże w całości.

81 Zdaniem Sądu powyższe skutkuje niedopuszczalnością prowadzenia procesu w sprawie niniejszej. Za przyjęciem takiego rozwiązania przemawiają nie tylko argumenty jurydyczne, lecz także względy celowościowe i funkcjonalne, w szczególności zbędność prowadzenia kilku postępowań, wśród których każde kończyłoby się identycznym rozstrzygnięciem merytorycznym.

82 Konkludując, kwestionowany w treści pozwu zapis rażąco narusza interes konsumenta, gdyż prowadzi do uzyskiwania przez ubezpieczyciela pewnych korzyści, kosztem ubezpieczonego zwłaszcza wówczas gdy ten ostatni zgromadzi na swoim rachunku osobistym aktywa o znacznej wartości. Słusznie zatem powód wskazywał, że przedmiotowa klauzula wypełnia dyspozycję przepisu art. 385 (1) § 1 k.c.

83 Ponadto w ocenie Sądu, powielanie publikacji tych samych norm w rejestrze Prezesa UOKiK, przy braku możliwości rewidowania jego dotychczasowej treści pozbawia tenże rejestr w znacznym zakresie waloru użytecznego instrumentu dostarczającego wiedzy o nieuczciwych praktykach rynkowych w odniesieniu do stosowania przez przedsiębiorców w obrocie z konsumentami niedozwolonych postanowień umownych po myśli art. 385[1] k.c.

84 W konsekwencji za niedopuszczalne uznać należy ponowne wytaczanie powództwa obejmującego identyczne żądanie przez osobę nie biorącą udziału w sprawie, w której zapadł wyrok, zwłaszcza że korzystanie przez przedsiębiorcę z klauzul uznanych za abuzywne i wpisanych do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK umożliwia wszczęcie postępowania regulowanego przepisami art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 26 i art. 27 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U.2007.50.331 ze zm.) zmierzającego do przymuszenia przedsiębiorcy do stosowania uczciwych praktyk rynkowych. W ten sposób dochodzi do osiągnięcia celu niniejszego postępowania jakim jest ochrona interesu publicznego realizowana poprzez wyeliminowanie z obrotu postanowień naruszających interesy konsumentów, natomiast jedynie w sytuacji, gdy zapis nie znajduje się w rejestrze prowadzonym przez Prezesa UOKiK, orzekanie o niedozwolonym charakterze postanowienia wzorca umowy byłoby konieczne.

85 Wobec powyższego Sąd na mocy art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. z związku z art. 479[43] k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.

86 Przyznane stronie koszty stanowią wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w wysokości 60 zł - ustalone na podstawie § 14 ust. 3 pkt. 2 w zw. z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu oraz koszt opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego pełnomocnictwo w kwocie 17 zł.

87 Ponieważ powód w sprawie jest zwolniony od kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), nie obciążono go opłatą od pozwu.

88 SSO Anna Iwaszko

ZARZĄDZENIE

89 (...)

90 SSO Anna Iwaszko