Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2026 r., I C 787/23

wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2026 r., I C 787/23

Tekst

1 Sygn. akt I C 787/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 22 czerwca 2026 r.

3 Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie:

4 Przewodniczący: SSO Ewa Ligoń-Krawczyk

5 Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Górczak

6 po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. w Warszawie

7 na rozprawie

8 sprawy z powództwa R. H.

9 przeciwko (...) S.A. z siedzibą w N.

10 o zapłatę

11 I. zasądza od (...) S.A. z siedzibą w N. na rzecz R. H. kwotę 40.000 zł (czterdzieści tysięcy złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 17 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty;

12 II. oddala powództwo w pozostałym zakresie,

13 III. ustala, że powódka wygrała proces w 20%, a pozwany w 80% i pozostawia rozliczenie kosztów procesu referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku.

14 Sygn. akt I C 787/23

Uzasadnienie

15 wyroku z dnia 22 czerwca 2026 r.

16 Pozwem z dnia 30 czerwca 2023 r. (data stempla pocztowego), skierowanym przeciwko (...) (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w N., R. H. wniosła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kwoty 200 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 sierpnia 2020 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, a w razie skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika w toku sprawy również kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniosła także o zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości.

17 W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, iż będąc w drugiej ciąży, była pacjentką (...) Zakładu Opieki Zdrowotnej w O., gdzie lekarzem sprawującym bezpośrednią opiekę nad nią była lek. H. W.. Podała, że w trakcie prowadzenia ciąży nie została rozpoznana wada serca występująca u płodu w postaci ubytku w przegrodzie międzykomorowej. W 39. tygodniu ciąży, zgodnie z zaleceniem lekarza prowadzącego, zgłosiła się do szpitala w celu odbycia porodu. Wówczas została podjęta decyzja o preindukcji porodu z zastosowaniem cewnika B., a kolejne podjęte działania finalnie doprowadziły do zakończenia porodu cięciem cesarskim z powodu przedwczesnego odklejenia łożyska. Powódka zarzuciła personelowi ww. zakładu brak oceny serca płodu podczas badania USG z dnia 25 sierpnia 2016 r., brak rozpoznania wady płodu podczas badania połówkowego USG, nieczytelne bądź niezrozumiałe wpisy w dokumentacji medycznej z dnia 23 czerwca 2016 r. i 28 lipca 2016 r. oraz w karcie kontrolnej prowadzenia ciąży, brak wskazania wszystkich wymaganych pozycji w karcie obserwacji porodu, nieuzasadnioną stymulację porodu, brak poinformowania powódki o ryzyku związanym z preindukcją porodu, brak badań wewnętrznych powódki przed podaniem oksytocyny oraz przeprowadzeniem preindukcji porodu, a także brak wyrażenia świadomej zgody na przeprowadzenie zabiegu cięcia cesarskiego. Powódka zaznaczyła, że w związku z zaistniałymi nieprawidłowościami doświadczyła lęku, zdezorientowania oraz braku poczucia bezpieczeństwa o zdrowie swoje i dziecka, mimo przebywania w miejscu, które powinno zapewniać specjalistyczną opiekę medyczną. Podała w uzasadnieniu pozwu, że powództwo obejmuje żądanie zapłaty kwoty 100 000,00 zł tytułem naruszenia prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych, 40 000,00 zł tytułem naruszenia prawa pacjenta do informacji, 40 000,00 zł tytułem naruszenia prawa pacjenta do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych oraz 20 000,00 zł tytułem naruszenia prawa pacjenta do prowadzenia dokumentacji medycznej. Dodała, że o zaistniałych nieprawidłowościach dowiedziała się dopiero po otrzymaniu decyzji od Rzecznika Praw Pacjenta, przed którym – z jej inicjatywy – toczyło się postępowanie (pozew o zadośćuczynienie wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych – k. 3–5v; odpowiedź na pismo Sądu – k. 29).

18 Postanowieniem z dnia 29 listopada 2023 r. powódka została częściowo zwolniona od kosztów sądowych, tj. od opłaty sądowej od pozwu ponad kwotę 2 000,00 zł (postanowienie z dnia 29 listopada 2023 roku – k. 109–109v).

19 W odpowiedzi na pozew z dnia 5 lutego 2024 r. (data stempla pocztowego) pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa. Wniósł również o wezwanie do udziału w sprawie (...) Zespołu Opieki Zdrowotnej w O.. Podniósł zarzut przedawnienia części roszczenia, wskazując, że zakres roszczeń objętych pozwem nie jest tożsamy z roszczeniami zgłoszonymi uprzednio ubezpieczonemu i ubezpieczycielowi.

20 W uzasadnieniu swojego stanowiska strona pozwana podniosła, iż powódka nie przedstawiła dowodów na to, że działanie ubezpieczonego było zawinione. Podkreślił, iż opinia sporządzona w toku postępowania przed Rzecznikiem Praw Pacjenta nie może zostać dopuszczona jako dowód w trybie art. 278¹ k.p.c., albowiem decyzja wydana przez Rzecznika Praw Pacjenta nie ma charakteru decyzji administracyjnej. W konsekwencji opinia sporządzona w toku tego postępowania może zostać oceniona jedynie jako opinia prywatna, niemająca waloru dowodu z opinii biegłego. Ponadto pozwany zauważył, że śledztwo prowadzone przez Prokuraturę Regionalną w zakresie narażenia powódki i jej córki na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu zostało umorzone. W toku tego postępowania przeprowadzono dowód z opinii zespołu biegłych, w której stwierdzono brak naruszenia praw pacjenta oraz prawidłowość udzielonych świadczeń zdrowotnych na etapie ciąży, porodu i leczenia dziecka powódki. Biegli uznali również za prawidłowe wszystkie podjęte decyzje dotyczące przebiegu porodu oraz leczenia dziecka powódki. Dalej pozwany podał, że powódka nie udowodniła, aby badania wykonane w okresie ciąży zostały przeprowadzone w sposób nienależyty ani że wada serca dziecka była możliwa do uwidocznienia w badaniach ultrasonograficznych wykonywanych w okresie życia płodowego. Pozwany zauważył także, że błąd w sztuce lekarskiej należy zawsze oceniać z perspektywy ex ante, a więc z uwzględnieniem zakresu informacji rzeczywiście posiadanych przez lekarzy oraz dochowania przez nich należytej staranności w chwili udzielania świadczeń zdrowotnych, a nie z perspektywy ex post, kiedy dysponuje się znacznie szerszą wiedzą wynikającą z przeprowadzenia dalszych badań diagnostycznych, jak miało to miejsce w przypadku powódki. Dodatkowo wskazał, że lekarze nie ponoszą odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, lecz na zasadzie winy, a ich odpowiedzialność nie ma charakteru absolutnego. Nie odpowiadają oni również za nieosiągnięcie określonego rezultatu leczenia, jeżeli dołożyli należytej staranności w procesie udzielania świadczeń zdrowotnych. Dodał, że lekarz popełnia błąd medyczny jedynie w sytuacji, gdy nie uczynił wszystkiego, co zgodnie z aktualną wiedzą i praktyką medyczną mógł i powinien był uczynić wobec pacjenta. Ostatecznie pozwany zaznaczył, iż wnioski opinii sporządzonej w toku postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Regionalną są jednoznaczne. Nawet wykrycie wady serca w okresie płodowym nie skutkowałoby zastosowaniem odmiennego postępowania medycznego, które w ocenie biegłych zostało przeprowadzone prawidłowo. Wcześniejsze rozpoznanie tej wady nie miałoby zatem żadnego wpływu na stan zdrowia małoletniej. Nadto pozwany wskazał, iż powódka nie udowodniła naruszenia prawa do informacji ani naruszenia prawa do wyrażenia świadomej zgody (odpowiedź na pozew – k. 118–122v).

21 W dalszym toku postępowania strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska. W piśmie z dnia 15 marca 2024 r. (data stempla pocztowego) powódka dodatkowo odniosła się do zarzutów pozwanego, wskazując m.in. na bezzasadność podniesionego przez niego zarzutu przedawnienia części roszczenia. Podała, że o dokonanych przez personel medyczny naruszeniach dowiedziała się dopiero ze stanowiska Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 2 lipca 2020 r., wobec czego pozew złożony w dniu 30 czerwca 2023 r. został wniesiony przed upływem trzyletniego terminu przedawnienia.

22 Dalej, wobec zwrotu wniosku pozwanego o wezwanie do udziału w sprawie (...) Zespołu Opieki Zdrowotnej w O., pismem z dnia 26 lipca 2024 r. (data stempla pocztowego) wniósł on – na podstawie art. 84 k.p.c. – o zawiadomienie wskazanej placówki o toczącym się pomiędzy stronami postępowaniu o zapłatę oraz wezwanie jej do wzięcia udziału w niniejszym postępowaniu. Wniosek ten został uwzględniony, niemniej jednak placówka ta nie skorzystała z możliwości przystąpienia do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego (replika na odpowiedź na pozew – k. 125–126; zarządzenie z dnia 6 maja 2024 r. – k. 131; wniosek pozwanego o wezwanie do wzięcia udziału w sprawie – k. 142–143; zarządzenie z dnia 1 sierpnia 2024 r. – k. 142).

23 Do czasu zamknięcia rozprawy w dniu 21 maja 2026 r. stanowiska procesowe stron nie uległy zmianie, przy czym podejmowane przez sędziego referenta czynności zmierzające do zakończenia sporu w drodze ugody lub przeprowadzenia koncyliacji nie przyniosły zamierzonych rezultatów wobec stanowiska strony pozwanej, która nie była zainteresowana polubownym zakończeniem postępowania (zarządzenie z dnia 7 stycznia 2026 r. – k. 390; wykonanie zobowiązania Sądu – k. 393; notatka urzędowa z dnia 9 kwietnia 2026 r. – k. 402; protokół rozprawy z dnia 21 maja 2026 r. – k. 411–411v).

24 Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

25 R. H. po jednej ciąży zakończonej porodem przez cięcie cesarskie, drugą ciążę prowadziła w (...) – wchodzącej w strukturę (...) Zespołu Opieki Zdrowotnej w O.. W placówce tej odbywała niezbędne konsultacje lekarskie oraz badania związane z prowadzeniem ciąży. Lekarzem ginekologiem sprawującym opiekę nad powódką była lek. med. H. W..

26 W toku drugiej ciąży wizyty kontrolne odbywały się ze zwyczajowo przyjętą częstotliwością, tj. co 3–4 tygodnie podczas I i II trymestru ciąży. W III trymestrze częstotliwość wizyt wzrosła i wynosiła co dwa tygodnie do 36. tygodnia ciąży, a następnie co jeden tydzień od 36. do 40. tygodnia ciąży.

27 Powódka miała także wykonane przesiewowe badania ultrasonograficzne (USG) w terminach zgodnych z zaleceniami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Zdrowia obowiązującego w 2012 r., tj. w okresach od 11. do 14. tygodnia ciąży, od 21. do 26. tygodnia ciąży oraz od 27. do 32. tygodnia ciąży. Podczas pierwszego z wymienionych badań, na podstawie oceny wielkości płodu, nie dokonano weryfikacji przewidywanego terminu porodu.

28 Wykonane u powódki badania nie dawały podstaw do skierowania jej na poszerzoną diagnostykę prenatalną, w szczególności na badanie echokardiograficzne serca płodu wykonywane przez lekarzy posiadających specjalistyczne kwalifikacje w zakresie prenatalnej diagnostyki kardiologicznej.

29 W toku prowadzenia ciąży nie wykonano badania czystości pochwy. Okoliczność ta nie miała znaczenia dla przebiegu ciąży.

30 Do dokumentacji medycznej nie zostały dołączone certyfikaty wykonanych badań ultrasonograficznych. Nie została wydana pełna dokumentacja poszczególnych badań w formie pisemnej. Wpisy w dokumentacji medycznej zostały ograniczone do lakonicznych podsumowań wskazujących na brak stwierdzonych nieprawidłowości, w tym brak jest potwierdzenia dokonania weryfikacji terminu porodu.

31 (dowód: zeznania powódki R. H. – k. 164-166, 411-411v; odpowiedź na skargę – k. 224-225v; dokumentacja medyczna – k. 239-247v; karta przebiegu ciąży – k. 245-247v; opinia biegłego sądowego, specjalisty położnictwa i ginekologii dr n. med. H. N. – k. 376-378v)

32 W okresie poprzedzającym 2016 r. rutynowe przesiewowe badania ultrasonograficzne charakteryzowały się umiarkowaną, a niejednokrotnie niską czułością w wykrywaniu wrodzonych wad serca płodu, w tym ubytku przegrody międzykomorowej ((...)). Czułość standardowego przesiewowego badania ultrasonograficznego w wykrywaniu tego rodzaju wad oceniana była na około 30% lub nieznacznie wyższą. Głównym ograniczeniem diagnostycznym wykrywania (...) u płodu było stosowanie widoku czterech jam serca (4CV) oraz widoku trzech naczyń i tchawicy (3VV) jako podstawowych projekcji serca płodu w rutynowym badaniu przesiewowym. Wiele wad w postaci (...) jest anatomicznie zlokalizowanych w obszarach, które są słabo widoczne lub niewidoczne w standardowym badaniu ultrasonograficznym. W konsekwencji znaczna część przypadków (...) pozostaje niewykryta podczas ciąży.

33 (dowód: opinia biegłego sądowego, specjalisty położnictwa i ginekologii dr n. med. H. N. – k. 376-378v)

34 Po ukończeniu 39. tygodnia i 3. dnia ciąży, z uwagi na zgłoszenie przez powódkę lekarzowi prowadzącemu takiego życzenia, została ona skierowana na Oddział (...)-Ginekologiczny (...) (...) Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. celem przeprowadzenia porodu drogami natury. Do Szpitala została przyjęta w dniu 14 września 2016 r.

35 Dzień później powódce założono cewnik B. wypełniony 70 ml płynu w celu preindukcji porodu, tj. uzyskania rozwarcia szyjki macicy oraz jej przygotowania do porodu drogami natury. Podczas zabiegu wystąpiło krwawienie z dróg rodnych. Następnie podjęto decyzję o przeprowadzeniu indukcji porodu z zastosowaniem oksytocyny. O godz. 6:30 powódkę, z 6-centrymetrowym rozwarciem, przeniesiono na trakt porodowy.

36 Przed rozpoczęciem indukcji porodu, o godz. 6:40, przeprowadzono 15-minutowy zapis KTG. O godz. 6:55 powódce podłączono wlew oksytocyny. W trakcie wykonywanych czynności powódka zdała się na decyzje lekarzy i nie prosiła o wykonanie indukcji na życzenie.

37 Na podstawie dokumentacji medycznej nie jest możliwe określenie wskazań do indukcji porodu u powódki. W dokumentacji widnieje zapis, że wykonano to na życzenie ciężarnej. Nie zdefiniowano innych wskazań do indukcji porodu u powódki. Wykonanie indukcji porodu, w polskim systemie opieki zdrowotnej, motywowane wyłącznie życzeniem pacjentki i bez udokumentowanych wskazań medycznych jest formalnie niedopuszczalne. Procedura taka narusza obowiązek lekarza do działania zgodnie z należyta starannością i aktualna wiedza medyczną.

38 (dowód: historia choroby – k. 30-30v, 248-248v; epikryza – k. 31, 249; zapis KTG – k. 32-33, 267-268v; zeznania powódki R. H. – k. 164-166, 411-411v; odpowiedź na skargę – k. 224-225v; opinia biegłego sądowego, specjalisty położnictwa i ginekologii dr n. med. H. N. – k. 376-378v)

39 Indukcja porodu stanowi metodę postępowania terapeutycznego dopuszczalną wyłącznie w sytuacjach, gdy korzyści wynikające z szybkiego ukończenia ciąży przewyższają potencjalne ryzyko związane z jej dalszym trwaniem. W przypadku ciąż o przebiegu fizjologicznym indukcję porodu rozważa się co do zasady w okresie od 41. tygodnia ciąży do 41. tygodnia i 6. dnia ciąży.

40 Wlew oksytocyny stosowany jest w położnictwie zarówno w celu indukcji, jak i stymulacji porodu, jednak stanowi interwencję medyczną obarczoną istotnym ryzykiem jatrogennym zarówno dla matki, jak i płodu. Z uwagi na możliwość wywołania hiperstymulacji macicy, a w konsekwencji niedotlenienia płodu lub pęknięcia macicy, zastosowanie oksytocyny wymaga zachowania szczególnej ostrożności oraz spełnienia określonych warunków medycznych.

41 Najpoważniejszym powikłaniem związanym z próbą porodu drogami natury u kobiety z blizną po uprzednim cięciu cesarskim – tak jak w przypadku powódki – jest ryzyko pęknięcia macicy. W przypadku porodu spontanicznego ryzyko to pozostaje względnie niskie, jednak procedury mające na celu wywołanie lub wzmocnienie czynności skurczowej macicy istotnie je zwiększają. Co istotne, zaleca się odstąpienie od indukcji porodu w przypadku, gdy grubość mięśniówki macicy w miejscu blizny jest mniejsza niż 2 mm. Z tego względu przeprowadzenie indukcji porodu wymaga uprzedniego uzyskania kwalifikowanej, świadomej zgody pacjentki poprzedzonej udzieleniem jej wyczerpującej informacji o wskazaniach do zabiegu, możliwych korzyściach, dostępnych metodach alternatywnego postępowania oraz związanych z nim zagrożeniach. Pacjentka powinna zostać poinformowana w szczególności o sposobie przeprowadzenia indukcji porodu oraz ryzyku związanym z zastosowaniem oksytocyny.

42 Przed rozpoczęciem indukcji porodu należy bezwzględnie wykluczyć wszelkie mechaniczne przeszkody w kanale rodnym oraz nieprawidłowe relacje matczyno-płodowe. Konieczne jest ustalenie położenia płodu, stopnia dojrzałości szyjki macicy oraz zweryfikowanie miejsca usadowienia łożyska. Za pomocą aktualnego badania ultrasonograficznego należy również potwierdzić prawidłowe umiejscowienie łożyska oraz ocenić stan blizny po uprzednio przebytym cięciu cesarskim.

43 Obowiązkowym elementem kwalifikacji do indukcji porodu jest uzyskanie bazowego, reprezentatywnego zapisu KTG bezpośrednio przed rozpoczęciem wlewu oksytocyny. Badanie to służy ocenie dobrostanu płodu oraz diagnostyce ewentualnej niewydolności maciczno-łożyskowej. Z uwagi na to, że wlew oksytocyny stanowi istotne obciążenie dla płodu, stan wyjściowy przed indukcją powinien wskazywać na wystarczającą rezerwę łożyskową. W trakcie całego okresu podawania oksytocyny pacjentka powinna pozostawać pod ciągłym nadzorem kardiotokograficznym. Powszechnie zaleca się wykonanie co najmniej 20-minutowego reprezentatywnego zapisu KTG przed rozpoczęciem podawania leku.

44 W przebiegu ciąży powódki nie było wskazań medycznych do przeprowadzenia indukcji porodu.

45 Przed indukcją porodu, poza dokonaniem oceny podstawowych parametrów stanu matki i płodu, zostało ustalone umiejscowienie łożyska podczas badania ultrasonograficznego wykonanego w Szpitalu. W toku danego badania nie dokonano jednak oceny blizny na macicy po uprzednio przebytym cięciu cesarskim. Nie uzyskano od powódki pisemnej zgody na przeprowadzenie tej procedury medycznej, obarczonej podwyższonym ryzykiem.

46 (dowód: opinia biegłego sądowego, specjalisty położnictwa i ginekologii dr n. med. H. N. – k. 376-378v)

47 Po 1 minucie od rozpoczęcia wlewu oksytocyny u powódki wystąpiły wymioty. Jednocześnie w zapisie czynności serca płodu odnotowano zwolnienie jego akcji. Po przebiciu pęcherza płodowego wystąpiło silne krwawienie z dróg rodnych. Poruszony personel medyczny podjął decyzję o odłączeniu wlewu oksytocyny i konieczności pilnego wykonania cesarskiego cięcia. Powódka była zestresowana i zdezorientowana. W trakcie transportu do sali operacyjnej przedstawiono jej dokumenty do podpisu.

48 W toku wykonywania cesarskiego cięcia stwierdzono odklejenie dolnego brzegu łożyska.

49 Powódka urodziła córkę o godz. 7:49. Dziecko wyżyło 3 530 g i mierzyło 57 cm. Uzyskało w 1. oraz 5. minucie życia 9 pkt w skali Apgar. Jego stan był dobry – skóra była różowa, oddech regularny, temperatura ciała prawidłowa.

50 Po kolejnych pięciu dniach pobytu na Oddziale Noworodków i wyrównaniu poziomu bilirubiny u noworodka, w dniu 20 września 2016 r., powódkę wraz z córką – w stanie ogólnym dobrym – wypisano do domu.

51 (dowód: epikryza – k. 31, 249; konsultacja przed znieczuleniem – k. 34; formularz świadomej zgody na znieczulenie – k. 51-52; przebieg porodu – k. 62-62v; karta realizacji opieki – k. 70v; zeznania powódki R. H. – k. 164-166, 411-411v; zeznania świadka Ł. H. złożone na rozprawie w dniu 14 marca 2025 r. – k. 166-166v; opinia biegłego sądowego, specjalisty położnictwa i ginekologii dr n. med. H. N. – k. 376-378v)

52 Dokumentacja medyczna zawiera rozbieżności dotyczące czasu wystąpienia zwolnienia czynności serca płodu. Zgodnie z dokumentacją zwolnienie tętna płodu wystąpiło po jednej minucie od rozpoczęcia wlewu oksytocyny. Gdyby przyjąć za prawidłową godzinę rozpoczęcia podawania leku wskazaną jako 6:55, zwolnienie czynności serca płodu powinno wystąpić około godz. 6:56. Zgodnie zaś z zapisem KTG zwolnienie tętna płodu wystąpiło już w ósmej minucie trwania badania, a więc około godz. 6:48.

53 Rozbieżność ta może być następstwem przybliżonego określenia godzin poszczególnych czynności medycznych dokonywanych w dokumentacji.

54 (dowód: opinia biegłego sądowego, specjalisty położnictwa i ginekologii dr n. med. H. N. – k. 376-378v)

55 We wczesnym okresie życia córki powódka zaobserwowała u niej trudności z prawidłowym przebieraniem na masie. Masa ta utrzymywała się poniżej 3. centyla. Dziecko podczas karmienia nadmiernie się pociło. Często chorowało przebywając m.in. zakażenia dróg moczowych i zapalenie płuc.

56 W toku leczenia zapalenia płuc, w połowie 2017 r., u córki powódki zdiagnozowano wrodzoną wadę serca w postaci ubytku przegrody międzykomorowej. Została ona zakwalifikowana do pilnego leczenia operacyjnego, którego powikłaniem był wylew podpajęczynówkowy.

57 Wówczas, rozgoryczona stanem zdrowia dziecka, powódka podjęła decyzję o konieczności wyjaśnienia okoliczności, które doprowadziły do tej sytuacji i wystąpiła do (...) Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. o udostępnienie dokumentacji medycznej. W Poradni uzyskała informację, że jej dokumentacja zaginęła. Dokumentacja Szpitalna zaś została jej wydana.

58 W dniu 24 czerwca 2019 r. (data prezentaty) złożyła do Biura Rzecznika Praw Pacjenta wniosek o wszczęcie postępowania wyjaśniającego dotyczący naruszenia praw pacjenta w związku z opieką okołoporodową. Do Prokuratury Regionalnej w L., w dniu 19 sierpnia 2019 r. (data prezentaty), złożyła natomiast zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 160 k.k., tj. o czyn narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu przez lekarzy.

59 (dowód: zeznania powódki R. H. – k. 164-166, 411-411v; zeznania świadka Ł. H. złożone na rozprawie w dniu 14 marca 2025 r. – k. 166-166v; wniosek o wszczęcie postępowania wyjaśniającego przez Rzecznika Praw Pacjenta – k. 171-173; epikryza – k. 305; zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa – k. 2-4 akt sprawy RP (...)Ds. (...))

60 W dniu 2 lipca 2020 r. Rzecznik Praw Pacjenta stwierdził naruszenie prawa pacjentki do: świadczeń zdrowotnych, informacji, wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych oraz dokumentacji medycznej, o którym mowa w: art. 6 ust. 1, art. 8, art. 9 ust. 1 i 2, art. 16 oraz art. 23 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy przez podmiot leczniczy: (...) Zespół Opieki Zdrowotnej w O..

61 W związku z powyższym wniósł o:

62 1) Pouczenie personelu medycznego Poradni położniczo-ginekologicznej oraz Oddziału Położniczo-Ginekologicznego Szpitala w zakresie uchybień objętych rozstrzygnięciem, w tym o obowiązku przestrzegania przepisów regulujących prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych, informacji, wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych oraz dokumentacji medycznej, o którym odpowiednio mowa w art. 6 ust. 1, art. 8, art. 9 ust. 1 i 2, art. 16 oraz art. 23 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy;

63 2) Przeprowadzenie szkolenia dla personelu medycznego (...) oraz Oddziału (...)-Ginekologicznego Szpitala w zakresie obowiązku prowadzenia dokumentacji medycznej zgodnie z przepisami ustawy o prawach pacjenta i Rzecznika Praw Pacjenta oraz wytycznymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r, w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania;

64 3) Rozważenie wypłaty pacjentce odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia w związku z zawinionym naruszeniem jej praw jako pacjentki do świadczeń zdrowotnych oraz wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych, o których odpowiednio mowa w art. 6 ust. 1, art. 8 i art. 16 ustawy oraz doznaną krzywdę.

65 Rzecznik Praw Pacjenta opierał się na stanowisku Szpitala, dokumentacji medycznej oraz opinii B. F. – wewnętrznego konsultanta medycznego Rzecznika Praw Pacjenta.

66 Pismo z dnia 2 lipca 2020 r. zostało przesłane powódce.

67 W odpowiedzi z dnia 10 sierpni 2020 r. (...) (...) Opieki Zdrowotnej w O. podkreślając, że czynności podjęte przez personel medyczny były w pełni prawidłowe, z ostrożności, zarówno pouczył personel medyczny w zakresie ww. uchybień, jak i przeprowadził ww. szkolenie. Nie znalazł jednak podstaw do wypłaty powódce zadośćuczynienia.

68 (dowód: pismo Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 2 lipca 2020 r. – k. 9-13, 333-337v; pismo (...) Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. z dnia 10 sierpnia 2020 r. – k. 340-344v)

69 W dniu 15 lipca 2020 r. powódka zgłosiła szkodę w placówce medycznej (...) Zespołu Opieki Zdrowotnej w O., która tego samego dnia skierowała sprawę do likwidacji przez pozwane towarzystwo ubezpieczeń.

70 W dniu 18 września 2020 r. ubezpieczyciel podjął decyzję o odmowie przyznania świadczenia wobec stwierdzenia, że nie doszło do naruszenia praw pacjentki. Podał, że świadczenia medyczne udzielane były z należytą starannością i w zgodzie z aktualną wiedzą, zaś pacjentka została poinformowana o rodzaju stosowanych procedur, w tym o konieczności przeprowadzenia cięcia cesarskiego, na co wyraziła zgodę podpisując stosowny dokument.

71 (dowód: decyzja z dnia 18 września 2020 r. – k. 15-17; korespondencja mailowa – k. 345-346, 355, okoliczności bezsporne)

72 Postanowieniem z dnia 25 listopada 2021 r. Prokuratura Regionalna wL.postanowiła umorzyć śledztwo prowadzone pod sygn. akt RP (...) Ds. (...).S w sprawie:

73 I/ zaistniałego w okresie od stycznia 2016 r. do 14 września 2016 r. w O., woj. (...) narażenia H. H. przez lekarza z (...) Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w okresie ciąży poprzez niedochowanie właściwych standardów opieki ginekologicznej, zaniechanie skierowania na specjalistyczne konsultacje lekarskie i nierozpoznanie wady serca dziecka, w wyniku czego uniemożliwiono przeprowadzenie operacji serca dziecka w okresie płodowym i bezpośrednio po jego urodzeniu, skutkiem czego był rozwój wady serca łącznie z niedomykalnością zastawki, tj. o czyn z art. 160 § 2 kk - wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego /art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k./;

74 II/ zaistniałego w okresie od dnia 14 września 2016 r. do dnia 15 września 2016 r. w O., woj. (...) narażenia R. H. oraz H. H. przez lekarzy z (...) Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu poprzez przedwczesne wywołanie porodu na skutek zastosowania cewnika B. oraz podanie F., co w konsekwencji doprowadziło do przeprowadzenie porodu przez cesarskie cięcie, tj. o czyn z art. 160 § 2 kk - wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego /art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k./;

75 III/ zaistniałego w okresie od października 2016 r. do maja 2017 r. w O., woj. (...), umyślnego narażenia H. H. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu przez lekarzy z grupowej praktyki lekarskiej „(...) D., P.-D., K., J., S." Spółka (...) w O. poprzez nieprawidłowe diagnozowanie małoletniej H. H. podczas przeprowadzanych wizyt lekarskich, skutkiem czego było nierozpoznanie wady serca dziecka i uniemożliwienie przeprowadzenia zabiegu operacyjnego we wczesnym okresie życia pokrzywdzonej oraz rozwój wady serca, tj. o czyn z art. 160 § 2 kk - wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego /art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k./.

76 W uzasadnieniu prokurator powołał się na wnioski płynące z opinii Zakładu (...) w L., zgodnie z którymi postępowanie diagnostyczno-lecznicze podejmowane wobec R. H. i małoletniej H. H. było prawidłowe, zgodne z zasadami wiedzy i praktyki medycznej oraz adekwatne do ich stanu zdrowia. Ustalono, że w czasie prowadzenia ciąży, porodu i dalszej opieki nad H. H. nie doszło do zaniedbań i nieprawidłowości związanych z zaniechaniem zlecenia dodatkowych badań oraz konsultacji lekarskich.

77 W rezultacie rozpoznania wywiedzionego przez powódkę zażalenia Sąd Rejonowy w Krasnymstawie postanowieniem z dnia 14 lipca 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II Kp 13/22 nie uwzględnił go i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

78 (dowód: postanowienie o umorzeniu śledztwa z dnia 25 listopada 2021 r. – k. 893-928 akt sprawy RP (...)Ds. (...); zażalenie na postanowienie z dnia 25 listopada 2021 r. – k. 929-930 akt sprawy RP (...) Ds. (...); postanowienie Sądu Rejonowego w Krasnymstawie z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. akt II Kp 13/22 – k. 941-951)

79 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dokumentów, których autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy nie kwestionowała żadna ze stron procesu i brak było podstaw do podważenia ich wiarygodności z urzędu. Zwłaszcza zawarta w aktach sprawy dokumentacja medyczna pozwoliła na zrekonstruowanie przebiegu świadczeń medycznych udzielonych powódce przez (...) Zespół Opieki Zdrowotnej w O..

80 Ponadto, Sąd podzielił w całej rozciągłości, niekwestionowaną przez powódkę, ani przez stronę pozwaną, opinię biegłego sądowego, specjalisty położnictwa i ginekologii dr n. med. H. N.. Opinia ta została, w ocenie Sądu, sporządzona przez osobę, posiadającą wiedzę zarówno teoretyczną, jak i praktyczną z zakresu będącego jej przedmiotem, a nadto została wydana na podstawie analizy akt sprawy i znajdującej się w nich dokumentacji medycznej. Analiza tych dokumentów umożliwiła ustalenie czy personel (...) Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. dopuścił się naruszenia praw pacjenta. Opinia odpowiadała również wymogom określonym przy sporządzaniu tego rodzaju dokumentów, a nadto nie zachodziły żadne powody osłabiające zaufanie do wiedzy, kompetencji, doświadczenia czy bezstronności biegłego.

81 Sąd oparł się także na dowodach z przesłuchania powódki oraz świadka Ł. H., w zakresie, w jakim sąd ustalił stan faktyczny. Zeznania te zostały poddane wnikliwej analizie i ocenione w konfrontacji z pozostałym materiałem dowodowym. W ocenie sądu zeznania te były jasne, brak było w nich wewnętrznych sprzeczności i wzajemnie się uzupełniały.

82 Oceniając zeznania powódki złożone wpierw informacyjnie w dniu 14 marca 2025 r., a następnie potwierdzone w toku rozprawy w dniu 21 maja 2026 r. Sąd miał na uwadze, że była ona bezpośrednio zainteresowana pozytywnym dla siebie rozstrzygnięciem sprawy, jednak ich analiza, dokonana w ww. sposób oraz w zestawieniu z pozostałym materiałem dowodowym, w tym z dokumentacją znajdująca się w aktach sprawy, potwierdziła chronologię wydarzeń, w tym przebieg udzielanych jej świadczeń medycznych oraz kroków prawnych podjętych przez powódkę.

83 Depozycje powódki zostały również potwierdzone przez zeznania Ł. H., jej mężą, który nie tylko był obecny przy swojej żonie podczas konsultacji położniczo-ginekologicznych i indukcji porodu, ale również uczestniczył w opiece nad córką, w tym w zakresie udzielanych jej świadczeń medycznych.

84 Sąd pominął pozostałe dowody z dokumentów lub kopii dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, a nie wskazanych powyżej, jako niemających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Do zakresu dowodów tych wchodziły powołane przez strony postępowania opinie sporządzone zarówno w toku postępowania przed Rzecznikiem Praw Pacjenta, jak również Prokuraturą Regionalną w L.. Stanowiły one w istocie jedynie wzmocnienie stanowisk procesowych stron.

85 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

86 Powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie w części.

87 W sprawie niniejszej powódka domagała się zasądzenie od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w N. na jej rzecz kwoty 200 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 sierpnia 2020 r. do dnia zapłaty. Wskazywała przy tym, że powództwo obejmuje żądanie zapłaty kwoty 100 000,00 zł tytułem naruszenia prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych, 40 000,00 zł tytułem naruszenia prawa pacjenta do informacji, 40 000,00 zł tytułem naruszenia prawa pacjenta do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych oraz 20 000,00 zł tytułem naruszenia prawa pacjenta do prowadzenia dokumentacji medycznej.

88 Pozwany natomiast konsekwentnie wnosił o oddalenie powództwa w całości podnosząc zarzuty jego nieudowodnienia i przedawnienia części roszczenia, nie precyzując i nie uzasadniając szczegółowo tego ostatniego zarzutu.

89 Wobec tak ukształtowanych stanowisk procesowych stron postępowania w pierwszej kolejności przeanalizować należało zasadność zarzutu najdalej idącego, a mianowicie zarzutu przedawnienia.

90 Zgodnie z art. 442¹ § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Przy czym stosownie do § 3 przywołanego przepisu w razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

91 Co jednocześnie istotne, w sprawie niniejszej w sposób oczywisty wymagana była fachowa wiedza medyczna oraz znajomość właściwych procedur medycznych celem ustalenia zaistniałych naruszeń w toku udzielania przez (...) Zespół Opieki Zdrowotnej w O. opieki medycznej i świadczeń medycznych R. H.. Wiedzy takiej nie sposób wymagać od powódki. Zdaniem sądu dopiero z chwilą otrzymania przez nią decyzji Rzecznika Praw Pacjenta można było zakwalifikować, jako początkową datę biegu ww. terminu przedawnienia. Skoro więc decyzja ta została wydana w dniu 2 lipca 2020 r. i z całą pewnością została z datą późniejszą doręczona powódce to pozew wywiedziony w dniu 30 czerwca 2023 r. (data stempla pocztowego) należało uznać za wniesiony w przypisanym do tego terminie.

92 Tym samym, podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia nie mógł odnieść zamierzonego rezultatu.

93 Powódka za podstawę swoich żądań uczyniła naruszenie jej praw pacjenta przez personel medyczny (...) Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. w trakcie udzielanych jej w tej placówce świadczeń medycznych.

94 Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2016 r. poz. 186 ), w razie zawinionego naruszenia praw pacjenta sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 kodeksu cywilnego.

95 Stosownie do przepisu art. 448 k.c., w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

96 Przepis art. 4 powołanej ustawy służy ochronie dóbr osobistych pacjenta, a decydujące o odpowiedzialności udzielającego świadczeń medycznych jest wyłącznie wykazanie naruszenia skatalogowanych w ustawie praw pacjenta i zawinienie podmiotu świadczącego usługę. W piśmiennictwie wskazuje się na istnienie zbiegu roszczeń z art. 448 k.c. i art. 4 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W efekcie znaczenie art. 4 ust. 1 ustawy polega na tym, że wskazuje on expressis verbis te naruszenia praw pacjenta, które przesądzają o naruszeniu dobra osobistego. W związku z tym pokrzywdzony nie musi udowadniać, że doszło do naruszenia prawnie chronionego dobra osobistego - wystarczy wskazać konkretne naruszenie praw pacjenta (tak między innymi wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi, I Wydziału Cywilny z dnia 27 listopada 2014 roku, I ACa 745/14, uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2013 roku w sprawie IV CSK 431/12).

97 Ustawa z dnia 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2016 r. poz. 186 ) przewiduje, że pacjentowi przysługuje między innymi prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej (ar. 6 ust. 1 ustawy), udzielanych z należytą starannością przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych w warunkach odpowiadających określonym w odrębnych przepisach wymaganiom fachowym i sanitarnym (art. 8 zd. 1 ustawy), jak również prawo do informacji o swoim stanie zdrowia (art. 9 ust. 1 ustawy) i do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody (art. 16 ustawy). Pacjent ma także prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych (art. 23 ustawy), co wiąże się z obowiązkiem podmiotu udzielającego tych świadczeń do prowadzenia, przechowywania i udostępniania dokumentacji medycznej w sposób przewidziany w przepisach (art. 24 ust. 1).

98 Uwzględniając podmiot przeciwko któremu powódka skierowała dochodzone pozwem roszczenie zauważyć należało, że stosownie do treści art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, ubezpieczyciel zobowiązany jest do zapłaty odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczony. Przy czym jak stanowi art. 822 § 4 k.c. uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela.

99 Jak wynika za zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym niekwestionowanej przez strony opinii biegłego sądowego specjalisty położnictwa i ginekologii dr n. med. H. N., w trakcie udzielania świadczeń medycznych powódce niektóre działania personelu medycznego ubezpieczonego (...) Zespołu Opieki Zdrowotnej w O. z punktu widzenia naruszenia praw pacjenta były nieprawidłowe. W dokumentacji dostarczonej przez Poradnię (...) brak było certyfikatów USG, wyników/opisów badań USG, zaś wpisy w karcie chorobowej zostały dokonane lakonicznie w postaci podsumowania o nieznalezieniu nieprawidłowości. Świadczyło to o nieprawidłowej dokumentacji przebiegu ciąży, co skutkowało stwierdzeniem naruszeniem zagwarantowanego w art. 24 ust. 1 ww. ustawy obowiązkiem podmiotu udzielającego świadczeń do prowadzenia, przechowywania i udostępniania dokumentacji medycznej w sposób przewidziany w przepisach.

100 Wadliwego prowadzenia dokumentacji medycznej nie należy jednak utożsamiać z nieprawidłowym wykonaniem samych badań mogącym prowadzić – wedle twierdzeń powódki – do niewykrycia na tym etapie życia córki powódki wady serca. Zgodnie bowiem z opinią powołanego w sprawie biegłego sądowego, którą Sąd w całości podziela, w okresie poprzedzającym 2016 r. rutynowe przesiewowe badania ultrasonograficzne charakteryzowały się umiarkowaną, a niejednokrotnie niską czułością w wykrywaniu wrodzonych wad serca płodu, w tym ubytku przegrody międzykomorowej ((...)). Czułość standardowego przesiewowego badania ultrasonograficznego w wykrywaniu tego rodzaju wad oceniana była na około 30% lub nieznacznie wyższą. Głównym ograniczeniem diagnostycznym wykrywania (...) u płodu było stosowanie widoku czterech jam serca (4CV) oraz widoku trzech naczyń i tchawicy (3VV) jako podstawowych projekcji serca płodu w rutynowym badaniu przesiewowym. Wiele wad w postaci (...) jest anatomicznie zlokalizowanych w obszarach, które są słabo widoczne lub niewidoczne w standardowym badaniu ultrasonograficznym. W konsekwencji znaczna część przypadków (...) pozostaje niewykryta podczas ciąży. Co przy tym istotne, wykonane u powódki badania przesiewowe nie dawały podstaw do skierowania jej na poszerzoną diagnostykę prenatalną, w szczególności na badanie echokardiograficzne serca płodu wykonywane przez lekarzy posiadających specjalistyczne kwalifikacje w zakresie prenatalnej diagnostyki kardiologicznej. Nie było więc podstaw w sprawie niniejszej do stwierdzenia, że niewykrycie wady (...) dziecka stanowiło błąd medyczny.

101 Na tym etapie opieki położniczko-ginekologicznej świadczonej na rzecz powódki doszło jednak do zaniedbania w postaci braku zweryfikowania w toku I badania przesiewowego wielkości ciąży, a w konsekwencji określonego na podstawie daty ostatniej miesiączki terminu porodu. To natomiast wypełniło znamiona naruszenia prawa powódki do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością (art. 8 zd. 1 ustawy).

102 Odnosząc się do dalszego zakresu opieki medycznej świadczonej na rzecz powódki – już na Oddziale S.-Ginekologicznym, wykorzystując wiadomości specjalne biegłego sądowego H. N. należało przyjąć, że w przypadku powódki nie było żadnych przesłanek uzasadniających indukcję porodu. Ciąża powódki była ciążą fizjologiczną, w dacie przyjęcia do szpitala na etapie 39 tygodnia i 3 dni. Na podstawie dokumentacji medycznej nie jest możliwe określenie wskazań do indukcji porodu u powódki. W dokumentacji widnieje zapis, że wykonano to na życzenie ciężarnej. Nie zdefiniowano innych wskazań do indukcji porodu u powódki. Niezależnie od tego czy rzeczywiście powódka takie życzenie zgłosiła, czego zebrany materiał dowodowy nie potwierdza, wykonanie indukcji porodu, w polskim systemie opieki zdrowotnej, motywowane wyłącznie życzeniem pacjentki i bez udokumentowanych wskazań medycznych jest formalnie niedopuszczalne. To zaś uznać należało za niedopuszczalne i niezgodne z ówczesnymi standardami postępowania (patrz ar. 6 ust. 1 ustawy). Podobnie należało ocenić zaistniałą niedbałość w diagnostyce przed rozpoczęciem owej indukcji. Personel medyczny bowiem nie dokonał oględzin blizny na macicy po uprzednim cesarskim cięciu, jak również nie dokonał pełnego zalecanego 20-minutowego testu niestresowego (KTG), który w przypadku powódki trwał wyłącznie 15 minut.

103 Co jednak warto szczególnie zaakcentować – nie uzyskano pisemnej zgody powódki na ww. procedurę, tj. procedurę o podwyższonym ryzyku. Nie sposób zatem uznać, ażeby została ona w pełni poinformowana o sposobie postępowania i o ryzyku zastosowania oksytocyny. Jednocześnie więc nie sposób przyjąć, by świadomie wyraziła ona na nią zgodę. To zaś z całą pewnością naruszało prawo powódki, jako pacjenta, do informacji o swoim stanie zdrowia (art. 9 ust. 1 ustawy).

104 Zaistniałe uchybienia doprowadziły więc do pozbawienia powódki świadomego uczestnictwa w procesie podejmowania decyzji dotyczących leczenia. W konsekwencji w chwili wystąpienia kolejnych interwencji medycznych i dynamicznego rozwoju sytuacji porodowej pozostawała ona w stanie dezorientacji i niepewności co do własnej sytuacji oraz stanu dziecka. Towarzyszyło jej silne poczucie lęku, strachu i obawy o zdrowie oraz życie dziecka, potęgowane brakiem wiedzy o przyczynach podejmowanych działań medycznych i ich możliwych konsekwencjach. Negatywne przeżycia powódki mogły zostać w znacznym stopniu ograniczone, gdyby personel medyczny w sposób należyty wywiązał się z ciążących na nim obowiązków informacyjnych.

105 Mając powyższe okoliczności na względzie w ocenie sądu istniały podstawy uzasadniającej zasądzenie na jej rzecz zadośćuczynienia, jednak w wysokości niższej niż żądanej pozwem.

106 Przyznanie zadośćuczynienia nie jest obligatoryjne i zależy od uznania oraz oceny sądu konkretnych okoliczności sprawy, a także, że przy jego ustalaniu obowiązuje zasada miarkowania przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy oraz skutków doznanego uszczerbku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 1969 r., sygn. akt I PR 224/69). Z kolei w wyroku z dnia 29 września 2000 r. (sygn. akt V CKN 527/2000), Sąd Najwyższy wyraził stanowisko, iż wysokość zadośćuczynienia jest nacechowana daleko idącą uznaniowością sądu, znajdującą oparcie w konkretnie rozpatrywanej sprawie: „wysokość zadośćuczynienia powinna być określona z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy mających wpływ na rozmiar krzywdy doznanej przez poszkodowanego. Art. 445 k.c. daje podstawę do tego, że sąd może zasądzić odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia według swojej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy". Co prawda orzeczenie to odnosi się do art. 445 k.c., ale nie ma żadnych przeciwskazań by rozpatrywać je także na gruncie art. 448 k.c.

107 Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że ilość naruszeń zaistniałych w trakcie udzielania świadczeń medycznych powódce wymagała rekompensaty w postaci zasądzenia na jej rzecz zadośćuczynienia w wysokości 40 000,00 zł. Kwota ta przedstawia realną i odczuwalną wartość ekonomiczną, pozostając zarazem w rozsądnej proporcji do charakteru, zakresu oraz intensywności zaistniałych naruszeń praw powódki, jako pacjenta. Kwota ta również spełnia kompensacyjną funkcję zadośćuczynienia nie prowadząc jednocześnie do nieuzasadnionego wzbogacenia poszkodowanej. Żądana kwota w wysokości 200.000 złotych w ocenie Sądu była rażąco wygórowana.

108 O odsetkach od zasądzonej w wyroku kwoty Sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c., przy czym zasądził je – zgodnie z żądaniem pozwu – od dnia 17 sierpnia 2020 r., daty tej strona pozwana nie kwestionowała, a jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, zgłoszenie szkody i pełną dokumentację medyczną powódki placówka medyczna otrzymała w dniu 15 lipca 2020 r. i przekazała szkodę do likwidacji tego samego dnia. Od tej daty biegły ustawowe 30 dni na wypłacenie zadośćuczynienia. Tym samym Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 40 000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 17 sierpnia 2020 r. do dnia zapłaty – o czym orzekł w puncie I. sentencji wyroku.

109 W pozostałym zakresie więc powództwo podlegało oddaleniu – o czym orzeczono w punkcie II. sentencji wyroku.

110 O kosztach procesu orzeczono w punkcie III. sentencji wyroku na podstawie art. 100 k.p.c. ustalając, że powódka wygrała proces w 20%, zaś pozwany w 80%. Korzystając jednak z dobrodziejstwa art. 108 § 1 zd. 2 k.p.c., Sąd rozstrzygnął jedynie o zasadach ponoszenia kosztów procesu pozostawiając ich rozliczenie referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku.

111 Sędzia Ewa Ligoń-Krawczyk