Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 września 2026 r., III C 1545/25

wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 września 2026 r., III C 1545/25

Tekst

1 Sygn. akt III C 1545/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Warszawa, 3 września 2026 roku

3 Sąd Okręgowy w Warszawie, III Wydział Cywilny w składzie:

4 Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Tomasz Niewiadomski

5 Protokolant: Ewa Włodarczyk

6 po rozpoznaniu w dniu 3 września 2026 roku w Warszawie

7 na rozprawie

8 sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. (KRS (...))

9 przeciwko (...)Instytutowi (...) z siedzibą w O. (KRS (...))

10 o zapłatę

11 I. w zakresie kwoty 268 265,22 złote umarza postępowanie w sprawie;

12 II. zasądza od pozwanego(...) Instytutu (...)z siedzibą w O. na rzecz powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. kwotę 4036,88 zł (cztery tysiące trzydzieści sześć złotych i osiemdziesiąt osiem groszy);

13 III. w pozostałym zakresie powództwo oddala;

14 IV. zasądza od pozwanego(...) Instytutu (...) z siedzibą w O. na rzecz powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. kwotę 24 254 (dwadzieścia cztery tysiące dwieście pięćdziesiąt cztery) złote wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty - tytułem zwrotu kosztów procesu.

15 Sędzia Tomasz Niewiadomski

16 Sygn. akt III C 1545/25

Uzasadnienie

17 wyroku z 3 września 2026 roku

18 Pozwem z 15 października 2025 roku (data nadania k. 91), który wpłynął do tut. Sądu 20 października 2025 roku ( data prezentaty k. 3), powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego (...) Instytutu (...) w O. kwoty 268 739,21 złotych wraz z odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, liczonymi od dnia 15 października 2025 roku do dnia zapłaty. Ponadto domagał się również zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłat skarbowych od pełnomocnictwa głównego i substytucyjnego.

19 Uzasadniając swoje stanowisko powód wskazał, że 15 listopada 2019 roku zawarł z pozwanym, w wyniku rozstrzygnięcia postępowania przetargowego o udzielenie zamówienia publicznego, umowę nr (...) na pogwarancyjną usługę opieki serwisowej i wykonywanie przeglądów technicznych aparatury medycznej. Obejmowała ona akceleratory medyczne wraz z systemem pozycjonowania laserowego oraz monitorami, (...), (...), System (...) oraz System (...) według oferty cenowej, wraz z kosztami prac serwisu i częściami niezbędnymi do wykonywania przeglądów oraz napraw sprzętu produkcji powoda w (...) Szpitalu (...) Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w O.. Powód podał, że umowa była przez niego wykonywana, a pozwany nie zgłaszał zastrzeżeń co realizacji jej przedmiotu. W związku z wykonywaniem zobowiązań powód wystawił i doręczył pozwanemu faktury VAT za świadczone usługi, zgodnie z postanowieniami umowy i ofertą złożoną w postępowaniu przetargowym. (...) Szpital (...) (...) w O. wprawdzie dokonał płatności należności wynikających z faktur – ale po upływie terminów ich wymagalności, wobec czego po stronie pozwanego powstał obowiązek zapłaty odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych. W związku z powyższym powód wystawił notę odsetkową nr (...), obejmującą odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, w kwocie 368 265,22 złotych. Pozwany uiścił z tego tytułu kwotę 100 000 złotych. W efekcie według stanu na 14 października 2025 roku wysokość pozostałej do zapłaty należności wynosiła 268 265,22 złotych. Na dochodzoną pozwem kwotę składała się kwota 268 265,22 złotych tytułem skapitalizowanych odsetek wynikających z noty odsetkowej oraz kwota 473,99 złotych tytułem rekompensaty za koszty odzyskania wierzytelności, stanowiącej równowartość 100 euro, obliczonej według kursu średniego euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na dzień 29 lipca 2022 roku, będący ostatnim dniem roboczym miesiąca poprzedzającego sierpień 2022 roku, w którym roszczenie wynikające z faktury nr (...) stało się wymagalne. Wobec braku zapłaty pozostałej części należności odsetkowej pismem z dnia 24 września 2025 roku powód podjął próbę polubownego rozwiązania sporu, zakreślając pozwanemu termin na uregulowanie należności do dnia 9 października 2025 roku. Powyższa należność nie została uregulowana.

20 Jako podstawę faktyczną dochodzonego roszczenia powód wskazał postanowienia zawartej przez strony umowy oraz wystawione na jej podstawie faktury VAT. Z kolei jako podstawę prawną zadania powołał art. 8 i art. 10 ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Podniósł, że pozwany jest podmiotem publicznym będącym podmiotem leczniczym, co w jego ocenie uzasadniało dochodzenie odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty dochodzonej pozwem za okres od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, w wysokości określonej w art. 4 pkt 3 lit. a tej ustawy ( pozew wraz z załącznikami k. 3-91).

21 Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z 28 października 2025 roku, Sąd uwzględnił żądanie pozwu i nakazał pozwanemu, aby zapłacił na rzecz powoda kwotę 268 739,21 złotych wraz z odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, liczonymi od 15 października 2025 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 20 645 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego nakazu zapłaty do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu. Następnie postanowieniem z dnia 13 listopada 2025 roku Sąd sprostował oczywistą omyłkę pisarską w zakresie oznaczenia pozwanego (nakaz zapłaty k. 93, postanowienie k. 104).

22 Od powyższego nakazu zapłaty w dniu 14 listopada 2025 roku (data nadania k. 115) pozwany (...) Instytut (...) (...) w O. wniósł sprzeciw, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz oddalenie powództwa w całości. Ponadto wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych. Ewentualnie, powołując się na szczególnie uzasadniony przypadek, pozwany wniósł o nieobciążanie go kosztami procesu w całości na podstawie art. 102 kpc.

23 W uzasadnieniu pozwany przyznał, że strony pozostają w stałych stosunkach gospodarczych na podstawie umowy dotyczącej pogwarancyjnej usługi opieki serwisowej i wykonywania przeglądów technicznych aparatury medycznej na podstawie umowy nr (...) z dnia 15 listopada 2019 roku, w ramach której powód świadczył na jego rzecz usługi, za które wystawił faktury objęte żądaniem pozwu. Nie kwestionował wykonania przez powoda usług ani wystawienia wskazanych w pozwie faktur, podnosząc, że wynikające z nich należności zostały przez niego uregulowane z opóźnieniem. Pozwany zakwestionował natomiast wysokość dochodzonej przez powoda należności odsetkowej, wskazując że skapitalizowane odsetki zostały naliczone w zawyżonej wysokości. Podniósł również, że na poczet należności objętej notą odsetkową nr (...)/(...), poza kwotą 100 000 złotych uwzględnioną przez powoda, dokonał dodatkowej wpłaty w kwocie 50 000 złotych w dniu 3 listopada 2025 roku.

24 Ponadto pozwany zakwestionował zasadność naliczania przez powoda dalszych odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od skapitalizowanych odsetek. Wskazał, że po dokonaniu kapitalizacji odsetek powód nie jest uprawniony do żądania od tak naliczonej kwoty odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, a w przypadku uznania zasadności naliczania dalszych odsetek mogłyby stanowić one jedynie odsetki ustawowe za opóźnienie.

25 Niezależnie od powyższego pozwany podniósł, że powództwo zostało wytoczone przedwcześnie, albowiem pozwany nie dał powodowi powodu do wszczęcia postępowania sądowego. Wskazał, że według stanu na dzień wniesienia pozwu pozostawał w opóźnieniu w zapłacie należności przez stosunkowo krótki okres, uwzględniając realia obrotu prawnego, w szczególności stosunki handlowe z udziałem podmiotów publicznych będących podmiotami leczniczymi. Podniósł, że należności wynikające zarówno z faktur objętych pozwem, jak i z innych faktur wystawianych w ramach łączącej strony umowy, pomimo występujących opóźnień, były przez pozwanego regulowane. Wystawiane przez powoda faktury nigdy nie były przez niego kwestionowane, a zatem nie istniało ryzyko, że pozwany nie dokona zapłaty należności dochodzonych w niniejszym postępowaniu.

26 Odnosząc się do wysokości należnych odsetek pozwany wskazał, że jako podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym podlega regulacji art. 4 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, wobec czego należnych odsetek powinna zostać ustalona z uwzględnieniem tej regulacji. Podkreślił również, że strony pozostają w wieloletnich stosunkach handlowych, w ramach których realizował zobowiązania wynikające z zawartej umowy, również w przypadku opóźnień występujących w płatnościach (sprzeciw od nakazu zapłaty k. 110-115).

27 W odpowiedzi na sprzeciw z 10 grudnia 2025 roku (data nadania k. 129) powód na podstawie art. 203 § 1 kpc cofnął pozew w części, tj. w zakresie żądania zasądzenia kwoty 50 000 złotych ze zrzeczeniem się roszczenia. W pozostałym zakresie podtrzymał powództwo, wnosząc o zasądzenie od pozwanego kwoty 218 265,2 złotych wraz z odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, liczonymi od dochodzonej kwoty od dnia 15 października 2025 roku do dnia zapłaty, kwoty 473,99 złotych tytułem rekompensaty za koszty odzyskania wierzytelności oraz kwoty 363,01 złotych tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, naliczonych od zapłaconej w toku procesu kwoty 50 000 złotych za okres od dnia 15 października 2025 roku do dnia 3 listopada 2025 roku. Powód zaprzeczył twierdzeniom pozwanego, jakoby nie przysługiwały mu dalsze odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych od skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz jako powództwo było przedwczesne. W pozostałym zakresie powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko procesowe (odpowiedź na sprzeciw od nakazu zapłaty wraz z częściowym cofnięciem pozwu i załącznikami k. 119-129).

28 Pismem z dnia 15 lipca 2026 roku (data nadania k. 148) powód na podstawie art. 203 § 1 kpc ponownie częściowo cofnął pozew - tym razem w zakresie żądania zasądzenia kwoty 218 265,22 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, liczonymi od dnia 10 grudnia 2025 roku, ze zrzeczeniem się roszczenia. W konsekwencji na podstawie art. 355 kpc wniósł o umorzenie postępowania w zakresie objętym cofnięciem pozwu.

29 W pozostałym zakresie podtrzymał powództwo, wnosząc o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 5 274,66 złotych, na którą składały się: kwota 473,99 złotych tytułem rekompensaty za koszty odzyskania wierzytelności, kwota 363,01 złotych tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, naliczonych od zapłaconej w toku procesu kwoty 50 000 złotych za okres od dnia 15 października 2025 roku do dnia 3 listopada 2025 roku oraz kwota 4 437,06 złotych tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, naliczonych od zapłaconej w toku procesu kwoty 218 265,22 złotych za okres od dnia 15 października 2025 roku do dnia 9 grudnia 2025 roku. Ponadto podtrzymał wniosek o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłat skarbowych od pełnomocnictwa głównego i substytucyjnego. W pozostałym zakresie powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie (pismo powoda wraz z częściowym cofnięciem pozwu i załącznikami k. 139-148).

30 Pismem z dnia 3 sierpnia 2026 roku pozwany zakwestionował roszczenie dochodzone przez powoda również w zmodyfikowanym zakresie oraz wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Podniósł, że powód bezzasadnie domaga się kwot 363,01 złotych oraz 4 437,06 złotych jako odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych. W ocenie pozwanego należności te stanowią w istocie odsetki od odsetek w rozumieniu art. 482 § 1 kc, naliczane odpowiednio od zapłaconych przez pozwanego kwot 50 000 złotych i 218 265,22 złotych, stanowiących uprzednio należność odsetkową. Pozwany wskazał również, że odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, jako korzystniejsze dla wierzyciela niż standardowe odsetki za opóźnienie, mogą być – zgodnie z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 1 i 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych – dochodzone wyłącznie od wynagrodzenia za dostawę towaru lub wykonanie usługi w transakcji handlowej, nie zaś od należności ubocznych. W konsekwencji pozwany wskazał, że w przypadku uznania zasadności roszczenia odsetkowego powodowi przysługiwać będą jedynie odsetki ustawowe za opóźnienie, o których mowa w art. 481 kc, w łącznej wysokości 4 036,88 złotych, obejmującej kwotę 273,97 złotych tytułem odsetek od zapłaconej w toku procesu kwoty 50 000 złotych za okres od dnia 15 października 2025 roku do dnia 3 listopada 2025 roku oraz kwotę 3 288,92 złotych tytułem odsetek od zapłaconej w toku procesu kwoty 218 265,22 złotych za okres od 15 października 2025 roku do dnia 9 grudnia 2025 roku (pismo pozwanego k. 167-169).

31 W dalszym toku postępowania - do dnia zamknięcia rozprawy, strony podtrzymywały dotychczasowe stanowiska w sprawie. (protokół rozprawy z dnia 27 lipca 2026 roku k. 152-152v i z dnia 3 września 2026 roku k. 170-171).

32 Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny :

33 (...) Instytut (...) (...)w O. (dalej: (...) Instytut (...)) powstał na skutek przekształcenia (...) Szpitala (...) (...) w O., działającego jako (...) Zakład Opieki Zdrowotnej, w dniu 1 stycznia 2023 roku, na mocy ustawy z dnia 15 grudnia 2022 roku o (...) Instytucie (...) (okoliczność bezsporna, ponadto informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z KRS k. 22-25).

34 (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. (dalej: (...)), w wyniku rozstrzygnięcia postępowania przetargowego na pogwarancyjną opiekę serwisową i usługę przeglądów produkcji spółki, w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku – Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2026 roku poz. 793 ze zm.; dalej: upzp) zawarła z (...) Szpitalem (...) (dalej: (...) Szpital (...) (...)) umowę nr (...) z dnia 15 listopada 2019 roku. Przedmiotem umowy była pogwarancyjna usługa opieki serwisowej i wykonywanie przeglądów technicznych, zgodnie z zaleceniami producenta, aparatury medycznej: akceleratorów medycznych wraz z systemem pozycjonowania laserowego oraz monitorami, (...), (...), Systemu (...) oraz Systemu (...) wraz z kosztami prac serwisu i częściami niezbędnymi do wykonywania przeglądów oraz napraw sprzętu produkcji spółki w (...) Szpitalu (...). Usługa będąca przedmiotem zamówienia miała na celu utrzymanie w pełnej sprawności techniczno-eksploatacyjnej oraz maksymalizacji bezawaryjnego czasu sprzętu produkcji (...) zainstalowanego w (...) Szpitalu (...) (...), jak również zapewnienie, że parametry pracy sprzętu objętego umową będą zgodne z założonymi przez producenta wartościami (§ 1 ust. 1 i 2 umowy).

35 Strony umowy uzgodniły, że łączna jej wartość brutto wynosi 17 781 076,80 złotych, w tym wartość dwóch dodatkowych licencji na oprogramowanie do planowania leczenia w technice (...) brutto wynosi 888 192,84 złotych (§ 3 ust. 1 umowy). W § 3 ust. 2 umowy wskazane zostały przypadki, w których wartość umowy mogła ulec zmniejszeniu. Usługa miała być wykonywana w siedzibie zamawiającego w (...) Szpitala (...) (...) na koszt i ryzyko wykonawcy (§ 3 ust. 4 umowy).

36 Wynagrodzenie wykonawcy zgodnie z ofertą cenową, stanowiącą załącznik nr 2 do umowy, miało być realizowane w miesięcznych ratach (§ 3 ust. 5 umowy). Należności za wykonane usługi płatne miały być przelewem na konto wykonawcy wskazane w fakturze, w terminie 60 dni od dnia wykonania usługi (§ 3 ust. 6 umowy). Za datę zapłaty wynagrodzenia uznano dzień obciążenia rachunku bankowego zamawiającego. Okresy rozliczeniowe, wysokość rat, terminy wystawiania faktur, sposób płatności określone zostały w Warunkach Płatności Umowy, stanowiących załącznik nr 5 do umowy zatytułowany „Harmonogram płatności (§ 3 ust. 7-8 umowy). Umowa została zawarta na okres 48 miesięcy, licząc od dnia jej zawarcia (§ 3 ust. 9 umowy) (umowa nr (...) wraz z załącznikami k. 26-59).

37 W przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z kwot wynikających z umowy zamawiający zobowiązany był do zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych za każdy dzień opóźnienia (Haromonogram płatności – załącznik nr 5 do umowy k. 53-54). W dniu 8 marca 2021 roku pomiędzy spółką (...) a (...) Szpitalem (...) został zawarty aneks nr (...) do ww. umowy w zakresie aktualizacji danych osobowych (aneks nr (...) do umowy k. 60-61).

38 W ramach wykonywania ww. umowy, spółka (...) wystawiła na rzecz (...) Szpitala (...) (...), z tytułu należnego wynagrodzenia za poszczególne okresy rozliczeniowe, następujące faktury VAT:

39 1. nr (...) z dnia 1 lipca 2022 roku na kwotę 325 263,60 złotych z tytułu wynagrodzenia za usługę wykonaną w dniu 30 czerwca 2022 roku, z terminem płatności przypadającym na dzień 29 sierpnia 2022 roku (faktura k. 62-63, korekta danych formalnych k. 64);

40 2. fakturę VAT nr (...) z dnia 31 lipca 2022 roku na kwotę 325 263,60 złotych z tytułu wynagrodzenia za usługę wykonaną w dniu 31 lipca 2022 roku, z terminem płatności przypadającym na dzień 29 września 2022 roku (faktura k. 66);

41 3. nr (...) z dnia 5 września 2022 roku na kwotę 325 263,60 złotych z tytułu wynagrodzenia za usługę wykonaną w dniu 31 sierpnia 2022 roku, z terminem płatności przypadającym na dzień 30 października 2022 roku (faktura k. 68, korekta danych formalnych k. 69),

42 4. nr (...) z dnia 3 października 2022 roku na kwotę 325 263,60 złotych z tytułu wynagrodzenia za usługę wykonaną w dniu 30 września 2022 roku, z terminem płatności przypadającym na dzień 29 listopada 2022 roku (faktura k. 71, korekta danych formalnych k. 72),

43 5. nr (...) z dnia 7 listopada 2022 roku na kwotę 325 263,60 złotych z tytułu wynagrodzenia za usługę wykonaną w dniu 31 października 2022 roku, z terminem płatności przypadającym na dzień 30 grudnia 2022 roku (faktura k. 74, korekta danych formalnych k. 75),

44 6. nr (...) z dnia 6 grudnia 2022 roku na kwotę 325 263,60 złotych z tytułu wynagrodzenia za usługę wykonaną w dniu 30 listopada 2022 roku, z terminem płatności przypadającym na dzień 29 stycznia 2023 roku (faktura k. 77, korekta danych formalnych k. 78).

45 Należności główne wynikające z powyższych faktur zostały uregulowane przez (...) Szpital (...) (...) po terminie zapłaty: należność wynikająca z faktury nr (...) – w dniu 30 listopada 2023 roku, z faktury nr (...) – w dniu 9 stycznia 2024 roku, z faktur nr (...) i nr (...) – w dniu 7 marca 2024 roku, z faktury nr (...) – w dniu 5 kwietnia 2024 roku, z faktury nr (...) – w dniu 14 czerwca 2024 roku (okoliczność bezsporna, przyznana przez powódkę, a ponadto potwierdzenia przelewu k. 65, 67, 70, 73, 76 i 79).

46 W związku z nieterminowanym uregulowaniem należności wynikających z powyższych faktur spółka (...) sporządziła notę odsetkową nr (...) z dnia 19 czerwca 2024 roku obejmującą odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych. Odsetki zostały naliczone od należności głównych wynikających z poszczególnych faktur, każda po 325 263,60 złotych. Łączna wysokość odsetek objętych notą wyniosła 368 265,22 złotych. (...) Szpital (...) pozostał w opóźnieniu w spełnieniu świadczeń pieniężnych w następujących okresach:

47 1. w odniesieniu do faktury VAT nr (...) z dnia 1 lipca 2022 roku – od 30 sierpnia 2022 roku do 30 listopada 2023 roku, tj. przez 458 dni; w przedstawionym przez powoda wyliczeniu wysokość odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych z tytułu tej należności określono na kwotę 59 371,74 złotych;

48 2. w odniesieniu do faktury VAT nr (...) z dnia 31 lipca 2022 roku – od 30 września 2022 roku do 9 stycznia 2024 roku, tj. przez 467 dni; w przedstawionym przez powoda wyliczeniu wysokość odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych z tytułu tej należności określono na kwotę 60 681,71 złotych;

49 3. w odniesieniu do faktury VAT nr (...) z dnia 5 września 2022 roku – od 31 października 2022 roku do 7 marca 2024 roku, tj. przez 494 dni; w przedstawionym przez powoda wyliczeniu wysokość odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych z tytułu tej należności określono na kwotę 63 796,22 złotych;

50 4. w odniesieniu do faktury VAT nr (...) z dnia 3 października 2022 roku – od 30 listopada 2022 roku do 7 marca 2024 roku, tj. przez 464 dni, w przedstawionym przez powoda wyliczeniu wysokość odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych z tytułu tej należności określono na kwotę 60 178,22 złotych;

51 5. w odniesieniu do faktury VAT nr (...) z dnia 7 listopada 2022 roku – od 31 grudnia 2022 roku do 5 kwietnia 2024 roku, tj. przez 462 dni; w przedstawionym przez powoda wyliczeniu wysokość odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych z tytułu tej należności określono na kwotę 59 864,10 złotych;

52 6. w odniesieniu do faktury VAT nr (...) z dnia 6 grudnia 2022 roku – od 30 stycznia 2023 roku do 14 czerwca 2024 roku, tj. przez 502 dni, w przedstawionym przez powoda wyliczeniu wysokość odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych z tytułu tej należności określono na kwotę 64 373,23 złotych (potwierdzenia przelewu k. 65, 67, 70, 73, 76 i 79, nota odsetkowa k. 80).

53 Centralny Szpital (...) (...) dokonał dwóch wpłat w kwotach po 50 000 złotych, w dniach 30 maja 2025 roku i 6 marca 2025 roku, uiszczając tym samym łącznie kwotę 100 000 złotych na poczet należności objętej notą odsetkową (okoliczność bezsporna, przyznana przez powódkę, ponadto wydruk fragmentu wyciągu z rachunku bankowego powoda k. 81).

54 Po uwzględnieniu dokonanych przez (...) Szpital (...) wpłat, na dzień 23 września 2025 roku pozostała do zapłaty należność wynosiła 268 265,22 złotych (saldo należności k. 85).

55 Pismem z dnia 24 września 2025 roku stanowiącym „Wniosek o polubowne rozwiązanie sporu” pełnomocnik spółki (...) zwrócił się do (...) Instytutu(...) (...) o zajęcie w terminie do 8 października 2025 roku stanowiska w przedmiocie dobrowolnego uregulowania zadłużenia w kwocie 268 265,22 złotych tytułem odsetek za opóźnienie w zapłacie zgodnie z załączonym saldem na dzień 23 września 2025 roku, z zastrzeżeniem, że niezajęcie stanowiska albo niedokonanie dobrowolnej spłaty kwot miało spowodować skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego (pismo powoda k. 84, saldo należności k. 85, nota odsetkowa k. 86, pełnomocnictwo i substytucja k. 87-88, wydruk elektronicznego śledzenia przesyłek Poczty Polskiej k. 89).

56 (...) Szpital (...) dokonał kolejnych wpłat w kwocie 50 000 złotych w dniu 3 listopada 2025 roku oraz w kwocie 218 265,22 złotych w dniu 9 grudnia 2025 roku, uiszczając tym samym łącznie kwotę 268 265,22 złotych na poczet pozostałej należności objętej notą odsetkową (okoliczność bezsporna, przyznana przez powódkę, ponadto potwierdzenie przelewu k. 113, 137 i 144).

57 * * * * * * *

58 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci powołanych dowodów z dokumentów, co do których strony nie zakwestionowały rzetelności ich sporządzenia ani nie żądały złożenia przez stronę przeciwną ich oryginałów (zgodnie z art. 129 kpc). Podobnie i Sąd badając te dokumenty z urzędu, nie dopatrzył się w nich niczego, co uzasadniałoby powzięcie jakichkolwiek wątpliwości co do ich wiarygodności i mocy dowodowej, dlatego stanowiły podstawę dla poczynionych w sprawie ustaleń. W ocenie Sądu dowody te, w zakresie, w jakim stanowiły podstawę poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych, tworzą razem zasadniczo spójny i niebudzący wątpliwości w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, a przez to zasługujący na wiarę materiał dowodowy. Podstawą do dokonania ustaleń były przede wszystkim przedłożone faktury, na podstawie których należało dokonać stosownych obliczeń, czy i w jakim zakresie roszczenie jest zasadne co do wysokości. Nie był bowiem sporny między stronami sam stosunek prawny ich łączący oraz wymagalność kwot roszczenia głównego wynikających z faktur, a które to były regulowane przez pozwanego w różnych terminach, częściowo już po wniesieniu pozwu w niniejszej sprawie. Kwestią do rozstrzygnięcia pozostawało wyliczenie, czy ostatecznie dochodzone roszczenie z tytułu skapitalizowanych odsetek (wraz z dalszymi odsetkami) oraz z tytułu stosownej rekompensaty było zasadne co do wysokości.

59 Sąd Okręgowy zważył, co następuje :

60 W ostatecznie podtrzymywanym zakresie powództwo zasługuje na częściowe uwzględnienie. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną między stronami był fakt zawarcia w dniu 15 listopada 2019 roku umowy nr (...), której przedmiotem była pogwarancyjna usługa opieki serwisowej i wykonywanie przeglądów technicznych aparatury medycznej. Pozwany przyznał również, że należności z tytułu wystawionych przez powódkę faktur za świadczone usługi zapłacił z opóźnieniem. Istota sporu sprowadzała się natomiast do ustalenia, czy zachodzą przesłanki zasądzenia na rzecz powoda dochodzonych przez niego kwot, w szczególności dalszych odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych.

61 Na wstępie rozważań prawnych należy zaakcentować, iż w uzasadnieniu wyroku nie ma potrzeby czy obowiązku wyrażania szczegółowego stanowiska do wszystkich poglądów prezentowanych przez strony, o ile nie miały one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1998 roku, II UKN 282/98, Legalis nr 44600). Celem uzasadnienia wyroku nie jest bowiem ocena stanowisk stron, ale wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia. Dopuszczalne jest rozprawienie się z poszczególnymi zarzutami niejako en bloc, poprzez zaprezentowanie odmiennego zapatrywania w kwestii faktów lub prawa niepozostawiające przestrzeni dla racjonalnej obrony pozostałych zarzutów, które – przy uwzględnieniu koncepcji sądu – stają się wówczas bezprzedmiotowe (uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 20 grudnia 2017 roku, VI ACa 1651/15, Legalis nr 1733044). Służyć to będzie także czytelności uzasadnienia i wywodu Sądu.

62 Częściowe cofnięcie pozwu i umorzenie postępowania

63 W pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymagały skutki częściowego cofnięcia pozwu przez powoda. Po uiszczeniu przez pozwanego należności z tytułu skapitalizowanych odsetek powod cofnął pozew w tym zakresie. Pismem procesowym z 10 grudnia 2025 roku, powód cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie żądania zasądzenia: kwoty 50 000 złotych, podtrzymując powództwo w pozostałym zakresie. Następnie pismem procesowym z 15 lipca 2026 roku powód ponownie cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie żądania zasądzenia kwoty 218 265,22 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, liczonymi od dnia 10 grudnia 2025 roku.

64 Zgodnie z art. 203 § 1 kpc pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku. Natomiast zgodnie z art. 355 kpc Sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne.

65 W ocenie Sądu ww. cofnięcie pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia było dopuszczalne w świetle art. 203 § 1 kpc. Sąd nie stwierdził, aby czynność ta pozostawała w sprzeczności z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzała do obejścia prawa (art. 203 § 4 kpc), wobec czego na podstawie art. 355 § 1 kpc umorzył postępowanie w tej części, o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku.

66 W pozostałym zakresie, nieobjętym cofnięciem pozwu, powództwo podlegało uwzględnieniu w przeważającej części. Powód ostatecznie domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 5 274,66 złotych, na którą składały się: kwota 473,99 złotych tytułem rekompensaty za koszty odzyskania wierzytelności przewidzianej w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych; kwota 363,01 złotych tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty 50 000 złotych za okres od dnia 15 października 2025 roku do dnia 3 listopada 2025 roku oraz 4 437,06 złotych tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty 218 265,22 złotych za okres od dnia 15 października 2025 roku do dnia 9 grudnia 2025 roku.

67 Odnosząc się do tak sformułowanego żądania wskazać należy, że pozwany kwestionował powództwo zarówno co do zasady, jak i wysokości, w tym wysokość skapitalizowanych objętych pierwotnym żądaniem pozwu. Następnie jednak uiścił należności z tytułu skapitalizowanych odsetek, a powód cofnęła pozew w tym zakresie. Sąd nie rozstrzygał o zasadności żądania zapłaty skapitalizowanych odsetek. Przedmiotem rozstrzygnięcia pozostawało żądanie zasądzenia kwot tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności oraz dalszych odsetek od skapitalizowanych odsetek za okres poprzedzający ich zapłatę.

68 Żądanie rekompensaty za koszty odzyskiwania należności

69 Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tj. Dz. U. z 2023 roku poz. 1790), w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny, wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki:

70 1) wierzyciel spełnił swoje świadczenie;

71 2) wierzyciel nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie.

72 W myśl § 2 ww. przepisu termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 30 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, a w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, termin ten nie może przekraczać 60 dni. W przypadku gdy strony ustalą harmonogram spełnienia świadczenia pieniężnego w częściach, termin ten stosuje się do zapłaty każdej części świadczenia pieniężnego.

73 W art. 10 ust. 1 pkt 3 i ust. 1a ustawy wskazano, że wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, rekompensata za koszty odzyskiwania należności, stanowiąca równowartość kwoty 100 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest równa lub wyższa od 50 000 złotych. Równowartość kwoty rekompensaty, o której mowa w ust. 1, jest ustalana przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne.

74 Powód ostatecznie w ramach dochodzonego powództwa żądał zasądzenia kwoty tytułem dalszych odsetek od odsetek i rekompensaty za koszty odzyskania wierzytelności od świadczenia pieniężnego w wysokości wyższej niż 50 000 złotych, a zatem zastosowanie znajdzie art. 10 ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy, zgodnie z którym powodowi przysługuje rekompensata stanowiąca równowartość kwoty 100 euro. Z treści art. 10 ust. 1 ustawy wynika uprawnienie wierzyciela, który nabywa prawo do rekompensaty pieniężnej niezależnie od tego, czy spełnienia dodatkowe warunki, w szczególności w postaci wykazania kosztów, jakie poniósł w związku z odzyskiwaniem należności. Należy podkreślić, że ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków podmiotowych i kategorii dłużników, którzy byliby zwolnieni z obowiązku zapłaty omawianego świadczenia pieniężnego, nawet jeśli realizują ważne zadania z punktu widzenia interesu społecznego.

75 Rekompensata za koszty odzyskiwania należności przysługuje od świadczenia objętego fakturami VAT. Podkreślenia wymaga, że obie strony zgodziły się na taki sposób uregulowania zobowiązania, a konsekwencją powyższego jest możliwość dochodzenia przez powódkę roszczenia 100 euro z tytułu nieterminowego opłacenia faktur.

76 Zważywszy na powyższe za chybioną należało uznać argumentację pozwanego, iż funkcjonuje w obrocie prawnym jako publiczny podmiot leczniczy, a brak zapłaty faktur wynikał z chwilowego braku płynności finansowej. Zasądzając świadczenie z art. 10 ust. 1 ustawy sąd nie bada sytuacji materialnej wierzyciela i dłużnika. Nabycie prawa do zryczałtowanego zwrotu kosztów odzyskiwania należności przez wierzyciela ma charakter zbliżony do roszczenia o odsetki pod tym względem, że oba uprawnienia nie są związane z koniecznością wykazania, że wierzyciel poniósł szkodę, a niewykonanie świadczenia w terminie było spowodowane okolicznościami, za które dłużnik ponosił odpowiedzialność. Nadmienić należy, że ustawa nie przewiduje jakiegokolwiek zwolnienia, w tym zwolnienia publicznych podmiotów leczniczych z obowiązku zapłaty zryczałtowanego zwrotu kosztów odzyskiwania należności. Ocena charakteru działalności strony postępowania nie stanowi przesłanki przy rozważaniu słuszności roszczenia z art. 10 ust. 1 ustawy. Roszczenie z art. 10 ust. 1 pełni funkcję dyscyplinującą względem dłużników, którzy nie spełniają świadczenia w terminie.

77 Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z 11 grudnia 2015 roku (sygn. akt III CZP 94/15, LEX nr 1937939), które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, uprawnienie wierzyciela jest niezależne od poniesienia w konkretnej sytuacji jakiegokolwiek uszczerbku związanego ze spełnieniem przez dłużnika jego świadczenia z opóźnieniem. Trudna sytuacja podmiotów leczniczych mających podpisane kontrakty z Narodowym Funduszem Zdrowia jest zjawiskiem powszechnym i stałym. Zatem pozwany jako podmiot funkcjonujący już w powyższych realiach powinien kształtować swoje zobowiązania przy uwzględnieniu powyższych ograniczeń, w tym również poprzez uzgadnianie z kontrahentami odpowiednich terminów płatności, pozwalających mu na zachowanie płynności. Pozwany jako publiczny podmiot leczniczy (państwowy instytut badawczy) jest zobligowany do wydatkowania środków publicznych w sposób celowy, gospodarny i oszczędny, umożliwiający terminową spłatę zobowiązań w wysokości i terminach zgodnych z umową.

78 W ocenie Sądu byt gospodarczy jednego podmiotu nie może być uzależniony od niewłaściwej, choć niezawinionej gospodarki finansowej innego uczestnika rynku. Nie umniejszając wagi działalności pozwanego i jej szczególnego charakteru, niedopuszczalna jest sytuacja, w której poszczególne podmioty będą traktowane w sposób preferencyjny. Tego rodzaju praktyka prowadziłaby do zaburzenia równowagi rynku ekonomicznego i uprzywilejowania placówek zdrowotnych względem ich kontrahentów, czyniąc działanie tych drugich zupełnie nierentownym.

79 Jednocześnie wymaga podkreślenia, że dochodzenie przez powoda rekompensaty z art. 10 ust. 1 ustawy nie jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. Dlatego w ocenie Sądu za zasadne należało uznać roszczenie powoda o zasądzenie kwoty 473,99 złotych (100 x 4,7399 – zgodnie ze średnim kursem euro Narodowego Banku Polskiego na dzień 29 lipca 2022 roku, który zgodnie z treścią pozwu jest ostatnim dniem roboczym miesiąca poprzedzającym miesiąc, w którym roszczenie w stosunku do najdawniejszej faktury nr (...) objętej powództwem stało się wymagalne), o czym Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku.

80 Żądanie dalszych odsetek od skapitalizowanych odsetek

81 W niniejszej sprawie powód dochodził dalszych odsetek od kwoty 50 000 złotych oraz od kwoty 218 265,22 złotych, stanowiących skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych. Tak sformułowane żądanie odsetkowe wymagało rozróżnienia pierwotnych odsetek należnych z tytułu opóźnienia w zapłacie świadczenia głównego od dalszych odsetek naliczanych od tych zaległych odsetek.

82 Pierwotne odsetki powstały na podstawie ww. ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, ponieważ dotyczyły opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego wynikającego z transakcji handlowej. W przypadku publicznego podmiotu leczniczego ich wysokość jest określana według szczególnej stawki przewidzianej w tej ustawie. Jeżeli jednak również te odsetki pozostają niezapłacone, stają się samodzielną, zaległą wierzytelnością odsetkową, do której zastosowanie znajduje art. 482 § 1 kc. Zgodnie z tym przepisem od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. Norma ta, stanowiąc emanację ogólnosystemowej zasady zakazu anatocyzmu, zawiera enumeratywnie określone wyjątki od tej zasady. Zgodnie zaś z jedną z ogólnych zasad wykładni prawa, norma zawierająca wyjątki od zasady musi być intepretowana ściśle. Oznacza to, że w świetle tej normy od odsetek można żądać dalszych odsetek za opóźnienie jedynie w sytuacjach określonych w ustawie. Norma art. 482 kc przyznaje w opisanych w niej sytuacjach prawo do żądania odsetek za opóźnienie.

83 Nie oznacza to jednak, że dalsze odsetki zachowują charakter odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych. Podwyższona w stosunku do reguł art. 481 k.c wartość odsetek w świetle powołanych przepisów ustawy przypada wierzycielowi jedynie za opóźnienie w zapłacie należności głównej (ceny wynagrodzenia) wynikającej z transakcji handlowej. Ustawa nie ustanawia natomiast szczególnej stawki dla odsetek naliczanych od już powstałej i wymagalnej wierzytelności odsetkowej.

84 Stanowisko takie zostało wyrażone przez Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 17 października 2017 roku (sygn. akt V ACa 606/17, LEX nr 2409304), który wskazał, że od skapitalizowanych odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych nie można żądać takich samych odsetek, albowiem ustawa z dnia 8 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych przewiduje takie odsetki jedynie od konkretnych należności – ustawa ma ściśle określony zakres tak podmiotowy, jak i przedmiotowy, jej normy nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Ustawa ta nie reguluje zagadnienia odsetek od odsetek, zatem w tej materii ma zastosowanie norma ogólna art. 482 kc i regulacja kodeksu cywilnego dotycząca wysokości odsetek za opóźnienie określonej na podstawie art. 481 kc, nie zaś regulacja ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.

85 Pogląd ten został następnie rozwinięty przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 23 września 2020 roku (I ACa 166/20, Legalis nr 2531872). Sąd ten wskazał, że wskazał, że normę z art. 482 kc należy systemowo i logicznie wiązać z art. 481 § 2 kc określającym ustawowy sposób ustalania wysokości odsetek za opóźnienie. Art. 482 kc nie odsyła natomiast do innej instytucji prawnej jaką są odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych. Instytucja ta posiadająca własną (autonomiczną w stosunku do odsetek za opóźnienie) definicję ustawową i mechanizm ustalania wysokości oprocentowania (art. 4 pkt 3) cytowanej wyżej ustawy z 8 marca 2013) nie może być utożsamiana prawnie z odsetkami za opóźnienie mimo zbliżonego charakteru prawnego.

86 Powyższe stanowisko znalazło również potwierdzenie w późniejszym wyroku Sądu Najwyższego z 21 listopada 2025 roku (II CSKP 962/23, OSNC 2025 nr 5, poz. 45). Wskazano w nim, że prawo naliczania odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych od odsetek nie wynika z przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Przewidziano w niej jedynie prawo do żądania odsetek według podwyższonej w stosunku do art. 481 kc stopy jedynie w ściśle określonych sytuacjach za opóźnienie w zapłacie należności głównej - art. 6, 7 i 8 ustawy z 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, które odnoszą się do świadczenia pieniężnego z transakcji handlowej, a więc wynagrodzenia za dostawę towaru lub wykonanie usługi z tytułu umowy, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony, o których mowa w art. 2 ustawy, zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością (art. 4 pkt 1 i 2 tej ustawy). Żaden przepis ustawy nie reguluje natomiast - w sposób szczególny do art. 482 kc - stopy, według której miałyby być ustalane odsetki od odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych, a jednocześnie w art. 4a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych nie zawarto wyłączenia tego ostatniego przepisu. Artykuły 6-8 tej ustawy muszą być traktowane jako wyjątek od zasady określonej w art. 481 § 2 oraz art. 481 § 2¹ i 2² k.c. W konsekwencji podwyższona w stosunku do art. 481 kc stopa odsetek przysługuje wierzycielowi (na jego żądanie) jedynie za opóźnienie w zapłacie należności głównej wynikającej z transakcji handlowej, a nie również od tych odsetek. Do odsetek, o których mowa w art. 482 § 1 kc, nie ma zatem zastosowania art. 4 pkt 3 ustawy.

87 W konsekwencji podstawę prawną dalszych stanowi art. 482 § 1 kc w zw. z art. 481 § 2 kc. Art. 482 § 1 kc uzasadnia możliwość ich dochodzenia i określa początkowy moment naliczania, natomiast art. 481 § 2 kc określa ich wysokość. Są to zatem odsetki ustawowe za opóźnienie, a nie odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych.

88 Okoliczność, że pozwany jest publicznym podmiotem leczniczym, nie prowadzi do odmiennego wniosku. Ma ona znaczenie dla wysokości pierwotnych odsetek należnych za opóźnienie w zapłacie świadczenia z transakcji handlowej, lecz nie rozszerza szczególnej stawki na dalsze odsetki należne od zaległej wierzytelności odsetkowej. Jeżeli więc należność główna została już zapłacona, natomiast nie uregulowano należnych od niej odsetek za opóźnienie w transakcji handlowej, wierzyciel może dochodzić tych zaległych odsetek wraz z dalszymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa.

89 W niniejszej sprawie pozew został wniesiony 15 października 2025 roku. Wobec braku twierdzeń o zawarciu przez strony porozumienia w przedmiocie doliczenia zaległych odsetek do należności głównej, dalsze odsetki od zaległych odsetek mogły być zatem dochodzone od dnia wytoczenia o nie powództwa, tj. od dnia 15 października 2025 roku.

90 Po dokonaniu stosownego przeliczenia Sąd ustalił, że powodowi z tytułu dalszych odsetek należne są jedynie odsetki ustawowe za opóźnienie w łącznej wysokości 3 562,89 złotych (tj. 273,97 + 3 288,92), o czym orzekł w pkt II sentencji wyroku. Na powyższą kwotę składały się:

91 1. kwota 273,97 złotych – obliczona od kwoty 50 000 złotych, stanowiącej część kwoty objętej pierwotnym żądaniem z tytułu skapitalizowanych odsetek, należnej na dzień 14 października 2025 roku, tj. na dzień poprzedzający wytoczenie powództwa, za okres od dnia 15 października 2025 roku (tj. dnia wytoczenia powództwa – art. 482 § 1 kc) do dnia 3 listopada 2025 roku (tj. dnia zapłaty). Odsetki za wskazany okres wynosiły 10% w stosunku rocznym i dotyczyły 20 dni opóźnienia;

92 2. kwota 3 288,92 złotych – obliczona od kwoty 218 265,22 złotych, stanowiącej część kwoty objętej pierwotnym żądaniem z tytułu skapitalizowanych odsetek (jako pozostałej kwoty pierwotnego roszczenia głównego żądanej tytułem skapitalizowanych odsetek należnych na dzień 14 października 2025 roku, tj. na dzień poprzedzający wytoczenie powództwa) od dnia 15 października 2025 roku (tj. dnia wytoczenia powództwa – art. 482 § 1 kc) do dnia 9 grudnia 2025 roku (tj. dnia zapłaty).

93 Finalnie Sąd zasądził na rzecz powoda od pozwanego kwotę 4036,88 zł, na którą składały się: 473,99 złotych tytułem rekompensaty za koszty odzyskania wierzytelności, odsetki w wysokości 273,97 złotych oraz odsetki w wysokości 3 288,92 złotych. Z kolei w pozostałym, nieuwzględnionym zakresie, powództwo podlegało oddaleniu jako nieudowodnione, o czym Sąd orzekł jak w pkt III sentencji wyroku.

94 Zarzut przedwczesności powództwa

95 Pozwany podniósł zarzut przedwczesności powództwa powołując się na dotychczasową współpracę stron, regulowanie należności mimo występujących opóźnień oraz charakter pozwanego jako podmiotu publicznego będącego podmiotem leczniczym. Zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.

96 W tym kontekście wskazać należy, że powództwo w niniejszej sprawie zostało wytoczone po upływie terminów zapłaty określonych dla poszczególnych należności wynikających z faktur oraz po upływie terminów zapłaty należności objętej notą odsetkową. Dla oceny zasadności powództwa nie miały przy tym decydującego znaczenia dotychczasowe stosunki handlowe stron ani fakt, że pozwany w ramach wcześniejszej współpracy regulował należności. W chwili wniesienia pozwu należności te pozostawały zatem wymagalne, a pozwany pozostawał w opóźnieniu z ich zapłatą. Okoliczność, że opóźnienie trwało przez określony, relewantnie krótki okres, nie pozbawiała powoda możliwości dochodzenia wymagalnego roszczenia na drodze sądowej. W ocenie Sądu po upływie dodatkowego terminu wyznaczonego pozwanemu przez powódkę w wezwaniu do zapłaty, powód miał możliwość wytoczenia powództwa. Wyznaczenie przez powoda dodatkowego terminu w wezwaniu do zapłaty nie wpływało na wymagalność świadczeń, która następowała z upływem terminów określonych w umowie. Pozwany miał możliwość dobrowolnego uregulowania należności w wyznaczonym terminie, czego jednak nie uczynił. W konsekwencji brak było podstaw do uznania, że powództwo było przedwczesne.

97 Brak podstaw do zastosowania art. 102 kpc

98 Kwestią wymagającą osobnego omówienia jest obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez pozwanego. Pozwany jest szpitalem klinicznym oraz instytutem badawczym, zapewniającym wysokospecjalistyczną opiekę medyczną, prowadzącym badania naukowe i dbającym o potrzeby zdrowotne i nie nastawionym na osiągnięcie zysku. Nie uprawnia to jednak szpitala do niepłacenia za otrzymane towary, produkty czy usługi. Trudna sytuacja finansowa Szpitala, spowodowana nieprawidłowym czy nieefektywnym system finansowania służby zdrowie, nie może stanowić podstawy do nieobciążania placówek służby zdrowia, obowiązkiem zapłaty na rzecz wygrywającego proces wykonawcy, kosztów procesu, który zmuszony był wytoczyć, aby otrzymać zapłatę za świadczone usługi (uiścić opłatę sądową oraz wynagrodzenie pełnomocnika).

99 Ponadto powód przed wytoczeniem powództwa skierował do pozwanego wezwanie do zapłaty zakreślając termin spełnienia świadczenia do 8 października 2025 roku. Termin ten należy uznać na odpowiedni czas na dokonanie zapłaty przez pozwanego, szczególne wobec faktu, że pozwany był świadomy istniejącego zadłużenia. Pozwany uiścił należność jedynie w części. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności nie zachodzą żadne szczególne okoliczności przemawiające za nieobciążaniem pozwanego kosztami procesu. Z tego powodu Sąd nie znalazł podstaw do zwolnienia pozwanego od obowiązku zapłaty na rzecz powódki kosztów procesu, w oparciu o treść art. 102 kpc.

100 Rozstrzygnięcie o kosztach procesu

101 W efekcie o kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 kpc stosując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Powództwo zostało częściowo cofnięte, jednak nastąpiło to w związku ze spełnieniem przez pozwanego w toku postępowania świadczenia objętego żądaniem pozwu. W pozostałym zakresie powód uległ jedynie w nieznacznej części żądania, dotyczącego dalszych odsetek. Mając zatem na uwadze wynik postępowania oraz okoliczność, że zaspokojenie zasadniczej części dochodzonego roszczenia nastąpiło dopiero po wytoczeniu powództwa, Sąd uznał za zasadne obciążenie pozwanego całością kosztów procesu.

102 Na zasądzoną z tego tytułu kwotę 24 254 złotych składały się: opłata od pozwu w kwocie 13 437 złotych, opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 10 800 złotych. Zostały one ustalone na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2026 roku, poz. 118 ze zm.). Na podstawie art. 98 § 1¹ kpc od przyznanych kosztów procesu Sąd zasądził również odsetki ustawowe za opóźnienie, liczone od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

103 Mając na uwadze powyższe okoliczności i treść przepisów prawa, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

104 Sędzia Tomasz Niewiadomski