Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 19 października 2023 r., II Ca 1134/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 19 października 2023 r., II Ca 1134/23

Tekst

1 Sygn. akt II Ca 1134/23

Uzasadnienie

2 Wyrokiem zaocznym z dnia 11 lipca 2017 roku, sygn. akt III C 573/17, Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie:

3 zasądził od pozwanej S. W. na rzecz powódki M. W. (1) 2 781,50 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 6 października 2014 roku;

4 nakazał pobrać od pozwanej S. W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie 140,- zł nieuiszczonej opłaty od pozwu;

5 nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności.

6 Wyrokiem z dnia 29 lipca 2022 roku, sygn. akt III C 573/17, Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie:

7 utrzymał w mocy wyrok zaoczny Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 11 lipca 2017 roku, sygn. akt III C 573/17 w części, tj. co do kwoty 1 836,25 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10 maja 2016 roku do dnia zapłaty;

8 w pozostałym zakresie uchylił wyrok zaoczny i oddalił powództwo co do kwoty 803,- zł;

9 nakazał pobrać od pozwanej S. N. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie 827,89 zł nieuiszczonych kosztów sądowych;

10 odstąpił od obciążania powódki kosztami procesu.

11 Uzasadnienie powyższego wyroku nie zostało sporządzone, a na skutek zarządzenia Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 1 czerwca 2023 roku, otwarty został termin do wniesienia apelacji.

12 Apelację od powyższego wyroku wywiodła pozwana, zaskarżając go w części, tj. co do punktów I, III i IV, zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak swobodnej i wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, poprzez nadanie prymatu wiarygodności dowodom, które na ten walor nie zasługiwały (jak zeznania świadka M. W. (2)), w szczególności biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego w sprawie, okoliczności bezsporne (jak większą sprawność manualną pozwanej od powódki) czy wynikające z doświadczenia życiowego (w zakresie w jakim sąd nie uwzględnił, iż świadek M. B. miała oczywisty interes w tym, aby zaprzeczać jakimkolwiek nieprawidłowościom czy woli dokonania oszczędności przez (...) s.c. w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne, w efekcie czego stroną umowy zlecenia faktycznie wykonywanej przez pozwaną była oficjalnie powódka), przy równoczesnym pominięciu czy nieuwzględnieniu kluczowych dowodów w sprawie, jak zeznania świadków I. P., K. W., Ł. S. (1), czy też pozwanej, czy przede wszystkim opinii biegłej sądowej E. L., jak i wyprowadzenie z zebranego w sprawie materiału dowodowego błędnych wniosków (jak co do zeznań świadka M. B. w zakresie, w jakim wskazywała ona, iż nie jest w stanie wskazać, kto faktycznie wykonał powierzone przez (...) sc zlecenie) i nie dostrzeżenie niejasności chociażby w zeznaniach powódki (która przykładowo nie była w stanie wyjaśnić, dlaczego w ogóle wynagrodzenie za pracę objęte umową zlecenia wykonywaną rzekomo przez powódkę wpływało na konto pozwanej).

13 Wskazując na powyższe zarzuty pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu, a ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

14 W uzasadnieniu apelacji pozwana rozwinęła postawione zarzuty.

15 W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie i obciążenie pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego.

16 Prawomocnym postanowieniem z dnia 19 czerwca 2018 roku (k – 106), Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie umorzył postępowanie w sprawie co do kwoty 142,50 zł.

17 Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

18 M. W. (1) współpracowała z firmą (...) s.c. w latach 2012 – 2014.

19 dowód: - zestawienie rachunków – k – 15

20 - zestawienie wpływów na konto – k – 16 – 20

21 - zeznania świadka M. B. – 135 – 136

22 - zeznania świadka M. W. (2) – k – 137

23 - zeznania powódki M. W. (1) – k – 180

24 W okresie od 22 sierpnia 2014 roku do 30 września 2014 roku M. W. (1) zawarła z (...) s.c. umowy zlecenia, z których uzyskała przychód w kwotach: w miesiącu wrześniu 2014 roku – 3 326,76 zł, a w miesiącu październiku 2014 roku w kwocie 390,12 zł brutto.

25 dowód: - zaświadczenie – k – 21

26 - kopia oświadczenia – k – 26

27 - odpis umów zlecenia – k – 27, 28, 115

28 - odpisy rachunków – k – 116, 117, 118

29 - zeznania świadka M. B. – 135 – 136

30 - zeznania świadka M. W. (2) – k – 137

31 - zeznania powódki M. W. (1) – k – 180

32 Pismem z dnia 1 września 2014 roku powódka M. W. (1) zleciła przekazywanie należnego jej wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia na rachunek bankowy S. W.. Z tytułu zawartych we wrześniu – październiku 2014 roku umów pomiędzy (...) s.c. a powódką, na rachunek bankowy pozwanej trafiła kwota 1 570,99 zł.

33 Okoliczność niesporna, a nadto kopia zlecenia – k – 23

34 - odpis kartoteki wynagrodzeń – k – 114

35 - wydruk rachunku bankowego – 148 – 154

36 - informacja z dnia 18 września 2018 roku – k – 158

37 - zeznania pozwanej S. N. – k – 182

38 W dniu 11 marca 2015 roku (...) s.c. wypłacił nie znanej osobie gotówką 1 068,01 zł za dzieło wykonane we wrześniu 2014 roku.

39 dowód: - oryginał dowodu KW – k – 157, 263

40 - opinia biegłego E. L. – k – 275 – 289

41 Pismem z dnia 22 kwietnia 2016 roku, nadanym pocztą 22 kwietnia 2016 roku, doręczonym w dniu 9 maja 2016 roku, M. W. (1) wezwała S. W. do zapłaty kwoty 2 781,50 zł z ustawowymi odsetkami w terminie 7 dni.

42 dowód: - wezwanie do zapłaty – k – 9

43 - dowód nadania – k – 7

44 - dowód doręczenia – k – 8

45 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

46 Powódka w niniejszej sprawie domagała się zasądzenia od pozwanej kwot stanowiących własność powódki, a przekazanych przez jej pracodawcę na rachunek bankowy pozwanej, zgodnie ze zleceniem, którego udzieliła powódka. Powódka podnosiła, że strony zawarły porozumienie, aby należne jej wynagrodzenie było przekazywane na rachunek bankowy pozwanej, która była stale zatrudniona u zleceniodawcy. Pomiędzy stronami nie był sporny zarówno fakt zawarcia umów zlecenia pomiędzy (...) s.c. a powódką, jak i fakt, że część z wynagrodzeń wynikających z wykonania umów zawartych z powódką była przekazywana na rachunek bankowy pozwanej. Pozwana twierdziła natomiast, że to ona faktycznie wykonywała zlecenia i całe wynagrodzenie z tego tytułu miało należeć do pozwanej.

47 Rozstrzygając niniejszą sprawę sąd rejonowy nie sporządził uzasadnienia wyroku, co niewątpliwie utrudnia poznanie i zrozumienie motywów tegoż rozstrzygnięcia, niemniej jednak nie było sporne pomiędzy stronami i z samej treści rozstrzygnięcia wynika to niezbicie, iż sąd pierwszej instancji uznał, że powódka wykazała, iż to ona była zarówno formalnie jak i faktycznie stroną umów zlecenia zawartych z firmą (...) s.c., zaś pozwana jedynie pośredniczyła w wykonywaniu tych umów, dostarczając powódce skrzynki montażowe i przekazując dokumentację.

48 Wstępnie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c. sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Z powołanego przepisu wynika, że sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji zakreślonej przez stronę skarżącą. Nie oznacza to jednak, że sąd ten jest związany ustaleniami faktycznymi czy oceną prawną wyrażoną przez sąd pierwszej instancji, jeżeli nie były przedmiotem zarzutów. Sąd odwoławczy jest bowiem sądem merytorycznym, a przyjęta przez ustawodawcę koncepcja apelacji pełnej nakłada nań powinność dokonania ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, niezależnie od zarzutów naruszenia prawa materialnego podniesionych w apelacji i skontrolowania prawidłowości postępowania przed sądem pierwszej instancji; wiążą go wyłącznie zarzuty naruszenia prawa procesowego (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów – zasada prawna z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 3 czerwca 2015 r., V CSK 550/14; z dnia 25 listopada 2015 r., IV CSK 55/15; z dnia 10 marca 2016 r., III CSK 183/15). Zaznaczyć również trzeba, że z ujętego w art. 378 § 1 k.p.c. obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie wynika konieczność omówienia przez sąd drugiej instancji w uzasadnieniu jego orzeczenia każdego argumentu podniesionego w apelacji. Wystarczające jest odniesienie się do sformułowanych w niej zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że zostały przez sąd drugiej instancji w całości rozważone, przed wydaniem orzeczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2010 r., V CSK 296/09, z dnia 26 kwietnia 2012 r., III CSK 300/11, z dnia 4 września 2014 r., II CSK 478/13 oraz z dnia 22 sierpnia 2018 r., III UK 119/17).

49 W uwzględnieniu powyższego, rozpoznając ponownie merytorycznie sprawę w granicach zakreślonych apelacją pozwanej (art. 378 § 1 k.p.c.) sąd okręgowy po rozważeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonał jego własnej oceny przez pryzmat właściwych przepisów prawa materialnego, w konsekwencji czego uznał, że rozstrzygnięcie sądu rejonowego co do zasady jest prawidłowe, a powódka wykazała zawarcie umowy zlecenia z pozwaną celem odbioru należnego jej wynagrodzenia.

50 Wskazania wymaga, że zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w tym przepisie sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału", a zatem, jak podkreśla się w orzecznictwie, z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych dowodów i mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 1966 r., II CR 423/66, OSNPG 1967/5-6/21; uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1999 r., I PKN 632/98, OSNAPiUS 2000, Nr 10, poz. 382; uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 11 lipca 2002 r., IV CKN 1218/00, Lex, nr 80266; uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2002 r., IV CKN 1256/00, Lex, nr 80267). Jak ujmuje się w literaturze, moc dowodowa oznacza siłę przekonania uzyskaną przez sąd wskutek przeprowadzenia określonych środków dowodowych na potwierdzenie prawdziwości lub nieprawdziwości twierdzeń na temat okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś wiarygodność decyduje o tym, czy określony środek dowodowy, ze względu na jego indywidualne cechy i obiektywne okoliczności, zasługuje na wiarę. Przyjmuje się jednocześnie, że ramy swobodnej oceny dowodów muszą być zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (vide uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1980 r., II URN 175/79, OSNC 1980/ 10/200; uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000/17/655; uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2000 r., III CKN 1049/99, Lex nr 51627; uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2000 r., IV CKN 1097/00, Lex nr 52624; uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2000 r., V CKN 94/00, Lex nr 52589; uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2000 r., IV CKN 1383/00, Lex nr 52544; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2001 r., II UKN 423/00, OSNP 2003, Nr 5, poz. 137; uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2002 r., IV CKN 859/00, Lex nr 53923; uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002 r., IV CKN 1050/00, Lex nr 55499; uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00, Lex nr 56906; uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r., IV CKN 1316/00, Lex nr 80273).

51 Jak słusznie zauważył Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r. (I ACa 180/08, LEX nr 468598), jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Dla skuteczności zarzutu naruszenia wyżej wymienionego przepisu nie wystarcza zatem stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając. Zwalczanie swobodnej oceny dowodów nie może, więc polegać li tylko na przedstawieniu własnej, korzystnej dla skarżącego wersji zdarzeń, ustaleń stanu faktycznego opartej na własnej ocenie, lecz konieczne jest przy tym posłużeniu się argumentami wyłącznie jurydycznym wykazywanie, że wskazane w art. 233 § 1 k.p.c. kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów zostały naruszone, co miało wpływ na wyrok sprawy (analogicznie Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lipca 2008 r., VI ACa 306/08).

52 Pozwana, formułując zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 233 § 1 k.p.c., wskazała na brak wiarygodności powódki i powołanych przez nią świadków, w szczególności świadka M. W. (2) (syna powódki, a byłego męża pozwanej) oraz świadka M. B. (właścicielki firmy (...) s.c., która „miała oczywisty interes, aby zaprzeczać jakimkolwiek nieprawidłowościom czy woli dokonania oszczędności przez (...) s.c. w zakresie składek na ubezpieczenia społeczne). W tym zakresie objaśnienia wymaga, że w ocenie sądu okręgowego sąd rejonowy rozstrzygnął sprawę prawidłowo, opierając się na zebranym w sprawie materiale dowodowym, w tym w oparciu o ujawnione dowody z dokumentów, których autentyczności, ani mocy dowodowej nie kwestionowała żadna ze stron, a które nie budziły wątpliwości, a argumenty podnoszone przez pozwaną należy uznać za niewystarczające do podważenia tejże oceny.

53 Niewątpliwym i niekwestionowanym jest w niniejszej sprawie, że to powódka zawarła umowy zlecenia z firmą (...) s.c., a jej podpisy na dokumentach nie są podważane (z wyjątkiem pokwitowania odbioru części wynagrodzenia). Niekwestionowanym jest również, że zlecenia zostały wykonane, a sporne jedynie pozostaje przez kogo. Niewątpliwie również część wynagrodzenia za wykonane zlecenia zostało przekazane na rachunek bankowy pozwanej, która nie przekazała tegoż wynagrodzenia powódce.

54 Oceniając umowy zawarte pomiędzy powódką a (...) s.c. należy uznać je za umowy o dzieło w rozumieniu art. 627 k.c. Zgodnie z tym przepisem przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Przedmiotem umowy było wykonanie konkretnych ilości zaworów (ich zmontowanie), jak również, co nie było sporne, wynagrodzenie ustalane było w zależności od ilości zmontowanych zaworów, a zatem w sposób zgodny z art. 628 § 1 k.c., jako wynagrodzenie ryczałtowe uzależnione od ilości wykonanych elementów. Ani z treści umowy, ani z przepisów powszechnie obowiązujących nie wynika, aby przyjmujący zamówienie z umowy o dzieło musiał wykonywać wszelkie czynności osobiście. Tym samym z punktu widzenia ważności umowy zawartej pomiędzy powódką a (...) s.c. obojętne było czy to powódka czy też wyłącznie pozwana wykonywały wszelkie czynności związane z realizacją umowy. Nie ma bowiem przeszkód, aby pozwana (która w tamtym okresie pozostawała w związku małżeńskim z synem powódki) wykonywała montaż zaworów nawet w całości. Z punktu widzenia umowy o dzieło zawartej pomiędzy powódką a (...) s.c. obojętne bowiem było kto zmontuje zawory. Z tego też względu bez znaczenia pozostają zeznania świadków powołanych przez pozwaną, tj. K. W. (córki pozwanej, a wnuczki powódki), Ł. S. (2) oraz I. P., iż nie widzieli aby powódka montowała zawory, przy czym świadek K. W. przyznała, że widziała powódkę przy końcowym etapie prac (k – 109). Powyższe zeznania nie wykluczają przy tym, iż powódka zawory te montowała, a jedynie dowodzą tego, że świadkowie ci tego nie widzieli. Przy czym świadek K. W. zeznała, że wynagrodzenie było przelewane na rachunek powódki M. W. (1), która przekazywała je pozwanej, co jest sprzeczne ze stanowiskami stron w sprawie i oczywiście nieprawdziwe. Również argument o mniejszej sprawności manualnej powódki nie może prowadzić do wykluczenia tego, iż powódka zawory montowała. Niezależnie od powyższej oceny, jak wskazano powyżej okoliczność kto montował zawory jest nieistotna dla rozstrzygnięcia sprawy.

55 Pozwana twierdziła, że strony umówiły się co do tego, że montaż zaworów będzie w całości wykonywać na rachunek powódki pozwana, jak i ona będzie w całości odbierać wynagrodzenie należne powódce na podstawie umów zawartych z (...) s.c. Niemniej jednak pozwana nie wykazała faktu zawarcia takiej umowy. Wynika on jedynie z jej zeznań i nie jest poparty innymi dowodami, w szczególności dowodami na piśmie. Pozwana nie zadbała bowiem w żaden sposób o udokumentowanie tych ustaleń z powódką, zaś powódka im zaprzeczyła. Powódka natomiast twierdziła, że zawarła z pozwaną umowę, mocą której pozwana miała odbierać za powódkę wynagrodzenie na swój rachunek bankowy, a następnie przekazywać je pozwanej. Umowę taką należy uznać za umowę zlecenia. Zgodnie z art. 734 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Powódka wykazała fakt zlecenia pozwanej odbierania wynagrodzenia z firmy (...) s.c. dokumentacją znajdującą się w tej firmie, zaś sam fakt przekazywania środków na rachunek pozwanej nie był kwestionowany i wynikał z dokumentów. Tym samym trafnie sąd rejonowy uznał, że powódka wykazała, iż jej środki, zgodnie z jej zleceniem trafiały na rachunek bankowy pozwanej. Niewątpliwie trafnie pozwana podnosi, że powódka nie wykazała z jakiej przyczyny środki miały być jej przekazywane za pośrednictwem rachunku bankowego pozwanej, a jej tłumaczenie, że nastąpiło to dla ułatwienia rozliczeń dokonywanych przez firmę (...) s.c. jest nieprzekonujące. Niemniej jednak powyższa okoliczność nie jest wystarczająca dla odmówienia wiary zeznaniom i twierdzeniom powódki w całości i nie oznacza, że należy uznać za wiarygodne twierdzenia pozwanej, iż wynagrodzenie w całości było należne jej. Przede wszystkim bowiem ta ostatnia okoliczność wynika wyłącznie z jej zeznań, a przy tym pozwana twierdziła, że umowy pomiędzy (...) s.c. a powódką zostały zawarte jedynie dla pozoru, a to ona była faktyczną stroną tych umów. Miały one na celu obniżenie danin publiczno – prawnych. Powyższym twierdzeniom zaprzeczyła świadek M. B., która zawierała umowy w imieniu (...) s.c. z powódką, zaś wiarygodność pozwanej podważa sama treść jej zeznań. Pozwana bowiem w istocie twierdzi, że wykonywała na zlecenie swego pracodawcy pracę bez umowy, zaś stroną tej umowy fikcyjnie miała zostać powódka. Powyższe, gdyby faktycznie miało miejsce, świadczy o braku poszanowania przez pozwaną przepisów prawa i jakichkolwiek reguł, zmierzało do pomniejszenia należnych Skarbowi Państwa należności. Nie sposób jest uznać w takich okolicznościach zeznań pozwanej za prawdziwe. Skoro bowiem pozwana zdecydowałaby się na zawieranie fikcyjnych umów celem umniejszenia należności publiczno – prawnych nie sposób jest uznać, że miałaby opory przed zeznawaniem nieprawdy czy zatajaniem prawdy przed sądem. Sama zaś podnoszona przez pozwana okoliczność, że firma (...) s.c. odnosiła korzyść z zawarcia umowy z pozwaną przez obniżenie składek na ubezpieczenia społeczne, samo w sobie nie oznacza, że umowa taka nie została faktycznie zawarta. Jest oczywistym, że podmioty gospodarcze w celu zwiększenia swej konkurencyjności na rynku szukają sposobów na obniżenie kosztów, właśnie zatrudniając studentów bądź emerytów. Nie sposób jest zaś uważać tych wszystkich umów za fikcyjne. Oczywistym jest zaś, że firma (...) s.c. mając do wyboru zatrudnienie na umowę o dzieło pozwanej bądź powódki, wybrałaby zatrudnienie powódki, gdyż uzyskanie tej samej ilości zaworów wiązałoby się z poniesieniem mniejszych kosztów.

56 Żaden ze świadków powołanych przez pozwaną nie był świadkiem uzgodnień pomiędzy stronami, co do tego, że to pozwana miała w całości otrzymać wynagrodzenie należne powódce z firmy (...) s.c.

57 Za wiarygodną należy uznać opinię biegłego E. L., z której wynika, że ani powódka ani pozwana nie podpisały dokumentu odbioru gotówki w kwocie 1068,01 zł. Opinia ta została ostatecznie oparta na analizie oryginału dokumentu, jest szeroko uargumentowana, z podaniem przybliżeń cech pisma. Została sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednią wiedzę i doświadczenie w badaniu pisma. Wskazane przez biegłą rozbieżności w nakreśleniu poszczególnych elementów podpisu jednoznacznie potwierdzają prawidłowość wniosków końcowych opinii.

58 W niniejszej sprawie powódka dochodziła ostatecznie (po cofnięciu powództwa co do kwoty 142,50 zł) kwoty 2 639,- zł, przy czym skoro przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że kwota 1 068,01 zł nie została pobrana przez pozwaną, należało zasądzić od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1 570,99 zł. Błędne było natomiast utrzymanie w mocy przez sąd rejonowy wyroku zaocznego co do kwoty 1 836,25 zł. Przede wszystkim bowiem umarzając postępowanie co do kwoty 142,50 zł sąd rejonowy nie uchylił wyroku zaocznego w tej części, jak również dokonując rozliczeń wykroczył poza zakres żądania powódki. W konsekwencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. należało zmienić zaskarżony wyrok w punkcie I poprzez utrzymanie w mocy wyroku zaocznego z dnia 11 lipca 2017 roku w zakresie kwoty 1 570,99 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10 maja 2016 roku do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu. Jednocześnie zasadna okazała się apelacja pozwanej co do obciążenia jej kosztami sądowymi. Koszty te wynikły z przeprowadzonych dwóch opinii biegłej w sprawie, zaś opinia ta potwierdziła twierdzenia pozwanej, iż to nie ona pobrała te środki. W konsekwencji niedopuszczalne jest obciążenie pozwanej kosztami postępowania związanymi z tymi czynnościami dowodowymi, które dowiodły jej racji. Brak jest podstaw do obciążenia powódki tymi kosztami. Sąd pierwszej instancji odstąpił od obciążania powódki kosztami sądowymi, co należy uznać za słuszne z uwagi na wiek powódki, jej nikłe możliwości zarobkowe i niewielkie dochody, które skutkowały zwolnieniem jej od kosztów sądowych w całości. Przy czym należy mieć na względzie, że przeprowadzony dowód również wykluczył, aby to powódka pobrała tę kwotę. Z tego też względu należało zmienić zaskarżony wyrok w punkcie III i nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciążyć Skarb Państwa.

59 Orzeczenie o odsetkach uzasadnia art. 481 § 1 k.c. Powódka wezwała pozwaną do zapłaty w terminie tygodniowym kierując wezwanie do zapłaty w dniu 22 kwietnia 2016 roku. Pozwana odebrała wezwanie w dniu 9 maja 2016 roku, zaś powódka wyznaczyła jej termin 7 dni, niemniej jednak zgodnie z art. 61 § 1 k.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Nadanie przesyłki listem poleconym oznacza, że adresat ma możliwość zapoznania się z jego treścią najpóźniej następnego dnia po pierwszym awizowaniu przesyłki. Okoliczność, że zwleka z odbiorem korespondencji nie ma znaczenia z punktu widzenia regulacji art. 61 § 1 k.c., które określa chwilę złożenia oświadczenia o charakterze materialnoprawnym. Zważywszy zatem na fakt, że przesyłkę nadano w dniu 22 kwietnia 2016 roku niewątpliwie do dnia 10 maja 2016 roku upłynął wyznaczony przez powódkę termin 7 dniowy na spełnienie świadczenia.

60 W pozostałym zakresie apelacja pozwanej jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.

61 Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego zapadło na podstawie art. 100 k.p.c. i art. 102 k.p.c. Pozwana w istocie wygrała postępowanie apelacyjne w niewielkim zakresie (poniżej 15%), a przy tym jej sytuacja materialna jest trudna, utrzymuje się z niewielkiej emerytury a z uwagi na wiek nie ma możliwości powiększenia dochodów. Jednocześnie uwzględnienie apelacji wynikło wyłącznie z błędów rachunkowych popełnionych przez sąd rejonowy, a niezawinionych przez powódkę. W konsekwencji względy słuszności uzasadniają odstąpienie od obciążania powódki kosztami postępowania apelacyjnego w tej części, w której to postępowanie przegrała.

62 sędzia Tomasz Szaj

63 (...)

64 (...)

65 (...)

66 (...)

67 (...)