Wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 25 listopada 2021 r., I C 351/19

wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 25 listopada 2021 r., I C 351/19

Tekst

1 Sygn. akt I C 351/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 25 listopada 2021 roku

3 Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny

4 w składzie następującym:

5 Przewodniczący: sędzia Tomasz Choczaj

6 Protokolant: Joanna Wołczyńska - Kalus

7 po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 roku w Sieradzu

8 na rozprawie

9 sprawy z powództwa E. B.

10 przeciwko Wojewódzkiemu Szpitalowi im. (...) S. W. w S.

11 o ochronę dóbr osobistych, zadośćuczynienie i odszkodowanie

12 1. zobowiązuje pozwanego Wojewódzki Szpital im. (...) S. W. w S. do przeproszenia powódki E. B. w ten sposób, iż prześle na jej adres w terminie 14 dni

13 od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku listem poleconym pisemne oświadczenie o następującej treści: „Wojewódzki Szpital

14 im. (...) S. W. w S. przeprasza Panią E. B. za to, iż w trakcie jej pobytu w ich placówce, w okresie od 12 września 2018 roku do 17 września 2018 roku oraz

15 od 19 września 2018 roku do 25 września 2018 roku, doszło do naruszenia przez personel medyczny jej praw jako pacjenta, obejmujących prawo

16 do informacji o możliwych powikłaniach zabiegu, któremu się poddała.”;

17 2. zasądza od pozwanego Wojewódzkiego Szpitala im. (...) S. W. w S. na rzecz powódki E. B. kwotę:

18 a) 15 000,00 zł (piętnaście tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18 września 2019 roku do dnia zapłaty;

19 b) 1 869,76 zł (jeden tysiąc osiemset sześćdziesiąt dziewięć złotych 76/100) tytułem zwrotu kosztów procesu;

20 3. oddala powództwo w pozostałej części;

21 4. ściąga z roszczenia zasądzonego na rzecz powódki E. B. w pkt 1 a wyroku na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 389,89 zł (trzysta osiemdziesiąt dziewięć złotych 89/100) tytułem części brakujących kosztów procesu;

22 5. nakazuje pobrać od pozwanego Wojewódzkiego Szpitala im. (...) S. W. w S. na rzecz Skarbu Państwa

23 - Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 282,33 zł (dwieście osiemdziesiąt dwa złote 33/100) tytułem części brakujących kosztów procesu.

24 Sygn. akt I C 351/19

Uzasadnienie

25 E. B. wniosła o zasądzenie na jej rzecz zadośćuczynienia

26 w wysokości 30 000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie

27 od 18 września 2019 r. do dnia zapłaty; odszkodowania w wysokości 6 025,05 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 18 września 2019 r. do dnia zapłaty; zobowiązanie pozwanego, aby w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku złożył na ręce pełnomocnika powódki listem poleconym pisemne oświadczenie następującej treści: „ Wojewódzki Szpital im. (...) S. W. w S. przeprasza Panią E. B. za to, iż w trakcie jej pobytu w ich placówce w okresie od 12 września 2018 r. do 17 września 2018 r. oraz od 19 września 2018 r. do 25 września 2018 r., doszło do naruszenia przez personel medyczny jej praw jako pacjenta, obejmujących prawo do informacji o możliwych powikłaniach zabiegu, któremu się poddała oraz prawo do otrzymania niezbędnych świadczeń medycznych bez nieuzasadnionej zwłoki, zgodnych z aktualnym stanem wiedzy medycznej”. Jednocześnie powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów procesu.

28 Pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódki

29 na jego rzecz zwrotu kosztów procesu.

30 Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

31 W dniu 12 września 2018 r. powódka została przyjęta do pozwanego szpitala na planowaną operację usunięcia pęcherzyka żółciowego, (bezsporne) .

32 Operacja metodą laparoskopową została zaplanowana na 13 września 2018 r., na godzinę 08:00. Była poinformowana, że zabieg tą metodą jest bezinwazyjny i bezpieczny. Wypełniła niezbędne dokumenty, nie została natomiast poinformowana o jego ewentualnych następstwach i powikłaniach. Przed operacją nie rozmawiał z nią lekarz, który wykonywał operację ani ordynator oddziału. Nie wiedziała, że sama powinna pytać o szczegóły. Wszelkie informacje otrzymywała od pielęgniarek. Zabieg przebiegł standardowo, w czasie jego wykonywania nie wystąpiło nic niepokojącego. Powódce zostawiono dren, który miał zostać usunięty po upływie doby od zabiegu. Było to standardowe działanie. W tym samym dniu, w godzinach popołudniowych, powódka zaczęła odczuwać bardzo silny ból brzucha. Poinformowała o tym fakcie personel szpitala, jednakże nie został wezwany lekarz. Ból się nasilał, w późniejszym czasie powódka próbowała wstać z łóżka i poczuła, że z rany, obok drenu, zaczyna wydzielać

33 się płyn. Powódka ponownie poprosiła o wezwanie lekarza, który obejrzał ranę oraz zlecił opatrunki w celu jej zabezpieczenia. Od drugiego dnia po zabiegu lekarz przychodził częściej, aby skontrolować stan powódki, która odczuwała coraz silniejszy ból. Był u niej również ordynator. Powódka pytała go, czy to co odczuwa jest normalnym następstwem przebytego przez nią zabiegu. Otrzymała odpowiedź, iż jest możliwość wykonania zabiegu korekcyjnego w P. (...). Powódka została tam przewieziona i założono jej klamrę ściskającą. Nie komentowano jakości zabiegu wykonanego w pozwanym szpitalu, do którego powódka wróciła następnego dnia. Powódka została wypisana

34 z pozwanego szpitala 25 września 2018 r., (dowód: zeznania powódki - k. 343 verte - 344 i nagranie rozprawy z 18 listopada 2021 r. - płyta - koperta - k. 347, minuta od 00:07:50 do 00:32:54 w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami - k. 228 - 229 i nagraniem rozprawy z 13 sierpnia 2020 r. - płyta - koperta - k. 347, minuta od 00:04:58 do 00:36:59; częściowo zeznania świadka A. P. - k. 229 i nagranie rozprawy z 13 sierpnia 2020 r. - płyta - koperta - k. 347, minuta od 00:39:34 do 00:50:39; częściowo zeznania świadka W. S. - k. 252 - 254; dokumentacja medyczna - k. 15 - 16, k. 19 - 93 i k. 103

35 - 156; formularze świadomej zgody na wykonanie zabiegu w Szpitalu

36 w P. - k. 94 - 102; opinia biegłego A. K. - k. 316) .

37 Po powrocie do domu powódka czuła się bardzo źle. Dren usunięto

38 po 2 tygodniach, co spowodowało dodatkowy ból, związany z obrośnięciem

39 go przez tkanki. Przebywała na zwolnieniu lekarskim do 18 listopada 2018 r. Skomplikowały się jej plany zawodowe. Kontrolowano zasadność jej zwolnienia lekarskiego. Wykonywała pracę siedzącą, ale bardzo źle się czuła. W styczniu 2019 r. powódka odbyła kolejny zabieg korekcyjny. Po miesiącu udała się

40 na wizytę kontrolną, a po trzech miesiącach usunięto jej klamrę ściskającą.

41 Po tym zabiegu wymiotowała, czuła się źle. Przez następne półtora miesiąca przebywała na zwolnieniu lekarskim, wymagała pomocy i opieki. W pierwszych dniach leżała, wstawała jedynie do toalety, nie wymagała przy tym pomocy. Potem zaczęła spacerować po domu. Opiekowała się nią matka i mąż, którzy przejęli na siebie ciężar wykonywania obowiązków domowych, takich, jak sprzątanie czy przygotowywanie posiłków. Nie mogła dźwigać. Przedmiotowy zabieg nie był jej pierwszym, gdyż dwa lata wcześniej przebyła operację ginekologiczną. Nie ma chorób współistniejących. Gdyby przed zabiegiem, poinformowano ją o jego konsekwencjach, szukałaby innych rozwiązań, konsultowałaby się z innymi lekarzami. Do pozwanego szpitala udała się przekonana, że wszystko przejdzie pomyślnie. Obecnie jest pod opieką gastrologa, odczuwa dolegliwości, boleści. Przyjmuje leki, (dowód: zeznania powódki

42 - k. 343 verte - 344 i nagranie rozprawy z 18 listopada 2021 r. - płyta - koperta

43 - k. 347, minuta od 00:07:50 do 00:32:54 w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami - k. 228 - 229 i nagraniem rozprawy z 13 sierpnia 2020 r. - płyta - koperta

44 - k. 347, minuta od 00:04:58 do 00:36:59; zaświadczenie o zatrudnieniu

45 - k. 157; zaświadczenia lekarskie - k. 158 - 164; wynik badania - k. 165) .

46 Dolegliwości odczuwane przez powódkę były i są standardowymi dla wykonanego zabiegu. Podczas badania endoskopowego w P. (...) nie stwierdzono uszkodzenia dróg żółciowych, a sam wyciek żółci mógł wystąpić zarówno przy przeprowadzeniu zabiegu metodą laparoskopową, bądź klasyczną. W tym celu zakładany jest dren. Żółć mogła wyciekać, również

47 z innych przewodów dodatkowych - przewodów Luszki oraz uchodzących bezpośrednio z wątroby do pęcherzyka żółciowego. Wyciek taki jest objawem obserwowanym i spodziewanym. Nadmierna ilość żółci powoduje niepokój

48 u pacjenta i jeżeli się nie zmniejsza, wykonywane jest badanie ECPW (metodą endoskopową), które ma wyjaśnić oraz zlikwidować przyczynę tego stanu.

49 W przypadku powódki żółć w całości była odbierana przez dren, co nie spowodowało podrażnienia otrzewnej, a w konsekwencji odległych następstw. Pozwany szpital postępował zgodnie z zasadami wiedzy i sztuki medycznej. Okres pomiędzy stwierdzeniem wycieku, a skierowaniem powódki na badanie ECPW, był konieczny dla obserwacji. W większości przypadków, taki wyciek ustępuje samoistnie po upływie 5 - 7 dni od zabiegu i nie jest konieczne podejmowanie dodatkowych czynności. Czas rekonwalescencji zależy od wieku, wyjściowego stanu zdrowia pacjenta, jego wrażliwości, wykonywanej pracy, a przede wszystkim od tego czy wystąpią powikłania, które znacznie wydłużają powrót

50 do zdrowia. Może on trwać nawet kilka miesięcy. Zabieg ECPW nie jest zabiegiem nagłym, a przewiezienie chorego do innego szpitala, w celu jego wykonania,

51 nie jest uciążliwe ani ryzykowne dla pacjenta. Wszelkie działania chirurgiczne powodują dyskomfort i niepokój chorego. Przemieszczenie protezy, która

52 w przypadku powódki przedostała się do dwunastnicy oraz do jelita cienkiego

53 i grubego, a następnie została przez nią wydalona, nie niesie żadnych skutków ubocznych. Powódka nie doznała uszczerbku na zdrowiu. Podobnie jak wszyscy chorzy na to samo schorzenie, będzie stosowała dietę wątrobową. Jej dolegliwości fizyczne, były podobne do tych, które występują w wielu operacjach jamy brzusznej. W tym celu stosowane są leki przeciwbólowe. Po wyjściu

54 ze szpitala, powódka była zdolna do samoobsługi, wymagała pomocy

55 w czynnościach domowych, robieniu zakupów i sprzątaniu, co jest normalnym następstwem każdej operacji jamy brzusznej, (dowód: opinia biegłego A. K. - k. 269 - 275 wraz z opinia uzupełniająca - k. 295 - 296) .

56 Pismem z 13 sierpnia 2019 r. powódka wystąpiła do pozwanego szpitala

57 o wypłatę zadośćuczynienia w wysokości 70 000,00 zł w związku z popełnionym błędem medycznym oraz naruszeniem praw pacjenta oraz wypłatę odszkodowania w wysokości 12 050,00 zł z tytułu utraconych dochodów oraz kosztów opieki. Wyznaczyła pozwanemu trzydziestodniowy termin do zapłaty, (dowód: zgłoszenie roszczeń - k. 166 - 170) .

58 Pismem z 16 września 2019 r., doręczonym pełnomocnikowi powódki

59 18 września 2019 r., pozwany nie uznał zgłoszonych przez powódkę roszczeń, (dowód: pismo pozwanego - k. 171 - 172) .

60 Powyższy stan faktyczny był w części bezsporny, został bowiem oparty

61 na niekwestionowanym przez strony nieosobowym materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Ponadto stan faktyczny został ustalony

62 w oparciu o zeznania powódki oraz częściowo o zeznania przesłuchiwanych

63 w sprawie świadków, które w tym zakresie Sąd uznał za wiarygodne. Stan faktyczny został oparty również o opinię biegłego A. K., którą Sąd uznał za jasną, wewnętrznie niesprzeczną oraz naukowo i logicznie uzasadnioną. Koreluje ona z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Należy również podkreślić, iż nie została ona ostatecznie zakwestionowana przez strony procesu.

64 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

65 Powództwo zasługiwało na uwzględnienie, ale jedynie w części.

66 Z treści art. 34 ust. 1 ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza

67 i lekarza dentysty (tekst jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 790, ze zm.) wynika, że lekarz może wykonać zabieg operacyjny albo zastosować metodę leczenia lub diagnostyki stwarzającą podwyższone ryzyko dla pacjenta, po uzyskaniu jego pisemnej zgody. W myśl ust. 2 tego przepisu, przed wyrażeniem zgody przez pacjenta w sytuacji, o której mowa w ust. 1, lekarz ma obowiązek udzielenia

68 mu informacji określonej w art. 31.

69 Z treści art. 31 ust. 1 wynika, że lekarz ma obowiązek udzielać pacjentowi lub jego ustawowemu przedstawicielowi przystępnej informacji o jego stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych, leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu.

70 Wskazany wyżej obowiązek lekarza koreluje z prawem pacjenta wynikającym z art. 18 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta

71 i Rzeczniku Praw Pacjenta (tekst jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 849 ze zm.),

72 do uzyskania pełnej przystępnej informacji o jego stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych, leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu i prawie do wyrażenia na piśmie zgody

73 na zabieg operacyjny albo zastosowanie metody leczenia lub diagnostyki stwarzających podwyższone ryzyko.

74 Zgoda pacjenta powinna być świadoma, a więc wyrażona po uzyskaniu

75 od lekarza wyczerpujących oraz zrozumiałych informacji i wyjaśnień zgodnie

76 z art. 31 cytowanej ustawy. Nie pozostawia zatem wątpliwości fakt, że wyrażenie zgody na zabieg przez pacjenta musi spełniać kryteria jego świadomości, a lekarz w procesie uświadamiania pacjenta odgrywa zasadniczą rolę i to na nim w razie postępowania przed sądem ciążyć będzie obowiązek udowodnienia, w jaki sposób i w jakim zakresie przekazał pacjentowi wiedzę dotyczącą zabiegu, albowiem jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 17 grudnia 2004 r. (II CK 303/04, OSP 2005/11/131), ciężar dowodu wykonania ustawowego obowiązku udzielenia pacjentowi lub jego ustawowemu przedstawicielowi przystępnej informacji, poprzedzającej wyrażenie zgody na zabieg operacyjny, spoczywa na lekarzu.

77 W doktrynie prawniczej i judykaturze w sposób szczególny kładzie się nacisk na obowiązek lekarza uświadamiania pacjenta o ryzyku związanym

78 z poddaniem się określonemu zabiegowi, pouczeniu go o możliwości wystąpienia typowych powikłań, czy komplikacji, przy czym dostrzega się konieczność odzwierciedlenia tego pouczenia na piśmie zawierającym zgodę na zabieg. Podkreśla się przy tym, że stopień konkretności informacji musi być wysoki,

79 w przeciwnym razie ogólnikowa informacja i tym samym zgoda nie wywoła skutków prawnych. Kładzie się nacisk na to, aby zgoda była „objaśniona”,

80 i wskazuje, że udzielenie informacji pacjentowi nie jest prawem lekarza, lecz jego obowiązkiem. Zakres obowiązku informacji nie zależy od tego, co sądzi lekarz, ile pacjent powinien wiedzieć, lecz od tego, co rozsądna osoba, będąca w sytuacji pacjenta obiektywnie potrzebuje usłyszeć od lekarza, aby podjąć świadomą decyzję wobec proponowanego leczenia (patrz: M. Ś.. Glosa

81 do wyroku SN z 17 grudnia 2004 r., II CK 303/04, OSP 2005/11/131, D. K.. Prawa pacjenta. Oficyna 2009; wyrok Sądu Apelacyjnego

82 w Poznaniu z 29 września 2005 r., I ACa 236/05, LEX nr175206).

83 Samo uzyskanie formalnej zgody pacjenta bez poinformowania go o ryzyku i skutkach zabiegu powoduje, że jest to zgoda „nieobjaśniona” i jako taka jest wadliwa, wskutek czego lekarz działa bez zgody i naraża się na odpowiedzialność cywilną za szkodę wyrządzoną pacjentowi, nawet gdy postępuje zgodnie

84 z zasadami sztuki lekarskiej.

85 Mając powyższe rozważania na uwadze oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy należy stwierdzić, że powódka nie była świadoma istnienia ryzyka powikłań, bowiem w pozwanym szpitalu żaden lekarz nie przedstawił jej informacji na ten temat. Biegły stwierdził, że ankieta przedoperacyjna nie spełniła obowiązku informacyjnego, bo nie wynika z niej, o czym powódka była informowana w zakresie dotyczącym powikłań pooperacyjnych. Nie sposób stwierdzić, że jej zgoda była uświadomiona, czy też jak to się określa w literaturze „objaśniona”, „poinformowana”. Zatem cel spoczywającego na lekarzu obowiązku wyjaśnienia pacjentowi skutków zabiegu operacyjnego nie został osiągnięty i w związku z tym powódka nie podejmowała decyzji o wyrażeniu zgody na zabieg z pełną świadomością tego, na co się godzi i czego, w tym jakich powikłań, może się spodziewać”, (patrz wyrok Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2013 r., IV CSK 431/12, LEX nr 1275006).

86 Na koniec rozważań w tym zakresie należy stwierdzić, że pozwany

87 nie przedstawił jakichkolwiek dowodów wskazujących na to, że powódka świadomie wyraziła zgodę na zabieg. Natomiast ankieta przedoperacyjna, co już wcześniej było podkreślane, nie spełniała obowiązku informacyjnego.

88 Naruszając prawo powódki do informacji o proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych i leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu, pozwany naruszył jej dobra osobiste, co w sprawie nie wymaga szerszego wyjaśnienia

89 Zgodnie z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści

90 i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może

91 on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Z kolei § 2 powyższego przepisu stanowi, że jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych.

92 Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym. Przesłanka bezprawności działania jest zatem przesłanką konieczną do udzielenia ochrony przewidzianej

93 w powyższym przepisie. Przesłanka ta w niniejszej sprawie została wykazana,

94 o czym było mowa już wcześniej.

95 Oceniając żądanie powódki w zakresie zobowiązania pozwanego do jej przeproszenia należy stwierdzić, że katalog środków służących do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego nie jest zamknięty. Muszą to być środki celowe, nadające się do spełnienia przypadających im funkcji i wymuszenia

96 w drodze egzekucji. Nie mogą pozostawać w sprzeczności ani z ustawą,

97 ani z zasadami współżycia społecznego. Sąd Najwyższy w uzasadnienie uchwały z 30 grudnia 1971 r. (III CZP 87/71, OSNCP 1972, Nr 6, poz.104) w części dotyczącej środków służących do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego wskazał, że chodzi o „czynności”, które według powszechnie przyjętych poglądów lub pojęć danego środowiska stanowią ekwiwalent wyrządzonej krzywdy w tym znaczeniu, że niejako niwelują jej skutki. Zastosowany środek musi zatem być adekwatny do danego naruszenia.

98 Przy wyborze środka usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego należy też brać pod uwagę całokształt okoliczności, takich jak: zachowanie

99 się osoby, której dobro zostało naruszone, a w szczególności, czy zajście zostało przez nią sprowokowane itp. Czynność skierowana do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego powinna być dobrana stosownie do rodzaju, intensywności i zasięgu dokonanego naruszenia, sądowi orzekającemu zaś przysługuje kompetencja do kontroli, czy wskazana przez powoda czynność pozwanego stanowi odpowiedni środek usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku

100 z 17 maja 2013 r. (I CSK 540/12, OSNC-ZD 2013/4/84) w sprawie o ochronę dóbr osobistych sąd ocenia, czy określona w żądaniu powoda treść, forma i liczba oświadczeń oraz miejsce i sposób ich publikacji jest odpowiednia do zakresu

101 i sposobu naruszenia dóbr osobistych. Może też ingerować w żądaną treść oświadczenia przez ograniczenie jej zakresu czy uściślenie określonych sformułowań.

102 Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, iż żądanie powódki otrzymania pisemnych przeprosin nie jest żądaniem nadmiernym lub nieuzasadnionym i dlatego orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 24 k.c.

103 Przechodząc do żądania zadośćuczynienia należy przytoczyć treść art. 4 ust 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzecznik Praw Pacjenta (tekst jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 849 ze zm.), z którego wynika, że w razie zawinionego naruszenia praw pacjenta sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę

104 na podstawie art. 448 k.c.

105 Z treści art. 448 k.c. wynika, że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.

106 Istotą zadośćuczynienia jest naprawienie krzywdy w postaci cierpień fizycznych i psychicznych. Chociaż zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny, to nie jest ono uzależnione od sytuacji materialnej poszkodowanego i sprawcy krzywdy. Przesłanką decydującą o wysokości zadośćuczynienia jest jego odpowiedniość rozumiana jako dostosowanie sumy pieniężnej do rozmiaru doznanej krzywdy. Rozmiar ten wyraża się w różnych aspektach, np. stopniu natężenia cierpień, ich intensywności, długotrwałości, wpływie na funkcjonowanie społeczne pokrzywdzonego, nieodwracalności skutków wyrządzonej krzywdy. Z tego względu miarkowanie zadośćuczynienia należnego za naruszenie dóbr osobistych możliwe jest przede wszystkim

107 na podstawie okoliczności towarzyszących temu naruszeniu, w szczególności stopnia winy sprawcy, a również zachowanie się samego poszkodowanego i jego negatywne odczucia związane z naruszeniem dóbr osobistych, a więc w oparciu

108 o przesłanki ogólne, za pomocą których sąd określa, jaka suma zadośćuczynienia jest odpowiednia. W wyjątkowych wypadkach możliwość ograniczenia rozmiaru odpowiedzialności sprawcy naruszenia dóbr osobistych może nastąpić

109 na podstawie i w granicach wyznaczonych przez art. 5 k.c., w tym ze względu

110 na stan majątkowy pokrzywdzonego i sprawcy, co związane jest jednak również

111 z funkcją kompensacyjną zadośćuczynienia, (patrz wyrok Sądu Najwyższego

112 z 30 lipca 2021 r., V CSKP 236/21, Legalis nr 2631415).

113 Mając powyższe na uwadze oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd doszedł do przekonania, że roszczenie powódki o zadośćuczynienie

114 za naruszenie prawa pacjenta choć jest zasadne, to jednak jest jednocześnie wygórowane. Powódka zeznała, że gdyby poinformowano ją o jego konsekwencjach, powikłaniach, szukałaby innych rozwiązań, konsultowałaby

115 się z innymi lekarzami. Być może nie uchroniłoby ją to od konieczności wykonania zabiegu, lecz mogło uchronić od powikłań pozabiegowych, które ostatecznie wystąpiły i były dla niej uciążliwe. Pozwana zeznała także, że do pozwanego szpitala udała się z przekonaniem, że wszystko przejdzie pomyślnie. Jednakże należy także dodać, że pomimo niewątpliwego naruszenia jej prawa do informacji o następstwach przeprowadzonego u niej zabiegu, okres rekonwalescencji przebiegał u niej typowo, jak u innych pacjentów z podobnymi schorzeniami.

116 Nie był on znacznie wydłużony, a występujące dolegliwości i powikłania były standardowymi dla przebytego zabiegu. Ponadto powódka nie wymagała nadmiernej opieki, powróciła do pracy i do normalnego życia.

117 Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w pkt 2 a wyroku, na podstawie art. 4 ust 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzecznik Praw Pacjenta (tekst jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 849 ze zm.) uznając, iż kwota 15 000,00 zł będzie stanowiła dla powódki wystarczające zadośćuczynienie,

118 by usunąć skutki naruszenia jej prawa, bowiem ma ona odpowiednią wartość ekonomiczną. Można za nią nabyć rzecz lub usługę, które skompensują krzywdę powódki wynikającą z naruszenia jej autonomii do podjęcia świadomej zgody

119 na zabieg medyczny. Jednocześnie zasądzenie tej kwoty nie spowoduje nadmiernego wzbogacenia powódki. Dlatego w pozostałej części Sąd powództwo oddalił, o czym orzekł, jak w pkt 3 wyroku.

120 O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu, na podstawie art. 481 § 1 k.c. W tym miejscu należy zauważyć, że przed wytoczeniem powództwa powódka wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 70 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia. Powódka wyznaczyła trzydziestodniowy termin do zapłaty tej kwoty. Pismem z 16 września 2019 r. pozwany nie uwzględnił jej żądania. Zatem należy stwierdzić, że pozwany pozostaje w zwłoce

121 od 17 września 2019 r., gdyż roszczenie stało się wymagalne 16 marca 2019 r.

122 Powódka zarzucała również wystąpienie błędu medycznego po stronie pozwanego.

123 Zgodnie z orzecznictwem błędem w sztuce lekarskiej jest czynność (zaniechanie) lekarza w zakresie diagnozy i terapii, niezgodna z nauką medycyny w zakresie dla lekarza dostępnym, (patrz orzeczenie Sądu Najwyższego

124 z 1 kwietnia 1955 roku, IV CR 39/54, OSNCK 1957, nr 1, poz. 7). Jednakże

125 z opinii biegłego wynika, że wykonany u powódki zabieg przebiegał prawidłowo, zgodnie z wiedzą i sztuką medyczną. W czasie jego trwania nie wystąpiły żadne zdarzenia niepożądane. Natomiast powikłanie w postaci wycieku żółci było przez lekarzy często obserwowane i spodziewane. Zatem w niniejszej sprawie nie można mówić o błędzie w sztuce medycznej, a co za tym idzie o zadośćuczynieniu z tego tytułu lub odszkodowaniu (które nie należy się także w oparciu o przepis art. 4 ust 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzecznik Praw Pacjenta (tekst jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 849 ze zm.). Dlatego Sąd w tym zakresie powództwo oddalił, o czym orzekł, jak w pkt 3 wyroku.

126 Powódka wygrała w całości sprawę o ochronę dóbr osobistych i dlatego Sąd orzekł o kosztach, jak w pkt 2 b, na podstawie art. 98 k.p.c. Na zasądzone koszty w tym zakresie składają się: opłata stała w wysokości 600,00 zł

127 i wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 720,00 zł, ustalone na podstawie

128 § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800

129 ze zm.), łącznie 1 320,00 zł.

130 Natomiast w części dotyczącej żądania odszkodowania i zadośćuczynienia powódka poniosła koszty procesu w wysokości 6 280,40 zł, w tym: 861,40 zł tytułem zaliczki na koszty opinii; 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej

131 od pełnomocnictwa; 1 802,00 zł tytułem opłaty stosunkowej i 3 600,00 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego, ustalonych na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat

132 za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). W związku z tym,

133 że powódka wygrała sprawę w tym zakresie w 48 %, zatem należy uznać,

134 że wygrała koszty procesu wysokości 2 637,76 zł (48 % z kwoty 6 280,40 zł). Pozwany w tej części powództwa poniósł koszty procesu w wysokości 3 600,00 zł, które zostały ustalone na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn., Dz.U. z 2018 r., poz. 265). W związku z tym,

135 że wygrał sprawę w 58 %, to należy uznać, że wygrał koszty procesu w wysokości 2 088,00 zł (58 % z kwoty 3 600,00 zł). Różnica tych kwot daje kwotę 549,76 zł (2 637,76 minus 2 088,00 zł), która została zasądzona w pkt 2 b wyroku,

136 na podstawie art. 100 k.p.c.

137 O brakujących kosztach procesu w wysokości 672,22 zł (brakujące koszty opinii) Sąd orzekł, jak w pkt 4 i 5 wyroku, na podstawie art. 113 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych (tekst jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 2257) w zw. z art. 100 k.p.c., ściągając z roszczenia zasądzonego na rzecz powódki w pkt 1 a wyroku

138 na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 389,89 zł (52 % z kwoty 672,22 zł) oraz nakazując pobrać od pozwanego Wojewódzkiego Szpitala im. (...) S. W. w S. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 282,33 zł (42 % z kwoty 672,22 zł).