Wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 27 marca 2014 r., XI Ka 85/14

wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 27 marca 2014 r., XI Ka 85/14

Tekst

1 Sygn. akt XI Ka 85/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 27 marca 2014 roku

3 Sąd Okręgowy w Lublinie XI Wydział Karny w składzie:

4 Przewodniczący: SSO Arkadiusz Śmiech (spr.)

5 Sędziowie: SA w SO Tamara Pawlak

6 SO Ewa Bogusz- Patyra

7 Protokolant: Małgorzata Dubiel

8 przy udziale Prokuratora Ewy Stelmach

9 po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 roku

10 sprawy P. P.

11 oskarżonych z art. 218 § 1a k.k.

12 na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora

13 od wyroku Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej

14 z dnia 27 listopada 2013 roku sygn. akt II K 356/13

15 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę P. P. przekazuje Sądowi Rejonowemu w Białej Podlaskiej do ponownego rozpoznania.

16 XI Ka 85/14

Uzasadnienie

17 P. P. został oskarżony o to, że:

18 I. w okresie od stycznia 2009 roku do listopada 2012 roku, w B., woj. (...), jako właściciel Z.A. (...) z/s w B. przy ul. (...), wykonując czynności w zakresie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, uporczywie naruszał wynikające ze stosunku pracy i ubezpieczenia społecznego prawa pracowników: T. Ż. w okresie od 12.01.2009 r. do 19.10.2012 r., J. S. w okresie od 11.12.2009 r. do 30.11.2012 r., polegające na prawie do określonej w umowie o pracę umówionego i rzeczy-wiście pobieranego wynagrodzenia, prawie do prawidłowego ustalenia wysokości składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne i ich odprowadzenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedniej wysokości oraz prawie do otrzymania świadczenia w określonej wysokości, w ten sposób, że w ich umowach o pracę wskazywał jako kwotę przysługującego im wynagrodzenia jedynie kwotę równą minimalnej wysokości wynagrodzenia za pracę, podczas gdy w rzeczywistości umówione i wypłacane im wynagrodzenia były wyższe oraz płacił składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne tych pracowników oraz podatki od ich wynagrodzenia jedynie od kwoty płacy minimalnej określonej w umowach o pracę, a nie od rzeczywiście pobranego przez nich wynagrodzenia ze stosunku pracy, tj. o czyn z art. 218 § 1a k.k.;

19 II. w okresie od stycznia 2009 roku do listopada 2012 roku, w B., woj. (...), działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, naruszył przepisy prawa o ubezpieczeniach społecznych zgłaszając w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Inspektorat w B., nieprawdziwe dane mające wpływ na wysokość świadczeń przysługujących pracownikom zatrudnionym w Z.A. (...) z/s w B. pracownikom J. S., T. Ż. i M. Ż., w ten sposób, że w deklaracjach do ubezpieczenia tych pracowników, tj. drukach ZUS DRA i ZUS RCA, jako podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne podawał kwoty, które były zaniżone w stosunku do rzeczywiście otrzymywanych przez tych pracowników wynagrodzeń ze stosunku pracy, tj. o czyn z art. 219 kk w zw. z art. 12 kk;

20 III. w okresie od stycznia 2009 roku do listopada 2012 roku w B., woj. (...), działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wykonując czynności w zakresie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w zakładzie pracy Z.A. (...) z/ s w B. przy ul .(...), poświadczył w dokumentach nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób , że w deklaracjach ubezpieczeniowych ZUS DRA i ZUS RCA oraz w rocznych deklaracjach podatkowych PIT-4R dotyczących pracowników: T. Ż. za okres od 12.01.2009 r. do 19.10.2012 r., J. S. za okres od 11.12.2009 do 19.10.2012 r. i M. Ż. za okres od 11.12.2009 r. do 30.11.2012 r., które podpisywał i składał odpowiednio w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Inspektorat w B. oraz Urzędzie Skarbowym w B., podawał jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz jako podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i kwotę należnych zaliczek na podatek dochodowy za poszczególne miesiące roku podatkowego – kwoty, które nie były zgodne ze stanem faktycznym, tj. były zaniżone w stosunku do rzeczywistej wysokości wynagrodzeń wypłacanych tym pracownikom, tj. o czyn z art. 271 § 3 kk w zw. z art. 12 kk.

21 Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 roku oskarżonego P. P. uznał za winnego tego, że w okresie od stycznia 2009 roku do listopada 2012 roku w B., woj. (...), działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, naruszył przepisy prawa o ubezpieczeniach społecznych zgłaszając w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Inspektorat w B., nieprawdziwe dane mające wpływ na wysokość świadczeń przysługujących pracownikom zatrudnionym w Z.A. (...) z/s w B. pracownikom J. S., T. Ż. i M. Ż., w ten sposób, że w deklaracjach do ubezpieczenia tych pracowników, tj. drukach ZUS DRA i ZUS RCA, jako podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne podawał kwoty, które były zaniżone w stosunku do rzeczywiście otrzymywanych przez tych pracowników wynagrodzeń ze stosunku pracy zarazem wykonując czynności w zakresie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w zakładzie pracy Z.A. (...) z/ s w B. przy ul .(...) , poświadczył w dokumentach nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób, że w deklaracjach ubezpieczeniowych ZUS DRA i ZUS RCA oraz w rocznych deklaracjach podatkowych PIT-4R dotyczących pracowników: T. Ż. za okres od 12.01.2009 r. do 19.10.2012 r., J. S. za okres od 11.12.2009 do 19.10.2012 r. i M. Ż. za okres od 11.12.2009 r. do 30.11.2012 r., które podpisywał i składał odpowiednio w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Inspektorat w B. oraz Urzędzie Skarbowym w B., podawał jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz jako podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i kwotę należnych zaliczek na podatek dochodowy za poszczególne miesiące roku podatkowego – kwoty, które nie były zgodne ze stanem faktycznym, tj. były zaniżone w stosunku do rzeczywistej wysokości wynagrodzeń wypłacanych tym pracownikom, zarazem w okresie od 31 maja 2012 roku do listopada 2012 roku, w B., woj. (...), jako właściciel Z.A. (...) z/s w B. przy ul. (...), wykonując czynności w zakresie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, uporczywie naruszał wynikające ze stosunku pracy i ubezpieczenia społecznego prawa pracowników: T. Ż. w okresie od 31.05.2012 r. do 19.10.2012 r., J. S. w okresie od 31.05.2012 r. do 30.11.2012 r., polegające na prawie do określonej w umowie o pracę umówionego i rzeczywiście pobieranego wynagrodzenia, prawie do prawidłowego ustalenia wysokości składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne i ich odprowadzenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedniej wysokości oraz prawie do otrzymania świadczenia w określonej wysokości, w ten sposób, że w ich umowach o pracę wskazywał jako kwotę przysługującego im wynagrodzenia jedynie kwotę równą minimalnej wysokości wynagrodzenia za pracę, podczas gdy w rzeczywistości umówione i wypłacane im wynagrodzenia były wyższe, oraz płacił składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne tych pracowników oraz podatki od ich wynagrodzenia jedynie od kwoty płacy minimalnej określonej w umowach o pracę, a nie od rzeczywiście pobranego przez nich wynagrodzenia ze stosunku pracy czym wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 219 kk w zb z art. 271§1 w zw z § 2kk w zb z art. 218§1a kk w zw z art.11§2kk w zw z art. 12 kk i w odniesieniu do powyższego czynu na podstawie art. 66§1 oraz §2kk a contrario, art. 67§1kk postępowanie w sprawie niniejszej warunkowo umorzył na okres 2(dwóch) lat tytułem próby; zasądził od P. P. na rzecz Skarbu Państwa 100,00 (sto i 00/100) złotych tytułem opłaty oraz kwotę 140,00 (sto czterdzieści i 00/100) złotych tytułem pozostałych kosztów sądowych.

22 Od wyroku tego apelację złożył prokurator.

23 Zaskarżając rozstrzygnięcie w całości, na niekorzyść oskarżonego zarzucił orzeczeniu:

24 - obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 218 § 1a k.k. i art. 4 § 1 k.k. poprzez ich niezastosowanie w zakresie dopuszczenia się przez oskarżonego P. P. w okresie od stycznia 2009 roku do 30 maja 2012 roku uporczywego naruszania wynikających ze stosunku pracy i ubezpieczenia społecznego praw pracowników T. Ż.- w okresie od 12.01.2009 r. do 30.05.2012 r., J. S.- w okresie od 11.12.2009 r. do 30.05.2013 r. oraz M. Ż.- w okresie od 11.12.2009 r. do 30.05.2012 r., polegających na prawie do określenia w umowie o pracę umówionego i rzeczywiście pobieranego wynagrodzenia, prawie do prawidłowego ustalenia wysokości składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne i ich odprowadzenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedniej wysokości oraz prawie do otrzymania świadczenia w określonej wysokości- na skutek nieuzasadnionego powołania się na zasadę lex retro non agit;

25 - obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 § 1 i 2 k.k. poprzez ich zastosowanie i bezzasadne uznanie, że wszystkie zarzucane oskarżonemu czyny stanowią jedno przestępstwo i winny być zakwalifikowane kumulatywne z art. 11 § 2 k.k., podczas gdy między przepisami art. 218 § 1a k.k., art. 271 k.k. i art. 219 k.k. nie zachodzi kumulatywny zbieg przepisów ustawy w rozumieniu art. 11 § 1 k.k.;

26 - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który miał wpływ na jego treść, poprzez niesłuszne uznanie, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że P. P. poświadczył w dokumentach nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne w deklaracjach ubezpieczeniowych ZUS DRA i ZUS RCA oraz w rocznych deklaracjach podatkowych PIT-4R dotyczących pracowników T. Ż., J. S. i M. Ż., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;

27 - obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku- art.7 k.p.k., art. 421 § 1 pkt. 1 k.p.k. poprzez wzajemnie sprzeczną ocenę dowodu z wyjaśnień oskarżonego, przez dokonanie oceny stopnia winy, zamiaru oraz motywacji oskarżonego w oparciu o jego wyjaśnienia, mimo jednoczesnej słusznej motywacji oskarżonego w oparciu o jego wyjaśnienia, mimo jednoczesnej słusznej oceny, że jego wyjaśnienia mogą stanowić podstawę dokonywania miarodajnych ustaleń jedynie w odniesieniu do relacjonowania przez niego nieporozumień istniejących pomiędzy nim, a byłymi pracownikami oraz czasu i miejsca ich zatrudnienia, a w pozostałym zakresie stanowią one jedynie linię obrony i nie zasługują na wiarę, a także dowolną i niejednoznaczną ocenę zeznań pokrzywdzonych, poprzez uznanie, że nie stanowią one dowodu na to, że działania oskarżonego wyczerpujące znamiona art. 271 k.k. były podejmowane przez niego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, mimo uznania ich zeznań za wiarygodne w całości, które w powiązaniu z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, taki dowód stanowią oraz brak wskazania w pisemnym uzasadnieniu wyroku powodów nie oparcia się w powyższym zakresie na zeznaniach pokrzywdzonych.

28 Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

29 Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

30 Apelacja, o ile domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, okazała się być zasadna. Nie można nie zgodzić się ze skarżącym, jeżeli podnosi, że Sąd orzekający nieprawidłowo ustalił, że zachowanie oskarżonego nie było działaniem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

31 Podawanie zaniżonych kwot wypłacanych pracownikom wynagrodzeń, w deklaracjach do ubezpieczenia tych pracowników oraz w rocznych deklaracjach podatkowych w sposób oczywisty było działaniem oskarżonego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej . Takim bowiem działaniem jest dążenie pracodawcy do niezgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy obniżenia zobowiązań należnych Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych i Urzędowi Skarbowemu , z tytułu zatrudnienia pracowników w zakładzie pracy. Powyższe ustalenie determinowało przyjęcie zachowania oskarżonego stanowiącego fałsz intelektualny dokumentu jako typu kwalifikowanego występku z art. 271 § 3 k.k., a nie typu podstawowego z § 1 tego artykułu, jak błędnie przyjął to Sąd Rejonowy. Kwalifikacja prawna czynu przypisanego w zbiegu z art. 271 § 3 k.k. wyklucza, z kolei przyjęcie jego typu uprzywilejowanego, stanowiącego wypadek mniejszej wagi, przewidziany w § 2 tego artykułu, na co wskazuje systematyka uregulowania przestępstwa fałszu intelektualnego dokumentu. (w art. 271 k.k.)

32 W tym stanie rzeczy, przy przyjęciu, że zachowanie oskarżonego stanowiło jedno przestępstwo kwalifikowane kumulatywnie, jego zagrożenie karą wynosi od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Tym samym instytucja warunkowego umorzenia postępowania nie mogła być, w omawianym przypadku, zastosowana – art. 66 § 2 k.k.

33 Ta nieprawidłowość, z kolei, zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 454 § 1 k.p.k., obligowała Sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

34 Wobec tego, że rozpoznanie sprawy w omówionym wyżej zakresie było wystarczające do wydania orzeczenia Sąd odwoławczy ograniczył rozpoznanie wniesionej apelacji tylko do uchybienia podniesionego w dwóch ostatnich zarzutach środka zaskarżenia. – art. 436 k.p.k. Pozostałe twierdzenia i wywody apelacji będzie miał w polu widzenia Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznający sprawę.

35 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy od nowa przeprowadzi postępowanie dowodowe w zakresie niezbędnym dla prawidłowego wyrokowania. Odbierze od oskarżonego wyjaśnienia, o ile nie skorzysta on z prawa do odmowy składania wyjaśnień. Przesłucha świadków na wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, szczególnie wnikliwie pokrzywdzonych.

36 Zgromadzony materiał dowodowy Sąd orzekający oceni we wzajemnym powiązaniu, uwzględniając wymogi art. art. 5 i 7 k.p.k. Dokona rekonstrukcji zdarzeń będących przedmiotem osądu. Uznane za udowodnione zachowania oskarżonego właściwie oceni pod względem prawnym, co przy uznaniu realizacji znamion czynu(ów) zabronionego(ych) znajdzie swoje odzwierciedlenie w jego(ich) prawidłowym opisie i kwalifikacji prawnej, mając przy tym w polu widzenia stanowisko Sądu odwoławczego zaprezentowane wyżej. Dokona oceny stopnia szkodliwości społecznej czynu(ów) oraz stopnia zawinienia P. P. i na tej podstawie wyda rozstrzygnięcie w sprawie. Swoje stanowisko, w razie potrzeby uzasadni zgodnie z wymogami art. 424 § 1 k.p.k.

37 Mając na względzie zaprezentowaną motywację Sąd Okręgowy na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. orzekł jak w wyroku.