Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 28 listopada 2022 r., VIII U 1237/22

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 28 listopada 2022 r., VIII U 1237/22

Tekst

1 Sygn. akt VIII U 1237/22

Uzasadnienie

2 Decyzją z 8.06.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł., po rozpoznaniu wniosku z 10.05.2022 r., odmówił B. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego z powodu nie przedłożenia świadectwa pracy z (...) Sp. z o.o. na okres zatrudnienia od 11.05.2009 r. do 17.09.2020 r. potwierdzającego rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

3 (decyzja k. 39 akt ZUS)

4 Odwołanie od w/w decyzji złożyła B. K., wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do spornego świadczenia, argumentując, że spełnia wszystkie przesłanki wymagane prawem do jego przyznania, albowiem zgodnie z art. 477 [16] §2 k.p.c. jej świadectwem pracy jest prawomocny wyrok, który zastępuje świadectwo pracy, gdyż zawiera on wszystkie obowiązkowe elementy świadectwa pracy. Do odwołania skarżąca załączyła wyrok zaoczny Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z 27.07.2021 r. w sprawie sygn. akt X P 308/21.

5 (odwołanie k. 3, wyrok k. 4-5)

6 W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie, zarzucając, że w przedmiotowej sprawie nie został spełniony warunek związany z odpowiednim udokumentowaniem faktu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, dodając, że pozostałe warunki zostały spełnione do przyznania skarżącej spornego świadczenia.

7 (odpowiedź na odwołanie k. 6-7)

8 Postanowieniem z 14.09.2022 r. ustanowiono dla wnioskodawczyni pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata. (k. 31)

9 Na rozprawie z 26.10.2022 r. pełnomocnik wnioskodawczyni poparł odwołanie oraz wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni z urzędu oświadczając, że nie zostały pokryte ani w całości, ani w części. Pełnomocnik ZUS wniósł natomiast o oddalenie odwołania, podtrzymując stanowisko jak w odpowiedzi na odwołanie.

10 (e-prot. z 26.10.2022 r.: 00:01:29, 00:06:21)

11 Sąd Okręgowy ustalił co następuje:

12 Wnioskodawczyni - B. K. urodziła się (...)

13 (okoliczność niesporna)

14 W dniu 10.05.2022 r. odwołująca złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego.

15 (okoliczność niesporna, a nadto wniosek k. 1 akt ZUS)

16 Do w/w wniosku odwołująca załączyła m.in. prawomocny wyrok zaoczny z dnia 27.07.2021 r. Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, sygn. akt X P 308/21, którym po rozpoznaniu sprawy z powództwa B. K. przeciwko Firmie Handlowo – Usługowej (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o wydanie świadectwa pracy, w którym w/w Sąd pracy zobowiązał Firmę Handlowo – Usługową (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. do wydania na rzecz B. K. świadectwa pracy stwierdzającego, że była ona zatrudniona w w/w Firmie w okresie od 1.08.2009 r. do 31.12.2017 r. w wymiarze pełnego etatu na podstawie umowy na czas określony, w okresie od 1.11.2018 r. do 17.09.2020 r. w wymiarze pełnego etatu na podstawie umowy na czas nieokreślony i w okresie tego zatrudnienia wykonywała pracę na stanowiskach sprzedawca, kierownik sklepu, zastępca kierownika sklepu, a także, że stosunek pracy nawiązany na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony ustał dnia 17.09.2020 r. w wyniku oświadczenia w przedmiocie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy na podstawie art. 55 §1¹ k.p.

17 (wyrok k. 57-58 załączonych akt X P 308/21, a nadto kserokopia wyroku w aktach ZUS, kserokopia wyroku k. 40-42)

18 W toku postępowania przed organem emerytalnym wnioskodawczyni bezspornie wykazała: pozostawanie w zatrudnieniu przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończenie 55 lat, posiadanie okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 30 lat, a także wykazała okres co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, posiadanie nadal statusu zarejestrowanej osoby bezrobotnej, jak również, że w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez nieuzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych, a ponadto dochowała terminu 30 dni do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

19 (okoliczności niesporne, a nadto okoliczności przyznane przez pozwanego w odpowiedzi na odwołanie k. 6-7)

20 Pozwany ZUS II Oddział w Ł. zaskarżoną decyzją z 6.08.2021 r. odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia przedemerytalnego wyłącznie z tej przyczyny, że odwołująca nie złożyła świadectwa pracy wystawionego przez Firmę Handlowo – Usługową (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., z którego treści wynikałoby, że stosunek pracy łączący ją z w/w Spółką w okresie od 11.05.2009 r. do 17.09.2020 r. został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia. Zakład uznał, że warunek ten nie został spełniony przez wnioskodawczynię poprzez złożenia przez nią zamiast takiego świadectwa pracy w/w prawomocnego wyroku zaocznego z 27.07.2021 r. Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, sygn. akt X P 308/21.

21 (decyzja k. 39 akt ZUS)

22 Stan faktyczny w niniejszej sprawie był w całości bezsporny i został odtworzony na podstawie powołanych wyżej dokumentów, których autentyczności żadna ze stron nie kwestionowała i które z urzędu nie budziły również wątpliwości Sądu. Jedyną sporną kwestią w sprawie jest wyłącznie to, czy złożony do ZUS przez wnioskodawczynię prawomocny wyrok zaoczny z 27.07.2021 r. Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, sygn. akt X P 308/21 zastępuje świadectwo pracy wystawione przez Firmę Handlowo – Usługową (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., z którego treści wynikałoby, że stosunek pracy łączący ją z w/w Spółką w okresie od 11.05.2009 r. do 17.09.2020 r. został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, co będzie przedmiotem oceny prawnej w dalszej części uzasadnienia. Podkreślić jednocześnie należy, że wszystkie pozostałe przesłanki do przyznania skarżącej spornego świadczenia zostały przez odwołującą w postępowaniu przed ZUS w sposób bezsporny wykazane, co pozwany wprost przyznał w odpowiedzi na odwołanie.

23 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

24 Odwołanie jest zasadne.

25 Prawo do świadczenia przedemerytalnego zostało uregulowane ustawą z dnia

26 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1725).

27 Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, prawo do tego świadczenia przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, 1292, 1321, 1428 i 1543), w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn.

28 W myśl art. 2 ust. 3 tej ustawy, świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:

29 1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna;

30 2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych;

31 3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

32 Do okresu 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w art. 2 ust. 3 w/w ustawy, wlicza się:

33 1) okresy, za które, zgodnie z art. 75 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia, prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie przysługiwało;

34 2) okresy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych podjętego w tym okresie; w przypadku gdy zatrudnienie lub inna praca zarobkowa ustanie po upływie 180-dniowego okresu, o którym mowa w ust. 3 pkt 3, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje, jeżeli wniosek o przyznanie tego świadczenia zostanie złożony w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia ustania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych (art. 2 ust. 5 ustawy).

35 Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 29 d) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r., poz. 1065, 1292, 1321, 1428 i 1543) „przyczyny dotyczące zakładu pracy" w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia oznaczają m.in. rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika na podstawie art. 55 § 1¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy z uwagi na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika, w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tej przyczyny u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników.

36 Oś sporu w realiach badanej sprawy koncentruje się jedynie na tym, czy złożony przez odwołującą razem z wnioskiem o świadczenie przedemerytalne prawomocny wyrok zaoczny sądu pracy w przedmiocie wydania świadectwa pracy, którym przesądzono, iż stosunek pracy nawiązany na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony ustał dnia 17.09.2020 r. w wyniku oświadczenia w przedmiocie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy na podstawie art. 55 §1¹ k.p. - zastępuje świadectwo pracy wystawione przez zakład pracy, z którego wynikałoby, że stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

37 Badając zasadność odwołania Sąd Okręgowy zważył, że po wejściu w życie z dniem 7.09.2019 r. ustawy z 16.05.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1043), w aktualnym stanie prawnym obowiązuje dodany do Kodeksu postępowania cywilnego przepis art. 477 ¹b.

38 W przepisie tym postanowiono, że w wyroku uwzględniającym żądanie zobowiązania pracodawcy do wydania świadectwa pracy, o którym mowa w art. 97¹ § 1 k.p., sąd pracy określa treść świadectwa pracy zgodnie z art. 97 § 2 k.p. i przepisami wydanymi na podstawie art. 97 § 4 k.p. - obecnie jest to rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 30.12.2016 r. w sprawie świadectwa pracy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1862). W § 2 ust. 1 tego rozporządzenia ustawodawca wymienia rodzaj informacji zamieszczanych w świadectwie pracy, niezbędnych do ustalenia uprawnień ze stosunku pracy i ubezpieczenia społecznego w tym m.in. trybu i podstawy prawnej rozwiązania lub podstawy prawnej wygaśnięcia stosunku pracy, a w przypadku rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem - strony stosunku pracy, która dokonała wypowiedzenia. Natomiast w sytuacji, gdy określenie trybu rozwiązania albo okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy również jest niemożliwe – wskazuje się, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę (§ 1 w/w rozporządzenia).

39 Dla rozstrzygnięcia na gruncie badanej sprawy spornego zagadnienia szczególnie istotny jest przepis art. 477 ¹b § 2 k.p.c., zgodnie z którym, prawomocny wyrok zobowiązujący pracodawcę do wydania świadectwa pracy zastępuje to świadectwo.

40 Przepis ten kreuje tym samym fikcję prawną, że w razie wydania prawomocnego wyroku sądu pracy stwierdzającego obowiązek pracodawcy do wydania pracownikowi świadectwa pracy o określonej w tym wyroku treści, uważa się, że pracodawca takie świadectwo pracy wydał pracownikowi.

41 Powyższe przesądza, że argumentacja pozwanego Zakładu, która legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, jest całkowicie chybiona.

42 Sąd Okręgowy uznając stanowisko pozwanego za błędne, zważył również, że orzeczenie sądu pracy wywołuje taki sam skutek, jaki na mocy art. 64 k.c. w zw. z art. 1047 § 1 k.p.c. wywołuje prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, co oznacza, że na mocy art. 477 ¹b § 2 k.p.c. pracownik może posługiwać się prawomocnym wyrokiem zobowiązującym pracodawcę do wydania świadectwa pracy o treści określonej w tym wyroku, tak samo jak świadectwem wydanym przez pracodawcę (tak E. Maniewska [w:] K. Jaśkowski, E. Maniewska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu pracy, LEX/el. 2021, art. 97¹k.p.).

43 Wobec stanowiska pozwanego jedynie uzupełniająco wyjaśnić należy, że w poprzednim stanie prawnym obowiązującym do 6.09.2019 r., tj. przed wprowadzeniem do Kodeksu postępowania cywilnego art. 477 ¹b § 2 k.p.c., w przypadku gdy pracodawca odmawiał wydania świadectwa pracy, pracownik mógł wystąpić do sądu pracy z powództwem o zobowiązanie pracodawcy do wydania tego dokumentu. Jednakże wyrok sądu podlegał wykonaniu w trybie przewidzianym dla egzekucji świadczeń niepieniężnych (art. 1050 i 1050¹ k.p.c.).

44 Natomiast w wyniku wskazanej nowelizacji zbędne stało się egzekwowanie od pracodawcy nałożonego na niego wyrokiem obowiązku wydania lub sprostowania świadectwa pracy, skoro zgodnie z art. 477 ¹b § 2 k.p.c. prawomocny wyrok zastępuje to świadectwo. Przepis ten dotyczy wyroku wydawanego przez sąd w postępowaniu procesowym (tak E. Stefańska [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1-477(16), red. M. Manowska, LEX/el. 2022, art. 477[1b] k.p.c.).

45 Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy stwierdził, że złożony przez wnioskodawczynię prawomocny wyrok sądu pracy o wydanie świadectwa pracy, którym przesądzono, iż stosunek pracy nawiązany na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony ustał dnia 17.09.2020 r. w wyniku oświadczenia w przedmiocie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy na podstawie art. 55 §1¹ k.p., zgodnie z art. 477 ¹b § 2 k.p.c., zastępuje świadectwo pracy wystawione przez zakład pracy, z którego wynikałoby, że stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

46 Ubezpieczona tym samym w sposób należyty wykazała, że spełniła wszystkie przesłanki do przyznania jej spornego świadczenia przedemerytalnego.

47 Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477¹⁴ § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał B. K. prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia następnego po złożeniu wniosku z 10 maja 2022 r., tj. od dnia

48 11 maja 2022 r.

49 O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni przez pełnomocnika z urzędu Sąd Okręgowy orzekł uwzględniając nakład pracy pełnomocnika z urzędu na podstawie § 15 ust. 2 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3.10.2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 18 ze zm.), podwyższając należne koszty o podatek VAT.

50 A.P.

51 z/ odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. ZUS, wypożyczając akta ZUS

52 28.11.22r.