Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 8 grudnia 2017 r., VI Ka 943/17
uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 8 grudnia 2017 r., VI Ka 943/17
Tekst
1 sygn. akt VI Ka 943/17
Uzasadnienie
2 Sąd Rejonowy w Zabrzu orzekał w przedmiocie wydania wyroku łącznego wobec G. G., względem którego zapadły następujące orzeczenia podlegające badaniu w niniejszej sprawie:
3 I. prawomocny wyrok łączny Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2010 roku, w sprawie o sygn. akt III K 1763/10, mocą którego na podstawie art. 91 § 2 kk połączono skazanemu kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami: Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 21 listopada 2007r. w sprawie o sygn. III K 1400/07, Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 12 lutego 2009r. w sprawie o sygn. II K 211/08 i Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 21 września 2009r. w sprawie o sygn. III K 378/08, orzekając wobec niego karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat i 2 miesięcy z zaliczeniem na jej poczet okresu odbytej już przez skazanego kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie Sądu Rejonowego w Gliwicach o sygn. III K 1400/07 od dnia 25 sierpnia 2009 roku do dnia 15 stycznia 2010 roku oraz okresu odbytej już przez skazanego kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie Sądu Rejonowego w Tychach o sygn. II K 211/08 od dnia 15 stycznia 2010 roku do dnia 23 listopada 2010 roku, nadto mocą którego na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 i 2 kk połączono skazanemu kary grzywny orzeczone wyrokami: Sądu Rejonowego w Jarosławiu z dnia 04 grudnia 2007r. w sprawie o sygn. II K 237/07 i Sądu Rejonowego w Mikołowie z dnia 18 sierpnia 2009r. w sprawie o sygn. II K 320/09 orzekając wobec niego karę łączną grzywny w wymiarze 180 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10,00 złotych z zaliczeniem na jej poczet okresu jego rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie Sądu Rejonowego w Jarosławiu o sygn. II K 237/07 od dnia 22 lipca 2007 roku do dnia 23 lipca 2007 roku, wreszcie też mocą którego na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 kk w zw. z art. 90 § 2 kk połączono skazanemu środki karne w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczone wyrokami: Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 21 listopada 2007 roku w sprawie o sygn. III K 1400/07 i Sądu Rejonowego w Jarosławiu z dnia 04 grudnia 2007 roku w sprawie o sygn. II K 237/07 orzekając wobec niego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w łącznym wymiarze 8 lat ustalając równocześnie, że w zakresie nie objętym przedmiotowym wyrokiem łącznym, poszczególne wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu, a ponadto umarzając postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego odnośnie kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami: Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 09 września 2003 roku w sprawie o sygn. IV K 50/03, Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 01 września 2005 roku w sprawie o sygn. IX K 1390/05 oraz Sądu Rejonowego w Jarosławiu z dnia 04 grudnia 2007 roku w sprawie o sygn. II K 237/07 i orzekając w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów postępowania; orzeczoną przedmiotowym wyrokiem łącznym w jego punkcie pierwszym karę łączną pozbawienia wolności skazany odbywał w okresie:
4 od dnia 15 sierpnia 2009 roku do dnia 22 grudnia 2010 roku,
5 od dnia 07 grudnia 2011 roku do dnia 02 lutego 2012 roku,
6 od dnia 05 września 2015 roku do dnia 09 grudnia 2015 roku
7 i odbywać ją będzie od dnia 02 maja 2018 roku do dnia 22 września 2018 roku;
8 II. prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 08 listopada 2012 roku w sprawie o sygn. akt II K 848/12, którym wymienionego skazano za przestępstwo z art. 244 kk, popełnione w dniu 09 czerwca 2012 roku na karę pozbawienia wolności w wymiarze 4 miesięcy obciążając oskarżonego kosztami postępowania; orzeczoną przedmiotowym wyrokiem karę pozbawienia wolności skazany będzie odbywać w okresie od dnia 19 maja 2020 roku do dnia 16 września 2020 roku;
9 III. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 17 grudnia 2014 roku w sprawie o sygn. akt II K 1048/14, którym wymienionego skazano za ciąg dwóch przestępstw, z których oba wyczerpują znamiona występku z art. 244 kk popełnionych odpowiednio w dniu 18 sierpnia 2014 roku i w dniu 22 września 2014 roku na jedną karę pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 8 miesięcy obciążając oskarżonego kosztami postępowania; orzeczoną przedmiotowym wyrokiem karę pozbawienia wolności skazany będzie odbywać w okresie od dnia 22 września 2018 roku do dnia 19 maja 2020 roku;
10 IV. prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 15 stycznia 2016 roku w sprawie o sygn. akt II K 948/15, którym wymienionego skazano za przestępstwo z art. 244 kk, popełnione w dniu 05 września 2016 roku na karę pozbawienia wolności w wymiarze 7 miesięcy obciążając oskarżonego kosztami postępowania; orzeczoną przedmiotowym wyrokiem karę pozbawienia wolności skazany będzie odbywać w okresie od dnia 04 października 2017 roku do dnia 02 maja 2018 roku;
11 V. prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 17 października 2016 roku w sprawie o sygn. akt II K 669/16, którym wymienionego skazano za przestępstwo z art. 244 § 1 kk, popełnione w dniu 15 kwietnia 2016 roku na karę pozbawienia wolności w wymiarze 3 miesięcy obciążając oskarżonego kosztami postępowania; orzeczoną przedmiotowym wyrokiem karę pozbawienia wolności skazany odbywa od dnia 06 lipca 2017 roku i będzie odbywać do dnia 04 października 2017 roku.
12 Wyrokiem łącznym z dnia 24 sierpnia 2017r. sygn. akt II K 506/17 Sąd orzekł, że:
13 1. na podstawie art. 85 § 1 i 2 kk i art. 86 § 1 kk łączy kary pozbawienia wolności orzeczone w stosunku do skazanego G. G.:
14 - prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 08 listopada 2012r. w sprawie o sygn. II K 848/12 opisanym w punkcie II przedmiotowego wyroku łącznego,
15 - prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 17 grudnia 2014r. w sprawie o sygn. II K 1048/14 opisanym w punkcie III przedmiotowego wyroku łącznego,
16 - prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 15 stycznia 2016r. w sprawie o sygn. II K 948/15 opisanym w punkcie IV przedmiotowego wyroku łącznego,
17 - prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 17 października 2016r. w sprawie o sygn. II K 669/16 opisanym w punkcie V przedmiotowego wyroku łącznego
18 i orzeka wobec skazanego G. G. karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat i 3 miesięcy;
19 2. na podstawie art. 577 kpk na poczet orzeczonej w punkcie pierwszym przedmiotowego wyroku łącznego kary łącznej pozbawienia wolności zalicza skazanemu G. G. okres kary odbytej przez niego kary w sprawie Sądu Rejonowego w Zabrzu o sygn. akt II K 669/16 od dnia 06 lipca 2017 roku od godziny 08:40 do dnia 24 sierpnia 2017 roku do godziny 09:00;
20 3. w częściach nie objętych niniejszym wyrokiem łącznym, wyroki wskazane w punkcie pierwszym przedmiotowego wyroku łącznego podlegają odrębnemu wykonaniu;
21 4. na podstawie art. 572 kpk umarza postępowanie w przedmiocie objęcia niniejszym wyrokiem łącznym:
22 - wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2010 roku wydanego w sprawie o sygn. III K 1763/10,
23 - wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 09 września 2003 roku wydanego w sprawie o sygn. akt IV K 50/03,
24 - wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 01 września 2005 roku wydanego w sprawie o sygn. IX K 1390/05 oraz
25 - wyroku Sądu Rejonowego w Jarosławiu z dnia 04 grudnia 2007 roku wydanego w sprawie o sygn. akt II K 237/07;
26 5. na podstawie art. 624 § 1 kpk zwalnia skazanego G. G. od ponoszenia kosztów postępowania obciążając nimi Skarb Państwa.
27 Prokurator zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść skazanego zarzucając obrazę prawa materialnego, a to art. 91 § 2 kk poprzez jego pominięcie, jako podstawy prawnej wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności, wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjecie, jako podstawy wymiaru kary łącznej art. 91 § 2 kk w zw. z art. 86 § 1 kk.
28 Apelację wywiódł również obrońca skazanego, zaskarżając wyrok w zakresie wymierzonej skazanemu kary łącznej, zarzucił rażącą jej niewspółmierność, wnosząc o zmianę wyroku i obniżenie orzeczonej wobec skazanego kary łącznej do 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności z zastosowaniem zasady absorpcji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
29 Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
30 Jedynie apelacja Prokuratora skutkować musiała zmianą zaskarżonego wyroku, albowiem istotnie jedną z kar podlegających łączeniu była kara pozbawienia wolności wymierzona wobec skazanego wyrokiem Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 17 grudnia 2014 roku w sprawie o sygn. akt II K 1048/14 za ciąg dwóch przestępstw, z których oba wyczerpują znamiona występku z art. 244 kk.
31 Sąd Okręgowy podziela stanowisko, że w sytuacji, gdy wymierza się karę łączną na podstawie art. 91 § 2 kk, tylko ten przepis należy powoływać. O ile wskazywanie również art. 86 § 1 kk uznać trzeba za zbędne, ale nie błędne, bo zasady wymiaru tej szczególnej postaci kary łącznej ten przepis także określa (o ile nie wyłącza go art. 91 § 3 kk), to na pewno art. 85 kk obok art. 91 § 2 kk nie może się znajdować, bowiem wchodzi w grę albo jeden, albo drugi z nich (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18.07.2002 roku sygn. II AKa 249/02).
32 Z tego względu Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w punkcie 1 jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 91 § 2 kk.
33 Apelacja obrońcy skazanego nie zasługuje na uwzględnienie.
34 W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo zgromadził materiał dowodowy i informacje niezbędne dla orzekania w przedmiocie wyroku łącznego, który należało wydać wobec skazanego. Trafnie przeanalizował przesłanki warunkujące w myśl art. 19 ust 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, możliwość zastosowanie względem skazanego przepisów ustawy obowiązującej od dnia 1.07.2015 r. oraz rozważył w tym zakresie okoliczności sprawy przez pryzmat normy art. 4 § 1 kk.
35 Badając przesłanki wedle ustawy uprzednio obowiązującej Sąd prawidłowo dostrzegł, że w wypadku przestępstw pozostających w zbiegu objętym wyrokiem łącznym w sprawie III K 1763/10, względem później popełnionych, nie zachodzą podstawy do orzeczenia kary łącznej, albowiem brak okoliczności uzasadniających ustalenie realnego zbiegu przestępstw pomiędzy którymkolwiek z badanych wskazanym wyrokiem łącznym z kolejnymi trzema przestępstwami i ciągiem przestępstw. Również, gdy chodzi o owe kolejne cztery skazania żadne z przestępstw- ciągu przestępstw nie pozostają w zbiegu realnym, bowiem skazany dopuszczał się kolejnych występków po wydaniu poprzedniego wyroku.
36 Dlatego w wypadku skazanego brak było podstaw do orzeczenia kary łącznej z zastosowaniem art. 85 kk w brzmieniu obowiązującym do dnia 30.06.2015 r.
37 Badając z kolei poszczególne wyroki jednostkowe i poprzedni wyrok łączny, Sąd orzekający również trafnie dostrzegł, że względem wspomnianego wyroku łącznego- kar łącznych nim orzeczonych, co do każdej z kar orzeczonych kolejnymi wyrokami zachodzi negatywna przesłanka uniemożliwiająca objęcie wyrokiem łącznym poprzednio takim wymierzonej kary łącznej z kolejnymi karami wymierzonymi w wyrokach jednostkowych (art. 85 § 3 kk).
38 Każde z przestępstw objętych wyrokami w sprawach o sygn. II K 848/12, sygn. II K 1048/14, sygn. II K 948/15, sygn. II K 669/16, skazany popełnił bowiem po rozpoczęciu, a przed zakończeniem wykonywania kary łącznej orzeczonej wyrokiem łącznym wydanym w sprawie III K 1763/10, a to w okresie warunkowego przedterminowego zwolnienia, które następnie odwołano, w okresie odroczenia wykonania kary, po upływie tego, a przed osadzeniem oraz w czasie udzielonej mu przerwy.
39 Połączeniu zatem podlegały, jak słusznie ustalił Sąd I instancji, kary pozbawienia wolności orzeczone w sprawach o sygn. II K 848/12, sygn. II K 1048/14, sygn. II K 948/15, sygn. II K 669/16, zaś granice kary łącznej kształtowały się od 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności do 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności.
40 Wymierzając kare łączną pozbawienia wolności Sąd orzekający prawidłowo uwzględnił tak cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego oraz w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, jak i okoliczności podmiotowo- przedmiotowe czynów, za które wymierzone zostały kary jednostkowe, tak w zakresie znaczących odstępów czasu pomiędzy zachowaniami przestępczymi, jak i z drugiej strony podobieństwo przedmiotowe, które jednak przekonuje o demoralizacji i nieustępliwości skazanego oraz braku poszanowania tak porządku prawnego, jaki i zapadających wobec niego wyroków.
41 W świetle powyższego oraz uprzedniej wielokrotnej karalności wskazującej na to, że cele tamtych skazań nie zostały spełnione, bowiem nie powstrzymały skazanego od dalszych przestępstw, nie sposób było zgodzić się z postulatem obrońcy, jakoby kara łączna wymierzona zaskarżonym wyrokiem była rażąco niewspółmiernie surową, a dla spełnienia jej celów byłoby wystarczające orzeczenie tej kary w dolnej granicy.
42 Pamiętać należy, że racjonalizacja kary orzekanej, jako kara łączna w wyroku łącznym nie musi być rozumiana wyłącznie, jako łagodzenie i mieć zatem charakter jednokierunkowy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21.08.2007 roku sygn. akt II KK 96/07, OSNKW 2008/1/6 ).
43 Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy nie uwzględnił apelacji obrońcy skazanego, dokonując wskazanej wyżej zmiany w wyniku rozpoznania apelacji oskarżyciela publicznego. Nadto Sąd odwoławczy zmienił wyrok również w punkcie 4 eliminując rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w przedmiocie objęcia wyrokiem łącznym wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 9 września 2003 r. w sprawie o sygn. akt IV K 50/03, albowiem wyrok ten, co wynika wprost z części wstępnej nie był przedmiotem badania Sądu meriti, a też i nie mógł bez obrazy zasad właściwości rzeczowej.