Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 28 maja 2025 r., I Cgg 73/24

wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 28 maja 2025 r., I Cgg 73/24

Tekst

1 Sygn. akt I Cgg 73/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 28 maja 2025 roku

3 Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

4 Przewodniczący – SSO Piotr Suchecki

5 Protokolant – Karolina Fojcik

6 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2025 roku w Gliwicach

7 sprawy z powództwa B. S.

8 przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w K.

9 o zapłatę

10 1. zasądza od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. na rzecz powódki B. S. kwotę 347 879,47 (trzysta czterdzieści siedem tysięcy osiemset siedemdziesiąt dziewięć 47/100) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot:

11 - 4 000 (cztery tysiące) złotych od dnia 29 kwietnia 2021 r. do dnia 5 grudnia 2024 r.,

12 - 347 879,47 (trzysta czterdzieści siedem tysięcy osiemset siedemdziesiąt dziewięć 47/100) złotych od dnia 6 grudnia 2024 r. do dnia zapłaty;

13 2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 900 (dziewięćset) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia prawomocności wyroku tytułem zwrotu kosztów procesu;

14 3. nakazuje pobrać od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Gliwicach) kwotę 32 577,96 (trzydzieści dwa tysiące pięćset siedemdziesiąt siedem 96/100) złotych.

15 SSO Piotr Suchecki

16 Sygn. akt I Cgg 73/24

Uzasadnienie

17 W dniu 29 kwietnia 2021 roku B. S. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. kwoty 4 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wytoczenia powództwa tytułem odszkodowania obejmującego przewidywane koszty naprawy składników budowlanych na jej nieruchomości. Uzasadniając żądanie powódka wyjaśniła, że w związku z działalnością eksploatacyjną prowadzoną przez zakład górniczy należący do pozwanej uszkodzeniu uległ należący do niej budynek mieszkalny (pęknięcia wewnątrz i zewnątrz oraz zawilgocenia) i uszkodzona została nawierzchnia z kostki brukowej (deformacja) oraz ogrodzenie (deformacja i pochylenie), a złożony przez nią wniosek o naprawę szkód nie doprowadził do zawarcia ugody z pozwaną.

18 W sprzeciwie od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. domagała się oddalenia powództwa podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia. Wyjaśniła, że sama powódka we wniosku o naprawę szkód wskazała, że ujawniły się one w 1993 r., a od ponad 10 lat na nieruchomość powódki nie oddziaływają skutki eksploatacji górniczej. Zakwestionowała istnienie związku przyczynowego między wskazywanymi przez powódkę uszkodzeniami a działalnością górniczą.

19 W reakcji na opinię biegłego z zakresu budownictwa powódka na rozprawie w dniu 5 grudnia 2024 r. rozszerzyła powództwo, wnosząc o zasądzenie kwoty 347 879,47 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwot:

20 - 4 000 zł od dnia wytoczenia powództwa do niniejszej modyfikacji,

21 - 347 879,47 zł od dnia następnego po niniejszym rozszerzeniu pozwu do dnia zapłaty.

22 Uzasadniając zmianę żądania powódka wyjaśniła, że jest ona wynikiem dostosowania do niekwestionowanej przez nią opinii biegłego.

23 W odpowiedzi na rozszerzenie powództwa (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. domagała się oddalenia powództwa w całości podtrzymując dotychczasową argumentację oraz kwestionując opinię biegłego, na której powódka opierała swoje rozszerzone żądanie.

24 Stan faktyczny

25 B. S. od 1996 r. jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w R. przy ul. (...), dla której SR w Rudzie Śląskiej prowadzi Księgę Wieczystą nr (...). Nieruchomość ta zabudowana jest budynkiem mieszkalnym wybudowanym w 1963 r. i powódka mieszka w nim od dziecka. Kubatura budynku wynosi 520 m², powierzchnia użytkowa 141,84 m², a powierzchnia mieszkalna 82,90 m².

26 okoliczności niesporne

27 W rejonie nieruchomości powódki od 1965 r. prowadzona była działalność eksploatacyjna przez należący do pozwanej zakład (...), która skutkowała deformacjami powierzchni oraz wstrząsami powodującymi uszkodzenia na nieruchomości powódki w postaci pęknięć na zewnątrz i wewnątrz budynku mieszkalnego. Wpływy tej eksploatacji (III kategorii) ustały w 2009 i po tym roku przeprowadzony został remont na koszt pozwanej. Remont ten został wykonany na podstawie ugody zawartej w dniu 20 czerwca 2008 r.

28 - ugoda nr (...) - k. 201-206

29 W latach 2015-2020 na nieruchomość powódki oddziaływały wstrząsy będące wynikiem prowadzonej eksploatacji, które mogły spowodować w budynku powódki, z uwagi na jego stan techniczny i niekorzystne pod względem warunków geologicznych posadowienie, powstanie uszkodzeń w postaci spękań nowych oraz z miejscach remontowanych.

30 - opinia biegłego z zakresu geologii i górnictwa W. K. – k. 57-86

31 Budynek należący do powódki został zaprojektowany prawidłowo i nie posiada zabezpieczeń konstrukcyjnych przed wpływami szkód górniczych, co było zgodne z ówczesnymi warunkami geologiczno-górniczymi i prognozowaną, 0 kategorią wpływów górniczych. Budynek był utrzymywany przez właścicieli w należytym stanie technicznym i prowadzona w nim była właściwa gospodarka remontowa.

32 Remont budynku przeprowadzony przez pozwaną w 2009 r. został wykonany wadliwie i niekompletnie, przez co uszkodzenia ujawniły się począwszy od 2017 r. w wyniku oddziaływania wstrząsów i niekorzystnego położenia budynku na krawędzi uskoku tektonicznego. Naprawa budynku jest niecelowa, albowiem nie jest w stanie trwale usunąć uszkodzeń, a wpływy przekraczają granice wytrzymałości budynku.

33 Wartość techniczna budynku wynosi 344 463,92 zł brutto wg wskaźników cenotwórczych z II kwartału 2024 r. i jest niższa niż koszt naprawy w zakresie uszkodzeń wynikających z działalności eksploatacyjnej, który wyniósłby 401 731,16 brutto.

34 Naprawa uszkodzonej nawierzchni z kostki brukowej oznacza koszt 3 415,55 zł brutto (II kwartał 2024 r.) Ogrodzenie nieruchomości wykonane ze słupków stalowych i siatki pochodzi z lat 70-tych i uległo całkowitemu zużyciu technicznemu na przełomie lat 80/90.

35 - opinia biegłego z zakresu budownictwa W. P. – k. 381-451 i wyjaśnienia na rozprawie w dniu 5 grudnia 2024 r.

36 Ustaleń w zakresie stanu faktycznego przyjętego za podstawę przeprowadzonych rozważań sąd dokonał kierując się dyrektywami wynikającymi z art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 229 k.p.c. i 230 k.p.c. Wykorzystane przez sąd dokumenty nie były na żadnym etapie przedmiotem kwestionowania i mogły stanowić podstawę do dokonywania ustaleń w oparciu o ich treść. Dla oceny czy i jaki zakład górniczy prowadził działalność górnicza, mogącą skutkować negatywnymi wpływami na nieruchomość stanowiącą obecnie własność powoda sąd wykorzystał opinię biegłego W. K.. Z opinii tej wynika też kiedy prowadzona była działalność i w jakich okresach miała negatywny wpływ na nieruchomość. Ustalenia wynikające z tej opinii zyskały charakter niesporny. Przyczyny uszkodzeń składników nieruchomości i ustalenia optymalnego sposobu naprawy szkody, w tym ustalenia wartości odtworzeniowej uszkodzonych składników budowlanych na nieruchomości powoda kluczowe znaczenie miała opinia biegłego W. P. (2), posiadającego specjalizację w zakresie budownictwa na terenach górniczych. Jego opinia, wobec zawartych w niej jasnych i logicznych, a przede wszystkim stanowczych wniosków, wyprowadzonych z analizy całokształtu okoliczności sprawy zasługiwała na pełną aprobatę. W opinii tej nie sposób doszukać się jakichkolwiek nieścisłości, jest ona wynikiem wnikliwego przeanalizowania danych i pomiarów zebranych w czasie osobistych oględzin nieruchomości oraz niepodważalnego doświadczenia zawodowego biegłego, który od wielu lat specjalizuje się w swojej dziedzinie. Zauważyć należy, że biegły szczegółowo przeanalizował zarówno specyficzne warunki geologiczne mające wpływ na nieruchomość powódki, przedstawił wyjaśnienia dotyczące prawidłowości zaprojektowania i wykonania budynku, a także wskazał na czym polegały nieprawidłowości remontu przeprowadzonego przez pozwaną w 2008 r. Warto zwrócić uwagę, że podczas wyjaśnień na rozprawie biegły szczegółowo odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez pozwaną zarzutów i żadna ze stron nie podnosiła wobec tych wyjaśnień dalszych wątpliwości. Dopiero w odpowiedzi na pozew pozwana oświadczyła gołosłownie o podtrzymywaniu zastrzeżeń wobec opinii. Skupiała się przy tym na kwestiach drugorzędnych i formalnych, które nie mogą skutkować dyskwalifikacją opinii. Zarzut, iż przedstawiciele pozwanej nie brali udziału w oględzinach nie ma większego znaczenia, nawet przy założeniu, że nie zostali prawidłowo poinformowani o ich terminie. Oczywiście taka sytuacja byłaby niepożądana, ale co do zasady biegły nie ma obowiązku dokonywania oględzin w towarzystwie przedstawicieli stron. Do tego ustalenia poczynione przez biegłego mogły być przedmiotem weryfikacji, albowiem pozwana w prowadzonym postępowaniu ugodowym miała dostęp do nieruchomości i nawet nie próbowała wywodzić, iż nie mogła we własnym zakresie zapoznać się ze stanem faktycznym nieruchomości. Do tego oględziny biegłego opierały się danych pomiarowych sporządzonych przez samą pozwaną i dodatkowo obejmowały pomiary, do których nie jest wymagana wiedza wykraczająca poza specjalizację biegłego W. P.. Podkreślić należy, że opinia tego biegłego została sporządzona w wyniku zakwestionowania opinii sporządzonej uprzednio przez biegłą R. Ż.. A ponieważ w istocie jest z nią zgodna, to pozwana domaga się przeprowadzenia opinii z udziałem kolejnego biegłego, nie chcąc się pogodzić z brakiem racji. W judykaturze wielokrotnie podkreślano, że sąd nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu z opinii kolejnego biegłego z tej przyczyny, że dotychczasowe opinie były dla strony niekorzystne oraz gdy strona nie zgadza się z wnioskami opinii już wydanej w sprawie i nie uznaje argumentacji biegłego co do podnoszonych przez nią zarzutów /vide np. wyrok Sądu Najwyższego z dn. 21 maja 2014 r. sygn. II CSK 441/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dn. 8 maja 2014 r. sygn. I ACa 1178/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dn. 23 kwietnia 2014 r. sygn. I ACa 71/14/. Opinia biegłego W. P. (2), uzupełniona jego wyczerpującymi wyjaśnieniami na rozprtawie, nie zawiera żadnych luk, odpowiada w koniecznym zakresie na postawione pytania tezy dowodowej, jest jasna, zrozumiała i należycie uzasadniona. Nie było zatem podstaw do dyskwalifikacji opinii tego biegłego i dlatego wniosek pozwanej o przeprowadzenie dowodu z udziałem innego biegłego sąd pominął na podstawie art. 235² § 1 pkt 5 k.p.c., jako zmierzający do zbędnego przedłużenia postępowania. Tak samo sąd potraktował wnioski o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłych sejsmologa, geodety oraz świadka J. W.. Zmierzały one bowiem do polemiki z okolicznościami wystarczająco już udowodnionymi kolejnymi opiniami biegłych w toku czteroletniego procesu, ewentualnie dotyczyły okoliczności nie mogących mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia.

37 Sąd zważył

38 W przedstawionych okolicznościach faktycznych podstawę odpowiedzialności pozwanej stanowi art. 146 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. prawo geologiczne i górnicze /t.jedn. Dz.U. 2024 poz. 1290/, co w świetle art. 144 ust. 1 powołanej ustawy (dalej – upgg) uprawniało powódkę do żądania naprawienia wyrządzonej szkody.

39 Kwestia samej odpowiedzialności pozwanej wynika w sposób jednoznaczny i w istocie niesporny z opinii biegłego z zakresu geologii i górnictwa W. K., w połączeniu z opiniami obojga biegłych z zakresu budownictwa na terenach górniczych, przy czym sąd wziął pod uwagę zaktualizowane dane wynikające z opinii biegłego W. P. (2). Z opinii tej jednoznacznie wynika, że wartość odtworzeniowa budynku powódki jest znacząco niższa, aniżeli koszt naprawy uszkodzeń związanych z działalnością pozwanej. Zatem ekonomicznie uzasadnionym sposobem likwidacji szkody jest wypłata odszkodowania równa wartości odtworzeniowej budynku. Wyjaśnić należy, że wartość odtworzeniowa (tzw. techniczna) obejmuje koszty odtworzenia budynku z uwzględnieniem stopnia amortyzacji i właściwym do jej oszacowania jest biegły z zakresu budownictwa. Wartość ta nie stanowi wartości rynkowej nieruchomości, która wymagałaby wyceny całej nieruchomości, zgodnie z zasadą superficies solo cedit. Wartość rynkowa nie ma jednak znaczenia, albowiem powódka nie dochodzi odszkodowania za utratę nieruchomości, która nadal pozostaje jej własnością i może być wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem. Odszkodowanie obejmuje zatem wartość techniczną budynku, podlegającą katalogowej wycenie ze strony rzeczoznawcy budowalnego, a która – uwzględniając amortyzację wynikającą z normalnego zużycia - wynosi 344 463,92 zł brutto wg wskaźników cenotwórczych z II kwartału 2024 r. Do tego dochodzą koszty uzasadnionej i ekonomicznie opłacalnej naprawy nawierzchni z kostki brukowej 3 415,55 zł brutto (według cen za II kwartał 2024 r.). Wskazać należy, że powódka początkowo wskazywała jeszcze na uszkodzenie ogrodzenia, ale biegły ustalił, że ten składnik budowalny nieruchomości uległ całkowitemu zużyciu (100% amortyzacji) na przełomie lat 80/90 ub. wieku i nie było podstaw do ujmowania go w ramach odszkodowania. Wobec powyższego sąd zasądził na rzecz powódki kwotę 347 879,47 zł brutto.

40 O należnych powódce ustawowych w odsetkach za opóźnienie od zasądzonych zgodnie z wyliczeniami biegłego kwot sąd rozstrzygnął na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. Odsetki od pierwotnie dochodzonej kwoty 4 000 zł zostały przyznane od dnia 29 kwietnia 2021 r., który przypadał już długo po upływie terminu ustawowego wynikającego ze zgłoszenia szkody. Kwota ta z pewnością mieściła się w należnym powódce odszkodowaniu według ówczesnych wskaźników cenowych i gdyby pozwana nie wniosła sprzeciwu od nakazu zapłaty, to zakończyłoby niniejsze postępowanie. Z kolei odsetki od kwoty 347 879,47 sąd przyznał zgodnie z żądaniem od dnia 6 grudnia 2024 r., który dzień przypadał dacie wyceny szkody, która aktualizowała wskaźniki według II kwartału 2024 r.

41 Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania pomiędzy stronami znajduje uzasadnienie w treści art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i art. 100 k.p.c., odwołujących się do zasad kosztów celowych i odpowiedzialności za wynik postępowania. Roszczenie powódki okazało się usprawiedliwione w całości, co uzasadnia zasądzenie na jej rzecz całości poniesionych kosztów, które obejmowały wyłącznie wynagrodzenie radcy prawnego w stawce minimalnej 900 zł, ustalonej od pierwotnej wartości przedmiotu sporu – zgodnie z § 19 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

42 O należnych Skarbowi Państwa kosztach, wynikających z obowiązku pozostałych do pokrycia - wartości należnej opłaty od pozwu (17 394 zł) oraz wydatków na opinie biegłych (2 575,53 zł, 6 290,80 zł, 793,40 zł, 1 440,40 zł, 200,23 zł, 3 581,76 zł, 28,78 zł, 56,58 zł, 108,24 zł) – łącznie 32 577,96 zł, sąd rozstrzygnął na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 959) i nakazał ich pobranie od pozwanej Spółki, zgodnie z zasadami przyjętymi przy rozstrzyganiu o kosztach procesu.

43 SSO Piotr Suchecki