Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 20 listopada 2014 r., II Ca 321/14

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 20 listopada 2014 r., II Ca 321/14

Tekst

1 Sygn. akt II Ca 321/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia

3 20 listopada 2014r.

4 Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy

5 w składzie:

6 Przewodniczący

7 SSO Barbara Jankowska - Kocon

8 Sędziowie

9 SO Janusz Kasnowski

10 SO Irena Dobosiewicz (spr.)

11 Protokolant

12 sekr. sądowy Tomasz Rapacewicz

13 po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014r. w Bydgoszczy

14 na rozprawie

15 sprawy z powództwa S. W.

16 przeciwko Powiatowi (...)

17 o zapłatę

18 na skutek apelacji pozwanego

19 od wyroku Sądu Rejonowego w Świeciu VI Zamiejscowego Wydziału Cywilnego

20 z siedzibą w Tucholi

21 z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. akt. VI C 1603/13

22 I/ oddala apelację,

23 II/ zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 300 zł (trzysta) tytułem

24 zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

25 II Ca 321/14

Uzasadnienie

26 Powód S. W. wniósł o zasądzenie od pozwanego Powiatu (...)łącznie kwoty 2.012,80 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 2.000 zł od dnia 18 października 2013 r. do dnia zapłaty i od kwoty 12,80 zł od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu.

27 W uzasadnieniu pozwu powód podał, iż po dniu 1 maja 2004 r. dokonał w Starostwie Powiatowym w(...)rejestracji używanych pojazdów: dwóch marki V. (...), którym nadano numery rejestracyjne (...), jednego marki B. (...), któremu nadano numer rejestracyjny (...) oraz jednego marki O. (...), któremu nadano numer rejestracyjny (...). W związku z powyższym powód uiścił opłatę w kwocie po 500 zł za wydanie kart pojazdu dla każdego z tych samochodów przy pierwszej ich rejestracji w Polsce. Zdaniem powoda pobrana opłata była nieuzasadniona, gdyż zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji. Przed wytoczeniem powództwa powód wezwał pozwanego do zwrotu uiszczonej opłaty, lecz nie została ona zwrócona.

28 W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o odrzucenie powództwa z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. Wskazał również, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu pobrania opłaty od powoda jej wysokość wynosiła 500 zł, a zatem działanie Starosty (...) było zgodne z prawem. Niemożliwym było zaniechanie pobierania tej opłaty lub pobieranie jej w niższej wysokości.

29 Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy w Świeciu VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Tucholi orzekł zgodnie z żądaniem pozwu, kosztami procesu obciążając pozwanego (sygn. VI C 1603/13).

30 Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje.

31 Powód w dniach 14 listopada 2005 r., 30 czerwca 2005 r., 22 kwietnia 2005 r, 29 czerwca 2004 r. dokonał pierwszej rejestracji w Polsce używanych pojazdów marki odpowiednio V. (...) nr rej. (...), V. (...) nr rej. (...),

32 B. (...) nr rej. (...), O. (...) nr rej. (...) sprowadzonych z innego kraju UE. Z tego tytułu za wydanie kart pojazdów powód uiścił opłaty administracyjne w kwocie po 500 zł za każde auto. Powód wezwał pozwanego do zwrotu nienależnie pobranych opłat, a pozwany odmówił.

33 W ocenie Sądu Rejonowego zarzut niedopuszczalności drogi sądowej był nieuzasadniony z uwagi na fakt, iż powołana przez pozwanego regulacja - ustawa o finansach publicznych z 27 sierpnia 2009 r. nie wyłącza drogi sądowej, co potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 maja 2007 r. (sygn. akt III CZP 35/2007) oraz w uchwale z dnia 6 czerwca 2012 r. (sygn. akt III CZP 24/12). Nadto, w ocenie Sądu, dopuszczalność drogi sądowej w sprawie należy domniemywać (art. 2 k.p.c.) i rozumieć ją stosunkowo szeroko, na co również wskazuje bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym musi istnieć konkretny przepis prawa wprost wyznaczający dla danej sprawy drogę administracyjną jako wyłączną. Takiego wskazania dla spraw związanych z opłatami za kartę pojazdu brak w powołanych przez pozwanego przepisach.

34 Sąd Rejonowy zauważył również, że brak jest podstaw do odrzucenia pozwu z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej w sprawie nie mającej cech sprawy cywilnej, o ile powód przedstawił okoliczności i zdarzenia, które mogą stanowić cywilnoprawne źródło jego żądań. Powód swoje roszczenia oparł na instytucji nienależnego świadczenia, czyli jednej z instytucji prawa cywilnego. Z tych powodów Sąd odmówił odrzucenia pozwu.

35 Odnosząc się do oceny zasadności roszczenia powoda Sąd Rejonowy wskazał, iż nakładanie opłaty za kartę pojazdu było od samego początku sprzeczne z prawem unijnym. Oznacza to, że kupujący pojazd i rejestrujący go po raz pierwszy w Polsce w ogóle nie był zobowiązany do uiszczenia tej opłaty.

36 Wobec powyższego, skoro sprzeczne z prawem wspólnotowym było pobieranie opłaty w związku z pierwszą rejestracją w Polsce używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego kraju członkowskiego UE w sytuacji, gdy opłata taka nie była nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego już tam zarejestrowanego, to na dzień faktycznego uiszczania opłaty za kartę pojazdu przez osoby rejestrujące pojazdy w Polsce nie było skutecznego przepisu, który ustalałby jakąkolwiek wysokość opłaty za tę czynność rejestracyjną. Spełnione wówczas przez powoda świadczenie było zatem nienależne i z tego względu Sąd w pkt. 1 wyroku w oparciu o art. 410 § 2 k.c. i art. 481 § 1 i 2 k.c. wyroku zasądził od pozwanego kwotę dochodzona pozwem z odsetkami ustawowymi od dnia 18 października 2013 r. oraz w oparciu o art. 482 § 1 k.c. kwotę 12,80 zł

37 tytułem zaległych odsetek od dnia 4 listopada 2013 r. do dnia zapłaty

38 O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i art. 99 k.p.c.

39 Apelację od wyroku wniósł pozwany Powiat (...) i domagał się jego zmiany poprzez odrzucenie pozwu, bądź oddalenie powództwa oraz zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego. Rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego zarzucił naruszenie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 2 § 3 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie oraz art. 410 § 2 k.c. i art. 2 § 1 k.p.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.

40 W odpowiedzi na apelację powód domagał się jej oddalenia i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania odwoławczego.

41 S ąd Okręgowy zważył, co następuje:

42 Apelacja nie jest zasadna.

43 Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego odpowiada prawu, a ustalenia faktyczne poczynione przez ten Sąd są tramę i Sąd Okręgowy w pełni je podziela i przyjmuje za własne.

44 Zarzuty zawarte w złożonym środku odwoławczym w zasadzie sprowadzały się do dwóch zagadnień. Po pierwsze, do zakwestionowania przez pozwanego dopuszczalności drogi sądowej w sprawie o zwrot opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu, która w jego ocenie jest sprawą administracyjną. Po drugie zaś do niezasadnego zastosowania w sprawie art. 410 k.c. dotyczącego nienależnego świadczenia.

45 Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, który w oparciu poglądy judykatury stwierdził, że droga sądowa jest dopuszczalna w sprawach o zapłatę nienależnie pobranych opłat za wydanie karty pojazdu, pobranych na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. 2003 r. Nr 137, poz. 1310). Równie uprawnione było stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, że dopuszczalność drogi sądowej w myśl art. 2 k.p.c. należy domniemywać i rozumieć ją stosunkowo szeroko, co wynika z bogatego w tej materii orzecznictwa Sądu Najwyższego. W konsekwencji musi istnieć konkretny przepis prawa, który w sposób wyraźny wyznacza dla sprawy drogę administracyjną jako wyłączną. Jednocześnie nie może umykać z pola widzenia okoliczność, że powód jako podstawę prawną swojego roszczenia wskazał instytucję prawa cywilnego. W takiej sytuacji, nawet jeśli sprawa nie wykazuje cech sprawy cywilnej, nie jest uzasadnione odrzucenie pozwu, na co również

46 wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2010 r., IV CSK 554/09). Wobec tego zarzuty naruszenia art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 2 k.p.c. nie zasługiwały na uwzględnienie.

47 Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 410 k.c. powtórzyć należy za Sądem pierwszej instancji, że postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07, uznające § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu za niezgodne z prawem wspólnotowym, miało charakter retroaktywny. Oznacza to, że powyższy przepis, na podstawie którego powód uiścił cztery opłaty, od samego początku jego obowiązywania był niezgodny z prawem unijnym. Zatem kupujący pojazd i rejestrujący go po raz pierwszy w Polsce, nie byli w ogóle zobowiązany do uiszczenia opłaty za kartę pojazdu. Podkreślić należy, że powyższe postanowienie Trybunału odnosiło się do pełnej wysokości opłaty pobieranej za kartę pojazdu w kwocie 500 zł, nie zaś do różnicy kwot pobieranych z tego tytułu według rozporządzenia z 2003 r. i 2006 r. Uznano bowiem za sprzeczne z prawem wspólnotowym opłatę nakładaną w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego w sytuacji, w której opłata taka nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany. Skoro przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. nie mógł być stosowany, to w momencie uiszczenia opłat przez powoda w pełnej wysokości nie było skutecznego przepisu, który ustalałby wysokość jakiejkolwiek opłaty za tę czynność rejestracyjną. Zatem spełnione wówczas świadczenia były nienależne w rozumieniu art. 410 k.c. Tym samym Sąd Rejonowy prawidłowo uznał żądanie powoda za zasadne.

48 Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację pozwanego jako niezasadną i orzekł o kosztach postępowania na mocy art. 98 § 1 i 3 k.p.c, art. 99 k.p.c. oraz § 6 pkt 3 w zw. z 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).