Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2009 r., V KZ 8/09

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2009 r., V KZ 8/09

Tekst

1 POSTANOWIENIE Z DNIA 25 MARCA 2009 R.

2 V KZ 8/09

3 Wniesienie osobistej kasacji przez skarżącego wraz z wnioskiem o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, obliguje prezesa sądu (art. 93 § 2 k.p.k.) do merytorycznego rozpoznania wniosku w oparciu o przepis art. 78 § 1 k.p.k. Przy rozstrzyganiu o jego zasadności, niedopuszczalna jest antycypacja możliwych dalszych czynności obrońcy, wykonywanych w ramach kompetencji przewidzianych w art. 84 § 3 k.p.k. Przewodniczący: sędzia SN R. Sądej.

4 Sąd Najwyższy na posiedzeniu, bez udziału stron, w dniu 25 marca 2009 r., po rozpoznaniu w sprawie Adriana B., skazanego wyrokiem łącznym, zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Karno – Odwoławczego Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 stycznia 2009 r., o odmowie przyjęcia kasacji osobistej od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 listopada 2008 r.,

5 na podstawie art. 530 § 3 k.p.k.

6 p o s t a n o w i ł u c h y l i ć zaskarżone zarządzenie i sprawę p r z e k a - z a ć Prezesowi Sądu Okręgowego w P. do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

7 Adrian B., z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 524 § 1 k.p.k., złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku Sądu Okręgowego, a następnie wniósł osobiście sporządzoną kasację wraz z wnioskiem o wyznaczenie obrońcy z urzędu „w celu podpisania jego kasacji lub sporządzenia nowej”.

8 2

9 Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący Wydziału odmówił przyjęcia kasacji uznając, że jest ona niedopuszczalna z mocy ustawy. Uzasadniając to stanowisko Przewodniczący stwierdził, że wprawdzie wyrokiem łącznym wymierzono skazanemu bezwzględną karę pozbawienia wolności, ale wobec faktu, iż w apelacjach podniesione były jedynie zarzuty dotyczące niewspółmierności kary łącznej i tylko takie same zarzuty podniósł w swej kasacji skazany, a nie wskazał uchybień z art. 439 k.p.k., to jest to kasacja niedopuszczalna z mocy ustawy, jako sprzeczna z art. 523 § 1 in fine k.p.k.

10 W tym samym zarządzeniu Przewodniczący odmówił wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu, uznając jego wniosek za bezprzedmiotowy, a to wobec niedopuszczalności kasacji z mocy ustawy.

11 W zażaleniu na odmowę przyjęcia kasacji Adrian B. podniósł, że jego kasacja wcale nie ograniczała się do podniesienia zarzutu niewspółmierności kary, a podnosiła inne zarzuty, w tym naruszenia art. 443 k.p.k. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

12 Zażalenie było zasadne, choć nie z tych powodów, na jakie powołał się skarżący.

13 Zgodnie z art. 526 § 2 k.p.k. w postępowaniu kasacyjnym obowiązuje tzw. przymus adwokacki. Oznacza to, że kasacja sporządzona osobiście przez skazanego nie spełnia wymagań formalnych i nie może zostać przyjęta. Jednakże, nie z tego powodu w zaskarżonym zarządzeniu odmówiono jej przyjęcia. Przewodniczący arbitralnie przyjął, że ta osobista kasacja podnosi wyłącznie zarzut niewspółmierności kary i dlatego jest niedopuszczalna z mocy ustawy, co również było powodem odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu.

14 Stanowisko wyrażone w zaskarżonym zarządzeniu było oczywiście błędne. Po to ustawodawca w postępowaniu kasacyjnym ustanowił przymus adwokacki, aby ten nadzwyczajny środek zaskarżenia sporządzany był przez profesjonalistów, należycie znających procedurę karną i potrafiących właściwie formułować zarzuty kasacyjne. Z faktu, że w osobistej „kasacji” skazany nie podniósł, czy nie sformułował należycie właściwych zarzutów, nie można przecież wnosić, że nie mógłby tego uczynić ewentualnie wyznaczony obrońca z urzędu. To, że w apelacjach podniesione zosta- 3

15 ły jedynie zarzuty dotyczące niewspółmierności kary, w żadnym razie nie upoważnia do wniosku, iż i kasacja tylko na takich może być oparta. Wniesienie osobistej kasacji przez skarżącego wraz z wnioskiem o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, obliguje prezesa sądu (art. 93 § 2 k.p.k.) do merytorycznego rozpoznania wniosku w oparciu o przepis art. 78 § 1 k.p.k. Przy rozstrzyganiu o jego zasadności, niedopuszczalna jest antycypacja możliwych dalszych czynności obrońcy, wykonywanych w ramach kompetencji przewidzianych w art. 84 § 3 k.p.k. Twierdzenie, że w tej sprawie obrońca mógłby podnieść jedynie zarzuty dotyczące niewspółmierności orzeczonej kary łącznej, nie znajduje żadnego uzasadnienia.

16 Jeśliby natomiast prezes sądu doszedł do wniosku, że nie ma podstaw do wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, to i tak na tym etapie nie mógłby odmówić przyjęcia kasacji osobistej. Kasacja taka bowiem, jako dotknięta brakami formalnymi, wymagałaby wezwania skazanego do usunięcia jej braków na podstawie art. 120 § 1 k.p.k., dając możliwość ustanowienia obrońcy z wyboru (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2002 r., III KZ 87/01, Lex nr 51806). W tym stanie rzeczy zaskarżone zarządzenie, jako rażąco błędne musiało zostać uchylone, a sprawę należało przekazać Prezesowi Sądu Okręgowego w P. do ponownego rozpoznania, w toku którego, rzecz jasna, konieczne będzie prawidłowe procedowanie w ramach tzw. czynności okołokasacyjnych.