Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2026 r., V KZ 42/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2026 r., V KZ 42/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 22 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Paweł Kołodziejski

4 w sprawie M.S. skazanego za czyn z art. 190 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 października 2026 r., zażalenia skazanego na zarządzenie upoważnionego sędziego Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 11 sierpnia 2026 r., sygn. akt IV Ka 410/25, o odmowie przyjęcia kasacji skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt IV Ka 410/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Pleszewie z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt II K 277/24, na podstawie art. 530 § 3 k.p.k. oraz art. 437 § 1 k.p.k.

5 postanowił:

6 utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.

Uzasadnienie

7 Zaskarżonym zarządzeniem – na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. – odmówiono przyjęcia kasacji wniesionej przez skazanego M.S. od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt IV Ka 410/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Pleszewie z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt II K 277/24 wobec stwierdzenia, że skazany nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braków kasacji poprzez jej sporządzenie i podpisanie przez adwokata lub radcę prawnego oraz uiszczenie opłaty.

8 Zażalenie na to zarządzenie w ustawowym terminie złożył skazany M.S., podnosząc, iż nie posiada środków finansowych na ustanowienie z wyboru adwokata lub radcy prawnego. Wskazał, że opiekuje się osobą niepełnosprawną, zaś sędzia wydający zaskarżone zarządzenie nie zna realiów przedmiotowej sprawy. Skarżący nadto zakwestionował zasadność zapadłego w sprawie wyroku skazującego, a także wyraził swoje niezadowolenie z funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości oraz działań obrońców wyznaczanych z urzędu. W uzupełnieniu wniesionego zażalenia dołączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności D.K. (swojej teściowej) oraz jej dokumentację medyczną.

9 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

10 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

11 W uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia trafnie ustalono, że skazany nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braków kasacji poprzez jej sporządzenie i podpisanie przez adwokata lub radcę prawnego, a także nie uiścił opłaty od kasacji. Poczynione w tym zakresie ustalenia pozostają bezsporne.

12 Należy też zauważyć, że na odmowę wyznaczenia adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia kasacji środek odwoławczy wprost nie przysługuje (art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k.), niemniej – zgodnie z art. 528 § 2 k.p.k., odsyłającym do odpowiedniego stosowania art. 447 § 4 k.p.k. – możliwa jest pośrednia kontrola prawidłowości tej decyzji. W tym więc kontekście, odnosząc się do realiów niniejszej sprawy, wskazać należy, że przy decyzji odmawiającej wyznaczenia M.S. obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji (zarządzenie k. 502), uwzględniono wszystkie istotne okoliczności dotyczące możliwości poniesienia przez skazanego kosztów obrony z wyboru, w tym przedłożone przez niego oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Skazany w ww. formularzu nie podał żadnych zobowiązań ani stałych wydatków, które ograniczałyby jego możliwości finansowe. Powyższa okoliczność w powiązaniu ze stałymi dochodami w pełni upoważniała do odmowy wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu w postępowaniu okołokasacyjnym.

13 Oceny tej nie zmienia ani ogólnikowe twierdzenie zawarte w zażaleniu o braku środków finansowych na pokrycie kosztów obrony, ani powołanie się przez skarżącego na sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. W przywołanym już oświadczeniu skazany nie wskazał bowiem żadnych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a przede wszystkim nie wyjaśnił, czy i jakie konkretne obciążenia finansowe ponosi w związku ze sprawowaniem wskazanej opieki. Samo zaś powołanie się na tę okoliczność, bez przedstawienia jej rzeczywistego wpływu na sytuację materialną skazanego, nie może stanowić wystarczającej podstawy do przyjęcia, że nie jest on w stanie ponieść kosztów obrony z wyboru.

14 W konsekwencji uznać należy, że skazany, pomimo umożliwienia mu przedstawienia stosownych informacji, nie wykazał w sposób należyty, iż poniesienie kosztów obrony spowodowałoby uszczerbek dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, czego wymaga art. 78 § 1 k.p.k. O samo zaś zwolnienie od opłaty, o której mowa w art. 527 § 1 k.p.k., skazany w ogóle nie wnioskował.

15 Tym samym brak było podstaw do zakwestionowania prawidłowości decyzji odmawiającej wyznaczenia mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji, a co za tym idzie samego zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków kasacji poprzez jej sporządzenie i podpisanie przez adwokata lub radcę prawnego oraz uiszczenie opłaty. Stanowiska powyższego nie podważa argumentacja przywołana w zażaleniu, w tym także związana z zasadnością skazania, prawidłowością funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, czy jakością świadczonej pomocy prawnej z urzędu, które to okoliczności pozostają bez znaczenia dla oceny trafności zaskarżonego zarządzenia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

16 Paweł Kołodziejski