Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., V KK 434/26

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., V KK 434/26

Sentencja

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

1 Dnia 21 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)

4 SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)

5 SSN Eugeniusz Wildowicz

6 w sprawie G.G., skazanego z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 21 października 2026 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w Sochaczewie z dnia 8 kwietnia 2026 r., sygn. akt II K 39/25,

1. uchyla pkt. 3 i 4 zaskarżonego wyroku tj. o orzeczeniu, na podstawie art. 70 ust. 4a ustawy z 29 lipca 2005 r. ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, świadczeń pieniężnych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej;

2. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.

9 Kazimierz Klugiewicz Tomasz Artymiuk Eugeniusz Wildowicz

Uzasadnienie

10 G.G. został oskarżony o to, że:

I. w dniu 14 grudnia 2024 r. w S., woj. […], wbrew przepisom ustawy, posiadał substancję psychotropową w postaci amfetaminy o wadze 0,25 gram. tj. o czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii;

II. w dniu 14 grudnia 2024 r. w S., woj. […], wbrew przepisom ustawy, posiadał substancję psychotropową w postaci amfetaminy o wadze 1.81 gram. tj. o czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Sąd Rejonowy w Sochaczewie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2026 r., sygn. akt II K 39/25, po rozpoznaniu sprawy G.G. orzekł kolejno:

1. uznał oskarżonego G.G. za winnego popełnienia zarzucanych mu przestępstw z tym ustaleniem, że oskarżony czynów tych dopuścił się w krótkich odstępach czasu i z wykorzystaniem takiej samej sposobności to jest w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k., a nadto każdy z nich wyczerpywał znamiona wypadku mniejszej wagi to jest art. 62 ust 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i na tej podstawie za każdy z nich skazał go, zaś na podstawie art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii wymierzył mu karę 100 (stu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięć) złotych, jednocześnie na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczając na jej poczet okres zatrzymania w sprawie;

2. na podstawie art. 70 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł przepadek dowodów rzeczowych;

3. na mocy art. 70 ust. 4a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii za czyn z punktu pierwszego orzekł wobec oskarżonego G.G. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 1000 złotych;

4. na mocy art. 70 ust. 4a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii za czyn z punktu drugiego orzekł wobec oskarżonego G.G. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 1000 złotych;

5. zwolnił oskarżonego w całości od zapłaty za rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.

18 Powyższy wyrok, nie będąc zaskarżonym przez żadną ze stron postępowania, uprawomocnił się z dniem 16 kwietnia 2026 r. (k. 95).

19 Pismem z dnia 17 września 2026 r. kasację od powyższego orzeczenia, na korzyść skazanego, wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając je w części dotyczącej orzeczenia o obligatoryjnym środku karnym, o którym mowa w art. 70 ust. 4a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. po przeciwdziałaniu narkomanii (u.p.n.). Podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia ww. przepisu, polegającego na orzeczeniu wobec oskarżonego G.G., pomimo uznania go za winnego popełnienia dwóch występków z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k., środka karnego w postaci dwóch świadczeń pieniężnych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie po 1000 zł, podczas gdy stosownie do treści powołanego przepisu art. 70 ust. 4a u.p.n. orzeczenie tego środka nie było możliwe, ponieważ jest ono dopuszczalne wyłącznie w przypadku skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 53 ust. 1, 1a lub 2, art. 55 ust. 1, 2 lub 3, art. 56 ust. 1, 2 lub 3, art. 58 ust. 1 lub 2, art. 59 ust. 1, 2 lub 3, art. 61, art. 62 ust. 1 lub 2, art. 62b ust. 2, art. 63 ust. 1, 2 lub 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

20 Na podstawie tak sformułowanego zarzutu Prokurator Generalny wniósł o uchylenie punktów 3 i 4 zaskarżonego wyroku, dotyczących orzeczenia od oskarżonego, na mocy art. 70 ust. 4a u.p.n., na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczeń pieniężnych w kwotach po 1000 złotych.

21 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

22 Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

23 Zgodnie z art. 43a § 1 k.k., sąd może orzec świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej jedynie odstępując od wymierzenia kary lub w wypadkach wskazanych w ustawie, m.in. w obowiązującym od 1 stycznia 2023 r. art. 70 ust. 4a u.p.n., według którego w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 53 ust. 1, la lub 2, art. 55 ust. 1, 2 lub 3, art. 56 ust. 1, 2 lub 3, art. 58 ust. 1 lub 2, art. 59 ust. 1, 2 lub 3, art. 61, art. 62 ust. 1 lub 2, art. 62b ust. 2, art. 63 ust. 1, 2 lub 3 sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 Kodeksu karnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 1000 złotych, do wysokości 60000 złotych. Trafnie wskazuje Prokurator Generalny, że powołany przepis zawiera enumeratywnie wyliczony katalog przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, za które, w przypadku wydania wyroku skazującego, orzekany jest obligatoryjnie środek karny w postaci wskazanego świadczenia pieniężnego. Przepis ten nie przewiduje możliwości fakultatywnego orzeczenia tego środka wobec sprawców innych przestępstw.

24 Przenosząc powyższe zapatrywanie prawne na grunt realiów faktycznych i procesowych niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości to, że w przypadku uznania czynów zarzucanych G.G. za wypadek mniejszej wagi określony w art. 62 ust. 3 u.p.n., a więc występek nie znajdujący się w katalogu przestępstw zawartym w art. 70 ust. 4a u.p.n., nie było dopuszczalne orzeczenie na tej podstawie od skazanego świadczeń pieniężnych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Dodać należy, że w sprawie nie wystąpiły również przesłanki uzasadniające orzeczenie tego środka karnego, określone w art. 43a § 1-4 k.k. W sprawie doszło zatem do obrazy art. 70 ust. 4a u.p.n., co implikowało konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia, na podstawie art. 70 ust. 4a ustawy z 29 lipca 2005 r. ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, świadczeń pieniężnych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej.

25 Na koniec wolno zauważyć, że nie bez racji w kasacji wskazano również, iż w przypadku skazania za przestępstwa składające się na ciąg przestępstw przewidziany w art. 91 § 1 k.k. nie było dopuszczalne wymierzenie dwóch środków karnych. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie, zawarta w przepisie dyrektywa nakazująca wymierzenie jednej kary za wszystkie przestępstwa ma odpowiednie zastosowanie do orzekania środków karnych tego samego rodzaju (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2002 r., I KZP 21/02, OSNKW 2002/11-12/90 i cytujące ją orzeczenia, np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt V KK 71/24, LEX nr 3704998).

26 Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku, na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. kosztami postępowania kasacyjnego obciążając Skarb Państwa.

27 Kazimierz Klugiewicz Tomasz Artymiuk Eugeniusz Wildowicz