Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., V KK 420/26

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., V KK 420/26

Sentencja

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

1 Dnia 21 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący, sprawozdawca)

4 SSN Tomasz Artymiuk

5 SSN Jerzy Grubba

6 w sprawie D.K. skazanego za czyn z art. 62 § 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in.

7 po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

8 na posiedzeniu w dniu 21 października 2026 r.

9 kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 12 czerwca 2026 r., sygn. akt V Ka 596/26, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Skierniewicach z dnia 28 stycznia 2026 r., II K 410/25

1. uchyla zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy orzeczenie o środku karnym zawarte w pkt 10 wyroku Sądu

11 Rejonowego w Skierniewicach, nadto wyrok tego Sądu w części zawierającej to orzeczenie;

2. wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji obciąża

13 Skarb Państwa.

14 Tomasz Artymiuk Zbigniew Puszkarski Jerzy Grubba

Uzasadnienie

15 Sąd Rejonowy w Skierniewicach wyrokiem z dnia 28 stycznia 2026 r., sygn.

16 akt II K 410/25, uznał oskarżonego D.K. za winnego popełnienia trzech przestępstw, w tym – w pkt 9 – występku z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1939 ze zm.), za który przy zastosowaniu art. 37a k.k. wymierzył mu karę 250 stawek dziennych grzywny. W związku ze skazaniem za ten występek w pkt 10 wyroku na podstawie art. 70 ust. 4a wymienionej ustawy orzekł świadczenie pieniężne w kwocie 1000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

17 Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z dnia 12 czerwca 2026 r., sygn. akt V Ka 596/26, w pkt 1 zmienił zaskarżony wyrok w pkt 9 w ten sposób, że przyjął, iż czyn przypisany oskarżonemu w tym punkcie stanowi wypadek mniejszej wagi, za podstawę prawną skazania i wymiaru kary przyjął art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii; liczbę stawek dziennych orzeczonej kary grzywny obniżył do 200, a w pkt 2 w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Obciążył oskarżonego kosztami postępowania odwoławczego.

18 Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wyrok w zakresie zawartego w pkt 2 części dyspozytywnej rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy pkt 10 wyroku Sądu Rejonowego, na korzyść oskarżonego D.K. Zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 70 ust. 4a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, polegające na zaniechaniu uchylenia, orzeczonego wobec oskarżonego D.K. wyrokiem Sądu I instancji (pkt 10), w związku ze skazaniem za czyn zakwalifikowany przez ten Sąd z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (pkt 9), środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 1000 (jeden tysiąc) zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Penitencjarnej, mimo równoczesnej zmiany zaskarżonego wyroku Sądu meriti, poprzez ustalenie, iż czyn przypisany oskarżonemu stanowił wypadek mniejszej wagi z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w sytuacji, gdy stosownie do treści powołanego przepisu art. 70 ust. 4a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii orzeczenie tego środka nie było możliwe, ponieważ jest ono dopuszczalne wyłącznie w przypadku skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 53 ust. 1, 1a lub 2, art.55 ust. 1, 2 lub 3, art. 56 ust. 1, 2 lub 3, art. 58 ust. 1 lub 2, art. 59 ust. 1, 2 lub 3, art. 61, art. 62 ust. 1 lub 2, art. 62b ust. 2, art. 63 ust. 1, 2 lub 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii”. Podnosząc tak sformułowany zarzut, Autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi w zaskarżonej części i utrzymanego nim w mocy rozstrzygnięcia zawartego w pkt 10 orzeczenia Sądu I instancji.

19 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

20 Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka podlegała uwzględnieniu w całości w trybie art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zaskarżony wyrok jest dotknięty podniesionym w skardze uchybieniem, stanowiącym rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszeniem prawa.

21 Jak wyżej podano, Sąd odwoławczy zmienił wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że przypisany oskarżonemu czyn zakwalifikowany z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii uznał za wypadek przestępstwa mniejszej wagi, za podstawę prawną skazania i wymiaru kary przyjął art. 62 ust. 3 tej ustawy i obniżył wymiar kary grzywny. Nie dostrzegł jednak, że konsekwencją tego rozstrzygnięcia jest konieczność uchylenia zawartego w pkt 10 wyroku Sądu meriti orzeczenia o środku karnym w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Wynika to z treści art. 70 ust. 4a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, który to przepis stanowi, że „w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 53 ust. 1, 1a lub 2, art. 55 ust. 1, 2 lub 3, art. 56 ust. 1, 2 lub 3, art. 58 ust. 1 lub 2, art. 59 ust. 1, 2 lub 3, art. 61, art. 62 ust. 1 lub 2, art. 62b ust. 2, art. 63 ust. 1, 2 lub 3 sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 Kodeksu karnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 1000 złotych, do wysokości 60 000 złotych”. Zatem skazanie D. K. za przestępstwo określone w art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie dawało możliwości orzeczenia wobec niego świadczenia pieniężnego na podstawie art. 70 ust. 4a tej ustawy, w konsekwencji utrzymania zaskarżonego wyroku w mocy „w pozostałym zakresie”, tj. również zwartego w pkt 10 tego wyroku orzeczenia o świadczeniu pieniężnym. W kasacji słusznie też zauważono, że orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego nie było również możliwe na podstawie art. 43a § 1 - 4 k.k., bowiem przepisy te, zwłaszcza art. 43a § 1 k.k., nie mają zastosowania w przypadku skazania za czyn z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, o ile sąd nie odstąpił od wymierzenia kary. Z tych względów Sąd Najwyższy, zgodnie z wnioskiem kasacji, uchylił zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy orzeczenie o środku karnym zawarte w pkt 10 wyroku Sądu Rejonowego w Skierniewicach, nadto wyrok tego Sądu w części zawierającej to orzeczenie. Należy zaznaczyć, że takiej formule rozstrzygnięcia, bez wydawania orzeczenia następczego, nie sprzeciwia się treść art. 537 k.p.k. (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 15 kwietnia 2015 r., IV KK 413/14;

22 z dnia 12 lutego 2019 r., II KK 234/18; z dnia 9 lipca 2020 r., II KK 331/19 i in.). Orzeczenie o wydatkach związanych z rozpoznaniem kasacji znajduje oparcie w art. 638 k.p.k.

23 Tomasz Artymiuk Zbigniew Puszkarski Jerzy Grubba