Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2026 r., I ZO 152/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2026 r., I ZO 152/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 11 sierpnia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 Prezes SN Maria Szczepaniec

4 po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 11 sierpnia 2026 r. bez udziału stron wniosku sędziego A. J. – obrońcy sędziego Sądu Rejonowego w [...] X. Y. z dnia 6 sierpnia 2026 r. o wyłączenie SSN Barbary Skoczkowskiej od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZZ 9/26

5 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 334)

6 postanowił:

7 wyłączyć SSN Barbarę Skoczkowską od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZZ 9/26.

Uzasadnienie

8 Pismem z dnia 6 sierpnia 2026 r. sędzia Sądu Okręgowego W [...] A. J. wniósł na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych o wyłączenie SSN Barbary Skoczkowskiej od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZZ 9/26. Analiza argumentacji powołanej przez wnioskodawcę wskazuje, iż wnioskujący przyczyn uzasadniających zastosowanie instytucji określonej w art. 41 § 1 k.p.k. upatruje w okoliczności, że SSN Barbara Skoczkowska cyt.: „wielokrotnie - zarówno w działalności orzeczniczej, jak i pozaorzeczniczej - dawała wyraz swojemu skrajnie negatywnemu do dokonywanych od 2018 r. zmian ustawodawczych, mających na celu reformę wymiaru sprawiedliwości, co ma ścisły związek z osobą mojego Mocodawcy — jako osoby czynnie uczestniczącej w przygotowaniu tych zmian oraz istotą rozpoznawanych w niniejszej sprawie zagadnień faktycznych i prawnych (…) kwestionowała status sędziów powołanych po 2018 r. i dawała wyraz swojemu skrajnie negatywnemu stanowisku wobec zmian ustawodawczych, dokonanych po 2018 r., w następujących oświadczeniach i apelach – z dnia 21 stycznia 2021 r., z dnia 10 sierpnia 2022 r., z dnia 17 października 2022 r., z dnia 6 września 2024 r., z dnia 24 lutego 2026 r. (…) kontestowała także uprawnienia sędziów powołanych do pełnienia urzędu na podstawie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, kwestionując wprost ich status (…) dała publicznie wyraz swojemu negatywnemu nastawieniu wobec Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych i jego zastępców, co ma o tyle istotne znaczenie, że mój Mocodawca jest Zastępcą Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sadzie Okręgowym w […], nieskutecznie „odwołanym” z tej funkcji przez SSR J. R.”.

9 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

10 Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

11 Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. (który to przepis znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie – por. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych), sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Dla stwierdzenia podstawy wyłączenia sędziego, wymagane jest zatem istnienie określonej kategorii okoliczności, która, jeżeli zestawić ją z przedmiotem rozstrzygnięcia w określonej sprawie, prowadzi do wniosku o uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, mającego ją rozstrzygnąć. Oznacza to, że pomiędzy podnoszonymi okolicznościami, które powinny mieć charakter rzeczywisty i obiektywny, a rozstrzygnięciem konkretnej sprawy musi zachodzić związek funkcjonalny, pozwalający na możliwość wyprowadzenia z nich wniosku o istnieniu uzasadnionej wątpliwości co do braku bezstronności w rozstrzygnięciu tej sprawy. Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności, w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k., zachodzi zatem zawsze in concreto, a nie in abstracto. Nie może zatem stanowić jedynie subiektywnego przekonania określonej osoby, lecz winna być konkretna, realna, obiektywna i poddająca się zewnętrznej weryfikacji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2012 r., III KK 214/11). Wymóg bezstronności sędziego należy rozumieć zarówno w aspekcie braku przejawów subiektywnej stronniczości sędziego lub jego osobistych uprzedzeń, jak i konieczności obiektywnej bezstronności sądu, który winien dawać wystarczające gwarancje, by wykluczyć wszelkie uprawnione wątpliwości w tej mierze (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2018 r., III KK 244/17). Mając na uwadze powyższe motywy prawne oraz treść przedmiotowego wniosku, Sąd Najwyższy wyłączył SSN Barbarę Skoczkowską od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZZ 9/26, dotyczącej rozpoznania wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych o zawieszenie w czynnościach służbowych oraz obniżenie z urzędu wynagrodzenia sędziego Sądu Rejonowego w [...] X. Y. na czas trwania tego zawieszenia.

12 Rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez SSN Barbarę Skoczkowską mogłoby budzi uzasadnione wątpliwości co do jej obiektywizmu i bezstronności w oczach opinii publicznej.

13 Osoba, która podpisuje apele o niewyznaczanie składów z udziałem innych sędziów z uwagi na ich wybór do pełnienia urzędu sędziego, nie posiada przymiotu bezstronności. Należy podkreślić, że wybór sędziów odbył się zgodnie z przepisami, a twierdzenie przeciwne nie ma podstawy prawnej w obowiązującym porządku prawnym i stanowi nieuprawnione kwestionowanie konstytucyjnych organów państwa. Analizując publiczne wypowiedzi SSN Barbary Skoczkowskiej uznać należało, że zachodzą przesłanki do wyłączenia jej od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZZ 9/26.

14 Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.