Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2026 r., I ZO 132/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2026 r., I ZO 132/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 21 sierpnia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 Prezes SN Maria Szczepaniec

4 po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 21 sierpnia 2026 r. bez udziału stron wniosku SSN Grzegorza Żmija z dnia 21 lipca 2026 r. o wyłączenie go od orzekania w sprawie o sygn. akt I ZB 13/24

5 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.

6 postanowił nie uwzględnić wniosku SSN Grzegorza Żmija o jego wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt I ZB 13/24.

Uzasadnienie

7 W dniu 21 lipca 2026 r. SSN Grzegorz Żmij na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie o sygn. akt I ZB 13/24 w przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Tomasza Demendeckiego.

8 Wnioskujący wskazał, że: „W mojej ocenie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do mojej bezstronności w sprawie. Na istnienie okoliczności tego rodzaju wskazał wprost Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyrokach z 16 lipca 2026 r. w sprawie C- 748/23 oraz w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24 i C-112/24. Trybunał wyjaśnił, że okoliczności te nie dotyczą wewnętrznej bezstronności, lecz związane są z postrzeganiem sędziów. Chodzi o okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego, które dotyczą wszystkich sędziów powołanych w podobnej sytuacji”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

9 Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

10 Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Podkreślenia wymaga, iż żądanie sędziego nie jest stricte wnioskiem o jego wyłączenie, lecz oświadczeniem o podstawie jego wyłączenia z art. 41 § 1 k.p.k.

11 Należy zaznaczyć, że końcowa ocena czy konkretna okoliczność stanowi podstawę wyłączenia, nie należy do informującego o jej istnieniu sędziego, lecz do weryfikującego jego oświadczenie sądu, który w trybie określonym w przepisie art. 42 k.p.k., dokonuje kontroli zasadności żądania sędziego w konkretnym układzie faktycznym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 29 lutego 2016 r., SNO 82/15). W ocenie Sądu Najwyższego, dla możliwości udziału w rozstrzyganiu sprawy o sygn. akt I ZB 13/24 przez SSN Grzegorza Żmija, nie ma znaczenia powołana przez niego treść orzeczenia TSUE z dnia 16 lipca 2026 r., w sprawie C- 748/23 oraz w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24 i C-112/24. Wskazane orzeczenie nie jest źródłem prawa powszechnego i nie zastępuje ustawy, w tym szczególnej regulacji dotyczącej wyłączenia sędziego z mocy prawa.

12 Dodatkowo, zwrócić należy uwagę, że w dniu 3 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy podjął uchwałę, w której wskazano, że Rzeczpospolita Polska nie przekazała organom Unii Europejskiej lub jakiejkolwiek innej organizacji międzynarodowej kompetencji do stanowienia norm regulujących organizację i funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości, ani do określania zakresu, w którym mogą być one stosowane. Kompetencje te przysługują wyłącznie konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej i nie podlegają przekazaniu na podstawie art. 90 ust. 1 Konstytucji RP, w konsekwencji nie znajduje w tym zakresie zastosowania art. 91 ust. 2 i 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2025 r., I NZP 7/25).

13 Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.