Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 1997 r., I PKN 374/97

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 1997 r., I PKN 374/97

Tekst

1 Wyrok z dnia 19 listopada 1997 r.

2 I PKN 374/97

3 Pozostawanie pracownika zatrudnionego na stanowisku kierowniczym w długotrwałym i głębokim konflikcie z pracodawcą lub osobą zarządzającą zakładem w imieniu pracodawcy, uzasadnia ocenę, że przywrócenie go do pracy nie byłoby celowe (art. 45 § 2 KP).

4 Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN; Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Barbara Wagner (sprawozdawca).

5 Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 1997 r. sprawy z powództwa Tadeusza Ż. przeciwko Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu w S. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego -Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 4 kwietnia 1997 r. [...]

6 1. u c h y l i ł zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Suwałkach z dnia 20 grudnia 1996 r. [...], w punktach I i III, zmieniając go w punkcie II w ten sposób, że zasądzoną kwotę podwyższył do kwoty 5.721,60 zł (pięć tysięcy siedemset dwadzieścia jeden złotych i 60 groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia 1 listopada 1996 r., zaś w pozostałym zakresie powództwo oddalił;

7 2. oddalił kasację w pozostałej części.

Uzasadnienie

8 Tadeusz Ż. dochodził przywrócenia do pracy w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w S. twierdząc, że wypowiedzenie mu umowy o pracę z dnia 29 lipca 1996 r. nie było uzasadnione żadnymi obiektywnymi przyczynami.

9 Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Suwałkach wyrokiem z dnia 20 grudnia 1996 r.

10 [...] przywrócił powoda do pracy w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w S. i zasądził od strony pozwanej na jego rzecz kwotę 3.179 zł tytułem wynagrodzenia za czas po- - 2 -

11 zostawania bez pracy. Sąd ustalił, że powód został z dniem 1 czerwca 1993 r. powołany na stanowisko zastępcy dyrektora d/s administracyjno - technicznych. Pracował nienagannie. Przełożeni wysoko oceniali jego pracę. Także dyrektor szpitala Jerzy T. Strona pozwana zwróciła się w ramach konsultacji zamiaru wypowiedzenia stosunku pracy do trzech związków zawodowych: Związku Zawodowego Personelu Wyższego, NSZZ "Solidarność" oraz Związku Zawodowego Pracowników Służby Zdrowia.

12 Wskazany przez powoda Związek Zawodowy Pracowników Służby Zdrowia zgłosił sprzeciw przeciwko wypowiedzeniu. Wojewódzki Szpital Zespolony pismem z dnia 29 lipca 1996 r. zwrócił się do zakładowej organizacji tego Związku o wskazanie jej statutowej jednostki nadrzędnej. W tym samym dniu złożył oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy o pracę. W dniu 4 lipca 1996 r. miała miejsce awaria światła, za którą odpowiedzialny był Mirosław J. - kierownik działu techniczno - organizacyjnego bezpośrednio odpowiedzialny za trakcję elektryczną. źle o pracy powoda, z "całej plejady świadków", wypowiadali się tylko kierowniczka kadr B.B. i J.T. W ocenie Sądu "zwolnienie powoda z pracy nie ma żadnych słusznych podstaw faktycznych". (... ) "Dyrektor T. chcąc zmienić zastępcę stara się wykorzystać w tym celu normalną awarię światła, która miała miejsce 4.07.1996 r. Cała reszta tej sprawy to szukanie podkładek do takiego zwolnienia." (...) "Takie postępowanie dyrektora jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a tym samym z art. 8 KP." Wypowiedzenie powodowi umowy o pracę zostało dokonane bez wyczerpania trybu konsultacyjnego ze związkami zawodowymi, a więc z naruszeniem art. 38 § 3 KP.

13 Strona pozwana zaskarżyła powyższy wyrok apelacją i podnosząc zarzuty sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału oraz naruszenia prawa materialnego, wniosła o jego zmianę lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu apelacji skarżący podniósł, że Sąd pominął drugą przyczynę wypowiedzenia Tadeuszowi Ż. umowy o pracę - ustalenia organów kontrolnych Państwowej Inspekcji Pracy i Inspektora Sanitarno - Epidemiologicznego stwierdzające "totalny bałagan w nadzorowanym przez powoda pionie administracyjno - technicznym". Sąd skoncentrował się na awarii zasilania elektrycznego. Ważna jest natomiast utrata zaufania do powoda. Dobór pracowników należy do sfery autonomii pracodawcy. Przywrócenie powoda do pracy nie jest możliwe, albowiem w nowej strukturze organizacyjnej, zatwierdzonej - 3 -

14 przez Radę Nadzorczą w dniu 16 stycznia 1997 r., stanowisko przez niego zajmowane zostało zlikwidowane. Strona pozwana podniosła nadto, że Sąd błędnie przyjął naruszenie art. 38 § 3 KP. Wojewódzki Szpital Zespolony wypowiedział powodowi umowę o pracę po otrzymaniu od Związku Zawodowego Pracowników Służby Zdrowia informacji, że nie ma on jednostki nadrzędnej.

15 Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wyrokiem z dnia 4 kwietnia 1997 r. [...], zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zasądzonego od strony pozwanej na rzecz powoda wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w ten sposób, że kwotę 3.179 zł zmniejszył do 1.907, 20 zł, oddalając apelację w pozostałym zakresie. Sąd ustalił, że jedyną faktyczną przyczyną wypowiedzenia Tadeuszowi Ż. umowy o pracę była awaria prądu na bloku operacyjnym w dniu 4 lipca 1996 r. Bezpośrednio bowiem po tym zdarzeniu J.T. wydał B.B. polecenie przygotowania dla powoda zwolnienia z pracy. Sąd podzielił ustalenie Sądu I instancji, że awaria prądu nie może obciążać powoda i uzasadniać wypowiedzenia umowy o pracę. Osobą bezpośrednio za nią odpowiedzialną był Główny Energetyk Mirosław J. Pozostałe zarzuty stawiane Tadeuszowi Ż. nie są zasadne. W dniu 30 maja 1996 r. powód zobowiązał kierownika działu eksploatacyjno - technicznego do osobistego wykonania nakazów i poleceń pokontrolnych wydanych przez Państwową Inspekcję Pracy. Zaniedbania stwierdzone przez kontrolę sanitarną przeprowadzoną na polecenie Wojewody S. w dniach 10 do 19 kwietnia 1996 r. są rezultatem sytuacji finansowej w służbie zdrowia. Obciążanie jednej osoby skutkami braku środków na remont jest "nieporozumieniem".

16 Sąd I instancji nieprawidłowo ustalił, że strona pozwana naruszyła art. 38 § 3 KP nie konsultując zamiaru wypowiedzenia powodowi stosunku pracy z ponadzakładową organizacją związkową. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Pracowników Służby Zdrowia Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w S. nie posiada jednostki nadrzędnej, o czym powiadomił stronę pozwaną pismem z dnia 29 lipca 1996 r. Sąd Rejonowy w błędnej wysokości zasądził powodowi wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Zgodnie z art. 47 KP należało je ustalić w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. W okresie wypowiedzenia powód korzystał z zaległego urlopu wypoczynkowego, a następnie został zwolniony z obowiązku świadczenia pracy.

17 - 4 -

18 Wojewódzki Szpital Zespolony w S. zaskarżył ten wyrok kasacją i wskazując jako jej podstawę naruszenie prawa materialnego, a to art. 45 KP, przez pominięcie istotnych przyczyn wypowiedzenia, wniósł o jego zmianę i oddalenie powództwa lub o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł, że Sąd skoncentrował się na jednej tylko przyczynie wypowiedzenia, a mianowicie na awarii światła w dniu 4 lipca 1996 r., nie biorąc pod uwagę pozostałych zarzutów stawianych powodowi, a mianowicie: braku inwencji, niedostateczną dbałość o mienie, niewłaściwą organizację pracy, bezczynność. "Sprawy związane z działaniem służb technicznych narastały". Strona pozwana utraciła zaufanie do powoda i nie widzi możliwości prawidłowej z nim współpracy.

19 W odpowiedzi na kasację Tadeusz Ż. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.

20 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

21 Podstawę kasacji stanowi naruszenie prawa materialnego - art. 45 KP. W jej uzasadnieniu skarżący polemizuje z ustaleniami Sądu w przedmiocie zasadności wypowiedzenia Tadeuszowi Ż. umowy o pracę. Polemika ta ma swoje źródło jedynie w odmiennej ocenie dowodów. Strona pozwana nie powołała jako podstawy kasacyjnej uchybienia przepisom proceduralnym i nie określiła, które z nich zostały przez Sąd naruszone. Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji (art. 393 11

KPC).

22 Jest więc związany jej podstawami. W tej sytuacji ustalenia stanowiące faktyczną podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku należy uznać za niewadliwe. Brak zasadności wypowiedzenia umowy o pracę jest tego rodzaju wadliwością, która, według art. 45 § 1 KP, uzasadnia orzeczenie przywracające do pracy. Sąd Najwyższy podziela natomiast wywód strony pozwanej co do konieczności prawidłowej współpracy między osobami na stanowiskach kierowniczych. Każdy konflikt w tym gronie jest obiektywnie szkodliwy dla funkcjonowania zakładu pracy. Wpływa destrukcyjnie na pracowników. W placówce leczniczej jest szczególnie niepożądany ze względu także na możliwe jego ujemne konsekwencje dla pacjentów. Z materiału sprawy wynika, że konflikt między dyrektorem szpitala Jerzym T. i powodem jest głęboki oraz długotrwały. Brak przeto przesłanek do pozytywnych ro- - 5 -

23 kowań co do jego zakończenia. Z tej też przyczyny przywrócenie Tadeusza Ż. do pracy nie byłoby, w ocenie Sądu Najwyższego, celowe. Zastosowanie art. 45 § 2 KP w rozpoznawanej sprawie uzasadnione jest dodatkowo okolicznością, że w czasie procesu uległa zmianie struktura organizacyjna Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w S., a zajmowane przez powoda stanowisko zastępcy dyrektora do spraw administracyjno - technicznych zostało zlikwidowane. Ponieważ okres wypowiedzenia powodowi umowy o pracę wynosił trzy miesiące, odszkodowanie należało, zgodnie z art. 471 KP, ustalić w wysokości odpowiadającej trzymiesięcznemu wynagrodzeniu za pracę.

24 Kierując się powyższymi motywami Sąd Najwyższy, stosownie do treści art. 393

25 15

26 KPC oraz art. 393

27 11

28 KPC, orzekł jak w sentencji.

29 ========================================