Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2013 r., I CZ 128/12

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2013 r., I CZ 128/12

Tekst

1 Sygn. akt I CZ 128/12

POSTANOWIENIE

2 Dnia 23 stycznia 2013 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie:

4 SSN Antoni Górski (przewodniczący)

5 SSN Irena Gromska-Szuster

6 SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

7 w sprawie z powództwa J. W.

8 przeciwko Szpitalowi im. […] Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w W.

9 o zadośćuczynienie i ustalenie,

10 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

11 w Izbie Cywilnej w dniu 23 stycznia 2013 r.,

12 zażalenia powódki na postanowienie o kosztach postępowania zawarte w pkt. II w wyroku Sądu Apelacyjnego

13 z dnia 19 października 2011 r.,

14 1. zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nie obciąża powódki kosztami postępowania apelacyjnego;

15 2. nie obciąża strony pozwanej kosztami postępowania

16 zażaleniowego.

17 Uzasadnienie.

18 2

19 Wyrokiem z dnia 19 października 2011 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki J. W. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 10 czerwca 2010 r., oddalającego powództwo skierowane przeciwko Szpitalowi im. […] Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w W. o zasądzenie kwoty 300 000 zł z odsetkami oraz o ustalenie odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać u powódki w przyszłości w związku z zabiegiem przeprowadzonym w dniu 20 sierpnia 2002 r., i zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 5 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

20 Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny stwierdził, że o kosztach tych orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., stosownie do wyniku procesu, a ich wysokość określił według stawek minimalnych wskazanych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

21 Powódka wniosła skargę kasacyjną oraz zażalenie na zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego postanowienie o kosztach procesu.

22 Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2012 r., I CSK 452/12, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, z tym że – mając na względzie sytuację finansową, życiową i zdrowotną powódki oraz charakter i źródło dochodzonego roszczenia – nie obciążył jej kosztami postępowania kasacyjnego. W zażaleniu powódka zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 102 k.p.c. przez przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki umożliwiające nieobciążenie jej kosztami, oraz art. 233 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że stan zdrowia i sytuacja materialna powódki pozwalają na obciążenie jej tak wysokimi kosztami postępowania apelacyjnego. W konkluzji wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez nieobciążenie jej kosztami postępowania apelacyjnego oraz o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego.

23 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

24 3

25 Zgodnie z art. 9 ust. 6 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postepowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, poz. 1381 – dalej: „ustawa nowelizująca”), do zaskarżenia zawartego w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 19 października 2011 r. postanowienia o kosztach procesu ma zastosowanie art. 394 1

26 k.p.c. w brzmieniu sprzed wejścia w życie

27 powołanej ustawy.

28 Żaląca domaga się zmiany zaskarżonego postanowienia przez odstąpienie od obciążenia jej kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz pozwanego na podstawie art. 102 k.p.c.

29 Według art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przytoczony przepis, stanowiący wyjątek od wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c. zasady odpowiedzialności za wynik procesu, nie konkretyzuje pojęcia „wypadków szczególnie uzasadnionych”, dlatego ustalenie, czy w sprawie zachodzi taki wypadek zależy od oceny sądu. Ocena ta powinna uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie. Należą do nich zarówno fakty związane z przebiegiem procesu, jak i niezwiązane z samym procesem, lecz z sytuacją życiową i materialną strony przegrywającej (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 3 maja 1966 r., II PR 115/66, OSPiKA 1967, nr 1, poz. 8, z dnia 29 sierpnia 1973 r., I PR 188/73, OSNCP 1974, nr 3, poz. 59 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 grudnia 1973 r., II CZ 210/73, nie publ., z dnia 26 listopada 2009 r., III CZ 51/09, nie publ., z dnia 4 lutego 2010 r., IV CZ 2/10, nie publ., z dnia 22 kwietnia 2010 r., II CZ 22/10, nie publ., z dnia 21 lipca 2010 r., III CZ 21/10, nie publ., z dnia 19 sierpnia 2010 r., IV CZ 50/10, OSNC 2011, nr 3, poz. 34, z dnia 15 czerwca 2011 r., V CZ 23/11, nie publ. i z dnia 8 lipca 2011 r., IV CZ 23/11, nie publ.).

30 Do okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 102 k.p.c.

31 w orzecznictwie zalicza się np. precedensowy charakter sprawy, rozstrzygnięcie sporu wyłącznie na podstawie, którą sąd uwzględnił z urzędu, a także szczególnie trudną sytuację życiową i materialną strony przegrywającej, która uniemożliwia jej pokrycie kosztów należnych przeciwnikowi.

32 4

33 Z ustaleń zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego wynika, że sytuacja życiowa, zdrowotna i materialna żalącej jest bardzo trudna oraz że koszty te powstały w sprawie, w której dochodziła ona naprawienia szkody na osobie, pozostając w subiektywnym przekonaniu, że odpowiedzialność za szkodę ponosi pozwany. Uzasadnione było w tej sytuacji zastosowanie wyjątku od zasady wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c. i nieobciążenie żalącej kosztami postępowania apelacyjnego.

34 Z tych względów Sąd Najwyższy na zasadzie art. 398 16

35 w związku z art.

36 3941

37 § 3 k.p.c., w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy nowelizującej, oraz art. 102 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nie obciążył powódki kosztami postępowania apelacyjnego. Biorąc pod uwagę ocenny charakter przesłanki szczególnie uzasadnionego wypadku, o której mowa w art. 102 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego również na podstawie art. 102 w związku z art. 391 § 1, art. 398 21 i art. 394 1

38 § 3 k.p.c.