Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 lipca 2026 r., I CSK 658/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 lipca 2026 r., I CSK 658/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 31 lipca 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Krzysztof Wesołowski

4 na posiedzeniu niejawnym 31 lipca 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa J.W. przeciwko A.W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej J.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 30 września 2025 r., I ACa 44/25,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego tytułem kosztów postępowania kasacyjnego 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty.

7 M.L.

Uzasadnienie

8 W związku ze skargą kasacyjną powódki J.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 30 września 2025 r.

9 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

10 Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 398⁴ § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie.

11 Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłance uregulowanej w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona.

12 Powołanie się przez autora skargi kasacyjnej na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej zobowiązuje go do przedstawienia wywodu prawnego zmierzającego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, co daje podstawy do uznania skargi za oczywiście uzasadnioną, tj. podlegającą uwzględnieniu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 grudnia 2009 r., II PK 223/0; z 3 lutego 2010 r., II PK 304/09; z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09). Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi bowiem wówczas, gdy z samej jej treści wynika w sposób jednoznaczny, że wskazane w skardze podstawy zasługują na uwzględnienie. Oznacza to, że z argumentów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez konieczności dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub czynności procesowych sądu, wynika jaskrawa sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa. O ile bowiem do uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy są usprawiedliwione, o tyle do przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej oczywista zasadność w wyżej przedstawionym rozumieniu.

13 Skarżąca zaś wskazała, iż oczywista zasadność jej skargi wynika z tego, „że Sąd Apelacyjny oparł odmienne ustalenia faktyczne w zakresie okoliczności wymagających wiadomości specjalnych na dowodzie z opinii biegłego, mimo że w sprawie ujawnione zostały istotne wątpliwości co do podstaw tej opinii oraz jej miarodajności, a Sąd pierwszej instancji wprost odstąpił od oparcia ustaleń faktycznych na tej opinii po złożeniu przez biegłego ustnej opinii uzupełniającej. (…). Równocześnie Sąd Apelacyjny - co szczegółowo wykazano w zarzucie 9 skargi kasacyjnej - oparł istotne elementy rekonstrukcji stanu faktycznego na wtórnej, obronnej narracji pozwanego, ukształtowanej po wszczęciu postępowania odpowiedzialności zawodowej, pomijając wcześniejsze, bliższe czasowo zdarzeniu zeznania ratowników medycznych oraz dowody instytucjonalne, a także nie rozliczając ujawnionych zmian wersji zdarzeń.”

14 Oceniając wynikającą z art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej należy dostrzec, że skarżący powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, poczynionych przez Sąd drugiej instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia.

15 Tego warunku niniejsza skarga kasacyjna nie spełnia.

16 Jednocześnie należy przypomnieć, że opinia biegłego jest niejasna wtedy, gdy jej wnioski końcowe są nielogiczne, nieścisłe lub obwarowane takimi zastrzeżeniami, iż nie można ustalić, jaki ostatecznie pogląd przyjmuje biegły, a także wówczas, gdy sformułowana jest w sposób tak zawiły, że jest niezrozumiała lub gdy jej wnioski końcowe nie znajdują oparcia w badaniach opisanych przez biegłego. Za opinię niepełną uznać należy taką opinię, która nie uwzględnia lub pomija niezbędne czynności badawcze, co ma wpływ na jej końcowe wnioski lub też nie odpowiada na wszystkie pytania lub zagadnienia wskazane przez sąd w tezie dowodowej (zob. postanowienie SN z 26 stycznia 2017 r. (I CSK 142/15). Ponadto specyfika dowodu z opinii biegłego polega m.in. na tym, że jeżeli taki dowód już został przez sąd dopuszczony, to stosownie do treści art. 286 k.p.c., opinii dodatkowego biegłego można żądać jedynie "w razie potrzeby". Należy też zauważyć, że art. 278 § 1 k.p.c. uprawnia sąd do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych, jeżeli w sprawie istnieje potrzeba wyjaśnienia okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, a nadto do zażądania ustnego uzupełnienia opinii złożonej na piśmie, w sytuacji gdy opinia nie jest wyczerpująca lub też z innych względów, według oceny sądu, wymaga uzupełnienia lub wyjaśnienia. Powyższe instrumenty procesowe mogą być wykorzystywane stosownie do potrzeb sprawy, przy czym potrzebą taką nie może być jedynie przeświadczenie strony, że dalsze opinie pozwolą na udowodnienie korzystnej dla niej tezy (zob. wyrok SN z 29 listopada 2016 r., II PK 242/15).

17 Należy również zauważyć, że Sąd co do zasady przeprowadza dowody, które zostały zgłoszone przez strony postępowania, nie zaś z urzędu. Natomiast skarżąca nie składała wniosków dowodowych, które obligowałyby Sąd do przeprowadzenia dowodów z dodatkowych opinii biegłego. Poza tym, Sąd drugiej instancji inaczej niż skarżąca przyjął, że przedmiotowa opinia nie była wadliwa i mogła stanowić pełnoprawną podstawę ustaleń faktycznych. Tymczasem ocena dowodów pozostaje poza kognicja Sadu Najwyższego. Zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą dotyczyć dokonanej przez sąd drugiej instancji oceny dowodów i dokonanych na ich podstawie ustaleń faktycznych (art. art. 398³ § 3 k.p.c). Sąd Najwyższy jest nimi związany (art. art. 398¹³§ 2 k.p.c). Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się na temat tego ograniczenia swojej kognicji, wskazując że nie jest ona zależna od sposobu ujęcia zarzutów przez samego skarżącego, jako zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego, jeżeli w istocie zmierzają one do polemiki z ustaleniami faktycznymi lub oceną dowodów (zob. przykładowo postanowienia z 6 sierpnia 2012 r., II CSK 108/12; z 8 listopada 2013 r., II CSK 224/13; 11 kwietnia 2018 r. I CSK 701/17; z 28 lutego 2019 r., V CSK 394/18). Odniesienie wywodów do ustaleń faktycznych poczynionych przez sądy powszechne oraz dokonanej przez nie oceny dowodów w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej jest zatem niedopuszczalne z mocy art. 398³ § 3 k.p.c., bowiem Sąd Najwyższy jako sąd prawa, a nie sąd faktu, jest związany ustaleniami i oceną dowodów dokonaną przez sądy meriti.

18 W konkluzji należało uznać, że na tle kompleksowych rozważań Sądu Apelacyjnego wywody wniosku nie stwarzały podstawy do przyjęcia, iż skarga kasacyjna jest zasadna, a tym bardziej by była ona uzasadniona w stopniu oczywistym i widocznym już prima vista, co zakłada przyczyna kasacyjna określona w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.

19 Wobec powyższego, na podstawie art. 398⁹ § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.

20 M.L.