Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2026 r., I CSK 399/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2026 r., I CSK 399/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 25 września 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Paweł Grzegorczyk

4 na posiedzeniu niejawnym 25 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P.V. przeciwko T. spółce akcyjnej w K. o zwolnienie spod egzekucji, na skutek skargi kasacyjnej T. spółki akcyjnej w K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 22 października 2025 r., I ACa 1196/25,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. obciąża pozwaną kosztami postępowania kasacyjnego, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.

Uzasadnienie

7 Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 398⁴ § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca pozwana T. S.A. powołała się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Wskazała, że złożenie podpisu pod uchwałą rady nadzorczej z dnia 26 sierpnia

8 2010 r. przez dwóch spośród czterech jej członków pociągało za sobą jej nieskuteczność, a tym samym umowa z dnia 26 sierpnia 2010 r. między E. S.A. a A.P. jest bezwzględnie nieważna (art. 58 § 1 k.c. w związku z art. 379 § 1 k.s.h.). Nieważności tej byli świadomi przedstawiciele T.1 S.A., toteż ich działania w ramach transakcji pomiędzy A. Sp. z o.o. a powodem nie były podejmowane w dobrej wierze, a zła wiara pełnomocnika nie może nie rzutować na ocenę dobrej lub złej wiary mocodawcy.

9 Wykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej stawia skarżącemu szczególnie wysokie wymagania. Jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze Sądu Najwyższego, oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).

10 Bliższa analiza wniosku nie przekonywała, aby sytuacja taka miała miejsce w sprawie rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem. Sąd Apelacyjny szczegółowo wyjaśnił, z jakich względów uznał, że doszło do skutecznego nabycia akcji przez powoda, a rozważania te korespondują ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażanym w uprzednich rozstrzygnięciach dotyczących analogicznych stanów faktycznych (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2022 r., II CSKP 717/22 i z dnia 18 lutego 2025 r., II CSKP 147/23, a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2023 r., I CSK 832/23). Wywody wniosku wskazujące na brak dobrej wiary po stronie podmiotu działającego w roli pełnomocnika powoda i A. Sp. z o.o. w K. nie miały odzwierciedlenia w wiążącym Sąd Najwyższy stanie faktycznym (por. art. 398¹³ § 2 k.p.c.), a stanowisko Sądu Apelacyjnego, według którego dowód działania w złej wierze w kontekście art. 169 § 1 k.c. obciążał in casu pozwaną, nie mógł być uznany za błędny, a tym bardziej wadliwy w stopniu oczywistym i widocznym prima facie (por. powołany wcześniej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2022 r.,

11 II CSKP 717/22).

12 Ubocznie tylko należało zauważyć, że o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie można było mówić już z tego powodu, że w podstawach skargi kasacyjnej, którymi Sąd Najwyższy – z zastrzeżeniem nieważności postępowania – jest związany, nie zarzucono naruszenia art. 841 k.p.c., który stanowi główny wykładnik zasadności powództwa w procesie ekscydencyjnym. W postępowaniu tym sąd bada, czy powodowi przysługuje prawo podmiotowe, które doznało naruszenia na skutek skierowania egzekucji do zajętego przedmiotu. W konsekwencji skuteczne zakwestionowanie wyroku uwzględniającego lub oddalającego powództwo o zwolnienie od egzekucji wymaga sformułowania zarzutu naruszenia art. 841 k.p.c., ewentualnie w powiązaniu z przepisami prawa materialnego, którym uchybienie stanowiło podłoże błędnego zastosowania art. 841 k.p.c. (por. odpowiednio wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2024 r., II CSKP 726/24 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2024 r., I CSK 2759/24).

13 Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

14 Z tych względów, na podstawie art. 398⁹ § 2, art. 98 § 1-1¹, art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398²¹ k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.