Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., I CSK 2762/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., I CSK 2762/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 21 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Dariusz Pawłyszcze

4 na posiedzeniu niejawnym 21 października 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A.R. i A.R.1

5 przeciwko Bank S.A. w W. o ustalenie, na skutek skargi kasacyjnej Bank S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 21 marca 2025 r., VIII ACa 2007/25, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od Bank S.A. w W. łącznie na rzecz A.R. i A.R.1 5400 (pięć tysięcy czterysta złotych) zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia zobowiązanemu.

Uzasadnienie

7 Wyrokiem z 30 września 2020 r., II C 170/21, Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił nieważność umowy kredytu zawartej między powodowymi kredytobiorcami a poprzednikiem prawnym pozwanego banku.

8 Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację banku.

9 Sąd drugiej instancji ustalił, że 19 września 2008 r. powodowie zawarli z poprzednikiem prawnym pozwanego banku umowę o kredyt określony jako dewizowy w wysokości 73 269,12 CHF. Kredyt został wypłacony jednorazowo. Okres kredytowania zaczynał się w dniu uruchomienia kredytu i został ustalony na 360 miesięcy. Termin całkowitej spłaty kredytu miał zostać określony w harmonogramie spłat. Umowa była dwukrotnie aneksowana. Od 7 października 2008 r. do 9 sierpnia 2020 r. kredytobiorcy świadczyli na rzecz pozwanego banku 35 032,27 CHF i 63 072,20 zł tytułem spłaty rat kapitałowo- odsetkowych. Umowa została sporządzona na podstawie wzorca banku, wskazano w niej miedzy innymi, że kwota kredytu jest denominowana - waloryzowana do CHF, kwota kredytu zostanie określona wg kursu kupna dewiz zgodnie z Tabelą kursów obowiązującą w banku w dniu wykorzystania kredytu, o wysokości wykorzystanego kredytu wyrażonej w CHF, wysokości odsetek w okresie karencji, wysokości rat kapitałowoodsetkowych w ww. walucie bank poinformuje kredytobiorcę w terminie 7 dni od dnia całkowitego wykorzystania kredytu na zasadach określonych. Spłata rat miała być dokonywana w złotych, po uprzednim przeliczeniu wg kursu sprzedaży dewiz dla CHF zgodnie z „Tabelą Kursów” obowiązującą w dniu spłaty.

10 Sąd Apelacyjny uznał klauzule waloryzacyjne w umowie za abuzywne, co pociąga za sobą nieważność umowy w całości.

11 Pozwany bank wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na jej oczywistą zasadność przejawiającą się w zastosowaniu przez Sąd Apelacyjny dyspozycji art. 385¹ § 1 k.c. do umowy kredytu walutowego. Ewentualnie ze względu na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego tj., czy w przypadku umowy kredytu w sytuacji uznania, że zawiera niedozwolone postanowienia umowne odsyłające do Tabeli Kursów, możliwe jest utrzymanie umowy w mocy i jej wykonywanie w oparciu o istniejące postanowienia umożliwiające wypłatę i spłatę kredytu bezpośrednio w walucie obcej, skoro nie uległy one eliminacji.

12 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

13 Skarżący bank wskazując na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wskazał na zastosowanie przez Sąd Apelacyjny dyspozycji art. 385¹ § 1 k.c. do umowy kredytu walutowego), z całkowitym pominięciem charakteru umowy, jej specyfiki, jak również wyłącznie fakultatywnego charakteru postanowień dotyczących wypłaty i spłaty kredytu w złotych. Jednak argumentacja skarżącego zawarta w uzasadnieniu oczywistej zasadności skargi kasacyjnej sprowadzała do polemiki z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sądy obu instancji. Sądu ustaliły, że wypłata i spłata kredytu miała nastąpić w złotych, nie ustaliły prawa kredytobiorcy do żądania wypłaty w CHF oraz dokonywania spłaty w złotych lub w CHF według swojego wyboru. Wniosek o przyjęcie skargi nie zarzuca naruszenia przepisów postępowania prowadzącego do ustalenie wadliwie treści umowy. Skarżący nie wykazał istnienia przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

14 Uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, do rangi zasady prawnej podniesiono tezy, iż:

15 1) w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów;

16 2) w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.

17 Powyższe tezy, wiążąc w niniejszej sprawie (art. 88 u.s.n.), uniemożliwiają przyjęcie skargi kasacyjnej, gdyż wykluczają trwanie stosunku prawnego po usunięciu z treści umowy źródła kursu walutowego. W celu uwzględnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący musiałby zakwestionować tezę Sądu drugiej instancji o nieuczciwym charakterze przeliczników walutowych ustanowionych w umowie lub zakwalifikowaniu umowy jako umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej.

18 Należy przy tym zaznaczyć, że na podstawie art. 385² k.c. dla stosowania art. 385¹ k.c. istotna jest chwila zawarcia umowy (uchwały w składzie 7 sędziów SN z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2, z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56), a nie ewentualne, późniejsze zmiany nieważnej umowy lub stanu prawnego (jak wejście w życie art. 69 ust. 3 pr.bank.), chyba że przepisy przejściowe stanowiłyby o sanowaniu nieważnych umów. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398⁹ k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

19 Na podstawie art. 98 k.p.c. kredytobiorcom przysługuje od skarżącego zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności adwokackie.