Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2026 r., I CSK 2343/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2026 r., I CSK 2343/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 20 stycznia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Adam Doliwa

4 na posiedzeniu niejawnym 20 stycznia 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z udziałem M.B. i A.B. o wpis do działu IV księgi wieczystej nr […], na skutek skargi kasacyjnej A.B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnowie z 30 grudnia 2024 r., I Ca 592/24,

1. odrzuca skargę kasacyjną;

2. zasądza od uczestnika A.B. na rzecz wnioskodawcy 240 (dwieście czterdzieści) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia uczestnikowi A.B. do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

7 Uczestnik A.B. wywiódł skargę kasacyjną na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnowie z 30 grudnia 2024 r., wydanego w sprawie z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. – Oddział w T. z udziałem M.B. o wpis do działu IV księgi wieczystej nr […] hipoteki przymusowej.

8 Skarżący wskazał, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości, tj. art. 183¹⁵ § 1 i 2 w zw. z art. 183¹⁴ § 3 w zw. z art. 626⁸ § 2 k.p.c.

9 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

10 Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a zarazem kwalifikowanym pismem procesowym o ściśle określonej przez ustawę treści. Zgodnie z art. 398¹ § 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie.

11 Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli:

12 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne;

13 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów;

14 3) zachodzi nieważność postępowania lub

15 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

16 Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 398⁴ § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 398⁴ § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których mowa w art. 398⁹ § 1 k.p.c.

17 Stosownie do art. 398⁵ § 1 k.p.c. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej.

18 Skarżący przez Sądem drugiej instancji był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adw. M.S.

19 Odpis postanowienia z 30 grudnia 2024 r. w sprawie I Ca 592/24 oddalającego apelację (k. 822) został uznany za doręczony pełnomocnikowi uczestnika A.B. - 28 lutego 2025 r. (epo k. 857).

20 Wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia z 30 grudnia 2024 r. w sprawie I Ca 592/24 złożyła jedynie uczestniczka M.B. (pismo k. 845). Odpis postanowienia z uzasadnieniem został doręczony M.B. 24 lutego 2025 r. (epo k. 859).

21 Pełnomocnik uczestnika A.B. nie złożył wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia z 30 grudnia 2024 r. w sprawie I Ca 592/24. Wniosek z 2 stycznia 2025 r. (k. 832) dotyczył jedynie postanowienia z 30 grudnia 2024 r. wydanego w sprawie I Ca 591/24.

22 Z uwagi na treść art. 398⁵ § 1 k.p.c., który początek terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wiąże z doręczeniem stronie skarżącej orzeczenia z uzasadnieniem, w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że warunkiem umożliwiającym zaskarżenie orzeczenia (wyroku, postanowienia) sądu drugiej instancji skargą kasacyjną do Sądu Najwyższego jest złożenie przez stronę wniosku, o którym mowa w art. 387 § 3 k.p.c. Gdy strona z takim żądaniem nie wystąpiła albo występując z nim, przekroczyła siedmiodniowy termin do zgłoszenia żądania doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem (art. 387 § 3 k.p.c.), dwumiesięczny termin, przewidziany w art. 398⁵ k.p.c., w ogóle nie może rozpocząć biegu, a tym samym niemożliwe jest wniesienie skargi kasacyjnej. Złożenie wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem w terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia sentencji, zgodnie z art. 387 § 3 k.p.c., stanowi zatem bezwzględną przesłankę dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 27 czerwca 2023 r., II CSKP 397/22).

23 Podniesione w skardze twierdzenie, zgodnie z którym doręczenie postanowienia z uzasadnieniem nastąpiło 24 lutego 2025 r. (k. 869) nie znalazły odzwierciedlenia w aktach sprawy, bowiem doręczenie w wskazanej dacie dotyczyło innego uczestnika.

24 Jeśli strona nie zażądała sporządzenia uzasadnienia orzeczenia i doręczenia go z uzasadnieniem lub jeśli wniosek został złożony z przekroczeniem terminu, to nawet w sytuacji, w której sąd drugiej instancji doręczył stronie odpis orzeczenia z uzasadnieniem, termin do wywiedzenia skargi kasacyjnej nie zaczyna swojego biegu, a wniesiona skarga podlega, jako niedopuszczalna z innych przyczyn, odrzuceniu na podstawie art. 398⁶ § 2 w związku z art. 398⁵ § 1 i art. 387 § 3 k.p.c. Wobec tego wadliwe doręczenie stronie odpisu wyroku z uzasadnieniem nie sanuje braku obligatoryjnego wniosku strony o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem i nie otwiera stronie terminu do złożenia skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 6 sierpnia 2025 r., III UZ 5/25). Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398⁶ § 3 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną.

25 O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

26 Adam Doliwa (P.H.)