Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2026 r., I CSK 1929/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2026 r., I CSK 1929/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 22 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Agnieszka Piotrowska

4 na posiedzeniu niejawnym 22 października 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku U.C. z udziałem D.C., E.C., G.C., B.L. i S.M. o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie, na skutek skargi kasacyjnej S.M. od postanowienia Sądu Okręgowego w Sieradzu z 9 października 2024 r., I Ca 378/24,

5 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

6 2) ustala, że każdy z zainteresowanych ponosi we własnym zakresie koszty związane z jego udziałem w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

7 Postanowieniem z 25 kwietnia 2024 r., wydanym w sprawie z wniosku U.C. z udziałem D.C., E.C., G.C., B.L. i S.M. o stwierdzenie zasiedzenia, Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli stwierdził, że M.C. i R.C. nabyli, na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej, z dniem 8 listopada 2008 r. w drodze zasiedzenia prawo własności bliżej opisanej nieruchomości.

8 Apelacja uczestnika S.M. od tego orzeczenia została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w Sieradzu z 9 października 2024 r.

9 Uczestnik S.M. wniósł skargę kasacyjną, opierając wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania na art. 398⁹ § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.

10 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

11 Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem.

12 Stosownie do 398⁹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.

13 We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uczestnik powołał się na wystąpienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, dotyczącego kwestii, czy w sytuacji, w której dla określonej nieruchomości nie została założona księga wieczysta, a występujący o zasiedzenie ma takie same obowiązki dotyczące uregulowania stanu prawnego nieruchomości, jak i oponujący jej zasiedzeniu, to na korzyść oponującego zasiedzeniu, który jako pierwszy ujawnił się w księdze wieczystej jako właściciel przedmiotowej nieruchomości rozstrzyga zasada prior tempore - potior iure i możliwość zasiedzenia ulega zniweczeniu. Drugi problem prawny dotyczy, według skarżącego kwestii, czy w sytuacji założenia księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości i ujawnienia w niej skarżącego jako właściciela w dniu 25 października 2022 r., w tym dniu termin do zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości otworzył się na nowo i zniweczył możliwość dokonania zasiedzenia według poprzednich terminów. .

14 W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz poglądów nauki, istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy i dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego zagadnienia jurydycznego, którego rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy przy okazji rozpoznania skargi kasacyjnej przyczyni się do rozwoju orzecznictwa i nauki prawa oraz będzie miało znaczenie nie tylko dla tej konkretnej, jednostkowej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 września 2012 r., II CSK 180/12. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14). Skarżący nie sformułował przedstawionego przez siebie zagadnienia w sposób przyjęty przy zwracaniu się przez sąd powszechny z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego na podstawie art.390 k.p.c., nie zawarł we wniosku pogłębionego wywodu prawnego usprawiedliwiającego zgłoszone wątpliwości, nie wykazał także argumentami ściśle jurydycznymi zasadności proponowanego sposobu ich rozstrzygnięcia, a także wadliwości rozwiązania przez Sąd drugiej instancji przedstawionego problemu prawnego w sposób rzutujący na wynik sprawy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14 oraz z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14).

15 Przedstawione przez skarżącego zagadnienia nie odpowiadają przedstawionym wyżej wymaganiom pierwszej przyczyny kasacyjnej. Niejasne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi oraz niejasny sposób sformułowania przez skarżącego tej części skargi kasacyjnej, która jest poświęcona wnioskowi o przyjęcie skargi, nie pozwalają zresztą Sądowi Najwyższemu na zorientowanie się co do istoty wątpliwości prawnych uczestnika. Pytania te pozostają bowiem w całkowitym oderwaniu od ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych, ocen i konkluzji prawnych Sądów meriti oraz przepisów prawa materialnego określających pojęcia posiadania samoistnego i zasiedzenia.

16 Skarżący podniósł ponadto, że skarga jest oczywiście uzasadniona, albowiem Sąd wadliwie przyjął, że upłynął 30 letni okres zasiedzenia nieruchomości w złej wierze, podczas gdy okres ten powinien być liczony od października 2002 roku. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania na tej przyczynie kasacyjnej nakładało na skarżącego powinność wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przytoczonych we wniosku o przyjęcie skargi przepisów prawa materialnego lub procesowego, naruszenia dostrzegalnego prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez odwoływania się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, które nie podlegają badaniu na etapie tak zwanego przedsądu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, Nr 3, poz. 52; z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, Nr 10, poz. 156 oraz z 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18). Należy też przypomnieć, że zgodnie z powszechnie aprobowanym w orzecznictwie i nauce prawa poglądem, o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje per se nawet oczywiste naruszenie konkretnego przepisu, lecz jego skutek polegający na wydaniu oczywiście sprzecznego z prawem i nieprawidłowego orzeczenia, które z tych przyczyn nie może się ostać w obrocie prawnym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 r., Nr 13, poz. 230). Skarżący nie spełnił tych powszechnie aprobowanych w orzecznictwie i nauce prawa wymagań dotyczących czwartej przyczyny kasacyjnej, albowiem nie przytoczył konkretnych przepisów, których naruszenie przez Sąd Okręgowy w stopniu rażącym, a zatem kwalifikowanym, miałoby decydować o oczywistej zasadności skargi w przedstawionym wyżej rozumieniu.

17 W tym stanie rzeczy, orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., nie znajdując podstaw do odstąpienia od wyrażonej w nim reguły.