Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2026 r., I CSK 1225/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2026 r., I CSK 1225/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 7 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Marta Romańska

4 na posiedzeniu niejawnym 7 października 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A.A. przeciwko A.A.1

5 o ustanowienie rozdzielności majątkowej, na skutek skargi kasacyjnej A.A. od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z 19 listopada 2025 r., II Ca 995/25,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia powodowi odpisu niniejszego orzeczenia, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

8 Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398⁹ § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do powyższych przesłanek (art. 398⁴ § 2 k.p.c.), a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 398⁹ § 1 k.p.c.

9 We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód powołał się na jej oczywistą zasadność (art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.) z uwagi na rażące naruszenie art. 52 § 1 k.r.o., polegające na przyjęciu nadmiernie zawężającej wykładni przesłanki „ważnych powodów”, które mają zadecydować o ustanowieniu rozdzielności majątkowej między małżonkami.

10 Uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania, wymaga wskazania na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie orzeczenia oczywiście nieprawidłowego (zob. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12).

11 Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku powoda o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia nie potwierdza tezy o oczywistej zasadności skargi. Argumentacja powoda nie uwzględnia faktów, które zostały przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, niepodlegających zakwestionowaniu w skardze kasacyjnej (art. 398³ § 3 k.p.c.) i wiążących także dla Sądu Najwyższego na etapie jej rozpoznania (art. 398¹³ § 2 k.p.c.).

12 Skarżący w istocie zmierza do zakwestionowania oceny o braku podstaw do zastosowania art. 52 § 1 k.r.o. w relacjach między stronami w świetle ustalonych w sprawie faktów. Z powołanego przepisu wynika, że o ustanowieniu między małżonkami rozdzielności majątkowej decydują „ważne powody”. Takim powodem może być separacja faktyczna małżonków, która uniemożliwia im lub znacznie utrudnia współdziałanie w zarządzie ich majątkiem wspólnym (por. wyroki Sądu Najwyższego z 29 stycznia 1997 r., I CKU 66/96, Prokuratura i Prawo 1997, nr 7-8, s. 32; z 13 maja 1997 r., III CKN 51/97, OSNC 1997, nr 12, poz. 194; z 13 stycznia 2000 r., II CKN 1070/98; z 10 lutego 1997 r., I CKN 69/96), jak również konflikty o charakterze osobistym, które uniemożliwiają lub znacznie utrudniają zarząd majątkiem wspólnym i zagrażają w rezultacie ekonomicznym podstawom funkcjonowania rodziny (por. wyroki Sądu Najwyższego z 6 listopada 1972 r., III CRN 250/72, OSNCP 1973, nr 6, poz. 113 z 5 grudnia 1995 r., III CRN 164/95). Sąd każdorazowo dokonuje oceny tych okoliczności w konkretnym stanie faktycznym, ponieważ ocena ta powinna mieć charakter zindywidualizowany (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2000 r., II CKN 385/99, postanowienie Sądu Najwyższego z 13 marca 2019 r., II CSK 476/18 i z 29 sierpnia 2023 r., I CSK 4573/22).

13 Z ustaleń odnoszących się do stosunków osobistych i majątkowych, jakie istnieją obecnie między stronami postępowania, Sąd drugiej instancji wywiódł wniosek, że brak jest podstaw do ustanowienia między nimi rozdzielności majątkowej. Pomimo separacji faktycznej strony kontynuowały zgodny, ustalony model gospodarowania składnikami majątku wspólnego. Od momentu zawarcia związku małżeńskiego strony posiadały osobiste konta bankowe, do których nie udzielały sobie wzajemnie dostępu, natomiast do obsługi kredytu założyły konto techniczne, do którego miały wspólnie dostęp. W chwili opuszczenia przez powoda wspólnie wcześniej zajmowanego domu nie zmieniła się faktyczna forma zarządu majątkiem stron znajdującym się na ich kontach osobistych. Małżonkowie w dalszym ciągu mogą swobodnie korzystać z konta technicznego, na które wpływała pensja pozwanej. Strony współpracują w zarządzie innymi składnikami majątku, a potwierdza to ich korespondencja, z której wynika, że powód za wiedzą i zgodą pozwanej mógł w dalszym ciągu pobierać pieniądze z konta technicznego, celem przeznaczenia ich na wydatki w związku z innymi składnikami majątku wspólnego, w tym nabywanymi już wtedy, gdy strony zaczęły funkcjonować w separacji faktycznej. Sąd drugiej instancji zwrócił uwagę na dysproporcję w wysokości wynagrodzenia osiąganego przez strony, na to, że sprawowanie osobistej pieczy nad dziećmi stron ogranicza możliwości zarobkowania przez pozwaną, która w obliczu trwającego procesu rozwodowego podejmuje ostrożniejsze decyzje co do inwestycji, lecz nie oznacza to, że zrezygnowała z udziału w zarządzaniu majątkiem wspólnym. Ocena ustalonych okoliczności dokonana przez Sąd drugiej instancji nie jest dotknięta kwalifikowaną wadliwością ani nie pozostaje w sprzeczności z poglądami doktryny i orzecznictwa wyrażonymi w związku z wykladnią art. 52 k.r.o. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 398⁹ § 1 i 2 k.p.c. oraz – co do kosztów postępowania – art. 98 § 1, 1¹ i 3 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ i art. 391 § 1 k.p.c., § 4 ust. 1 pkt 7 w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2026 r. poz. 215), orzeczono jak w postanowieniu.