Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 2026 r., I CSK 1079/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 2026 r., I CSK 1079/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 28 lipca 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Grzegorz Misiurek

4 na posiedzeniu niejawnym 28 lipca 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku K.M. z udziałem B.M. o podział majątku wspólnego, na skutek skargi kasacyjnej K.M. od postanowienia Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z 28 sierpnia 2024 r., III Ca 503/23, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzeka, że wnioskodawca i uczestniczka ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

5 Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

6 Skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o czwartą z wymienionych przesłanek.

7 Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie SN z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.).

8 Skarżący wnioskodawca powołując się na oczywistą zasadność skargi wskazał na błędną wykładnię art. 43 § 2 k.r.o. oraz naruszenie art. 212 § 3 k.c. w związku z art. 688 k.p.c. i art. 567 § 3 k.p.c. oraz art. 5 k.c. Podniósł, że Sąd Okręgowy przyjął, iż ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym jest dopuszczalne w razie łącznego wystąpienia dwóch przesłanek, tj. przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu oraz istnienia ważnych powodów, tymczasem z wykładni art. 43 § 2 k.r.o. wynika, że badanie tych czynników następuje sekwencyjnie. Skarżący zauważył, iż jednocześnie Sąd drugiej instancji uznał, że o istnieniu „ważnych powodów” nie przesądza obciążająca jedno z małżonków wina rozkładu pożycia małżeńskiego, stwierdzona w wyroku rozwodowym lub orzekającym separację. Ponadto stwierdził, iż Sąd Okręgowy zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki spłatę w pełnej wysokości całkowicie pomijając wystąpienie wyjątkowych okoliczności uzasadniających jej miarkowanie. Podniosł, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, skoro Sąd drugiej instancji rażąco naruszył art. 43 § 2 k.r.o. poprzez przyjęcie, iż wina rozkładu pożycia małżeńskiego, stwierdzona w wyroku rozwodowym nie uzasadnia zmniejszenia (czy pozbawienia) temu małżonkowi należnego mu udziału w majątku wspólnym i nie może być traktowana w kategorii „ważnych powodów” oraz nie uwzględnił zachodzących w sprawie wyjątkowych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 5 k.c.

9 Wywód ten jest niewystarczający do tego, aby uznać, że skarżący wykazał wystąpienie powołanej przyczyny kasacyjnej. Nie zawiera on pogłębionej argumentacji prawnej, a nie można jej poszzukiwać w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych.

10 Należy przypomnieć, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi kasacyjnej i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w innych częściach skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim twierdzeń (zob.

11 postanowienie SN z 22 kwietnia 2015 r., IV CSK 613/14, nie publ.). Rolą Sądu Najwyższego nie jest domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob. postanowienia SN z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 i z 14 grudnia 2004 r., II CZ 142/04 - nie publ.). Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania; oba te elementy muszą być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z art. 398⁴ § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, ponieważ mimo że argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizując podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (zob. postanowienie SN z 8 lipca 2014 r., I UK 65/14, nie publ.).

12 Należy również zauważyć, że czym innym jest wina rozkładu pożycia, a czym innym jest wina w nieprzyczynianiu się do zgromadzenia majątku wspólnego; jedna jej postać nie może automatycznie świadczyć o wystąpieniu drugiej (zob. postanowienie SN z 3 marca 2026 r., I CSK 3265/25, nie publ.).

13 Odnosząc się do wyjątkowych okoliczności związanych możliwością zastosowania z art. 5 k.c., należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał ich w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

14 Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że powołana przez skarżącego przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania została w sposób właściwy wykazana.

15 Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 398⁹ § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1